Khoá luận tốt nghiệp: Bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa - nghệ thuật Ca trù tại Thượng Thôn, xã Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh

Ca trù, một loại hình nghệ thuật cổ truyền tinh túy của Việt Nam, đã được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp, chứa đựng giá trị văn hóa, âm nhạc và thi ca sâu sắc. Tuy nhiên, nghệ thuật này đang đối mặt với những thách thức đáng kể như sự suy giảm số lượng nghệ nhân và không gian trình diễn truyền thống bị thu hẹp, đặt ra yêu cầu cấp thiết về công tác bảo tồn và phát huy giá trị. Luận văn này tập trung nghiên cứu giá trị văn hóa - nghệ thuật của Ca trù tại Thượng Thôn, xã Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh, một trong số ít địa phương còn duy trì được sinh hoạt Ca trù tương đối ổn định. Mục tiêu là làm rõ thực trạng bảo tồn và phát triển, từ đó đề xuất các định hướng và giải pháp chiến lược nhằm giữ gìn và phát huy bền vững di sản quý báu này trong bối cảnh đương đại.

Các nhà nghiên cứu văn hóa, sinh viên ngành Văn hóa học, cán bộ quản lý văn hóa, nghệ nhân Ca trù và cộng đồng địa phương quan tâm đến bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể.

Nghiên cứu này phân tích toàn diện hiện trạng bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa - nghệ thuật của Ca trù tại Thượng Thôn, xã Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh, một khu vực tiêu biểu còn duy trì hoạt động Ca trù. Luận văn bắt đầu bằng việc thiết lập cơ sở lý luận về di sản văn hóa phi vật thể và Ca trù, làm rõ quá trình hình thành, phát triển và các giá trị cốt lõi (lịch sử, văn hóa, nghệ thuật, giáo dục) của loại hình nghệ thuật này. Trọng tâm là khảo sát và đánh giá thực trạng công tác bảo tồn và phát huy Ca trù trong giai đoạn 2021-2025, đặc biệt chú trọng đến sự phục hồi và phát triển sau đại dịch COVID-19, đồng thời xác định những thành tựu đạt được, các hạn chế còn tồn tại và nguyên nhân sâu xa. Về phương pháp, nghiên cứu kết hợp chặt chẽ việc phân tích tài liệu để xây dựng khung lý thuyết, khảo sát thực địa thông qua quan sát, phỏng vấn chuyên sâu các nghệ nhân, cán bộ quản lý văn hóa và thành viên cộng đồng, cùng với điều tra xã hội học nhằm thu thập ý kiến đa chiều. Kết quả nghiên cứu đưa ra một bức tranh chi tiết về hoạt động Ca trù tại Thượng Thôn, từ đó đề xuất các định hướng và giải pháp cụ thể như củng cố lực lượng kế cận, phục hồi không gian diễn xướng, số hóa tư liệu, đa dạng hóa phương thức truyền thông và hoàn thiện cơ chế chính sách, đồng thời tăng cường vai trò của cộng đồng. Nghiên cứu này không chỉ bổ sung tư liệu học thuật về Ca trù tại một địa bàn cụ thể mà còn cung cấp nguồn tham khảo giá trị cho các nhà quản lý văn hóa và cộng đồng trong việc xây dựng chiến lược bảo tồn bền vững, đảm bảo rằng Ca trù vẫn giữ được hồn cốt và phát triển song hành với đời sống hiện đại.