NHỮNG CUỘC CHÍEN ĐẤU CHỐNG NGOẠI XÂM
(TỪ THẾ KỶ X-XV)
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC
Sau khi học xong bài học yêu cầu HS nắm được :
1. Kiến thức
- Gần 6 thế kỷ đầu thời kỳ độc lập, nhân dân Việt Nam phải liên tiếp
tổ chức những cuộc kháng chiến chống ngoại xâm, bảo vệ Tổ quốc.
- Với tinh thần dũng cảm, truyền thống yêu nước ngày càng sâu đậm,
nhân dân ta đã chủ động sáng tạo, vượt qua mọi thách thức khó khăn đánh
lại các cuộc xâm lược.
- Trong sự nghiệp chống ngoại xâm vĩ đại đó, không chỉ nổi lên
những trận quyết chiến đầy sáng tạo mà còn xuất hiện một loạt các nhà chỉ
huy quân sự tài năng.
2. Tư tưởng, tình cảm
- Giáo dục lòng yêu nước, ý thức bảo vệ nền độc lập và thống nhất
của Tổ quốc
- Bồi dưỡng ý thúc đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau giữa các dân tộc.
- Bồi dưỡng niềm tự hào dân tộc và lòng biết ơn với các thế hệ tổ
tiên, các anh hùng dân tộc đã chiến đấu quên mình vì tổ quốc.
3. Kỹ năng
- Rèn luyện kỹ năng sử dụng bản đồ trong học tập, tích cục bồi dưỡng
kỹ năng phân tích, tổng hợp.
II. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY - HỌC
1. Kiểm tra bài cũ
Câu 1 : Nguyên nhân tạo nên sự phát triển nông nghiệp ở thế kỷ XI-
XV ?
Câu 2 : Sự phát triển của thủ công nghiệp thời Lý - Trân - Lê ?
2. Mở bài
Trong những thế kỷ đầu độc lập, xây dựng đất nước, nhân dân ta vẫn
phải tiếp tục tiến hành các cuộc kháng chiến chống giặc ngoại xâm và đã
làm nên biết bao chiến thắng huy hoàng, giữ vững nền độc lập dân tộc.
Chúng ta cùng nhau tìm hiểu bài 20 để ôn lại những chiến thắng huy hoàng
ấy.
3. Tổ chức dạy và học :
Hoạt động của thầy và trò Kiến thức cơ bản
- Trước hết GV gợi lại cho HS nhớ về I. CÁC CUỘC KHÁNG CHIẾN
triều đại nhà Tống ở Trung Quốc thành
lập và sụp đổ ở thời gian nào.
CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC
TỐNG (THẾ KỶ X-XI)
- HS nhớ lại kiến thức đã học ở phần
Trung Quốc phong kiến để trả lời :
Thành lập : 960
Sụp đổ : 1271 (cuối thế kỷ XIII)
- GV dẫn dắt :Trong thời gian tồn tại 3
thế kỷ, nhà Tống đã 2 lần đem quân xâm
lược nước ta, nhân dân Đại Việt đã 2 lần
kháng chiến chống Tống.
* Hot động 1 : Cả lớp và cá nhân 1. Kháng chiến chống Tống thời Tiền
Lê
- GV yêu cầu HS theo dõi SGK để thấy
được nguyên nhân quân Tống xâm lược
nước ta, triều đình đã tổ chức kháng
chiến như thế nào và giành thắng lợi ra
sao ?
- HS theo dõi SGK, phát biểu.
- GV bổ sung và kết luận
- Năm 980 nhân lúc triều đình nhà
Đinh gặp khó khăn, vua Tống cử
quân sang xâm lược nước ta.
- GV cấp thêm tư liệu : Năm 979 Đinh
Tiên Hoàng và con trưởng bị ám sát,
triều đình nhà Đinh lục đục gặp nhiều
khó khăn vua mới Đinh Toàn còn nhỏ
mới 6 tuổi. Tôn mẹ là Dương Thị làm
Hoàng Thái Hậu.
- Trước tình hình đó Thái Hậu họ
Dương và riều đình nhà Đinh đã tôn
Lê Hoàn làm vua để lãnh đạo kháng
chiến.
+ Trước nguy cơ bị xâm lược Thái hậu
Dương thị đã đặt quyền lợi của đất nước
lên trên quyền lợi của dòng họ, Tôn Thập
đạo tướng quân Lê Hoàng lên làm vua để
lãnh đạo kháng chiến.
+ Sự mưu lược của Lê Hoàn trong quá
trình chỉ huy kháng chiến, lúc thì khiêu
chiến, vờ thua để nhử giặc lúc thì trá
hàng và bất ngờ đánh úp.
- PV : Em nhận xét gì về thắng lợi của
cuộc kháng chiến chống Tống và cho
biết nguyên nhân các cuộc thắng lợi ?
- HS suy nghĩ trả lời.
- GV nhận xét, bổ sung, kết luận :
- Thắng lợi lớn nhanh chóng thắng
ngay ở vùng đông bắc khiến vua
+ Đây là thắng lợi rất nhanh, rất lớn đè
bẹp ý chí xâm lược của quân Tống. Hàng
trăm năm sau nhân dân ta được sống
trong cảnh yên bình.
Tống không dám nghĩ đến việc xâm
lược Đại Việt củng cố vững chắc nền
độc lập
Năm 1075 nhà Tống mới nghỉ đến xâm
lược Đại Việt
+ Nguyên nhân thắng lợi là do :
Triều đình nhà Đinh và Thái hậu họ
Dương sẵn sàng vì lợi ích dân tộc mà hy
sinh lợi ích dòng họ để tạo thuận lợi cho
cuộc kháng chiến chống Tống. Do ý trí
quyết chiến bảo vệ độc lập của quân dân
Đại Việt.
Do có sự cỉ huy mưu lược của Lê Hoàn.
- HS nghe, tự ghi nhớ
* Hoạt động 2 : Cả lớp, cá nhân
- GV tiếp tục yêu cầu HS theo dõi SGK
để thấy được :
2. Cuộc kháng chiến chống Tống
thời Lý (1075 - 1077)
+ Âm mưu xâm lược nước ta của quân
Tống.