Khởi nghĩa lý bí – nước vạn xuân...
(tiếp theo)
I – Mục tiêu
HS cần đạt:
1. Nắm được:
- Quá trình xâm lược của các thế lực phong kiến phương Bắc, hòng
lạp lại chế độ đô hộ đối với nước ta;
- Cuộc kháng chiến của nhân dân ta chống lại quân Lương qua hai
thời kì, dưới sự lãnh đạo của Lý Nam Đế và Triệu Quang Phục;
- Cuộc kháng chiến của nhà Lý chống quân xâm lược Tuỳ thất bại.
2. Tiếp tục rèn luyện kĩ năng phân tích nguyên nhân của sự kiện, đánh
giá các sự kiện và có kĩ năng đọc bản đồ lịch sử.
3. Tự hào và noi gương tinh thần chiến đấu kiên cường, bất khuất của
cha ông.
II – phương tiện
- Lược đồ Khởi nghĩa Lý Bí;
- Tư liệu về Triệu Quang Phục và nhà Hậu Lý Nam Đế.
III – Tổ chức các hoạt động
* Kiểm tra bài cũ
- ND: Trình bày diễn biến của cuộc khởi nghĩa Lý Bí.
- HT: Kiểm tra miệng.
- Y/c: Tường thuật đầy đủ, ngắn gọn các sự kiện và chỉ trên bản đồ.
* Giới thiệu bài
- Mùa xuân năm 544, cuộc khởi nghĩa Lý Bí thắng lợi, nước Vạn
Xuân ra đời;
- Năm 545, phong kiến phương Bắc lại đem quan xâm lược...
* Hoạt động dạy học
Hoạt động của thầy và trò kiến thức cần đạt
Hoạt động 1
* Giới thiệu: (Theo SGK)
* HD nghiên cứu SGK và quan sát lược
đồ:
- (GV) tường thuật;
- (HS) tóm tắt diễn biến chính của cuộc
kháng chiến.
- (GV) phân tích.
3. Chống quân Lương xâm lược
- Quân Lương tập trung lực lượng
lớn, chia làm hai đạo tiến xuống Vạn
Xuân.
- Lý Nam Đế chỉ huy đón đánh ròi
lui về giữ thành ở cửa sông Tô Lịch
sau đó rút về Gia Ninh và ra đóng
quân ở vùng hồ Điển Triệt.
* Thảo luận: Theo em, thất bại của Lý
Nam Đế có phải là sự sụp đổ của nước
Vạn Xuân không? Vì sao?
Hoạt động 2
* Giới thiệu (theo SGK).
* HD nghiên cứu SGK:
- Triệu Quang Phục đã làm gì sau thất
bại của Lý Nam Đế?
- Đọc đoạn trích dẫn.
- Vì sao Triệu Quang Phục lại chọn Dạ
Trạch làm căn cứ?
* HD quan sát lược đồ và nghiên cứu
SGK:
- (GV) tường thuật (chỉ lược đồ);
- Trần Bá Tiên đánh úp vào hồ Điển
Triệt, Lý Nam Đế thất bại.
(Thất bại của Lý Nam Đế không
đồng nghĩa với sự sụp đổ của nước
Vạn Xuân... Cuộc chiến đáu của nhan
dân ta vẫn tiếp diễn dưới sự lãnh đạo
của Triệu Quang Phục.
4. Triệu QuangPhục đánh bại quân
Lương như thế nào?
- Triệu Quang Phục chọn vùng Dạ
Trạch làm căn cứ.
(Triệu Quang Phục là người vùng
Chu Diên, ông rất am hiểu thuỷ thổ
vùng này và cả vùng Giao Châu. Ông
đã phát hiện ra những lợi thế của vùng
đàm lầy Dạ Trạch...).
- Quân Lương bao vây và tấn công
Dạ Trạch, nhưng không có kết quả.
- (HS) tóm tắt những diễn biến chính
của cuộc kháng chiến.
* HD thảo luận:
Tại sao cuộc kháng chiến của Lý Nam
Đế thất bại, còn cuộc kháng chiến của
Triệu Quang Phục lại giành được thắng
lợi?
Hoạt động 3
* HD nghiên cứu SGK:
- Triệu Quang Phục đã làm gì sau khi
đánh bại được quân Lương xâm lược?
- Tại sao nước Vạn Xuân thời kì này
vẫn được sử cũ gọi là thời Hậu Lý Nam
Đế?
* Giảng:
- Triệu Quang Phục chớp thời cơ
phản công và giành thắng lợi.
(Triệu Quang Phục biết tận dụng ưu
thế của căn cứ Dạ Trạch... và chớp
thời cơ phản công...; quân Lương chán
nản, thất vọng, luôn trong tình thế bị
động...).
-> Tinh thần chiến đấu gan dạ, dũng
cảm, chủ động, thông minh, sáng tạo,
hiệu quả, làm quân Lương bị thất bại
nặng nề.
5. Nước Vạn Xuân độc lập đã kết
thúc như thế nào?
- Triệu Quang Phục lên ngôi vua, tổ
chức lại chính quyền.
- Lý Phật Tử cướp ngôi, lập lại triều
Lý (Hậu Lý Nam Đế).
- Nhà Tuỳ thành lập ở Trung Quốc;
- Vua Tuỳ đòi Lý Phật Tử sang chầu.
* Thảo luận:
-Vì sao nhà Tuỳ muốn Lý Phật tử sang
chầu? Tại sao Lý Phật Tử không sang?
- Kết quả của những việc làm đó là gì?
(Nhà Tuỳ âm mưu thôn tính và đồng
hoá dân tộc ta -> thần phục, lập lại chế
độ cai trị như trước... Lý Phật Tử
không chịu khuất phục...).
- Nhà Tuỳ huy động một lực lượng
lớn sang xâm lược, cuộc kháng chiến
của nhà Hậu Lý thất bại.
* Củng cố và hướng dẫn học ở nhà
1. Tổng kết
(Tóm tắt nội dung bài học).
- Kết luận (Bài 22; 23).
2. Câu hỏi, bài tập
- Câu hỏi ôn bài (SGK).
- Bài tập (Vở bài tập. NXBGD);
- Vẽ lược đồ Cuộc kháng chiến của nhà Lý và Triệu Quang Phục.
- Đọc thêm và sưu tầm tư liệu.
3. Chuẩn bị bài sau