LỜI NÓI ĐẦU
ỹ thuật lái xe ô tô là một trong những môn học của chương trình đào tạo lái xe
ô tô. Môn học này nhằm trang bị cho học sinh những kiến thức cơ bản về kỹ
thuật lái xe ô tô và những thao tác đúng quy trình kỹ thuật.
K
Giáo trình biên soạn dùng cho người học nghề Công nghệ ô tô, nhằm trang bị những
kiến thức, kỹ năng cần thiết trong việc vận hành xe ô tô trong sân bãi, trong xưởng
sửa chữa phục vụ công tác chẩn đoán sửa chữa.
Giáo trình này là tài liệu chính thức cho học sinh và giáo viên của Trường Cao đẳng
nghề Công nghệ cao Hà Nội.
Mô đun 39: Kỹ thuật lái xe ô tô là mô đun đào tạo được biên soạn theo hình thức
tích hợp lý thuyết và thực hành. Trong quá trình thực hiện, nhóm biên soạn đã tham
khảo nhiều tài liệu đào tạo lái xe ô tô, kết hợp với kinh nghiệm trong thực tế giảng
dạy.
Giáo trình được biên soạn bao gồm các nội dung:
CHƯƠNG I. KỸ THUẬT LÁI XE CƠ BẢN
CHƯƠNG II. TẬP LÁI XE TẠI CHỖ SỐ NGUỘI
CHƯƠNG III. TẬP LÁI XE TẠI CHỖ SỐ NÓNG
CHƯƠNG IV. TẬP LÁI XE TRONG BÃI PHẲNG
Mặc dầu có rất nhiều cố gắng, nhưng không tránh khỏi những khiếm khuyết, rất
mong nhận được sự đóng góp ý kiến của độc giả để giáo trình được hoàn thiện hơn.
Xin chân thàng cảm ơnk!
Hà Nội, ngày…..tháng…. năm 2017
Tham gia biên soạn
Thạc sỹ. An Văn Vĩnh
-1-
MỤC LỤC
LỜI NÓI ĐẦU 1
KỸ THUẬT LÁI XE Ô TÔ 4
CHƯƠNG I: KỸ THUẬT LÁI XE CƠ BẢN 1
1.1 CÔNG TÁC KIỂM TRA AN TOÀN XE 1
1.1.1 Kiểm tra xe ô tô trước khi khởi động động cơ. 1
1.1.2 Kiểm tra xe ô tô trước khi cho xe lăn bánh. 2
1.2. CẤU TẠO, TÁC DỤNG CÁC BỘ PHẬN TRONG BUỒNG LÁI. 2
1.2.1 Cấu tạo chung các bộ phận chính trong buồng lái ô tô 2
1.2.2 Tác dụng, vị trí và hình dáng các bộ phận chủ yếu trong buồng lái xe ô tô. 3
1.3. KỸ THUẬT LÁI XE CƠ BẢN 11
1.3.2 Xuống xe ô tô12
1.3.3 Điều chỉnh ghế ngồi lái xe: 13
1.3.4 Điều chỉnh gương chiếu hậu: 14
1.3.6 Phương pháp cầm vô lăng lái 15
1.3.7 Phương pháp điều khiển vô lăn lái 16
1.3.8 Phương pháp đạp bàn đạp ly hợp: 17
1.3.9 Nhả bàn đạp ly hợp: 18
1.3.10 Điều khiển cần số 19
1.4 KỸ THUẬT LÁI XE TRÊN CÁC LOẠI ĐƯỜNG 22
1.4.1 Phương pháp khởi động và tắt động cơ 22
1.4.2 Phương pháp khởi hành, giảm tốc độ và dừng xe ô tô 25
1.4.3 Thao tác tăng và giảm số 33
1.4.4 Phương pháp lùi xe ô tô 36
1.4.5 Phương pháp quay đầu xe 37
CHƯƠNG II. TẬP LÁI XE TẠI CHỖ SỐ NGUỘI 39
2.1 THIẾT BỊ VÀ DỤNG CỤ THỰC HÀNH 39
2.2 TRÌNH TỰ THỰC HIỆN: Thao tác điều khiển tay lái và tay chuyển số 2.2.1 Tư
thế ngồi, cầm vành tay lái 39
-2-
2.2.2 Thao tác điều khiển cần số 40
2.2.3 Động tác đạp và nhả bàn đạp ly hợp 42
2.2.4 Động tác điều khiển bàn đạp ga 43
2.2.5 Động tác điều khiển bàn đạp phanh và thắng tay 43
2.2.6 Phối hợp các động tác điều khiển: Chân ly hợp, chân ga, chân phanh, tay
chuyển số, phanh tay. 44
CHƯƠNG III. TẬP LÁI XE TẠI CHỖ SỐ NÓNG 48
3.1 THIẾT BỊ VÀ DỤNG CỤ THỰC HÀNH 48
3.2 TRÌNH TỰ THỰC HIỆN: Thao tác điều khiển tay lái và tay chuyển hướng 48
3.2.1 Tư thế ngồi, cầm vành tay lái 48
3.2.2 Thao tác điều khiển cần chuyển số 49
3.2.3 Động tác đạp và nhả bàn đạp ly hợp. 51
3.2.4 Động tác điều khiển bàn đạp ga 53
3.2.5 Điều khiển bàn đạp phanh 55
CHƯƠNG IV. TẬP LÁI XE TRONG BÃI PHẲNG 60
4.1 THIẾT BỊ VÀ DỤNG CỤ THỰC HÀNH 60
4.2 THỰC HIỆN CÁC BÀI TẬP LÁI XE CƠ BẢN 60
-3-
TÊN MÔ ĐUN:
KỸ THUẬT LÁI XE Ô TÔ
Mã mô đun: MĐ 41
I. Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò mô đun:
- Tính chất của mô đun: là mô đun chuyên môn nghề.
- Có ý nghĩa và vai trò quan trọng trong việc cung cấp một phần kiến thức, kỹ năng
nghề, nghề công nghệ ô tô.
II. Mục tiêu của mô đun:
+ Trình bày được cấu tạo và tác dụng các bộ phận trong buồng lái.
+ Phân tích được các kỹ năng thao tác cơ bản trong lái xe ô tô.
+ Phát hiện được những hư hỏng của ôtô (nếu có) khi thực hiện thao tác lái xe.
+ Lái được xe ô tô an toàn và đảm bảo yêu cầu kỹ thuật trong bãi tập.
+ Điều khiển xe với tâm lý thoải mái và giữ gìn xe sạch sẽ, an toàn.
III. Nội dung tổng quát và phân phối thời gian:
Số
TT Tên các bài trong mô đun
Thời gian
Tổng số Lý
thuyết
Thực
hành
Kiểm
tra
1 KỸ THUẬT LÁI XE CƠ BẢN 5 4 1
2 TẬP LÁI XE TẠI CHỖ SỐ NGUỘI 5 4 1
3 TẬP LÁI XE TẠI CHỖ SỐ NÓNG 5 3 1 1
4 TẬP LÁI XE TRONG BÃI PHẲNG 10 4 5 1
Cộng 25 15 8 2
-4-
Chương I. Kỹ thuật lái xe cơ bản
CHƯƠNG I: KỸ THUẬT LÁI XE CƠ BẢN
Mã bài: MĐ 39 – 01
Giới thiệu:
Để thực hiện được các thao tác khi thực hành lái xe điều đầu tiên người học cần
biết và hiểu được chức năng của các bộ phận có trong buồng lái của xe ô tô. Từ
đó mới có thêm sự tự tin khi thực hiện các thao tác điều khiển xe, để người đọc
phần nào biết về vị trí và chức năng của các bộ phận có trên buồng lái của xe ô
tô tác giả đã liệt kê một số các bộ phận quan trọng trong nội dung bài này.
Mục tiêu:
- Hiểu được công tác kiểm tra an toàn xe máy;
- Phát biểu được cấu tạo, tác dụng các bộ phận trong buồng lái;
- Phát biểu được kỹ thuật lái xe cơ bản;
- Nắm được kỹ thuật lái xe trên các loại đường;
- Trình bày được tác dụng của các bộ phận trong buồng lái
- Rèn luyện tính kỷ luật, cẩn thận, tỉ mỉ của học viên.
Nội dung chính:
1.1 CÔNG TÁC KIỂM TRA AN TOÀN XE
1.1.1 Kiểm tra xe ô tô trước khi khởi động động cơ.
Trước khi khởi động động cơ ô tô người lái phải kiểm tra đầy đủ các nội dung sau:
- Kiểm tra nước làm mát động cơ;
- Kiểm tra dầu trợ lực, phanh, côn..
- Kiểm tra nước rửa kính;
- Kiểm tra cọc ắc qui;
- Ngồi vào vị trí ghế lái đúng tư thế;
- Kiểm tra phanh chân, phanh tay đã đủ an toàn chưa;
- Kiểm tra bàn đạp côn (xe số sàn) đủ an an toàn chưa;
- Bật khóa điện kiểm tra các đèn báo hiệu trên taplo;
- Kiểm ta còi, đèn báo hiệu;
-1-