HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH VÀ QUẢN TRỊ CÔNG
*
ĐỀ TÀI KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
PHÁT HUY GIÁ TRỊ VĂN HOÁ ẨM THỰC
PHƢỜNG TÂY HỒ, THÀNH PHỐ HÀ NỘI
NGÀNH: QUẢN LÝ VĂN HOÁ
Giảng viên hƣớng dẫn
Sinh viên thực hiện
Mã sinh viên
Lớp
Khóa
:
:
:
:
:
TS. Nguyễn Thị Minh Nguyệt
Nghiêm Thanh Thuỷ
2205QLVA065
Quản lý văn hoá 22A
2022-2026
HÀ NỘI, THÁNG 03 NĂM 2026
1
MỤC LỤC
PHẦN MỞ ĐẦU ........................................................................................................ 3
1. Lý do chọn đề tài ..................................................................................................... 3
2. Tổng quan về các công trình liên quan đến đề tài nghiên cứu ................................ 5
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu .......................................................................... 8
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ........................................................................... 8
5. Phương pháp nghiên cứu ......................................................................................... 9
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài .................................................................. 10
7. Bố cục khóa luận ................................................................................................... 10
CHƢƠNG 1: CƠ SỞ KHOA HC V PHÁT HUY GIÁ TR N A ẨM
THỰC ....................................................................................................................... 11
1.1. Cơ sở lý luận về văn hóa ẩm thực ...................................................................... 11
1.1.1. Một số khái niệm cơ bản ................................................................................. 11
1.1.2. Các thành tố cơ bản tạo nên văn hóa ẩm thực ............................................... 15
1.1.3. Vai trò của văn hóa ẩm thực ........................................................................... 23
1.2. Phát huy giá trị văn hóa ẩm thực ........................................................................ 25
1.2.1. Khái niệm phát huy giá trị văn hóa ẩm thực ................................................... 25
1.2.2. Nội dung phát huy giá trị văn hóa ẩm thực .................................................... 25
1.3. Một số kinh nghiệm phát huy giá trị văn hoá ẩm thực ...................................... 27
1.3.1. Thành phố Huế ................................................................................................ 27
1.3.2. Thành phố Đà Nẵng ........................................................................................ 28
1.3.3. Thành phố Hồ Chí Minh ................................................................................. 29
1.3.4. Giá trị tham khảo cho phường Tây Hồ, Hà Nội ............................................. 30
CHƢƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT HUY GIÁ TRỊ VĂN HÓA ẨM THỰC
PHƢỜNG TÂY HỒ, TP. HÀ NỘI......................................................................... 32
2.1. Văn hóa ẩm thực phường Tây Hồ ...................................................................... 32
2.2.1. Giới thiệu tổng quan phường Tây Hồ ............................................................. 32
2.1.2. Đặc trưng văn hóa ẩm thực phường Tây H .................................................. 35
2.1.3. Giá trị văn hoá ẩm thực phường Tây H ........................................................ 44
2.2. Phân tích thực trạng phát huy giá trị văn hóa ẩm thực phường Tây Hồ, Hà Nội46
2.2.1. Thực trạng phát triển văn hoá ẩm thực trong các sự kiện, lễ hội ................... 46
2.2.2. Thực trạng hoạt động quảng bá du lịch gắn với giá trị văn hoá ẩm thực ...... 48
2
2.2.3. Thực trạng thương mại hóa sản phẩm m thực .............................................. 50
2.3. Đánh giá chung .................................................................................................. 53
2.3.1. Kết quả đạt được ............................................................................................. 53
2.3.2. Hạn chế và nguyên nhân ................................................................................. 55
CHƢƠNG 3: MỘT SGIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUPHÁT HUY
GIÁ TRỊ VĂN HÓA ẨM THỰC PHƢỜNG TÂY HỒ, HÀ NỘI....................... 59
3.1.Định hướng phát huy giá trị văn hóa m thực trong phát triển du lịch của thủ đô
Hà Nội và phường Tây Hồ ........................................................................................ 59
3.2. Các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả phát huy g trịn a ẩm thực phườngy
Hồ .............................................................................................................................. 62
3.2.1. Tăng cường sưu tầm liệu hoá các giá trị văn hoá ẩm thực phường Tây
Hồ .............................................................................................................................. 62
3.2.2. Đẩy mạnh phát triển sản phẩm ẩm thực gắn với phát triển kinh tế và du lịch63
3.2.3. Thúc đẩy quảng hình ảnh m thực của pờng y Hồ Thủ đô Nội ..... 66
3.2.4. Thương mại hóa sản phẩm ẩm thực Hồ Tây bảo đảm an toàn vệ sinh thực
phẩm .......................................................................................................................... 67
TÀI LIỆU THAM KHẢO ...................................................................................... 71
Các đƣờng liên kết: .................................................................................................. 73
PHỤ LỤC KHÓA LUẬN ....................................................................................... 73
NỘI DUNG PHỤ LỤC ............................................................................................ 74
Phụ lục 1 .................................................................................................................... 74
Phụ Lục 2 .................................................................................................................. 75
Phụ lục 3 .................................................................................................................... 81
Phụ lục 4 .................................................................................................................... 86
3
PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Việt Nam - một đất nước với 54 dân tộc anh em sinh sống cùng với
điều kiện môi trường tự nhiên, khí hậu... đa dạng, đã tạo nên những nét bản
sắc văn hóa độc đáo, trong đó ẩm thực. Văn hóa ẩm thực Việt Nam rất đa
dạng, hài hòa thể hiện từng món ăn, thức uống, về cách chế biến, bày biện,
cách thưởng thức, về mối quan hệ ứng xử giữa con người với con người, hay
về những quy tắc sinh hoạt trong gia đình. chứa đựng sự sinh động đa
dạng về đặc điểm văn hoá, phong tục tập quán, ý thức tín ngưỡng của dân tộc,
của từng vùng, từng miền dân cư khác nhau.
Ẩm thực chính sợi dây gắn kết mọi người với nhau, đó là việc thỏa
mãn ăn uống cũng chính một nét đẹp văn hóa. Đại văn hào Pháp Balzac
đã từng nói: “Món ăn, xét bề ngoài, chỉ cái đích của sự thỏa mãn vật dục.
Nhưng đi sâu, ta cùng ngạc nhiên thấy biểu hiện trình độ văn hóa vật
chất thì rất ít, nhưng biểu hiện trình độ văn hóa tinh thần của dân tộc thì rất
nhiều”. Món ăn của người Việt khá đặc sắc, nổi tiếng trên thế giới đến nỗi
ông Philip Kotler (cha đẻ của Marketing hiện đại) khuyên nên lấy m thực”
làm điểm nhấn trong chiến dịch truyền thương hiệu Việt Nam trên toàn thế
giới.
Trong nền văn hóa ẩm thực Việt Nam, ng với nhiều phong cách ẩm
thực đa dạng của các vùng miền trong cả nước, thủ đô Hà Nội - trái tim của cả
nước được coi một nền văn hóa ẩm thực đặc sắc, riêng biệt, phản ánh bề
dày truyền thống lịch sử. nơi hội tụ, kết tinh, lan tỏa những món ăn, đồ
uống ngon nhất của mọi miền đất nước, người Hà Nội tinh tế, hào hoa đã chắt
lọc của ngon, vật lạ, tạo nên một dấu ấn ẩm thực Hà Thành rất riêng biệt.
Ẩm thực Nội chính một bức tranh pha trộn nhiều màu sắc vùng
miền, được lưu truyền qua nhiều thế hệ. Với lịch sử trải dài gần 1000 năm
Bắc thuộc, qua các thời kỳ đô hộ của thực dân Pháp, đế quốc Mỹ… cho nên
ẩm thực Hà Nội ngoài sự kết tinh văn hóa ẩm thực vùng, miền trong nước còn
4
sự tiếp nhận nhiều luồng văn hóa Đông Tây nên yếu tố tiếp biến văn hóa
trong ẩm thực cũng khá nét. Cộng với yếu tố môi sinh tại chỗ đã tạo thành
sắc thái văn hóa trong việc ăn uống vừa đa dạng, phong phú vừa mang tính
đặc trưng riêng. Chính những yếu tố này đã tạo n mt vùng văn hóa ẩm
thực độc đáo, một trong những yếu tố quan trọng góp phần quảng hình
ảnh, tạo nên những giá trị văn hoá riêng của Nội trở thành nguồn tài
nguyên đặc sắc để phát triển kinh tế của Thủ đô trong thời đại mới.
Văn hoá ẩm thực không chỉ đơn thuần nhu cầu ăn uống mà còn
một bộ phận quan trọng cấu thành bản sắc văn hdân tộc, phản ánh lịch sử,
tập quán, lối sống trình độ phát triển của mỗi cộng đồng. Trong bối cảnh
hội nhập phát triển du lịch hiện nay, văn hoá ẩm thực ngày càng khẳng
định vai trò là một nguồn tài nguyên văn hoá đặc sắc, góp phần quảng bá hình
ảnh địa phương, thu hút khách du lịch và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.
Phường Tây Hồ khu vực nhiều tiềm năng về văn hoá ẩm thực với
sự đa dạng của các món ăn truyền thống gắn liền với không gian văn hoá Hồ
Tây đời sống dân địa phương. Văn h ẩm thực nơi đây không chỉ
mang giá trị về mặt ẩm thực còn hàm chứa những yếu tố văn hoá, lịch s
và bản sắc riêng biệt của vùng đất ven hồ. Đây là nguồn lực quan trọng có thể
khai thác để phát triển du lịch, đặc biệt du lịch văn hoá du lịch trải
nghiệm.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy văn hoá ẩm thực phường Tây Hồ vẫn đang
đối mặt với nhiều khó khăn và bất cập. Một số giá trị ẩm thực truyền thống có
nguy mai một do sự thay đổi trong lối sống và thị hiếu tiêu dùng; việc bảo
tồn truyền các món ăn đặc trưng chưa được chú trọng đúng mức. Bên
cạnh đó, hoạt động khai thác văn hoá ẩm thực phục vụ du lịch còn thiếu tính
hệ thống, chưa sliên kết chặt chẽ giữa các cơ skinh doanh, chất lượng
dịch vụ chưa đồng đều, công tác quảng còn hạn chế, chưa tạo được ấn
tượng trong lòng du khách.
Xuất phát từ những nhu cầu thực tiễn đó, với. góc độ sinh viên