intTypePromotion=1
ADSENSE

Limphôm ngoài hạch: Đặc điểm giải phẫu bệnh và hóa mô miễn dịch

Chia sẻ: Nguyễn Tuấn Anh | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:6

35
lượt xem
0
download
 
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Nghiên cứu này thực hiện trên 98 trường hợp limphôm không Hodgkin ngoài hạch được chẩn đoán tại Bộ môn Giải phẫu bệnh - Đại học Y dược TP.HCM và Khoa Giải phẫu bệnh - Bệnh viện Chợ Rẫy TPHCM trong thời gian từ năm 2001 đến 2004. Tất cả các trường hợp đều đượcxếp loại lại theo bảng phân loại thực hành Working Formulation, nghiên cứu hóa - mô - miễn dịch và xếp loại theo bảng phân loại REAL.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Limphôm ngoài hạch: Đặc điểm giải phẫu bệnh và hóa mô miễn dịch

Nghieân cöùu Y hoïc<br /> <br /> Y Hoïc TP. Hoà Chí Minh * Taäp 9 * Phuï baûn cuûa Soá 1 * 2005<br /> <br /> LIMPHOÂM NGOAØI HAÏCH:<br /> ÑAËC ÑIEÅM GIAÛI PHAÃU BEÄNH VAØ HOÙA-MOÂ-MIEÃN DÒCH<br /> Höùa Thò Ngoïc Haø*, Phan Anh Kieät**, Traàn Minh Thoâng***, Phan Chieán Thaéng*<br /> <br /> TOÙM TAÉT<br /> Nghieân cöùu naøy thöïc hieän treân 98 tröôøng hôïp limphoâm khoâng Hodgkin ngoaøi haïch ñöôïc chaån ñoaùn<br /> taïi Boä moân Giaûi phaãu beänh – Ñaïi hoïc Y döôïc TP.HCM vaø Khoa Giaûi phaãu beänh – Beänh vieän Chôï Raãy<br /> TPHCM trong thôøi gian töø naêm 2001 ñeán 2004. Taát caû caùc tröôøng hôïp ñeàu ñöôïcxeáp loaïi laïi theo baûng<br /> phaân loaïi thöïc haønh Working Formulation, nghieân cöùu hoùa – moâ – mieãn dòch vaø xeáp loaïi theo baûng phaân<br /> loaïi REAL.<br /> Keát quaû: Tuoåi phaân boá töø 4 ñeán 84 tuoåi, nhoùm tuoåi thöôøng gaëp nhaát laø 41-50t (24,49%), tuoåi trung<br /> bình 46 tuoåi, tyû leänam/ nöõ, ≅ 1. Vò trí thöôøng gaëp nhaát laø ñöôøng tieâu hoùa (34,8%), keá ñeán laø vuøng ñaàu coå.<br /> 29,5%. Phaân loaïi theo baûng phaân loaïi Working Formulation, limphoâm ñoä aùc thaáp chieám 10,2%, ñoä vöøa,<br /> 71,4% vaø ñoä cao 18,4%. Limphoâm T chieám 31%, töông töï caùc nghieân cöùu khaùc ôû Chaâu AÙ, cao hôn nhieàu<br /> so vôùi caùc nöôùc ôû phöông Taây. Loaïi limphoâm B thöôøng gaëp nhaát laø loaïi lan toûa teá baøo lôùn (40,8%), trong<br /> khi loaïi thöôøng gaëp nhaát cuûa limphoâm T laø loaïi khoâng ñaëc hieäu.<br /> <br /> SUMMARY<br /> EXTRANODAL LYMPHOMAS:<br /> MICROSCOPICAL AND IMMUNOHISTOLOGICAL APPERANCES<br /> Hua Thi Ngoc Ha, Phan Anh Kiet, Tran Minh Thong, Phan Chien Thang<br /> * Y Hoc TP. Ho Chi Minh * Vol. 9 * Supplement of No 1 * 2005: 129 – 134<br /> <br /> Objective and method: Ninety eight extranodal Non-Hodgkin's lymphoma (NHL) collected from<br /> pathology department of medicine and pharmacy University at HCMC, and Cho Ray hospital from 2001 to<br /> 2004. All of cases were histologically reclassified according to the Working formulation,<br /> immunohistochemically studied and classified according to the R.E.A.L classification.<br /> Result: The ages ranged from 4 to 84, with a median of 46 years. Out of 98 patients, 50 were male<br /> and 48 were female, the M/F ratio: 1. The most common presentation was gastrointestinal tract (34,8%),<br /> followed by head and neck sites (29,5%). According to the Working Formulation classification, low,<br /> intermediate, and high-grade lymphomas comprised 10.2%, 71.4%, and 18.4%, respectively. T-cell<br /> lymphoma occupied 31% of extranodal NHL in this study and showed a quite comparable incidence to<br /> that of Asia, but it was much higher than in Western countries. The most common histologic subtype of B<br /> cell lymphoma was diffuse large cell type, whereas the most common subtype of T cell lymphoma was<br /> nonspecific type..<br /> <br /> ÑAËT VAÁN ÑEÀ<br /> Limphoâm laø beänh lyù aùc tính thöôøng gaëp nhaát<br /> cuûa heä taïo huyeát. Ñoái vôùi treû em döôùi 15 tuoåi,<br /> limphoâm khoâng Hodgkin (LKH) laø moät trong 3 loaïi<br /> <br /> u aùc tính thöôøng gaëp nhaát vaø thöôøng xaûy ra ôû vò trí<br /> ngoaøi haïch. Trong taát caû caùc beänh lyù limphoâm, hôn<br /> 40% - 60% tröôøng hôïp xuaát phaùt töø vò trí ngoaøi<br /> haïch(10,13,26). Vò trí thöôøng gaëp nhaát laø ñöôøng tieâu<br /> hoùa(24), vuøng ñaàu coå(17,23), caùc vò trí khaùc coù theå gaëp<br /> <br /> * Ñaïi hoïc Y Döôïc TP. Hoà Chí Minh<br /> ** Beänh vieän Ña khoa Tænh Laâm Ñoàng<br /> *** Khoa Giaûi phaãu beänh – BV. Chôï raãy TP. Hoà Chí Minh<br /> <br /> Giaûi Phaãu Beänh<br /> <br /> 129<br /> <br /> Y Hoïc TP. Hoà Chí Minh * Taäp 9 * Phuï baûn cuûa Soá 1 * 2005<br /> <br /> Nghieân cöùu Y hoïc<br /> <br /> nhö tuyeán giaùp, tuyeán nöôùc boït, heä thaàn kinh<br /> trung öông, da vaø phaàn phuï. ...<br /> <br /> ñoïc keát quaû theo phaân loaïi Working Formulation<br /> (WF)(25).<br /> <br /> Vieäc löïa choïn phaùc ñoà ñieàu trò cuõng nhö tieân<br /> löôïng cuûa limphoâm phuï thuoäc vaøo raát nhieàu yeáu toá,<br /> trong ñoù vieäc xeáp loaïi moâ hoïc vaø giai ñoaïn beänh ñoùng<br /> vai troø raát quan troïng, do ñoù ñoøi hoûi chaån ñoaùn phaûi<br /> coù ñoä chính xaùc cao. Töø ñoù cho thaáy vieäc duøng caùc<br /> phöông phaùp hoùa-moâ-mieãn dòch (HMMD) ñeå xaùc<br /> ñònh chaån ñoaùn laø voâ cuøng caàn thieát.<br /> <br /> Töø khoái neán caét moûng, nhuoäm HMMD vôùi khaùng<br /> theå choáng teá baøo limphoâ chung (LCA), khaùng theå<br /> choáng teá baøo limphoâ B (CD20), khaùng theå choáng teá<br /> baøo limphoâ T (UCLH-1), xeáp loaïi theo baûng phaân loaïi<br /> R.E.A.L.(25)<br /> <br /> Limphoâm ngoaøi haïch ñaõ ñöôïc nghieân cöùu ôû<br /> nhieàu nöôùc treân theá giôùi, ôû Vieät Nam ñaõ coù moät soá<br /> coâng trình nghieân cöùu veà limphoâm haïch, coøn<br /> limphoâm ngoaøi haïch thì chæ ñöôïc nghieân cöùu veà laâm<br /> saøng, dòch teã hoïc, chöa coù coâng trình naøo nghieân cöùu<br /> moät caùch coù heä thoáng veà maët giaûi phaãu beänh. Do ñoù,<br /> chuùng toâi thöïc hieän nghieân cöùu naøy nhaèm caùc muïc<br /> tieâu sau:<br /> ƒ Khaûo saùt caùc ñaëc ñieåm laâm saøng veà tuoåi, giôùi<br /> vaø vò trí cuûa LKH ngoaøi haïch.<br /> ƒ Khaûo saùt caùc ñaëc ñieåm vi theå cuûa LKH ngoaøi<br /> haïch, xeáp loïai theo baûng phaân loaïi Working<br /> Formulation.<br /> ƒ Khaûo saùt ñaëc ñieåm hoùa-moâ-mieãn dòch, ñoái<br /> chieáu ñaëc ñieåm vi theå vaø hoùa-moâ-mieãn dòch.<br /> ƒ Xeáp loaïi theo baûng phaân loaïi R.E.A.L.<br /> <br /> VAÄT LIEÄU VAØ PHÖÔNG PHAÙP NGHIEÂN<br /> CÖÙU<br /> Vaät lieäu<br /> Hoà sô, tieâu baûn vaø khoái neán cuûa 98 beänh nhaân<br /> ñöôïc chaån ñoaùn giaûi phaãu beänh laø limphoâm ngoaøi<br /> haïch taïi khoa Giaûi phaãu beänh - Beänh vieän Chôï Raãy vaø<br /> Boä moân Giaûi phaãu beänh – Ñaïi hoïc Y Döôïc TPHCM töø<br /> naêm 2001 ñeán naêm 2004.<br /> Phöông phaùp nghieân cöùu<br /> Moâ taû caét ngang döïa treân phieáu traû lôøi keát quaû giaûi<br /> phaãu beänh, tieâu baûn vaø khoái neán cuûa 98 tröôøng hôïp<br /> limphoâm ngoaøi haïch ñöôïc chaån ñoaùn taïi khoa Giaûi<br /> phaãu beänh – Beänh vieän Chôï Raãy vaø Boä moân Giaûi<br /> phaãu beänh – Ñaïi hoïc Y döôïc TPHCM.<br /> Töø tieâu baûn HE, ñaùnh giaù caùc ñaëc ñieåm vi theå vaø<br /> <br /> 130<br /> <br /> Ñoái chieáu, so saùnh caùc keát quaû thu ñöôïc, xöû lyù soá<br /> lieäu baèng phaàn meàm thoáng keâ SPSS.<br /> <br /> KEÁT QUAÛ VAØ BAØN LUAÄN<br /> Phaân boá LKH theo tuoåi vaø giôùi<br /> 25<br /> 20<br /> <br /> 12<br /> 8<br /> <br /> 15<br /> <br /> nöõ<br /> <br /> 7<br /> <br /> 10<br /> 5 4<br /> 0 2<br /> <br /> 1<br /> 3<br /> <br /> 7<br /> <br /> 3 12 11 7<br /> 5<br /> 3<br /> <br /> nam<br /> <br /> 6<br /> 5<br /> <br /> 2<br /> <br /> 4- 11- 21- 31- 41- 51- 61- 71- 8110t 20t 30t 40t 50t 60t 70t 80t 84t<br /> <br /> Bieåu ñoà 1: Phaân boá beänh nhaân theo nhoùm tuoåi vaø giôùi<br /> <br /> Toång soá beänh nhaân trong nghieân cöùu naøy goàm<br /> 50 nam vaø 48 nöõ, tyû leä nam/nöõ laø töông ñöông nhau.<br /> Beänh nhaân coù tuoåi nhoû nhaát trong nghieân cöùu naøy laø<br /> 4 tuoåi vaø lôùn nhaát laø 84 tuoåi, tuoåi trung bình laø 46<br /> tuoåi. Nhoùm tuoåi thöôøng gaëp nhaát laø töø 41-50 tuoåi<br /> (24,49%), nhoùm tuoåi nhieàu thöù hai laø 51-60 tuoåi<br /> (19,39%). Soá beänh nhaân > 80 tuoåi chieám ít nhaát vôùi<br /> tyû leä 2,04%. Caùc nhoùm tuoåi coøn laïi chieám tyû leä töông<br /> ñoái thaáp xeáp theo tyû leä giaûm daàn nhö sau: 21-30 tuoåi<br /> 14,29%; 71-80 tuoåi 11,22%; 61-70 tuoåi 10,20%; 31-40<br /> tuoåi 8,16%; 4-10 tuoåi 6,12% vaø 11-20 tuoåi 4,08%.<br /> Trong nghieân cöùu naøy, tuoåi trung bình töông<br /> ñöông vôùi caùc nghieân cöùu ôû AÁn Ñoä: 45 tuoåi(16), Gabun:<br /> 44 tuoåi(30), hôi thaáp hôn so vôùi nghieân cöùu cuûa Leâ Taán<br /> Ñaït: 49,1 tuoåi(17) vaø tuoåi trung bình theo y vaên laø 50<br /> tuoåi(8,12). Khoâng coù söï khaùc bieät veà tyû leä nam vaø nöõ<br /> trong nghieân cöùu naøy, ñieàu naøy phuø hôïp vôùi nghieân<br /> cöùu toång keát cuûa Leâ Vaên Xuaân vaø coäng söï taïi Beänh<br /> vieän Ung Böôùu thaønh phoá Hoà Chí Minh(18), theo Leâ<br /> Taán Ñaït tyû leä nam/nöõ laø 1,33/1(17), theo ña soá caùc<br /> nghieân cöùu khaùc thì tyû leä beänh thöôøng chieám öu theá<br /> <br /> Chuyeân ñeà Y Học Cơ Sở<br /> <br /> Y Hoïc TP. Hoà Chí Minh * Taäp 9 * Phuï baûn cuûa Soá 1 * 2005<br /> <br /> Nghieân cöùu Y hoïc<br /> <br /> hôn ôû giôùi nam(8, 13,19 ) vôùi tyû leä nam/nöõ töø 1,3-2 /1.<br /> <br /> VÒ TRÍ<br /> <br /> SOÁ CA (%)<br /> <br /> B<br /> <br /> T<br /> <br /> Khaûo saùt ñaëc ñieåm hoùa-moâ-mieãn dòch<br /> <br /> Heä TKTÖ<br /> <br /> 8 (8.2)<br /> <br /> 7<br /> <br /> 1<br /> <br /> Baûng 1: Xeáp loaïi LKH theo phenotyp mieãn dòch<br /> <br /> Phaàn meàm<br /> <br /> 7 (7.1)<br /> <br /> 4<br /> <br /> 3<br /> <br /> Da<br /> <br /> 6 (6.1)<br /> <br /> 0<br /> <br /> 6<br /> <br /> Xöông<br /> <br /> 3 (3.1)<br /> <br /> 1<br /> <br /> 2<br /> <br /> Sinh duïc nöõ (buoâng tröùng, coå<br /> töû cung)<br /> <br /> 3 (3.1)<br /> <br /> 3<br /> <br /> 0<br /> <br /> Sinh duïc nam (tinh hoaøn)<br /> <br /> 2 (2.0)<br /> <br /> 2<br /> <br /> 0<br /> <br /> Heä tieát nieäu<br /> <br /> 2 (2.0)<br /> <br /> 2<br /> <br /> 0<br /> <br /> Vuù<br /> <br /> 2 (2.0)<br /> <br /> 2<br /> <br /> 0<br /> <br /> Sau phuùc maïc<br /> <br /> 1 (1.0)<br /> <br /> 0<br /> <br /> 1<br /> <br /> Laùch<br /> <br /> 1 (1.0)<br /> <br /> 1<br /> <br /> 0<br /> <br /> 98 (100.0)<br /> <br /> 68<br /> <br /> 30<br /> <br /> LOAÏI LIMPHOÂM<br /> <br /> SOÁ CA<br /> <br /> Limphoâm B<br /> <br /> 57<br /> <br /> Limphoâm B, giaøu T<br /> <br /> 11<br /> <br /> Limphoâm T<br /> <br /> 29<br /> <br /> Limphoâm T, giaøu B<br /> <br /> 1<br /> <br /> Toång soá<br /> <br /> TYÛ LEÄ %<br /> 68<br /> <br /> 69,4<br /> <br /> 30<br /> <br /> 30,6<br /> <br /> 98<br /> <br /> 100<br /> <br /> Haàu heát caùc tröôøng hôïp ñeàu döông tính vôùi hoaëc<br /> khaùng theå choáng teá baøo B, hoaëc khaùng theå choáng teá<br /> baøo T, coù 12 tröôøng hôïp (12,2%) caùc teá baøo u cuøng<br /> döông tính vôùi caû 2 loaïi khaùng theå neân chuùng toâi xeáp<br /> vaøo loaïi limphoâm B, giaøu T hoaëc T, giaøu B.<br /> Theo y vaên ôû caùc nöôùc AÂu, Myõ, limphoâm B chieám<br /> töø 85-95% vaø limphoâm T chieám 5-15% taát caû limphoâm<br /> khoâng Hodgkin(9,12,31). Trong nghieân cöùu naøy, tyû leä<br /> limphoâm T chieám ñeán 30,6%, cuõng gioáng nhö nhaän<br /> ñònh cuûa Sukpanichnant S. trong moät nghieân cöùu veà<br /> LKH taïi Thaùi Lan (24,5%) vôùi côõ maãu lôùn (n = 1983, p<br /> = 0.05)(28) vaø caùc nöôùc Chaâu AÙ khaùc nhö Nhaät(11), Haøn<br /> quoác(13,19), Ñaøi Loan, Trung Quoác (33,9%)(22,31), cao hôn<br /> ôû caùc nöôùc chaâu AÂu.<br /> Phaân boá LKH theo vò trí<br /> Baûng 2: Phaân boá LKH theo vò trí vaø ñaëc ñieåm hoùa moâ<br /> mieãn dòch<br /> VÒ TRÍ<br /> Daï daøy<br /> Tieâu hoaù<br /> Ruoät non<br /> 34 ca (34,8%)<br /> Ñaïi traøng<br /> Voøm haàu<br /> Amiñan<br /> Vuøng ñaàu coå<br /> Muõi – xoang<br /> 29 ca (29,5%)<br /> Tuyeán nöôùc boït<br /> Hoác maét<br /> <br /> Giaûi Phaãu Beänh<br /> <br /> SOÁ CA (%)<br /> <br /> B<br /> <br /> T<br /> <br /> 8 (8.2)<br /> <br /> 8<br /> <br /> 0<br /> <br /> 13 (13.3)<br /> <br /> 9<br /> <br /> 4<br /> <br /> 13 (13.3)<br /> <br /> 11<br /> <br /> 2<br /> <br /> 8 (8.2)<br /> <br /> 5<br /> <br /> 3<br /> <br /> 12 (12.2)<br /> <br /> 11<br /> <br /> 1<br /> <br /> 7 (7.1)<br /> <br /> 0<br /> <br /> 7<br /> <br /> 1 (1.0)<br /> <br /> 1<br /> <br /> 0<br /> <br /> 1 (1.0)<br /> <br /> 1<br /> <br /> 0<br /> <br /> Toång coäng<br /> <br /> Beänh phaân boá chuû yeáu ôû oáng tieâu hoùa (chieám<br /> 34,8%) vaø vuøng ñaàu coå (chieám 29,5%), trong ñoù taäp<br /> trung nhieàu nhaát taïi ruoät non, ñaïi traøng vaø amiñan.<br /> Keá ñeán laø caùc cô quan khaùc nhö heä thaàn kinh trung<br /> öông, phaàn meàm vaø da … Nhìn chung, coù nhieàu söï<br /> khaùc bieät veà phaân boá beänh theo töøng vò trí khi so saùnh<br /> giöõa caùc taùc giaû vôùi nhau, tuy nhieân 2 vò trí thöôøng<br /> gaëp nhaát trong haàu heát caùc nghieân cöùu vaãn laø ñöôøng<br /> tieâu hoùa vaø vuøng ñaàu coå(6,7).<br /> Ñoái vôùi limphoâm ôû ñöôøng tieâu hoùa, theo ña soá caùc<br /> taùc giaû nöôùc ngoaøi thì vò trí thöôøng gaëp nhaát laø daï daøy<br /> (chieám 45-75%), keá ñeán laø ruoät non (chieám 20-40%),<br /> vuøng hoài manh traøng (chieám 12-20%), ñaïi tröïc traøng<br /> (chieám 3-15%) vaø ít nhaát laø thöïc quaûn (ít hôn<br /> 1%)(2,5,20). Trong khi ñoù moät soá khaûo saùt trong nöôùc<br /> cuõng nhö khaûo saùt naøy ñeàu ghi nhaän limphoâm ôû 2 vò<br /> trí ruoät non vaø ñaïi traøng gaëp nhieàu hôn, töông töï vôùi<br /> moät nghieân cöùu ôû Trung quoác, limphoâm ruoät non<br /> ñöùng ñaàu, theo sau laø daï daøy(32).<br /> <br /> -<br /> <br /> Limphoâm vuøng ñaàu coå laø vò trí gaëp nhieàu thöù<br /> hai trong khaûo saùt naøy (chieám 29,5%), trong ñoù voøng<br /> Waldeyer laø vò trí gaëp nhieàu nhaát: 20,4% (baûng 3.1 vaø<br /> 4.1). Cuõng theo ña soá caùc taùc giaû khaùc, ñaây laø vò trí<br /> gaëp nhieàu thöù 2 sau limphoâm ñöôøng tieâu hoùa(3). Tuy<br /> nhieân, tyû leä naøy thaáp hôn raát nhieàu so vôùi khaûo saùt<br /> cuûa taùc giaû Leâ Taán Ñaït(17). Theo nghieân cöùu cuûa taùc<br /> giaû naøy, tyû leä tính chung cho vuøng ñaàu coå leân ñeán<br /> <br /> 131<br /> <br /> Y Hoïc TP. Hoà Chí Minh * Taäp 9 * Phuï baûn cuûa Soá 1 * 2005<br /> 50% (trong ñoù voøng Waldeyer chieám ña soá vôùi<br /> 35,9%)(17). Theo caùc taùc giaû khaùc thì vuøng ñaàu coå laø vò<br /> trí thöôøng gaëp nhaát trong caùc limphoâm ngoaøi<br /> haïch(23). Lyù giaûi cho söï khaùc nhau raát lôùn naøy, chuùng<br /> toâi cho raèng: coù theå do moãi beänh vieän (nôi chuùng toâi<br /> thu thaäp soá lieäu nghieân cöùu) coù nhöõng ñaëc thuø rieâng<br /> ñeå nhaän beänh nhaân, do ñoù daãn ñeán coù söï töông quan<br /> cheùo veà tyû leä maéc beänh ôû 2 vò trí thöôøng gaëp nhaát<br /> (ñöôøng tieâu hoùa vaø voøng Waldeyer) (xem baûng 4.1).<br /> Ñoái chieáu keát quaû hoùa moâ mieãn dòch<br /> vaø vò trí<br /> Limphoâm B chieám ña soá ôû ñöôøng tieâu hoùa, voøm<br /> haàu, amiñan, heä thaàn kinh trung öông, moâ meàm...,<br /> chuùng toâi khoâng ghi nhaän tröôøng hôïp limphoâm T naøo<br /> ôû daï daøy, ñöôøng tieát nieäu, sinh duïc nam, sinh duïc nöõ,<br /> vuù, tuyeán nöôùc boït, hoác maét. Ngöôïc laïi trong nghieân<br /> cöùu naøy khoâng thaáy limphoâm B ôû da, muõi xoang (baûng<br /> 2). Söï khaùc bieät naøy coù yù nghóa thoáng keâ (p = 0,002).<br /> Xeáp loaïi theo phaân loaïi WF<br /> Baûng 3: Phaân boá LKH theo phaân loaïi WF vaø ñaëc<br /> ñieåm hoùa moâ mieãn dòch<br /> LOAÏI LIMPHOÂM<br /> Limphoâm aùc tính thaáp<br /> Limphoâ baøo nhoû<br /> Daïng töông baøo<br /> Nang, teá baøo nhoû nhaân khía<br /> Limphoâm aùc tính vöøa<br /> Lan toûa, teá baøo nhoû nhaân<br /> khía<br /> Lan toûa, hoãn hôïp teá baøo<br /> Lan toûa, teá baøo lôùn khoâng<br /> khía<br /> Limphoâm aùc tính cao<br /> Nguyeân baøo limphoâ<br /> Nguyeân baøo mieãn dòch<br /> Lan toûa, teá baøo nhoû khoâng<br /> khía<br /> Khoâng xeáp loaïi<br /> Toång coäng<br /> <br /> SOÁ CA<br /> 10<br /> 8<br /> 1<br /> 1<br /> 70<br /> <br /> %<br /> 10,2<br /> 8,2<br /> 1,0<br /> 1,0<br /> 71,4<br /> <br /> B<br /> 7<br /> 6<br /> 0<br /> 1<br /> 50<br /> <br /> T<br /> 3<br /> 2<br /> 1<br /> 0<br /> 20<br /> <br /> 9<br /> <br /> 9,2<br /> <br /> 9<br /> <br /> 0<br /> <br /> 21<br /> <br /> 21,4<br /> <br /> 15<br /> <br /> 6<br /> <br /> 40<br /> <br /> 40,8<br /> <br /> 26<br /> <br /> 14<br /> <br /> 18<br /> 8<br /> 2<br /> <br /> 18,4<br /> 8,2<br /> 2,0<br /> <br /> 11<br /> 2<br /> 2<br /> <br /> 7<br /> 6<br /> 0<br /> <br /> 3<br /> <br /> 3,1<br /> <br /> 3<br /> <br /> 0<br /> <br /> 5<br /> 98<br /> <br /> 5,1<br /> 100%<br /> <br /> 4<br /> 68<br /> <br /> 1<br /> 30<br /> <br /> Trong khaûo saùt naøy, limphoâm aùc tính vöøa chieám<br /> tyû leä cao nhaát (71,4%), keá ñeán laø limphoâm aùc tính cao<br /> (18,4%) vaø limphoâm aùc tính thaáp (10,2%).<br /> Keát quaû khaûo saùt veà phaân boá ñoä aùc cuûa LKH ngoaøi<br /> haïch trong nghieân cöùu naøy phuø hôïp vôùi caùc khaûo saùt<br /> <br /> 132<br /> <br /> Nghieân cöùu Y hoïc<br /> <br /> cuûa caùc taùc giaû khaùc trong nöôùc nhö Leâ Taán Ñaït(17),<br /> Phan Chieán Thaéng(25), Leâ Vaên Xuaân vaø cs(18); vaø moät<br /> soá nghieân cöùu ôû nöôùc ngoaøi nhö YÙ, Hoa Kyø, Thoå Nhó<br /> Kyø, Trung Quoác, bao goàm caû nhöõng taùc giaû nghieân<br /> cöùu chung veà LKH vaø nhöõng taùc giaû nghieân cöùu rieâng<br /> veà LKH ngoaøi haïch(14,15,22). Taàn suaát phaân boá cuûa töøng<br /> loaïi ñoä aùc trong moãi nghieân cöùu coù khaùc nhau, tuy<br /> nhieân möùc ñoä cheânh leäch laø khoâng ñaùng keå. Ñaëc bieät<br /> soá lieäu phaân boá raát phuø hôïp vôùi moät nghieân cöùu cuõng<br /> thöïc hieän taïi TP.HCM veà LKH ngoaøi haïch vôùi côõ maãu<br /> lôùn (n = 142) cuûa taùc giaû Leâ Taán Ñaït, ñieàu naøy caøng<br /> khaúng ñònh theâm ñoä tin caäy veà xaùc suaát phaân boá ñoä aùc<br /> cuûa LKH ngoaøi haïch taïi TP.HCM noùi rieâng vaø mieàn<br /> Nam noùi chung.<br /> Xeùt rieâng veà töøng daïng vi theå thì loaïi limphoâm<br /> lan toûa teá baøo lôùn chieám tyû leä nhieàu nhaát (40,8%), tieáp<br /> theo laø limphoâm lan toûa loaïi hoãn hôïp teá baøo (21,4%),<br /> limphoâm lan toûa loaïi teá baøo nhoû nhaân khía (9,2%),<br /> limphoâm limphoâ baøo nhoû vaø limphoâm nguyeân baøo<br /> limphoâ chieám tyû leä töông ñöông nhau (8,2% moãi<br /> loaïi), caùc daïng coøn laïi chieám tyû leä raát thaáp. Limphoâm<br /> limphoâ daïng töông baøo vaø limphoâm nang loaïi teá baøo<br /> nhoû nhaân khía chæ gaëp 1 tröôøng hôïp cho moãi loaïi.<br /> Ñaëc bieät coù 5 tröôøng hôïp (chieám 5,1%) chuùng toâi<br /> xeáp vaøo daïng limphoâm khoâng xeáp loaïi vì hình thaùi vaø<br /> caùch saép xeáp teá baøo khoâng theo nhöõng daïng limphoâm<br /> ñaõ ñöôïc moâ taû nhö<br /> - Teá baøo saùng (30/98 tröôøng hôïp) laø loaïi teá baøo coù<br /> kích thöôùc lôùn, nhaân lôùn hoaëc trung bình, chaát nhieãm<br /> saéc thoâ, baøo töông nhieàu, saùng, vieàn teá baøo roõ. Teá baøo<br /> saùng coù theå chieám toaøn boä khoái u hoaëc hieän dieän<br /> cuøng vôùi caùc loaïi teá baøo khaùc.<br /> - Teá baøo khoâng ñieån hình: coù hình daïng raát thay<br /> ñoåi, nhaân hình thoi, meùo moù, coù goùc caïnh, chaát nhieãm<br /> saéc voùn cuïc, maøng nhaân khoâng ñeàu, baøo töông nhieàu<br /> hoaëc ít. Caùc teá baøo naøy naèm rieâng leõ giöõa caùc teá baøo<br /> khaùc hoaëc baøo töông coù ñuoâi caém vaøo vaùch moâ lieân keát<br /> sôïi gioáng hình aûnh sarcoâm cô vaân daïng nang.<br /> - Teá baøo nhieàu nhaân: laø teá baøo kích thöôùc lôùn, coù<br /> hai hay nhieàu nhaân vôùi chaát nhieãm saéc thoâ, thöôøng<br /> taäp trung giöõa teá baøo, baøo töông nhieàu hoaëc ít vaø<br /> thöôøng coù giôùi haïn roõ.<br /> <br /> Chuyeân ñeà Y Học Cơ Sở<br /> <br /> Nghieân cöùu Y hoïc<br /> <br /> Y Hoïc TP. Hoà Chí Minh * Taäp 9 * Phuï baûn cuûa Soá 1 * 2005<br /> <br /> - Teá baøo u thöïc baøo caùc teá baøo khaùc: trong baøo<br /> töông chöùa nhieàu maûnh vuïn cuûa nhöõng teá baøo khaùc,<br /> maät ñoä teá baøo thöôøng daøy ñaëc, hay gaây hoaïi töû trong<br /> u. Loaïi teá baøo naøy thöôøng hieän dieän trong limphoâm<br /> ñöôøng tieâu hoùa, bieåu hieän beänh caûnh laâm saøng raát aùc<br /> tính, thöôøng gaây thuûng taïi vò trí u. Trong nghieân cöùu<br /> naøy chuùng toâi ghi nhaän coù 3 tröôøng hôïp hieän dieän<br /> loaïi teá baøo naøy taïi caùc vò trí daï daøy vaø ñaïi traøng.<br /> Ñoái chieáu keát quaû hoùa moâ mieãn dòch<br /> vaø ñaëc ñieåm vi theå<br /> Limphoâm B chieám öu theá ôû haàu heát caùc loaïi<br /> limphoâm, rieâng limphoâm nghuyeân baøo limphoâ coù tyû<br /> leä limphoâm T cao hôn (baûng 3), nhöng söï khaùc bieät<br /> naøy khoâng coù yù nghóa thoáng keâ (p = 0,062).<br /> Caùc teá baøo ñaëc bieät moâ taû treân cuõng khoâng coù ñaëc<br /> ñieåm hoùa moâ mieãn dòch ñaëc tröng, coù theå cho phaûn<br /> öùng döông tính vôùi khaùng theå choáng teá baøo B, hoaëc teá<br /> baøo T.<br /> Xeáp loaïi theo phaân loaïi R.E.A.L<br /> Baûng 4: Phaân boá LKH theo phaân loaïi R.E.A.L<br /> LOAÏI LIMPHOÂM<br /> Limphoâm teá baøo B<br /> I. Limphoâm nguyeân baøo limphoâ<br /> II. Limphoâm B ngoaïi bieân<br /> 1. Limphoâm limphoâ baøo<br /> 2. Limphoâm teá baøo rìa<br /> 3. Limphoâm B vuøng rìa (típ MALT)<br /> 4. Limphoâm nang<br /> 5. Limphoâm lan toûa teá baøo lôùn<br /> 6. Limphoâm Burkitt<br /> Limphoâm teá baøo T<br /> I. Limphoâm nguyeân baøo limphoâ<br /> II. Limphoâm T ngoaïi bieân<br /> 1. Limphoâm limphoâ baøo T<br /> 2. Limphoâm limphoâ baøo daïng töông baøo<br /> 3. Limphoâm T ngoaïi bieân khoâng ñaëc hieäu<br /> 4. Limphoâm T ôû ruoät<br /> Toång coäng<br /> <br /> SOÁ CA TYÛ LEÄ %<br /> 68<br /> 69,4<br /> 2<br /> 2,0<br /> 6<br /> 7<br /> 5<br /> 1<br /> 44<br /> 3<br /> 30<br /> 6<br /> <br /> 6,1<br /> 7,1<br /> 5,1<br /> 1,0<br /> 44,9<br /> 3,1<br /> 30,6<br /> 6,1<br /> <br /> 2<br /> 1<br /> 16<br /> 5<br /> 98<br /> <br /> 2,0<br /> 1,0<br /> 16,3<br /> 5,1<br /> 100<br /> <br /> Keát quaû khaûo saùt trong baûng 4 cho thaáy 2 loaïi moâ<br /> hoïc chieám tyû leä cao nhaát laø limphoâm teá baøo B lôùn lan<br /> toûa (44,9%) vaø limphoâm T ngoaïi bieân khoâng ñaëc hieäu<br /> (16,3%). Caùc loaïi tieáp theo xeáp theo tyû leä giaûm daàn laø:<br /> limphoâm teá baøo rìa 7,1%, limphoâm limphoâ baøo B 6,1%,<br /> limphoâm nguyeân baøo limphoâ T 6,1%, limphoâ B vuøng<br /> rìa (típ MALT) 5,1%, limphoâm T ôû ruoät 5,1%, limphoâm<br /> <br /> Giaûi Phaãu Beänh<br /> <br /> Burkitt 3,1%, limphoâm nguyeân baøo limphoâ B 2%,<br /> limphoâm limphoâ baøo T 2%, limphoâm limphoâ daïng<br /> töông baøo teá baøo T 1% vaø limphoâm nang teá baøo nhoû<br /> nhaân khía 1%. Keát quaû naøy phuø hôïp vôùi y vaên veà ña soá<br /> caùc daïng thöôøng gaëp(1,4), theo nghieân cöùu cuûa<br /> Sukpanichnant S.(28),: limphoâm teá baøo B lôùn lan toûa,<br /> limphoâm T ngoaïi bieân khoâng ñaëc hieäu, limphoâm nang,<br /> limphoâm teá baøo B vuøng rìa, limphoâm nguyeân baøo<br /> limphoâ vaø limphoâm Burkitt chieám 84,3% taát caû LKH.<br /> <br /> KEÁT LUAÄN<br /> Qua nghieân cöùu 98 tröôøng hôïp limphoâm ngoaøi<br /> haïch, chuùng toâi ruùt ra moät soá nhaän xeùt nhö sau: tyû leä<br /> maéc beänh ôû giôùi nam = nöõ, tuoåi trung bình 46, nhoùm<br /> tuoåi thöôøng gaëp nhaát laø 41-50t (24,49%), vò trí thöôøng<br /> gaëp nhaát laø ñöôøng tieâu hoùa (34,8%), limphoâm lan toûa<br /> teá baøo lôùn laø loaïi chieám tyû leä cao nhaát (40,8%). Ngoaøi ra<br /> chuùng toâi nhaän thaáy trong limphoâm ngoaøi haïch coøn<br /> hieän dieän moät soá teá baøo ñaëc bieät nhö teá baøo khoâng ñieån<br /> hình (71,43%), teá baøo saùng (30,61%), teá baøo nhieàu<br /> nhaân (12,24%), teá baøo u thöïc baøo (3,06%), ñoâi luùc caùc<br /> teá baøo u saép xeáp theo nhöõng caáu truùc gioáng sarcoâm cô<br /> vaân hoaëc gioáng carcinoâm... ñoái vôùi caùc thöïc theå naøy thì<br /> chaån ñoaùn xaùc ñònh phaûi döïa vaøo HMMD.<br /> Veà ñaëc ñieåm hoùa- moâ – mieãn dòch: limphoâm B<br /> chieám 69%, limphoâm T chieám 31%. Hai daïng moâ hoïc<br /> thöôøng gaëp nhaát xeáp theo phaân loaïi R.E.A.L laø<br /> limphoâm lan toûa teá baøo B lôùn (44,9%) vaø limphoâm T<br /> ngoaïi bieân khoâng ñaëc hieäu (16,3%).<br /> <br /> TAØI LIEÄU TAHM KHAÛO<br /> 1.<br /> <br /> 2.<br /> <br /> 3.<br /> <br /> 4.<br /> <br /> Arican A., Dincol D., Akbulut H., Onur H., Demirkazik<br /> A., Cay F., Icli F. (1999): “Clinicopathologic features and<br /> prognostic factors of primary extranodal non-Hodgkin's<br /> lymphomas in Turkey”, Am J Clin Oncol, 1999 Dec,<br /> 22(6): p587-592.<br /> Busch E, Rodriguez-Bigas M, Mamounas E, Barcos M,<br /> Petrelli NJ. (1994): Primary colorectal non-Hodgkin's<br /> lymphoma. Ann Surg Oncol. May;1(3):222-8.<br /> d'Amore F, Christensen BE, Brincker H, Pedersen NT,<br /> Thorling K, Hastrup J, Pedersen M, Jensen MK,<br /> Johansen P, Andersen E. (1991): “Clinicopathological<br /> features and prognostic factors in extranodal nonHodgkin lymphomas. Danish LYFO Study Group”. Eur J<br /> Cancer.;27(10):1201-8.<br /> Economopoulos T., Asprou N., Stathakis N., Papageorgiou<br /> E., Dervenoulas J., Xanthaki K., Raptis S. (1996):”<br /> Primary extranodal non-Hodgkin's lymphoma in adults:<br /> <br /> 133<br /> <br />
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2