Lãi trên cổ phiếu

CHU N M C S 30Ẩ Ự Ố

LÃI TRÊN C PHI UỔ Ế

(Ban hành và công b theo Quy t đ nh s 100/2005/QĐ-BTCố ế ị ố

ngày 28/12/2005 c a B tr ng B Tài chính)ủ ộ ưở ộ

QUY Đ NH CHUNGỊ

01. M c đích c a Chu n m c này là quy đ nh và h ng d n các nguyên t c,ụ ủ ẩ ự ị ướ ẫ ắ

ph ng pháp k toán trong vi c xác đ nh và trình bày lãi trên c phi u nh m so sánhươ ế ệ ị ổ ế ằ

hi u qu ho t đ ng gi a các doanh nghi p c ph n trong cùng m t kỳ báo cáo vàệ ả ạ ộ ữ ệ ổ ầ ộ

thông ti m năng ra công chúng.ề

03. Tr ng h p doanh nghi p ph i l p c báo cáo tài chính riêng và báo cáoườ ợ ệ ả ậ ả

tài chính h p nh t thì ch ph i trình bày thông tin v lãi trên c phi u theo quy đ nhợ ấ ỉ ả ề ổ ế ị

c a chu n m c này trên báo cáo tài chính h p nh t. ủ ẩ ự ợ ấ

Tr ng h p doanh nghi p không ph i l p báo cáo tài chính h p nh t thì chườ ợ ệ ả ậ ợ ấ ỉ

trình bày thông tin v lãi trên c phi u trên báo cáo k t qu ho t đ ng kinh doanhề ổ ế ế ả ạ ộ

riêng c a mình.ủ

04. Các thu t ng trong chu n m c này đ c hi u nh sau:ậ ữ ẩ ự ượ ể ư

Suy gi m: Lảà s gi m lãi trên c phi u ho c tăng l trên c phi u doự ả ổ ế ặ ỗ ổ ế

nh h ng c a vi c gi đ nh có s chuy n đ i các công c có th chuy n đ i,ả ưở ủ ệ ả ị ự ể ổ ụ ể ể ổ

Tho thu n c phi u có đi u ki n: Lả ậ ổ ế ề ệ à tho thu n v phát hành cả ậ ề ổ

phi u ph i tho mãn m t s đi u ki n nh t đ nh.ế ả ả ộ ố ề ệ ấ ị

C phi u ph thôngổ ế ổ : Là công c v n mang l i cho ng i s h u quy nụ ố ạ ườ ở ữ ề

l i tài chính sau t t c các công c v n khác.ợ ấ ả ụ ố

C phi u ph thông ti m năngổ ế ổ ề : Là công c tài chính ho c m t h pụ ặ ộ ợ

đ ng khác cho phép ng i s h u có đ c c phi u ph thông.ồ ườ ở ữ ượ ổ ế ổ

C phi u ph thông phát hành có đi u ki nổ ế ổ ề ệ : Là c phi u ph thông cóổ ế ổ

th đ c phát hành, thu ít ti n ho c không thu ti n m t ho c d a trên vi cể ượ ề ặ ề ặ ặ ự ệ

tho mãn m t s đi u ki n nh t đ nh c a tho thu n c phi u có đi u ki n.ả ộ ố ề ệ ấ ị ủ ả ậ ổ ế ề ệ

Quy n ch n mua, ch ng quy n và các công c t ng đ ng: Lề ọ ứ ề ụ ươ ươ à các

phi u ph thông c a doanh nghi p có quy n nh nhau trong vi c nh n c t c.ế ổ ủ ệ ề ư ệ ậ ổ ứ

06. Ví d v c phi u ph thông ti m năng g m:ụ ề ổ ế ổ ề ồ

a) Kho n n tài chính ho c công c v n, bao g m c c phi u u đãi, cóả ợ ặ ụ ố ồ ả ổ ế ư

th chuy n đ i sang c phi u ph thông;ể ể ổ ổ ế ổ

b) Quy n ch n và ch ng quy n;ề ọ ứ ề

c) C phi u đ c phát hành d a trên vi c tho mãn m t s đi u ki n nh tổ ế ượ ự ệ ả ộ ố ề ệ ấ

đ nh theo tho thu n mang tính h p đ ng. Ví d : Vi c mua doanh nghi p ho c cácị ả ậ ợ ồ ụ ệ ệ ặ

tài s n khác.ả

N I DUNG CHU N M CỘ Ẩ Ự

Xác đ nhị

Lãi c b n trên c phi u ơ ả ổ ế

07. Doanh nghi p ph i tính lãi c b n trên c phi u theo các kho n l iệ ả ơ ả ổ ế ả ợ

nhu n ho c l phân b cho c đông s h u c phi u ph thông c a công ty m .ậ ặ ỗ ổ ổ ở ữ ổ ế ổ ủ ẹ

ty m mang l i.ẹ ạ

L i nhu n ho c l đ tính lãi c b n trên c phi uợ ậ ặ ỗ ể ơ ả ổ ế

10. Đ tính lãi c b n trên c phi u, s phân b cho c đông s h u cể ơ ả ổ ế ố ổ ổ ở ữ ổ

phi u ph thông c a công ty m là các kho n l i nhu n ho c l sau thu phân bế ổ ủ ẹ ả ợ ậ ặ ỗ ế ổ

cho công ty m sau khi đ c đi u ch nh b i c t c c a c phi u u đãi, nh ngẹ ượ ề ỉ ở ổ ứ ủ ổ ế ư ữ

kho n chênh l ch phát sinh do thanh toán c phi u u đãi và nh ng tác đ ng t ngả ệ ổ ế ư ữ ộ ươ

t c a c phi u u đãi đã đ c phân lo i vào v n ch s h u.ự ủ ổ ế ư ượ ạ ố ủ ở ữ

11. Các kho n thu nh p và chi phí phân b cho c đông s h u c phi u phả ậ ổ ổ ở ữ ổ ế ổ

thông c a công ty m đã đ c ghi nh n trong kỳ báo cáo, bao g m chi phí thu thuủ ẹ ượ ậ ồ ế

nh p doanh nghi p, c t c c a c phi u u đãi đã đ c phân lo i vào n ph i tr ,ậ ệ ổ ứ ủ ổ ế ư ượ ạ ợ ả ả

b) C t c c a c phi u u đãi lu k phát sinh trong kỳ báo cáo (k cổ ứ ủ ổ ế ư ỹ ế ể ả

tr ng h p ch a đ c thông báo). Giá tr c t c u đãi trong kỳ không bao g m cườ ợ ư ượ ị ổ ứ ư ồ ổ

t c c a c phi u u đãi lu k liên quan t i các kỳ tr c đã đ c chi tr hay đ cứ ủ ổ ế ư ỹ ế ớ ướ ượ ả ượ

thông báo trong kỳ báo cáo.

13. C phi u u đãi có m c c t c th p đ bù đ p l i vi c doanh nghi pổ ế ư ứ ổ ứ ấ ể ắ ạ ệ ệ

bán c phi u u đãi m c giá có chi t kh u, ho c có m c c t c cao đ bù đ pổ ế ư ở ứ ế ấ ặ ứ ổ ứ ể ắ

cho nhà đ u t do vi c mua c phi u u đãi m c giá có ph tr i. Các kho n chi tầ ư ệ ổ ế ư ở ứ ụ ộ ả ế

kh u ho c ph tr i khi phát hành l n đ u c phi u u đãi lãi su t tăng d n đ cấ ặ ụ ộ ầ ầ ổ ế ư ấ ầ ượ

phân b vào l i nhu n gi l i theo ph ng pháp lãi th c và đ c coi nh c t c uổ ợ ậ ữ ạ ươ ự ượ ư ổ ứ ư

14. Doanh nghi p có th mua l i c phi u u đãi t ng i s h u. Kho nệ ể ạ ổ ế ư ừ ườ ở ữ ả

chênh l ch l n h n gi a giá tr h p lý c a kho n thanh toán cho ng i s h u v iệ ớ ơ ữ ị ợ ủ ả ườ ở ữ ớ

giá tr ghi s c a c phi u u đãi là l i ích c a ng i s h u c phi u u đãi và làị ổ ủ ổ ế ư ợ ủ ườ ở ữ ổ ế ư

kho n gi m tr vào l i nhu n ch a phân ph i c a doanh nghi p. Kho n chênh l chả ả ừ ợ ậ ư ố ủ ệ ả ệ

này đ c tr vào l i nhu n ho c l phân b cho c đông s h u c phi u phượ ừ ợ ậ ặ ỗ ổ ổ ở ữ ổ ế ổ

thông c a công ty m .ủ ẹ

15. Doanh nghi p có th khuy n khích vi c chuy n đ i tr c th i h n cệ ể ế ệ ể ổ ướ ờ ạ ổ

phi u u đãi có th chuy n đ i b ng đi u ki n có l i h n đi u ki n chuy n đ iế ư ể ể ổ ằ ề ệ ợ ơ ề ệ ể ổ

ban đ u ho c b ng s ti n thanh toán thêm. Kho n chênh l ch l n h n gi a giá trầ ặ ằ ố ề ả ệ ớ ơ ữ ị

h p lý c a c phi u ph thông ho c các kho n thanh toán khác theo đi u ki nợ ủ ổ ế ổ ặ ả ề ệ

c đông s h u c phi u ph thông c a công ty m .ổ ở ữ ổ ế ổ ủ ẹ

S l ng c phi u đ tính lãi c b n trên c phi uố ượ ổ ế ể ơ ả ổ ế

17. S l ng c phi u ph thông đ c s d ng đ tính lãi c b n trên cố ượ ổ ế ổ ượ ử ụ ể ơ ả ổ

phi u là s bình quân gia quy n c a c phi u ph thông đang l u hành trong kỳ.ế ố ề ủ ổ ế ổ ư

hành trong kỳ là do giá tr v n c đông thay đ i trong kỳ khi s l ng c phi u phị ố ổ ổ ố ượ ổ ế ổ

thông l u hành tăng ho c gi m. S bình quân gia quy n c a c phi u ph thông l uư ặ ả ố ề ủ ổ ế ổ ư

hành trong kỳ là s l ng c phi u ph thông l u hành đ u kỳ đ c đi u ch nh theoố ượ ổ ế ổ ư ầ ượ ề ỉ

s c phi u ph thông đ c mua l i ho c đ c phát hành thêm nhân v i h s th iố ổ ế ổ ượ ạ ặ ượ ớ ệ ố ờ

gian. H s th i gian là t s gi a s l ng ngày mà c phi u đ c l u hành trongệ ố ờ ỷ ố ữ ố ượ ổ ế ượ ư

b) C phi u ph thông đ c phát hành thay cho vi c tr c t c c a c phi uổ ế ổ ượ ệ ả ổ ứ ủ ổ ế

ph thông hay c t c c a c phi u u đãi đ c tính vào ổ ổ ứ ủ ổ ế ư ượ s bình quân gia quy n c aố ề ủ

c phi u ổ ế khi c t c đ c chuy n thành c phi u;ổ ứ ượ ể ổ ế

c) C phi u ph thông đ c phát hành b ng vi c chuy n đ i m t công cổ ế ổ ượ ằ ệ ể ổ ộ ụ

n thành c phi u ph thông đ c tính vào ợ ổ ế ổ ượ s bình quân gia quy n c a c phi u ố ề ủ ổ ế khi

ng ng tính lãi t công c n đó;ừ ừ ụ ợ

d) C phi u ph thông đ c phát hành thay cho lãi và g c c a các công cổ ế ổ ượ ố ủ ụ

tài chính khác đ c tính vào ượ s bình quân gia quy n c a c phi u ố ề ủ ổ ế khi ng ng tính lãiừ

t công c tài chính đó;ừ ụ

e) C phi u ph thông đ c phát hành đ thanh toán kho n n ph i tr c aổ ế ổ ượ ể ả ợ ả ả ủ

g) C phi u ph thông đ c phát hành đ thanh toán cho d ch v cung c pổ ế ổ ượ ể ị ụ ấ

đ c cung c p.ượ ấ

Th i đi m tính c phi u ph thông đ c xác đ nh theo các đi u kho n vàờ ể ổ ế ổ ượ ị ề ả

đi u ki n g n kèm v i vi c phát hành c phi u, doanh nghi p ph i cân nh c kề ệ ắ ớ ệ ổ ế ệ ả ắ ỹ

l ng bưỡ n ch t c a các h p đ ng liên quan t i vi c phát hành c phi u.ả ấ ủ ợ ồ ớ ệ ổ ế

20. C phi u ph thông đ c phát hành nh m t ph n c a giá phí h p nh tổ ế ổ ượ ư ộ ầ ủ ợ ấ

kinh doanh đ c tính vào s bình quân gia quy n c a c phi u k t ngày mua vìượ ố ề ủ ổ ế ể ừ

doanh nghi p mua h p nh t k t qu ho t đ ng kinh doanh c a đ n v đ c muaệ ợ ấ ế ả ạ ộ ủ ơ ị ượ

vào Báo cáo k t qu ho t đ ng kinh doanh c a mình k t ngày mua. ế ả ạ ộ ủ ể ừ

21. C phi u ph thông đ c phát hành khi th c hi n chuy n đ i m t côngổ ế ổ ượ ự ệ ể ổ ộ

c có th chuy n đ i đ c s d ng đ tính lãi c b n trên c phi u k t ngày h pụ ể ể ổ ượ ử ụ ể ơ ả ổ ế ể ừ ợ

23. C phi u ph thông đang l u hành có th đ c thu h i l i có đi u ki nổ ế ổ ư ể ượ ồ ạ ề ệ

c b n trên c phi u cho t i ngày c phi u đó không còn b ràng bu c b i đi u ki nơ ả ổ ế ớ ổ ế ị ộ ở ề ệ

thu h i l i.ồ ạ

t i và t t c các kỳ trình bày ph i đ c đi u ch nh cho các s ki n (tr vi c chuy nạ ấ ả ả ượ ề ỉ ự ệ ừ ệ ể

đ i c phi u ph thông ti m năng) t o ra s thay đ i v s l ng c phi u phổ ổ ế ổ ề ạ ự ổ ề ố ượ ổ ế ổ

thông mà không d n đ n thay đ i v ngu n v n.ẫ ế ổ ề ồ ố

t ng ng v ngu n v n. Ví d :ươ ứ ề ồ ố ụ

a) V n hoá ho c phát hành c phi u th ng (m t s tr ng h p là tr cố ặ ổ ế ưở ộ ố ườ ợ ả ổ

t c b ng c phi u);ứ ằ ổ ế

c m t kho n ti n nào. Vì v y, s l ng c phi u ph thông đang l u hành tăng lênứ ộ ả ề ậ ố ượ ổ ế ổ ư

mà không có s gia tăng ngu n v n. S l ng c phi u ph thông đang l u hànhự ồ ố ố ượ ổ ế ổ ư

tr c s ki n này đ c đi u ch nh theo t l t ng ng v i s l ng thay đ i c aướ ự ệ ượ ề ỉ ỉ ệ ươ ứ ớ ố ượ ổ ủ

c phi u ph thông đ c l u hành v i gi thuy t s ki n này đã x y ra ngay t iổ ế ổ ượ ư ớ ả ế ự ệ ả ạ

th i đi m đ u kỳ báo cáo. Ví d : Đ i v i vi c phát hành 2 c phi u th ng cho 1ờ ể ầ ụ ố ớ ệ ổ ế ưở

c phi u đang l u hành, s l ng c phi u ph thông đang l u hành tr c th iổ ế ư ố ượ ổ ế ổ ư ướ ờ

đi m phát hành đ c nhân v i 3 đ tính t ng s c phi u ph thông, ho c nhân v iể ượ ớ ể ổ ố ổ ế ổ ặ ớ

2 đ tính s c phi u ph thông tăng thêm.ể ố ổ ế ổ

27. Vi c g p c phi u ph thông ch d n đ n gi m s l ng c phi u phệ ộ ổ ế ổ ỉ ẫ ế ả ố ượ ổ ế ổ

thông đang l u hành mà không làm gi m ngu n v n. Tuy nhiên, n u mua l i cư ả ồ ố ế ạ ổ

28. Doanh nghi p tính giá tr lãi suy gi m trên c phi u d a trên s l i nhu nệ ị ả ổ ế ự ố ợ ậ

29. Doanh nghi p ph i đi u ch nh l i nhu n ho c l phân b cho c đông sệ ả ề ỉ ợ ậ ặ ỗ ổ ổ ở

h u c phi u ph thông c a công ty m và s bình quân gia quy n c phi u phữ ổ ế ổ ủ ẹ ố ề ổ ế ổ

thông đang l u hành do nh h ng c a các c phi u ph thông ti m năng có tácư ả ưở ủ ổ ế ổ ề

đ ng suy gi m đ tính lãi suy gi m trên c phi u.ộ ả ể ả ổ ế

30. Vi c tính lãi suy gi m trên c phi u là nh m đ m b o tính nh t quán v iệ ả ổ ế ằ ả ả ấ ớ

lãi c b n trên c phi u, cung c p th c đo l i ích c a m i c phi u ph thôngơ ả ổ ế ấ ướ ợ ủ ỗ ổ ế ổ

trong k t qu ho t đ ng c a doanh nghi p khi tính t i tác đ ng c a các c phi uế ả ạ ộ ủ ệ ớ ộ ủ ổ ế

ph thông ti m năng có tác đ ng suy gi m đang l u hành trong kỳ. Vi c làm nàyổ ề ộ ả ư ệ

d n đ n:ẫ ế

a) L i nhu n ho c l phân b cho c đông s h u c phi u ph thông c aợ ậ ặ ỗ ổ ổ ở ữ ổ ế ổ ủ

nhu n ho c l sau thu phân b cho c đông s h u c phi u ph thông c a côngậ ặ ỗ ế ổ ổ ở ữ ổ ế ổ ủ

ty m , theo quy đ nh trong đo n 10, cho các tác đ ng sau thu c a:ẹ ị ạ ộ ế ủ

a) Các kho n c t c ho c các kho n khác liên quan t i c phi u ph thôngả ổ ứ ặ ả ớ ổ ế ổ