Kiến thức lớp 12
Hồn Trương Ba, da hàng thịt –Lưu
Quang Vũ-phần2
Một số câu hỏi tìm hiểu đoạn trích vở kịch
"Hồn Trương Ba, da hàng thịt"
Câu 1: Em hãy trình bày những nét chính về cuộc đời và
nghệ thuật của tác giả Lưu Quang Vũ . Hoàn cảnh ra đời ,
tóm tắt tác phẩm và vị trí đoạn trích ?
1- Tác giả :
- Lưu Quang Vũ (1948-1988) quê gốc ở Đà Nẵng,sinh ở Phú Thọ
trong một gia đình trí thức
+Từ 1965-1970 (17-22 tuổi) vào bộ đội và được biết đến như một
nhà thơ tài năng đầy hứa hẹn.
+Từ 1970-1978 (22-30 tuổi) xuất ngũ làm nhiều nghề để mưu
sinh.
+Từ 1978-1988 (30-40 tuổi) làm biên tập viên tạp chí Sân khấu
,bắt đầu sáng tác kịch và trở thành một hiện tượng đặc biệt của
kịch trường những năm tám mươi của thế kỉ XX với những vở
kịch đặc sắc như :Lời thề thứ 9, Lời nói dối cuối cùng, Nàng Xi-ta,
Tôi và chúng ta, Hồn Trương Ba, da hàng thịt…
-Lưu Quang Vũ là một nghệ sĩ đa tài :làm thơ, vẽ tranh, viết
truyện ,viết tiểu luận…Rất nhiều bài thơ của Lưu Quang Vũ được
bạn đọc yêu thích :Tiếng Việt, Bầy ong trong đêm sâu…nhưng
kịch là lĩnh vực thành công nhất của ông. Ông là một trong những
nhà soạn kịch tài năng nhất của văn học Việt Nam hiện đại.
-Năm 2000, Lưu Quang Vũ được tặng giải thưởng Hồ Chí Minh
về văn học nghệ thuật
2- Tác phẩm:
a-Hoàn cảnh ra đời :
Hồn Trương Ba ,da hàng thịt được Lưu Quang Vũ viết năm 1981
nhưng đến năm 1984 mới công diễn và gây được ấn tượng mạnh
đối với công chúng trong và ngoài nước. Từ một cốt truyện dân
gian ,Lưu Quang Vũ đã xây dựng thành một vở kịch nói hiện đại
,đặt ra nhiều vấn đề mới mẻ, có ý nghĩa tư tưởng, triết lí và nhân
văn sâu sắc.
b-Tóm tắt tác phẩm:
Trương Ba, một người làm vườn tốt bụng,khoẻ mạnh, giỏi đánh
cờ bị Nam Tào bắt chết nhầm. Vì muốn sửa sai nên Nam Tào và
Đế Thích cho hồn Trương Ba sống lại ,nhập vào thể xác hàng thịt
vừa mới chết. Trú nhờ thể xác hàng thịt, hồn Trương Ba gặp rất
nhiều phiền toái : lí trưởng sách nhiễu, chị hàng thịt đòi chồng,
gia đình Trương Ba cũng cảm thấy xa lạ…mà bản thân Trương
Ba cũng đau khổ vì phải sống xa lạ, giả tạo.Đặc biệt ,thân xác
hàng thịt làm Trương Ba nhiễm một số thói xấu và những nhu
cầu vốn không phải là của bản thân ông.Trước nguy cơ tha hoá
về nhân cách và sự phiền phức phải mượn thân xác của kẻ
khác,Trương Ba quyết định trả lại thân xác cho hàng thịt và chấp
nhận cái chết.
3-Vị trí đoạn trích:
Văn bản được trích từ cảnh XII và đoạn kết của vở kịch diễn tả
sự đau khổ dằn vặt và quyết định cuối cùng vô cùng cao thượng
của Trương Ba sau mấy tháng hồn trú nhờ vào thể xác hàng thịt
và gặp rất nhiều phiền toái …
Câu 2: Ý nghĩa của những lời độc thoại khẩn thiết của Hồn
Trương Ba “Không.Không…” Qua đoạn đối thoại giữa hồn
Trương Ba và xác hàng thịt, tìm hàm ý mà tác giả gửi gắm.
-Cuộc đối thoại giữa hồn Trương Ba và xác anh hàng thịt:
*Trước khi diễn ra cuộc đối thoại giữa hồn Trương Ba và xác
hàng thịt, nhà viết kịch đã để cho hồn Trương Ba ngồi ôm đầu
một lúc lâu rồi vụt đứng dậy với những lời độc thoại khẩn thiết ;
“-Không.Không.Tôi không muốn sống như thế này mãi1 Tôi chán
cái chỗ không phải là của tôi này lắm rồi.Cái thân thể kềnh càng
thô lỗ này ,ta bắt đầu sợ mi,ta chỉ muốn rời xa mi tức khắc !.Nếu
cái hồn của ta có hình thù riêng nhỉ, để nó tách ra khỏi cái thân
xác này dù chỉ một lát!”