Ế Đ I H C HU

ƯỜ Ạ Ọ Ạ Ọ Ế Ế TR

Ạ Ọ

NG Đ I H C KINH T  HU KHOA SAU Đ I H C —{–

Ọ Ơ Ỳ HU NH NG C S N

Ệ Ả Ế Ị Ỉ

Ừ Ế NÂNG CAO HI U QU  CÔNG TÁC THU THU  TRÊN Đ A BÀN T NH TH A THIÊN HU

ạ ỹ ậ ọ ế Lu n văn Th c s  khoa h c Kinh t

Ế Đ I H C HU

ƯỜ Ạ Ọ Ạ Ọ Ế Ế TR

Ạ Ọ

NG Đ I H C KINH T  HU KHOA SAU Đ I H C —{–

Ọ Ơ Ỳ HU NH NG C S N

Ệ Ả Ế Ị Ỉ

Ừ Ế NÂNG CAO HI U QU  CÔNG TÁC THU THU  TRÊN Đ A BÀN T NH TH A THIÊN HU

ả ị

ố Chuyên ngành : Qu n tr  kinh doanh Mã s  : 60 34 05

ạ ỹ ọ ậ ế Lu n văn Th c s  khoa h c Kinh t

Ọ Ẫ NG ƯỜ ƯỚ I H NG D N KHOA H C :

Ễ PGS.TS NGUY N VĂN TOÀN

Ờ L I CAM ĐOAN

ố ệ ứ ế ả ậ ằ Tôi xin cam đoan r ng, s  li u và k t qu  nghiên c u trong lu n văn này là

ư ề ượ ử ụ ệ ộ ọ ị ể ả ự trung th c và ch a h  đ c s  d ng đ  b o v  m t h c v  nào.

ọ ự ự ệ ệ ậ ằ ỡ Tôi xin cam đoan r ng, m i s  giúp đ  cho vi c th c hi n lu n văn này đã

ượ ề ẫ ậ ượ ượ ả ơ đ c c m  n và các thông tin đã đ c trích d n trong lu n văn đ u đã đ ỉ c ch  rõ

ố ồ ngu n g c.

ế Hu , ngày       tháng  06  năm 2006

ườ Ng i cam đoan

ọ ơ ỳ Hu nh Ng c S n

Ờ Ả Ơ L I C M  N

ọ ậ ả ủ ứ ở ế ậ ườ Lu n văn là k t qu  c a quá trình h c t p nghiên c u nhà tr ế   ng, k t

ự ệ ễ ớ ớ ự ỗ ự ố ắ   ợ h p v i kinh nghi m trong quá trình công tác th c ti n, v i s  n  l c c  g ng

ủ ả c a b n thân .

ạ ượ ế ả ỏ ế ơ ớ Đ t đ c k t qu  này tôi xin bày t lòng bi t  n chân thành t ầ   i quí Th y

ườ ạ ọ ế ế ệ ạ ồ (cô) giáo Tr ng Đ i h c kinh t ồ  Hu ; các đ ng chí, đ ng nghi p và b n bè đã

ệ ỡ ỗ ợ ặ ệ ỏ ế ơ nhi t tình giúp đ , h  tr  cho tôi. Đ c bi t, Tôi xin bày t lòng bi ắ   t  n sâu s c

ấ ế ư ế ễ ầ ố ạ   nh t đ n Th y giáo, Phó giáo s  ­ Ti n sĩ Nguy n Văn Toàn, Phó giám đ c Đ i

ườ ự ế ướ ẫ ầ ọ ỡ ế ọ h c Hu  là ng i tr c ti p h ng d n khoa h c; Th y đã dày công giúp đ  tôi

ứ ố ấ ề trong su t quá trình nghiên c u và hoàn t t đ  tài.

ự ỗ ự ố ắ ậ ặ ỏ ữ   ư M c dù đã có s  n  l c c  g ng nh ng lu n văn không tránh kh i nh ng

ậ ượ ự ế ế ầ khi m khuy t, Tôi mong nh n đ ồ   ủ c s  góp ý chân thành c a quí th y (cô), Đ ng

ể ậ ồ ượ ệ ơ ệ chí, Đ ng nghi p đ  lu n văn đ c hoàn thi n h n.

Xin chân thành cám  n!ơ

ế Hu , ngày       tháng  06  năm 2006

ọ ơ ỳ Hu nh Ng c S n

Ụ Ả DANH M C CÁC B NG

ế

ế

ộ ủ ỉ

ộ ố ỉ

ế

ưở

ơ ấ

ố ộ

ng kinh t

ơ ấ

ế

ế ạ ỉ

ế ộ ộ ố ỉ

ộ ố ỉ

ứ  ch c cán b  công ch c ngành thu  TT­Hu ả

ộ ố ượ

ế

ươ

ng pháp kh u tr

ế

ế ộ

ế

B ng 2.1 : M t s  ch  tiêu kinh t ­ Xã H i c a t nh Th a Thiên Hu  giai đo n 2001 ­   51    2005 (*)     ................................................................................................................................                                                                                                                                       ạ ả    giai đo n 2001 B ng 2.2 : C  c u T ng S n Ph m (GDP) và t c đ  tăng tr                                                                                                                                        – 2005 ...................................................................................................................................  52          ế ủ ỉ ả B ng 3.1 : Bi n đ ng c  c u ngu n thu thu  c a t nh qua 3 năm 2003­2005  58      .................                          ả ế ả B ng 3.2 : M t s  ch  tiêu ph n ánh k t qu  thu thu  t i t nh TT­Hu  giai đo n 2001­  61      2005  .....................................................................................................................................                                                                                                                                              ế ả ả ệ ế ạ ỉ   i t nh TT­Hu               B ng 3.3 : M t s  ch  tiêu hi u qu  công tác qu n lý thu thu  t  64      ............     ố ổ ứ ả ế ế                  B ng 3.4 : Tình hình phân b , t  70      ...............       ế ấ ả ng n p thu  ngoài qu c doanh n p thu   B ng 3.5 : Tình hình phân c p qu n lý đ i t ừ ấ theo ph  72        .................................................................................................                                                                                                        ộ ậ ả B ng 3.6 : Tình hình l p b  thu  (giá tr  gia tăng & thu nh p doanh nghi p) khu v c  ố                                                                                                                                74        ...........................................................................................................................   qu c doanh ị ế ơ ả  77      B ng 3.7 : Tình hình thu thu  đ n v  kh u tr  ngoài qu c doanh  ...................................                                            ế ộ ả   B ng 3.8 : Tình hình l p b  thu  h  khoán các năm 2003­2005                                           80      .......................................     ề ả                                             B ng 3.9 : Tình hình thu thu  ngh  cá qua các năm 2003­2005  81      ........................................     ế ả ậ  82      B ng 3.10 : Tình hình l p b  thu  ngh  cá qua các năm (2003­2005) .............................                                      ấ ả ế                            B ng 3.11 : Tình hình c p mã s  thu  trên đ a bàn t nh  Th a Thiên Hu  87      .......................     ế ợ ọ ả  91      B ng 3.12 : Tình hình n  đ ng thu  ngoài qu c doanh .....................................................

ƯỜ ƯỚ I H

ủ ướ

ổ ứ ộ

ạ ừ

ế

ơ ồ ơ ồ ơ ồ

ế

2     ...............................................................................   NG NG D N KHOA H C :   Ễ                                                                                                PGS.TS NGUY N VĂN TOÀN  2     ...........................................................................................     ế  13      c ta giai đo n 2003 – 2005 ..............................                                       S  Đ  1 : K t qu  thu ngân sách c a n ế ệ ố  67                                     S  đ  2 : H  th ng t  ch c b  máy ngành Thu  Th a Thiên Hu  cũ   .............................     ứ ổ ứ ộ    107    ...........................                                    S  đ  3 : T  ch c b  máy ngành thu  theo ch c năng (mô hình m i)

Ơ Ồ Ụ DANH M C CÁC S  Đ

Ừ Ế Ụ Ắ DANH M C CÁC T  VI T T T

c ngoài ướ c ầ ư ướ  n

ươ CBCC CNTT CQSDĐ DNNN DN ĐTNN ĐTNT ĐP ng

ổ ả GDP ộ ố ẩ

ả ượ ng)

ị ộ ồ

GO GTGT HĐND IC

cướ

ướ c

ả ử ụ ở ữ ả

ế ổ

NQD NSNN QLT SDĐ SHNN SXKD TNCN TCT TNDN TSCĐ TW UBND USD ứ Cán b  công ch c ệ Công ngh  thông tin ấ ề ử ụ Chuy n quy n s  d ng đ t ệ Doanh nghi p Nhà n ệ Doanh nghi p đ u t ế ộ ố ượ Đ i t ng n p thu ị Đ a ph Gross Domestic Product (T ng S n  Ph m Qu c N i) ổ Gross Output (T ng S n L Giá tr  gia tăng H i đ ng nhân dân Intermediate Costs (Chi Phí Trung Gian) ố Ngoài qu c doanh Ngân sách Nhà n ế Qu n lý thu ấ S  d ng đ t S  h u Nhà n ấ S n xu t kinh doanh ậ Thu nh p cá nhân ụ T ng c c Thu ệ ậ Thu nh p doanh nghi p ả ố ị Tài s n c  đ nh ngươ Trung  Ủ y ban nhân dân ỹ Đô La M  (1USD = 16.002 VNĐ)

Ỳ Ỳ

Ọ Ơ Ọ Ơ ả

Ụ Ầ Ầ ƯƠ

ế

ố ả

ế

ượ

ệ  th c hi n

ế ạ ướ i n

ồ ạ

ƯƠ

ƯƠ

ế

ế ố ệ

ế

ế

ậ ị

ươ

ượ

ng

ng pháp phân tích th ng kê và phân tích đ nh l ả

ƯƠ

HU NH NG C S N                                                                                                               1     ...........................................................................................................                                                                                                                    HU NH NG C S N  2     ...........................................................................................................     Chuyên ngành : Qu n tr  kinh doanh  2     .....................................................................................                                                                                               2     ....................................................................................................................                                                                                                                             Mã s  : 60 34 05 Ụ Ả                                                                                                        DANH M C CÁC B NG   ii     ...................................................................................................     Ơ Ồ Ụ  iii    DANH M C CÁC S  Đ   ..................................................................................................                                                                                                           Ừ Ế Ụ  i                                                                                               ........................................................................................       DANH M C CÁC T  VI T T T                                                                                                                                   M C L C ..............................................................................................................................  v         Ở Ầ                                                                                                                   PH N 1­ M  Đ U   1     ..............................................................................................................     Ộ  3     PH N 2­ N I DUNG NGHIÊN C U .................................................................................                                                                                                                                                                                                                       CH  3     NG  1 .........................................................................................................................     Ế Ổ                     T NG QUAN LÝ LU N V  THU  VÀ CÔNG TÁC QU N LÝ THU THU  3     ................     ấ ế ủ ạ ế    c a thu                                                             1.1.3.2.1. Phân lo i theo tính ch t kinh t  10      ..........................................................     ế ố ượ ạ  11      ...................................................................                                                                            ng đánh thu 1.1.3.2.2. Phân lo i theo đ i t ế ưở ữ     nh h                                               1.2.2. Nh ng nhân t  16      ............................................     ng đ n công tác qu n lý thu ổ ứ ộ                                                                                                          1.2.3.1. T  ch c b  máy  20      .....................................................................................................     ế ệ ứ ụ ủ ế ủ ơ  20      1.2.3.2. Ch c trách, nhi m v  ch  y u c a c  quan thu  các c p ...................................                                            ế ố ượ ả ộ                                                                                       1.2.4.1. Qu n lý đ i t ng n p thu  23      ..................................................................................     ế ố ượ ả                                                                                       1.2.4.2. Qu n lý đ i t  24      ..................................................................................     ng tính thu 1.2.4.3. Công tác tính thuế                                                                                                       25      ...................................................................................................       ướ  25      c .........................................................................                                                                                  1.2.4.4. N p thu  vào ngân sách nhà n ế ố                                                       1.2.4.5. Công tác thanh tra, ki m tra ch ng th t thu thu  26      ..................................................     1.4.1.1. Hàn Qu cố                                                                                                                      33      ................................................................................................................     1.4.1.2. Anh qu cố  36      .................................................................................................................                                                                                                                          ề ừ ậ c chia thành 3 nhóm: nhóm xây d ng đ  án, nhóm thu  Trong t ng b  ph n thanh tra đ ự ế ồ ơ                                                  th p h  s  và phân tích thông tin, nhóm thanh tra tr c ti p.  38      .............................................     ự ự * V  trình t  39      ......................................................                                                               c Anh.      thanh tra thu  t   ự ạ ượ ữ  42      ....................................................................................                                                                                           c    1.4.2.1. Nh ng thành t u đ t đ ế ữ                                                                1.4.2.2. Nh ng t n t  45      ...........................................................     i trong công tác qu n lý thu                                                                                                                             CH NG 2  49      ........................................................................................................................     Ể Ặ Ứ  49      Đ C ĐI M Đ A BÀN NGHIÊN C U VÀ  .......................................................................                                                                                Ứ   ......................................................................................                                                                                         PH NG PHÁP NGHIÊN C U  49          ộ ể ặ 2.1.2.1. Đ c đi m kinh t  52      .....................................................................................                                                                                               ­  xã h i ộ ủ ỉ ự ữ 2.1.2.2. Nh ng thành t u kinh t  ­ xã h i c a t nh Th a Thiên Hu  (s  li u đ n 2005)   52      ..............................................................................................................................................                                                                                                                                                    ồ                                                                                                                                Ngu n [46]  52      ...........................................................................................................................     ươ ử                                                2.2.2.1. Ph ng pháp duy v t l ch s  và duy v t bi n ch ng  54      ...........................................     ị  54                                    ............................        2.2.2.2. Các ph ỉ ế                                                        2.2.3.1. Các ch  tiêu phân tích công tác qu n lý thu thu  55      ...................................................     ế ệ ỉ ả                                         2.2.3.2. Các ch  tiêu đánh giá hi u qu  công tác qu n lý thu thu  56      ....................................      57      NG 3 ........................................................................................................................                                                                                                                                 CH

v

Ụ Ụ M C L C

ế

ươ

ng n p thu  theo ph

ế

ố ượ

ng pháp kh u tr ươ

ộ ng n p thu  GTGT theo ph

ế

ắ ả ả

ế

ả ả

ế ố ớ ộ ế ố ớ ả

ợ ọ

Ằ Ỉ

ẽ ố ượ

ệ ố

ế

ế

ế

ế

ư

ơ

ấ ượ

ế

ồ ự ng ngu n l c ể ệ

ả ệ ẩ

ạ ạ

ế

ả ỉ ạ ủ

Ạ TH C TR NG CÔNG TÁC QU N LÝ THU THU  TRÊN Đ A BÀN T NH TH A  THIÊN HUẾ                                                                                                                               57      .........................................................................................................................     ơ ấ  65      3.2.1.1. C  c u b  máy  ......................................................................................................                                                                                                               ụ ệ ứ   3.2.1.2. Ch c năng và nhi m v                                                                                             65      .........................................................................................     ả ấ                                                                                                   3.2.3.1. Phân c p qu n lý thu  69      ..............................................................................................     ớ ấ ừ ố ượ ả           3.2.3.2. Công tác qu n lý v i các đ i t  73      ........       ự ố ớ ả ng pháp tr c  3.2.3.3 Công tác qu n lý đ i v i các đ i t ti pế     78      .......................................................................................................................................                                                                                                                                            ể   81     3.2.3.4. Qu n lý thu thu  đ i v i h  cá th  khai thác đánh b t h i s n (thu  ngh  cá)   ố ượ  83      ng n p thu  khác .......................................                                                3.2.3.5. Qu n lý thu thu  đ i v i các đ i t ế ọ                                                                        3.2.3.6. Tin h c hoá công tác qu n lý thu thu ...................................................................  84          ế ộ ố ượ ồ ạ                                                  3.2.4.1. T n t  85      .............................................     ng n p thu i trong công tác qu n lý đ i t                                                                                                                                           Tên   87      ........................................................................................................................................     ỉ  87      ..................................................................................................................................                                                                                                                                           ch  tiêu ồ ạ ế ố ị                                                   3.2.4.2. T n t  89      ..............................................     i trong công tác xác đ nh doanh s  tính thu ồ ạ ế                                                                                  3.2.4.3. T n t i trong công tác tính thu  91      .............................................................................     ế ồ ạ  91      ........................................                                                 i trong công tác hành thu và x  lý n  đ ng thu 3.2.4.4. T n t                                                                                                        3.2.4.5.  Các công tác khác  93      ...................................................................................................     ƯƠ NG  4                                                                                                                          CH  97      .....................................................................................................................       Ộ Ố Ả I PHÁP NH M NÂNG CAO HI U QU  CÔNG TÁC QU N LÝ THU  M T S  GI Ế Ừ Ị Ế  97        .........................................................                                                                THU  TRÊN Đ A BÀN T NH TH A THIÊN HU ế ộ ấ ơ ở ự 4.2.1.1. Qu n lý ch t ch  đ i t t ch  đ  c p mã  ng n p thu  trên c  s  th c hi n t ố  102                                                                                                                                 s  thu          .............................................................................................................................     ậ   ơ ở ệ ố ứ ứ t căn c  tính thu  trên c  s  h  th ng các đ nh m c kinh t  ­ k  thu t 4.2.1.2. Qu n lý t ừ ứ ữ ổ ế  103                                                         và công tác k  toán l u gi  s  sách hoá đ n, ch ng t     ...................................................     ế ườ  105    ng công tác ki m tra, thanh tra thu                                                        4.2.1.3. Tăng c     .....................................................     ộ ự                                                           4.2.1.4. Xây d ng mô hình b  máy theo ch c năng     106    ........................................................       ế ớ ụ    108    4.2.1.5. C i cách và áp d ng quy trình qu n lý thu  m i ................................................                                                         ọ  110             4.2.1.6. Hi n đ i hóa, tin h c hóa qu n lý thu , nâng cao ch t l       .........     ế  ộ ệ ệ ủ 4.2.1.8. Đ y m nh vi c  y nhi m thu thu  các h  kinh doanh cá th  hi n đang n p thu ườ ề    114    ng, xã ..................................................................................                                                                                           khoán cho chính quy n ph ề ế ả  116                                                                          4.2.2.1. Nhóm gi i pháp v  chính sách thu     ....................................................................     ả ế ế ề  125                                                  4.2.2.2. Nhóm  gi     ............................................     i pháp v  qu n lý thu , hành chính thu ủ ự ỉ                                                             4.3.1.1 Tranh th  s  lãnh ch  đ o c a UBND t nh.    128    ..........................................................       ế ố ợ ế    128    ..............................                                       t ph i ban hành quy ch  ph i h p gi a các ngành. 4.3.1.2. C n thi Ị Ậ  133                                                                                 PH N 3 ­ KÊT LU N VÀ KI N NGH     ...........................................................................        136    TÀI LI U THAM KH O ..................................................................................................

vi

Ở Ầ Ầ PH N 1­ M  Đ U

Ủ Ấ Ề Ế 1. TÍNH C P THI T C A Đ  TÀI

ủ ế ủ ế ồ ướ ụ ề Thu  là ngu n thu ch  y u c a ngân sách nhà n c và là công c  đi u ti ế   t

ế ố ế ả ề vĩ mô n n kinh t ậ  qu c dân. Chính vì v y mà các nhà kinh t , các nhà qu n lý

ế ủ ứ ề ố ủ ừ   luôn quan tâm nghiên c u v  chính sách thu  c a qu c gia nói chung và c a t ng

ươ ủ ứ ế ể ọ ị đ a ph ng nói riêng. Tr ng tâm c a các nghiên c u là: làm th  nào đ  chính sách

ế ạ ượ ụ ữ ả ả ạ ố ồ thu  đ t đ ắ c m c đích t o ngu n thu v ng ch c, đ m b o cân đ i thu chi Ngân

ướ ụ ề ầ ồ ờ ế ề sách Nhà n c; đ ng th i góp ph n phát huy tác d ng đi u ti t vĩ mô n n kinh

ự ệ ằ ộ ế t , th c hi n công b ng xã h i.

ớ ượ ừ ế ỉ ỉ ế ậ ạ ừ T nh Th a Thiên Hu  là t nh m i đ c tái thi t l p l i t năm 1989, đã

ớ ả ướ ạ ế ạ ữ ướ nhanh chóng hoà cùng v i c  n c t o th , t o đà v ng b ự   c đi lên; xây d ng

ế ở ừ ế ộ ị ữ   Th a Thiên Hu  tr  thành m t trung tâm kinh t ­văn hoá­du l ch ngày càng v ng

ể ạ ế ỉ ự m nh. Trong quá trình phát tri n kinh t , t nh đã luôn quan tâm xây d ng ngành

ế ạ ứ ồ ượ ụ ệ tài chính ­ thu  t o ngu n thu ngân sách, đáp  ng đ c nhi m v  chi tiêu ngày

ủ ỉ càng cao c a t nh nhà.

ế ả ờ ế   K t qu  thu ngân sách qua các năm ngày càng tăng, nh  chính sách thu  đã

ậ ợ ầ ạ ợ ạ ộ ả ph n nào h p lý, t o thu n l ể   ấ i cho ho t đ ng s n xu t kinh doanh phát tri n;

ưỡ ượ ệ ố ừ ế ả ồ ướ ả nuôi d ng đ c ngu n thu; H  th ng qu n lý thu thu  đã t ng b c c i cách,

ẽ ề ấ ượ ự ế ệ ạ ạ ạ ể hi n đ i hóa, t o s  chuy n bi n m nh m  v  ch t l ộ ng cho  đ i ngũ công

ệ ố ứ ế ệ ệ ế ả ả ch c thu ,   tăng hi u qu  trong qu n lý thu thu .   Tuy nhi n, H  th ng chính

ế ẫ ồ ạ ề ở ề ấ ư ế sách thu  v n còn t n t i nhi u v n đ chính sách thu , cũng nh  trong quá

ổ ứ ế ư ắ ệ ố ế ả trình t ch c qu n lý thu thu . H  th ng chính sách thu  ch a b t nh p đ ị ượ ớ   c v i

ệ ự ộ ể ề ậ ọ ự s  phát tri n ngày càng cao v  khoa h c, công ngh . S  h i nh p và quá trình

ư ế ầ ộ toàn c u hóa m t cách nhanh chóng đã làm cho chính sách thu  cũng nh  công tác

ế ộ ộ ả ấ ậ ề ấ ạ ổ ứ t ch c qu n lý thu  b c l ả  nhi u b t c p và tính kh  thi th p. Bên c nh đó, c ơ

1

ư ế ẽ ặ ặ ả ợ ồ ấ ổ ứ c u t ch c qu n lý thu thì ch a phù h p, thi u ch t ch , ch ng chéo, n ng n ề

ề ố ượ ấ ớ ơ ở ơ ị ự ế nên gây th t thu l n v  s  l ng c  s , đ n v  th c t ư    có kinh doanh nh ng

ủ ợ ọ ư ế ầ ặ ộ ộ không n p thu  ho c n p không đ y đ , n  đ ng dây d a thu ngân sách. Trong

ế ế ư ụ ủ ụ ế ề đi u ti ề t vĩ mô n n  kinh t ế ể ẩ    ch a phát huy h t tác d ng c a công c  thu  đ  đ y

ạ ả ấ ợ ự ế ệ ố m nh s n xu t kinh doanh có l ợ   i cho qu c k  dân sinh, th c hi n đóng góp h p

ằ ướ ệ ề ậ ọ lý, công b ng cho Ngân sách Nhà n c. Vì v y, vi c ch n đ  tài : "Nâng cao

ừ ệ ế ả ị ỉ tế hi u qu  công tác thu thu  trên đ a bàn t nh Th a Thiên Hu ế" có ý nghĩa thi

ự ả ề ặ ự ễ ậ th c c  v  m t lý lu n và th c ti n.

Ố ƯỢ Ụ Ứ Ạ 2. M C ĐÍCH, Đ I T NG VÀ PH M VI NGHIÊN C U

ậ ượ ạ ượ ự ệ ằ ụ ữ Lu n văn đ c th c hi n nh m đ t đ c nh ng m c đích sau đây:

ứ ủ ệ ố ữ ế ậ ầ ấ ả ­ K t qu  nghiên c u c a lu n văn góp ph n h  th ng hóa nh ng v n đ ề

ề ế ả ậ ế lý lu n v  thu  và công tác qu n lý thu .

ự ề ế ạ ả ị ­ Phân tích đánh giá th c tr ng v  công tác qu n lý thu thu  trên đ a bàn

ừ ế ỉ t nh Th a Thiên Hu .

ứ ữ ấ ả ệ ổ ứ ộ ể ề ­ Nghiên c u, đ  xu t nh ng gi i pháp đ  hoàn thi n t ch c b  máy và

ư ỉ ệ ế ằ ấ ấ ả ị ừ   nâng cao hi u qu  công tác thu thu  trên đ a bàn, nh m ph n đ u đ a t nh Th a

ế ậ ỷ ồ ạ ộ Thiên Hu   gia nh p câu l c b  thu ngân sách trên 2.000 t đ ng vào năm 2010.

ố ượ ế ủ ế ự ệ ắ Đ i t ng nghiên c u ứ  là các s c thu  ch  y u đang th c hi n và ơ ấ    c  c u

ế ệ ạ ủ ụ ừ ế ộ ề ổ ứ t ch c b  máy c a C c Thu  Th a Thiên Hu  hi n t i, đ  ra c  c u t ơ ấ ổ ứ    ch c

ớ ướ ệ ề ạ ả ộ m i theo h ố   ng c i cách b  máy hành chính và hi n đ i hóa n n tài chính qu c

ệ ố ế ự ợ gia, phù h p thông l qu c t và khu v c.

ứ ế ả ấ ạ ạ Ph m vi ế    nghiên c u là công tác qu n lý thu  trong đó có nh n m nh đ n

ế ạ ỉ ừ ủ ế ạ ớ ọ công tác thu thu  t ấ   i t nh Th a Thiên Hu . V i ph m vi đó, tr ng tâm c a v n

ế ủ ế ủ ế ố ượ ứ ạ ồ ề đ  nghiên c u ch  y u bao g m các lo i thu  ch  y u và các đ i t ả ng qu n lý

ế ủ ị ươ ủ ế ủ ừ ế ậ ộ thu thu  c a đ a ph ng. N i dung ch  y u c a Lu n văn : T  phân tích k t qu ả

ư ừ ế ỉ ượ ủ ể ộ thu thu  qua t ng năm ch  ra  u, nh c đi m và tác đ ng c a chính sách thu ế

2

ể ố ế ự ệ ằ ế đ n s  thu Ngân sách, và phát tri n kinh t , th c hi n công b ng xã h i ộ ở ị    đ a

ươ ế ộ ề ổ ề ặ ứ ph ng; nghiên c u các nguyên nhân v  m t chính sách, ch  đ , v  t ứ    ch c

ế ề ố ượ ả ế ể ư ộ ượ ả qu n lý thu thu , v  đ i t ng n p thu  đ  đ a ra đ ữ c nh ng gi i pháp t ổ

ứ ế ả ờ ớ ả ch c qu n lý thu  kh  thi trong th i gian t i.

ƯƠ Ứ 3. PH NG PHÁP NGHIÊN C U

ể ư ủ ề ủ ệ ề ặ ươ ư Do nét đ c thù c a ch  đ  nghiên c u, đ  th c hi n đ  tài này, các ph ng pháp

ứ ề ố ượ ử ụ ứ ộ ọ nghiên c u truy n th ng và đ c s  d ng r ng rãi trong nghiên c u khoa h c xã

ượ ử ụ ụ ể ủ ươ ứ ộ h i đã đ c s  d ng. C  th  c a các ph ng pháp nghiên c u này là: ph ươ   ng

ử ươ ứ ệ ậ ươ ề ậ ị pháp duy v t l ch s , ph ng pháp duy v t bi n ch ng, ph ng pháp đi u tra,

ố ệ ậ ổ ợ ố ươ ị thu th p, t ng h p và phân tích s  li u th ng kê, ph ng pháp phân tích đ nh

ươ ệ ố ử ụ ứ ạ ỉ ượ l ng và ph ng pháp h ch toán, t clà s  d ng h  th ng các ch  tiêu GO, IC, ...

ế ệ ả ả ả ế ể đ  đánh giá k t qu  và hi u qu  công tác qu n lý thu thu .

Ấ Ậ Ế Ủ 4. K T C U C A LU N VĂN

ở ầ ủ ế ầ ậ ầ ậ ầ ồ ậ   Lu n văn g m 3 ph n chính : ngoài ph n m  đ u, k t lu n, ph n chính c a lu n

ồ ố ươ văn g m b n ch ng :

ươ ậ ề ế ả ổ Ch ng 1 : ế  T ng quan lý lu n v  thu  và công tác qu n lý thu thu .

ươ ứ ể ặ ị ươ ứ Ch ng 2 : Đ c đi m đ a bàn nghiên c u và ph ng pháp nghiên c u.

ươ ự ạ ỉ ị Ch ng 3 : ế ế  Th c tr ng công tác thu thu  trên đ a bàn t nh TT­Hu .

ươ ộ ố ả ệ ả ằ Ch ng 4 : i pháp nh m nâng cao hi u qu  công tác M t s  gi qu n lýả

ừ ế ị ế thu thu  trên đ a bàn Th a Thiên Hu .

Ứ Ầ PH N 2­ N I DUNG NGHIÊN C U

NG  1

3

Ổ Ậ Ả Ề Ế Ộ ƯƠ CH Ế T NG QUAN LÝ LU N V  THU  VÀ CÔNG TÁC QU N LÝ THU THU

Ề Ế ƯỚ NG V  THU  NHÀ N C

ề Ạ ƯƠ 1.1. Đ I C ế ệ 1.1.1. Khái ni m v  thu

ự ế ế ồ ạ ừ ướ Thu  trên th c t đã t n t i t khi các Nhà n c hình thành, song các lý

ậ ế ủ ế ớ ự ố ư ế ấ ẫ ề lu n v  kinh t c a th  gi ệ ố   i, cho đ n nay v n ch a có s  th ng nh t tuy t đ i

ủ ệ ề ế ể ế ư khái ni m v  thu  [33]. Nhìn chung các quan đi m c a các nhà kinh t đ a ra,

ậ ừ ớ ữ ế ạ ả m i nhìn nh n t ủ  nh ng khía c nh khác nhau c a thu , do đó không ph n ánh

ấ ủ ộ ố ủ ả ạ ầ ấ ầ đ y đ  b n ch t chung nh t c a ph m trù này. G n đây trong m t s  công trình

ứ ề ế ế ấ ủ ể ạ ế ả ằ nghiên c u v  thu  các nhà kinh t cho r ng, đ  v ch rõ b n ch t c a thu  thì

ậ ượ ả ị ạ ộ ế ủ trong đ nh nghĩa ph i nêu b t đ c các khía c nh sau : N i dung kinh t c a thu ế

ệ ề ệ ữ ư ặ ở ướ ớ ượ đ c đ c tr ng b i các quan h  ti n t gi a Nhà n c v i các pháp nhân và các

ệ ướ ạ ề ệ ữ ể ố ượ ả ộ th  nhân; nh ng m i quan h  d i d ng ti n t này đ c n y sinh m t cách

ộ ặ ệ ế ợ ữ ạ khách quan và có  ý nghĩa xã h i đ c bi ợ   t [39][42]. K t h p nh ng h t nhân h p

ế ể ủ ệ ề ề ể ệ ổ lý c a các quan ni m v  thu  k  trên, có th  nêu lên khái ni m t ng quát v  thu ế

ư nh  sau:

ộ ừ ế ể ắ ậ ả ộ Thu  là m t kho n chuy n giao thu nh p b t bu c t ể  các th  nhân và

ướ ứ ộ ả ậ ị pháp nhân cho Nhà n ể   c theo các m c đ  mà pháp lu t quy đ nh. Kho n chuy n

ậ ướ ế ể ụ ụ ụ ụ ợ ứ ụ giao thu nh p d i hình th c thu  đ  ph c v  cho m c tiêu ph c v  l i ích công

ế ề ồ ượ ử ụ ộ c ng. Ngu n thu v  thu  không đ ụ c s  d ng cho m c tiêu cá nhân.

ỹ ề ệ ậ ệ Trong th c t ự ế ở ướ , n c ta hi n nay khi hình thành qu  ti n t t p trung,

ướ ứ ứ ủ ự ệ ả Nhà n c th c hi n các ch c năng c a mình trong đó có ch c năng qu n lý và

ự ế ệ ế ế ể ơ ở ạ ầ ự xây d ng kinh t thông qua vi c ki n thi t, xây d ng, phát tri n c  s  h  t ng và

ợ ộ ườ ộ ế các công trình phúc l i xã h i khác thì ng i n p thu  thông qua đó đ ựơ ưở   ng c h

ư ậ ả ộ ế ầ ộ ế ủ m t ph n k t qu  n p thu  c a mình [22]. Nh  v y thu ế ở ướ  n c ta luôn luôn là

ả ộ ộ ượ ả ự ườ ộ ắ m t kho n thu b t bu c, không đ c hoàn tr ế  tr c ti p cho ng i n p thu ế

ọ ượ ư ế ưở ợ ầ ư ủ nh ng h  đ c gián ti p h ng l i do chính sách đ u t ể , phát tri n c a Nhà

4

ợ ộ ướ n c cho các công trình phúc l i xã h i khác nhau [40][43].

ủ ấ ả ế ứ 1.1.2. B n ch t, ch c năng c a thu

ể ấ ừ ế ệ ượ ả T  khái ni m thu  nói trên ta có th  th y đ ấ ủ c b n ch t c a thu  đ ế ượ   c

ể ệ ữ ủ ộ ở ộ ố th  hi n b i các thu c tính bên trong v n có c a nó, nh ng thu c tính đó có tính

ổ ươ ừ ứ ể ề ế ạ ố ị n đ nh t ng đ i qua t ng giai đo n phát tri n [43]. Nghiên c u v  thu , ng ườ   i

ữ ể ấ ặ ệ ể ệ ớ ta th y có nh ng đ c đi m riêng bi t đ  phân bi ụ t v i các công c  tài chính khác

ư nh  sau :

ủ ế ể ậ ầ ả ộ ớ a) Thu  là m t kho n chuy n giao thu nh p c a các t ng l p nhân dân

ướ ự ự ắ ắ ộ ộ cho Nhà n ộ   c mang tính b t bu c phi hình s . Tính b t bu c phi hình s  là thu c

ơ ả ủ ế ố ệ ế ớ ộ tính c  b n v n có c a thu , phân bi ứ t thu  v i các hình th c huy đ ng tài chính

ủ ướ khác c a Ngân sách Nhà n c [43].

ể ặ ạ ộ ế ủ ế Đ c đi m này v ch rõ n i dung kinh t ệ ề   ữ  c a thu  là nh ng quan h  ti n

ộ ặ ệ ệ ệ ượ t , đ c hình thành khách quan và có ý nghĩa xã h i đ c bi ộ t, vi c đ ng viên

ộ ủ ấ ắ ướ mang tính ch t b t bu c c a Nhà n c ta [39].

ấ ắ ố ộ ướ ứ ế ộ Phân ph i mang tính ch t b t bu c d i hình th c thu  là m t ph ươ   ng

ố ủ ứ ướ ộ ộ ả ủ ế ậ th c phân ph i c a Nhà n c mà k t qu  c a quá trình đó là m t b  ph n thu

ủ ậ ườ ộ ế ượ ể ướ nh p c a ng i n p thu  đ c chuy n giao cho Nhà n c mà không kèm theo

ộ ự ấ ề ợ ữ ặ ườ ộ m t s  c p phát ho c nh ng quy n l i nào khác cho ng ế i n p thu .

ưỡ ộ ủ ứ ể ệ ắ ậ ắ Tính c ng b c, b t bu c c a vi c chuy n giao thu nh p b t ngu n t ồ ừ

ữ nh ng lý do sau :

ậ ướ ứ ể ứ ế Th  nh t, ứ ấ hình th c chuy n giao thu nh p d ắ   i hình th c thu  không g n

ườ ộ ể ử ụ ế ươ ớ ợ v i l ụ ể ủ i ích c  th  c a ng i n p thu , do đó không th  s  d ng ph ng pháp t ự

ể ả ệ ệ ể ả ầ ộ nguy n trong vi c chuy n giao. Đ  đ m b o nhu c u chi tiêu công c ng Nhà

ả ử ụ ị ể ắ ề ự ố ượ ộ ướ ấ ế n t y u ph i s  d ng quy n l c chính tr  đ  b t bu c các đ i t c t ng có thu

ể ậ ả nh p ph i chuy n giao [21].

ứ ủ ộ ệ ạ ộ ộ ồ Th  hai, trong m t xã h i hi n đ i, các thành viên c a c ng đ ng ngày

5

ạ ộ ề ậ ầ ộ càng có nhu c u cao v  hàng hóa công c ng [20]. Nhìn chung đ i b  ph n hàng

ướ ả ấ ấ ấ ấ ộ hóa công c ng do Nhà n ể ả c s n xu t và cung c p. Đ  s n xu t và cung c p hàng

ộ ấ ế ả ỏ ả ượ ắ ừ hóa công c ng t t y u ph i b  chi phí, các chi phí đó ph i đ c bù đ p t ồ    ngu n

ậ ủ ữ ườ ụ ưở ộ thu nh p c a nh ng ng i th  h ấ ủ   ng hàng hóa công c ng. Song do tính ch t c a

ể ử ụ ể ẩ ầ ộ ổ hàng hóa công c ng không th  phân b  theo kh u ph n đ  s  d ng và không

ố ử ụ ể ạ ầ ẩ mu n s  d ng theo kh u ph n, do đó, không có tính c nh tranh, không th  trao

ơ ế ị ườ ệ ậ ấ ổ đ i theo c  ch  th  tr ộ   ng. Chính vì v y trong vi c cung c p hàng hóa công c ng

ấ ườ ự ả ề ệ ệ xu t hi n “ng i ăn không” nghĩa là không t ệ  nguy n tr ừ    ti n cho vi c th a

ể ệ ậ ấ ộ ưở h ng hàng hóa công c ng. Do v y đ  có chi phí cho vi c cung c p hàng hóa

ộ ướ ể ử ụ ỉ ươ ộ ườ công  c ng,   Nhà   n c   ch   có  th   s   d ng  ph ắ ng   pháp  b t  bu c   “ng i   ăn

ậ ừ ể ự ư không” chuy n giao thu nh p t khu v c t ự  sang khu v c công [22].

ự ủ ế ắ ộ ộ Tuy nhiên tính b t bu c c a thu  không có n i dung hình s , nghĩa là

ế ộ ướ ệ ấ ả hành đ ng đóng thu  cho Nhà n ể   ộ c không ph i là hành đ ng xu t hi n khi bi u

ự ế ệ ệ ạ ộ ộ ụ ủ   hi n ph m pháp, mà hành đ ng đóng thu  là hành đ ng th c hi n nghĩa v  c a

ườ ng i công dân [26].

ừ ặ ứ ư ư ế ộ ố T  đ c tr ng này, thu  không gi ng nh  các hình th c huy đ ng tài chính

ủ ướ ệ ứ ặ khác c a ngân sách Nhà n ư c nh  phí, l ạ ằ    phí, công trái ho c hình th c ph t b ng

ứ ắ ạ ằ ứ ề ệ ề ộ ạ ằ   ti n. Hình th c ph t b ng ti n cũng là hình th c b t bu c, song vi c ph t b ng

ố ớ ỉ ả ề ườ ộ ậ ệ ạ ạ ti n ch  x y ra   đ i v i ng i n p ph t khi có hành vi vi ph m lu t l làm

ươ ạ ế ợ ướ ặ ộ ồ ph ng h i đ n l i ích nhà n c ho c c ng đ ng [31].

ệ ể ậ ướ ứ ế b) Vi c chuy n giao thu nh p d ấ   i hình th c thu  không mang tính ch t

ả ự ế ệ ở ể ạ hoàn tr  tr c ti p, bi u hi n các khía c nh:

ứ ự ế ể ậ Th  nh t, ố   ấ s  chuy n giao thu nh p thông qua thu  không mang tính đ i

ứ ể ế ầ ộ ớ giá, nghĩa là m c thu  mà các t ng l p trong xã h i chuy n giao cho Nhà n ướ   c

ứ ộ ườ ộ ế ừ ưở ụ ữ ị ự không hoàn toàn d a trên m c đ  ng i n p thu  th a h ng nh ng d ch v  và

ộ ướ ấ ườ ộ ế hàng hóa công c ng do Nhà n c cung c p [43], [20]. Ng i n p thu  cũng

6

ề ỏ ướ ụ ấ ả ị không có quy n đòi h i Nhà n ộ   c ph i cung c p hàng hóa, d ch v  công c ng

ự ế ể ậ ả ớ ả tr c ti p cho mình m i phát sinh kho n chuy n giao kho n thu nh p cho Nhà

ứ ộ ụ ủ ấ ặ ộ ị ướ ướ n c, m t khác m c đ  cung c p d ch v  công c ng c a Nhà n c cũng không

ế ứ ộ ể ằ ấ nh t thi t ngang b ng m c đ  chuy n giao [1], [21]

ứ ể ậ ả ướ ứ ế Th  hai, Kho n chuy n giao thu nh p d i hình th c thu  không hoàn

ả ự ế ườ ộ ẽ ế ậ ượ ị tr  tr c ti p có nghĩa là ng i n p thu  suy cho cùng s  nh n đ c các d ch v ụ

ủ ộ ướ ể ặ ệ ự công c ng c a Nhà n c. Đ c đi m này giúp chúng ta phân bi t s  khác nhau

ữ ế ả ệ gi a thu  và các kho n phí, l phí [23].

ệ ể ậ ướ ế ượ ị c) Vi c chuy n giao thu nh p d ứ i hình th c thu  đ c quy đ nh tr ướ   c

ậ ằ b ng pháp lu t.

ể ệ ủ ể ế ặ ặ ặ ộ Đ c đi m này, m t m t th  hi n tính pháp lí cao c a thu , m t khác

ự ự ệ ể ấ ậ ả ph n ánh s  chuy n giao thu nh p này không mang tính ch t tùy ti n mà d a trên

ấ ị ơ ở ữ ượ ữ ế ị ọ nh ng c  s  khoa h c nh t đ nh và đã đ ậ c xác đ nh trong lu t thu . Nh ng tiêu

ườ ượ ị ướ ố ớ ố ượ ế ị ứ th c th ng đ c xác đ nh tr c đ i v i thu  là : đ i t ế ố   ng ch u thu ,  đ i

ờ ạ ụ ể ả ộ ứ ữ ế ế ế ộ ượ t ng n p thu , m c thu  ph i n p, th i h n c  th  và nh ng ch  tài mang tính

ế ưỡ c ng ch  khác [23].

ậ ả ướ ứ ị ể d) Các kho n chuy n giao thu nh p d ự ả   ế i hình th c thu  ch u s   nh

ế ố ủ ế ờ ỳ ấ ị ữ ộ ị ưở h ng c a các y u t kinh t , chính tr  và xã h i trong nh ng th i k  nh t đ nh.

ế ố ế ế ườ ộ ưở Y u t kinh t ế  tác đ ng đ n thu  th ứ ộ ng là m c đ  tăng tr ủ ề   ng c a n n

ế ầ ố ườ ị ườ kinh t ậ  qu c dân, thu nh p bình quân đ u ng ả i, giá c , th  tr ộ   ự ế ng, s  bi n đ ng

ướ ủ c a ngân sách Nhà n c...

ế ố ế ườ ế ộ ộ ị ế ủ ể Y u t chính tr , xã h i tác đ ng đ n thu  th ng là th  ch  c a Nhà

ư ủ ề ầ ậ ố ớ ướ n ộ ủ   c, tâm lí, t p quán c a các t ng l p dân c , truy n th ng văn hóa, xã h i c a

ộ ủ ị ự ế ố ế ộ ế ộ dân t c...Do thu  ch u s  ràng bu c c a các y u t kinh t ị , chính tr , xã h i nh ư

ườ ườ ế ế ị ậ v y nên ng i ta th ng nói thu  mang ý nghĩa kinh t ộ ổ   , chính tr , xã h i t ng

7

ợ h p [23].

ậ ả ướ ỉ ượ ứ ế ể e) Các kho n chuy n giao thu nh p d i hình th c thu  ch  đ c gi ớ   i

ủ ớ ạ ạ h n trong ph m vi biên gi ề ự ớ qu cố  gia v i quy n l c pháp lí c a nhà n i ướ ố ớ   c đ i v i

ườ con ng ả i và tài s n [23].

ạ ơ ả ữ ủ ế ả ộ Tóm l ả   i, nh ng thu c tính c  b n trên đây c a thu  đã ph n ánh b n

ấ ế ừ ữ ủ ộ ộ ch t và n i dung bên trong c a thu . T  nh ng thu c tính đó giúp ta phân bi ệ   t

ế ớ ứ ủ ộ ướ thu   v i   các   hình   th c   đ ng   viên   khác   c a   ngân   sách   nhà   n ề   c   trên   nhi u

ươ ệ . ph ng di n khác nhau

ệ ố

ạ ế ế ế 1.1.3. H  th ng thu  và phân lo i thu   ệ ố ệ 1.1.3.1. Khái ni m h  th ng thu

ệ ố ữ ứ ế ổ ợ ố   H  th ng thu  là t ng h p các hình th c khác nhau mà gi a chúng có m i

ệ ậ ế ự ệ ế ế ắ ạ ươ quan h  m t thi t  bao hàm vi c xây d ng các s c thu , lo i thu ; ph ng pháp

ấ ị ữ ả ắ ộ ộ ồ ủ   thu, n p trên nh ng nguyên t c nh t đ nh .Tùy thu c vào kh  năng và ý đ  c a

ướ ề ế ố ở ữ ừ t ng Nhà n ệ c trong vi c đi u ti ậ t dòng thu nh p qu c dân, ạ    nh ng giai đo n

ử ụ ể ệ ố ữ ế ậ ị l ch s  c  th  mà hình thành nh ng  h  th ng thu  khác nhau. Tuy v y, b t k ấ ỳ

ộ ệ ố ệ ố ế ậ ả ộ ồ m t h  th ng thu  nào cũng ph i bao g m 2 b  ph n : H  th ng chính sách thu ế

ệ ố ế ế ả ổ ợ ươ ướ và H  th ng qu n lý thu . Chính sách thu  là t ng h p các ph ng h ủ   ng c a

ướ ự ủ ế ệ ế ả ộ Nhà n c trong lĩnh v c thu n p thu ; qu n lý thu  là các bi n pháp, th  pháp

ế ể ạ ượ ự ệ ữ ụ ị th c hi n chính sách thu  đ  đ t đ c nh ng m c tiêu đã đ nh

ệ ố ế ủ ấ ị ố ộ ườ Khi xem xét h  th ng thu  c a m t qu c gia nh t đ nh, ng i ta ít chú ý

ố ượ ệ ố ủ ế ạ ắ ế đ n s  l ủ ế   ế ng c a các s c thu , các lo i thu  trong h  th ng đó, mà ch  y u

ấ ượ ạ ủ ỗ ế đánh giá, xem xét đ n khía c nh ch t l ề   ố ng c a nó. M i qu c gia tùy theo đi u

ệ ị ử ế ộ ở ừ ị ướ ự ki n l ch s , kinh t , xã h i ạ ụ ể  t ng giai đo n c  th  mà đ nh h ng xây d ng h ệ

ệ ố ủ ụ ữ ủ ế ế ả ố th ng thu  riêng c a mình. H  th ng thu  đó ph n ánh nh ng m c tiêu c a Nhà

ướ ặ n c đ t ra [41].

ệ ố ế ạ Ở ệ  Vi t nam, t rong giai đo n 1990 – 1998, H  th ng chính sách thu  đã

ự ượ ộ ệ ố ế ồ ượ ả đ ể c c i cách đáng k , đã xây d ng đ c m t h  th ng chính sách thu  g m 9

ộ ố ạ ế ệ ụ ể ắ s c thu  và m t s  lo i phí, l phí, c  th  :

8

ế - Thu  doanh thu

ế - Thu  hàng hoá

ế ợ ứ - Thu  l i t c

ế ẩ ậ ẩ ấ - Thu  xu t kh u, nh p kh u

ế ệ - Thu  nông nghi p

ế - Thu  tài nguyên

- Thu  nhà, đ t  ấ ế

ế ậ ư - Thu  thu nh p dân c

ế ố - Thu  v n

ộ ố ấ ệ ế ư ế ế Và m t s  thu  mang tính ch t l phí (nh  thu  môn bài, thu  sát sinh…)

[41].

ế ệ ệ ố ượ ự ỉ H  th ng chính sách thu  hi n nay đ c xây d ng và hoàn ch nh có tính

ứ ả ậ ấ ượ ộ ố pháp lý cao nh t đó là các văn b n Lu t và đã đáp  ng đ ầ ủ   c m t s  yêu c u c a

ộ ệ ố ế ệ ạ m t h  th ng chính sách thu  hi n đ i, đó là :

ể ồ ưỡ ề ọ ồ ế + V  tài chính : Đã bao quát h t m i ngu n thu có th  b i d ng, khai

ứ ằ ộ ượ ầ ầ ế thác và đ ng viên nh m đáp  ng đ c nhu c u chi tiêu c n thi t ngày càng tăng

ướ ượ ể ầ ế ủ c a ngân sách nhà n ạ c, t o đ c ph n tích lũy cho phát tri n kinh t ự   , xây d ng

ơ ở ạ ầ c  s  h  t ng .

ề ế ệ ự ủ ự ự ụ ụ + V  kinh t : Th c s  phát huy tác d ng là công c  có hi u l c c a Nhà

ự ề ả ầ ế ế ườ ướ n c tích c c góp ph n qu n lý và đi u ti ề t vĩ mô n n kinh t , tăng c ạ   ng h ch

ế ệ ố ự ể ế ấ ả toán kinh t , khuy n khích phát tri n s n xu t kinh doanh. Th c hi n t t chính

ế ố ế ớ ự ậ ạ ớ sách kinh t ộ  đ i ngo i trong quá trình h i nh p v i khu v c và th  gi i.

ừ ề ướ ự ệ ầ ộ + V  xã h i : T ng b ộ c th c hi n yêu c u đ ng viên đóng góp công

ữ ầ ẳ ế ư ầ ả ớ ằ b ng, bình đ ng gi a các thành ph n kinh t ầ   , các t ng l p dân c , gi m d n

ầ ổ ệ ề ậ ả ộ ị kho ng cách chênh l ch v  thu nh p và tiêu dùng xã h i, góp ph n  n đ nh chính

9

ị ế ộ tr , kinh t , an toàn xã h i.

ự ơ ế ộ ụ ệ ề ả ễ ể   + V  nghi p v  : Chính sách ch  đ  đã có s  đ n gi n, rõ ràng, d  hi u,

ượ ề ượ ệ ễ ể d  ki m tra; phát huy đ ủ c quy n dân ch  và nâng cao đ c trách nhi m và

ụ ề ế nghĩa v  công dân v  thu  [41].

ạ ế 1.1.3.2 Phân lo i thu

ụ ụ ứ ể ả ổ ứ Đ  ph c v  cho công tác nghiên c u, qu n lý và t ch c hành thu trong

ự ế ườ ộ ố ấ ị ứ ế ế ạ th c t , ng i ta ti n hành phân lo i thu  theo m t s  tiêu th c nh t đ nh.

ạ ấ ế ủ ế 1.1.3.2.1. Phân lo i theo tính ch t kinh t c a thu

ạ ố ừ ấ ế ượ ề Theo cách phân lo i truy n th ng đã hình thành t r t lâu, thu  đ c chia

ế ự ự ụ ế ạ ạ ộ thành hai lo i : thu  tr c thu và thu  gián thu. S  phân lo i này ph  thu c vào

ệ ươ ế ố ườ ộ ướ ố ượ đ i t ng đánh thu , m i quan h  t ỗ ữ ng h  gi a ng ế i n p thu  và nhà n c.

ế ự ế ế ậ ạ ả ộ ề   ự ­ Thu  tr c thu là lo i thu  đánh tr c ti p lên m t kho n thu nh p (ti n

ợ ợ ứ ử ứ ặ ả ộ ươ l ng, l ậ i nhu n, l ấ i t c...) ho c tài s n (ru ng đ t, nhà c a, ch ng khoán...) nào

ườ ộ ủ đó c a ng ế i n p thu .

ế ự ườ ế ợ ự ụ ế ạ Thu  tr c thu th ng đ ng ch m tr c ti p đ n l ủ i ích c a ng ườ ộ   i n p

ế ễ ệ ố ấ thu , d  gây ra tâm lý b t bình trong nhân dân. Ở ướ  n c ta, trong h  th ng thu ế

ế ướ ệ ạ ượ ế ự ư hi n hành, các lo i thu  d i đây đ c xem là thu  tr c thu : nh  thu  l ế ợ ứ   i t c,

ế ử ụ ệ ế ế ế ấ ấ ậ thu  thu nh p, thu  tài nguyên, thu  nhà đ t và thu  s  d ng đ t nông nghi p.

ụ ế ạ ộ ị ế ­ Thu  gián thu là m t lo i thu  đánh vào hàng hoá, d ch v  và đ ượ ấ   c  n

ướ ứ ụ ả ộ ượ ấ ả ị đ nh d i hình th c m t kho n ph  thêm đ c c u thành trong giá c  hàng hoá,

ụ ằ ề ế ậ ủ ầ ộ ườ ị d ch v  nh m đi u ti t m t ph n thu nh p c a ng i tiêu dùng.

ệ ữ ụ ứ ế ố ườ ộ ế Khi áp d ng hình th c thu  gián thu, m i quan h  gi a ng i n p thu  và

ể ệ ế ộ nhà n ướ ượ c đ c th  hi n m t cách gián ti p.

ự ệ ế ự ữ ế Ngày nay, s  phân bi t gi a thu  tr c thu và thu  gián thu không còn rõ

ư ướ Ở ố ớ ấ ả ộ nét nh  tr c đây. ự ố  giác đ  hành chính đã có s  th ng nh t qu n lý đ i v i hai

ế ệ ệ ố ồ ạ ế ạ ạ ươ lo i thu . Trong các h  th ng thu  hi n đ i, còn t n t i hai ph ứ ng th c thu

ế ỗ ươ ứ ề ươ ứ ế ớ ư thu , nh ng m i ph ng th c đ u t ứ ng  ng v i hình th c thu gián ti p. Thu ế

10

ẽ ườ ố ớ ị ộ ả ươ ủ ơ ặ ổ lúc này s  do ng i ch  các đ n v  n p đ i v i các kho n l ng b ng, ho c do

ố ớ ề ộ ủ ề ả ộ ườ ả ch  ngân hàng n p đ i v i các kho n ti n lãi v  đ ng s n, hay do ng i bán

ố ớ ế ự ứ ả ộ ầ   hàng n p đ i v i các kho n chi tiêu. Tuy nhiên, thu  tr c thu đáp  ng yêu c u

ế ự ả ơ ế ế ấ ả đánh thu  d a trên kh  năng chi tr  h n thu  gián thu, thu  su t trung bình s ẽ

ữ ậ ườ ẽ ậ ả ị tăng khi thu nh p gia tăng, và nh ng ng i có thu nh p cao s  ph i ch u thu ế

ấ ơ su t trung bình cao h n [43].

ố ượ ạ ế 1.1.3.2.2. Phân lo i theo đ i t ng đánh thu

ố ượ ạ ế ệ ố ế ạ ồ Phân lo i theo đ i t ng đánh thu , h  th ng thu  bao g m các lo i:

ụ ặ ế ế ệ ế ấ ẩ ­ Thu  đánh vào hàng hoá: thu  tiêu th  đ c bi ậ   t, thu  xu t kh u, nh p

ế ẩ ị kh u, thu  giá tr  gia tăng.

ế ợ ứ ậ ư ế ậ ­ Thu  đánh vào thu nh p, nh : thu  l ế i t c, thu  thu nh p.

ế ấ ư ế ể ế ế ả ­ Thu  đánh vào tài s n, nh : thu  nhà, thu  đ t, thu  chuy n quy n s ề ử

ấ ụ d ng nhà, đ t....

ộ ở ữ ư ế ế ả ộ ­ Thu  đánh vào các tài s n thu c s  h u công c ng, nh : thu  tài nguyên,

ố thu v n ngân sách.

ự ế ụ ạ ậ ế ấ V n d ng cách phân lo i này trong th c t ệ ố  cho th y h  th ng thu  bao

ế ớ ữ ừ ụ ế ề ạ ạ ồ g m nhi u lo i thu  v i nh ng tác d ng riêng có khác nhau, t ng lo i thu  phát

ề ế ừ ổ ợ ổ ấ ị ự huy vai trò đi u ti t trong các lĩnh v c nh t đ nh song chúng v a h  tr , b  sung

ệ ủ ệ ố ể ả ự ệ ả ế ứ cho nhau đ  đ m b o th c hi n ch c năng toàn di n c a h  th ng thu .

ộ ố ạ ư Ngoài ra còn m t s  cách phân lo i nh :

ế ự ế ấ ạ ­ Phân lo i thu  d a vào tính ch t lũy ti n và lũy thoái

ế ộ ề ế ả ạ ấ ­ Phân lo i thu  theo ch  đ  phân c p qu n lý, đi u hành ngân sách: Thu ế

ướ ươ nhà n ế ị c, thu  đ a ph ng

ươ ứ ử ụ ế ổ ế ợ ạ ­ Phân lo i theo ph ng th c s  d ng: Thu  t ng h p, thu  chuyên dùng

[43].

ủ ề ế 1.1.4. Vai trò c a thu  trong n n kinh t ế ị ườ  th  tr ng

ả ướ ố ớ ế ủ ứ ộ ố Qu n lý Nhà n c đ i v i kinh t là m t ch c năng v n có c a Nhà

11

ệ ấ ế ượ ướ n ặ c, đ c bi ề t trong n n kinh t ế ị ườ  th  tr ng thì nh t thi t vai trò đó càng đ c coi

ủ ế ơ ở ự ạ ớ ọ ể   tr ng và phát huy. V i vai trò ch  y u là t o ra c  s  pháp lý cho s  phát tri n

ế ộ ự ự ủ ướ ố kinh t ệ  ­ xã h i, s  can thi p tích c c c a Nhà n ệ c thông qua h   th ng Pháp

ậ ặ ệ ủ ế ậ lu t, đ c bi t là pháp lu t tài chính, thu , ngân hàng, trong đó vai trò c a thu  tr ế ở

ự ỳ ế ượ ọ ụ ề ế ế nên c c k  quan tr ng. Thu  đ c coi là công c  đi u ti ề t vĩ mô n n kinh t , là

ủ ế ồ ướ ưở ế ự ớ ủ ngu n thu ch  y u c a Ngân sách Nhà n ả c, có  nh h ng to l n đ n s  phát

ể ế ế ề ộ ế ậ ả ầ ộ tri n kinh t ­ xã h i. Thu  đi u ti ả   t thu nh p trong xã h i và góp ph n đ m b o

ằ ộ công b ng xã h i [20].

ủ ế ủ ế ả ướ (cid:0)   Thu  là kho n thu ch  y u c a Ngân sách Nhà n c :

ả ự ộ ề ủ ế ể ạ ố Đ  có m t n n tài chính Qu c gia lành m nh ch  y u ph i d a vào

ồ ừ ộ ộ ề ế ặ ố ngu n thu t n i b  n n kinh t qu c dân. Đ c bi ệ ố ớ ướ t đ i v i n ệ c ta hi n nay,

ả ở ợ ả ệ ề ế ả ố ồ ủ ế   các kho n vi n tr  gi m xu ng nhi u thì thu  ph i tr  thành ngu n thu ch  y u

ộ ộ ơ ả ủ ố ố   ậ ủ c a Ngân sách qu c gia, là m t b  ph n c  b n c a chính sách tài chính qu c

ổ ớ ể ề ế gia. Sau 20 năm đ i m i tình hình kinh t ế ướ  n ự   c ta có nhi u chuy n bi n tích c c.

ố ưở ế ơ ướ ộ T c đ  tăng tr ng kinh t năm sau tăng h n năm tr c, bình quân trong 5 năm

ạ ượ ị ườ ẩ ượ 2001­2005 là 7,5% [42]. L m phát đ c kìm hãm và đ y lùi, th  tr ng đ c m ở

ề ệ ả ấ ấ ạ ẩ ướ ạ ộ r ng, kim ng ch xu t kh u tăng, t o đi u ki n cho s n xu t trong n c phát

ể ệ ế ố ạ ừ ở ộ ể ộ tri n. Quan h  kinh t đ i ngo i t ng b ướ ượ c đ ậ   c m  r ng và phát tri n h i nh p

ố ả ề ặ ơ . Trong b i c nh đó thu ngân sách hàng năm tăng đ u đ n năm sau cao h n năm

ướ ượ ườ ầ ư ể tr ứ c đáp  ng đ ầ c nhu c u chi th ng xuyên, chi đ u t ầ    phát tri n, góp ph n

ả ệ ả ợ ư ậ ượ ế tích lũy cho Ngân sách và c  vi c chi tr n  vay. Đ c nh  v y thu  đã góp

ỷ ệ ự ệ ầ ộ ph n tích c c trong vi c tăng thu Ngân sách. T  l đ ng viên GDP vào Ngân

ướ ứ ộ ế ế sách Nhà n c ngày càng tăng. Trong đó m c đ ng viên thu  và phí chi m vai trò

12

ọ quan tr ng.

120,000

100,000

80,000

60,000

40,000

20,000

0,000

2003

2004

2005

81,980

83,570

108,960

Tong thu NS

65,486

70,943

90,671

So thu thue noi đia

ơ

ơ ồ ủ ướ ế ả ổ ạ S  Đ  1 : K t qu  thu ngân sách c a n ỷ ồ ị Nghìn T  Đ ng Đ n V  Tính ế ụ Ngu n: T ng C c Thu , 2005 c ta giai đo n 2003 – 2005

ừ ừ ề ế ồ Ngân sách Nhà n ướ ượ c đ c thu t nhi u ngu n khác nhau: T  thu , Phí ­

ệ ụ ư ế ặ ệ ệ l phí, vi n tr ợ ướ  n c ngoài, tín d ng nh ng thu  và phí, đ c bi ế   t là thu  là

ủ ế ơ ả ủ ề ậ ộ ồ ố ở ngu n thu ch  y u, là b  ph n c  b n c a n n tài chính qu c gia. các n ướ   c

ế ể ướ ổ ế phát tri n, thu  chi m trên d i 90% t ng thu ngân sách. Ở ệ  Vi ủ   t Nam vai trò c a

ế ế ổ ỷ ọ ớ thu  trong t ng thu ngân sách chi m t tr ng l n ngày càng tăng. Trong năm 1990

ế ổ ướ ỷ ọ t tr ng  thu  và phí trong T ng thu ngân sách nhà n c (NSNN) là 76,8%, năm

ỷ ệ ề 2001 tăng lên 96,5%  và t đi u ti l ế ừ t t ả  GDP hàng năm kho ng 21­22%;  t c đ ố ộ

ượ ể ệ ề ế ể ả ồ thu ngân sách qua các năm đ c th  hi n theo bi u đ  trên v  k t qu  thu ngân

ủ ướ sách c a n c ta [37]

ớ ơ ấ ề ế ệ ố ề ầ V i c  c u n n kinh t hàng hoá nhi u thành ph n. H  th ng thu  đ ế ượ   c

ộ ữ ụ ầ ấ ố ồ ế áp d ng th ng nh t, đ ng b  gi a các thành ph n kinh t đã bao quát toán b ộ

13

ấ ộ ọ ả m i hoat đ ng s n xu t kinh doanh.

ủ ế ậ ồ ộ ọ Các ngu n thu nh p, m i tiêu dùng c a xã h i thu  đã hoàn thành đ ượ   c

ụ ậ ủ ệ ầ ả ả nhi m v  t p trung tích lũy ngân sách đ m b o cho yêu c u chi c a Nhà n ướ ề  c v

ườ ầ ư ể ặ các m t: Chi th ng xuyên, chi đ u t phát tri n...

ề ế ả (cid:0)(cid:0)   Thu  là công c   qu n lý đi u ti ế ụ ế ề t vĩ mô n n kinh t :

ụ ắ ủ ế ộ ướ ể ả ế Thu  là m t công c  s c bén c a Nhà n c đ  qu n lý kinh t ộ    ­ xã h i

ủ ế ứ ả ồ ướ ả ớ v i ch c năng ch  y u là đ m b o ngu n  thu cho Ngân sách Nhà n ề   c và đi u

ế ế ẫ ả ấ ti ề t vĩ mô n n kinh t ế ướ , h ể   ng d n tiêu dùng khuy n khích s n xu t phát tri n

ướ ủ ướ ị theo đ nh h ng c a Nhà n c [32].

ữ ế ắ ả ầ ộ M t trong nh ng yêu c u có tính nguyên t c là chính sách thu  ph i phù

ế ượ ớ ế ờ ỳ ừ ằ ậ ợ h p v i chi n l ể c phát tri n kinh t ắ     trong t ng th i k . Do v y, b ng các s c

ố ớ ừ ừ ụ ự ế thu  khác nhau áp d ng đ i v i t ng ngành, t ng lĩnh v c khác nhau. Nhà n ướ   c

ầ ư ề ỉ ự đi u ch nh quy mô đ u t vào các ngành, các lĩnh v c khác nhau.

ầ ở ầ ự ệ ề ố ố Th c hi n cân đ i hàng ­ ti n, cân đ i cung c u t m vĩ mô, hình thành

ế ợ ổ ữ ữ ươ ơ ấ c  c u kinh t h p lý gi a các ngành, các vùng lãnh th  gi a Trung ị   ng và Đ a

ươ ộ ề ứ ả ấ ầ ph ng đáp  ng nhu c u s n xu t tiêu dùng tích lũy trong toàn b  n n kinh t ế

ẩ ố ộ ề ể ệ ố ọ ị ể ủ   ổ qu c dân. Đây là đi u ki n quan tr ng  n đ nh đ  thúc đ y t c đ  phát tri n c a

ề n n kinh t ế .

ế ậ ướ ơ ấ ị Thông qua Pháp lu t thu  Nhà n ắ c xác đ nh đúng đ n c  c u và quan

ố ượ ữ ế ắ ợ ị ế ộ ệ h    gi a các s c thu , quy đ nh chính xác, h p lý đ i t ng n p thu , ch  đ ế ộ

ễ ươ ế ể ả ệ ả ả ả mi n gi m, ph ủ ồ   ng pháp qu n lý thu  đ  đ m b o vi c thu đúng thu đ  đ ng

ạ ộ ữ ế ấ ầ ả ỡ ờ ế th i khuy n khích, nâng đ  nh ng ho t đ ng s n xu t kinh doanh c n thi t cho

ữ ế ầ ộ ế ầ ế ệ xã h i, khuy n khích nh ng thành ph n kinh t c n thi ả   t, các danh nghi p s n

ờ ạ ữ ẹ ế ệ ấ ả ồ ề   xu t kinh doanh có hi u  qu . Đ ng th i h n ch , thu h p nh ng ngành ngh ,

ữ ầ ặ ế ế ể ừ ả ả ạ ấ ế ộ nh ng m t hàng c n thi t ph i h n ch  k  t s n xu t đ n tiêu dùng xã h i theo

ướ ế ượ ủ ế ủ ả ướ ợ ị đ nh h ng c a chi n l ể c phát tri n kinh t c a Đ ng, Nhà n c có l i cho

14

ố ế qu c k  dân sinh.

ơ ở ả ế ầ ấ ọ ộ "Khuy n khích các c  s  s n xu t kinh doanh thu c m i thành ph n  kinh

ộ ơ ế ụ ể ề ộ ố ế ạ t ồ    c nh tranh và ch ng đ c quy n không th  áp d ng m t c  ch  tài chính đ ng

ệ ấ ướ ệ ạ ổ nh t cho các doanh nghi p Nhà n ữ   ể c trong giai đo n chuy n đ i hi n nay (gi a

ế ị ườ ệ ơ ệ các doanh nghi p kinh doanh theo c  ch  th  tr ụ   ng và các doanh nghi p ph c

ợ ể ề ộ ế ế ể ặ ố ộ ụ v   các l i ích công c ng) đ  đi u ti t kinh t ộ    ­ xã h i. M t khác đ  ch ng đ c

ề ầ ế ậ ề ặ ả ử ụ ụ ầ ả quy n c n thi t ph i có Lu t v  m t tài chính c n ph i s  d ng công c  thu ế"

ệ [Trích Lê Thanh Hu , trang 37].

ệ ế ế ả ầ ệ ả Thu  góp ph n  khuy n khích vi c b o v  tài nguyên thiên nhiên, b o v ệ

ườ ử ụ ế ệ ồ ộ ờ môi tr ng sinh thái đ ng th i khuy n khích vi c khai thác, s  d ng m t cách

ế ậ ư ệ ệ ả ướ ti t ki m có hi u qu  tài nguyên thiên nhiên, v t t trong n c [8].

ự ẩ ằ ợ ị ệ ố ế ớ B ng các quy đ nh phù h p v i các chu n m c và thông l qu c t , Thu ế

ữ ế ượ ạ ộ ộ ị ấ ừ không nh ng khuy n khích đ ẩ c ho t đ ng xu t kh u hàng hoá n i đ a, t đó

ẩ ả ệ ố ề ể ế ạ ấ ờ ồ thúc đ y s n xu t phát tri n đ ng th i thu  đã t o đi u ki n t ệ ợ   t cho quan h  h p

ố ế ố ế ở ộ ầ ư ợ ể tác qu c t ự  trong khu v c và qu c t . M  r ng, phát tri n đ u t h p tác qu c t ố ế

ầ ư ế ấ ẩ thông qua chính sách khuy n khích đ u t ậ  và xu t nh p kh u [15].

(cid:0)(cid:0)(cid:0) ố ượ ữ ế ả ẳ ả ầ ế ộ Thu  góp ph n b o đ m bình đ ng gi a các đ i t ng n p thu   và

ự ệ ằ ầ ộ góp ph n th c hi n công b ng xã h i:

ế ớ ệ ố ế ượ ắ ồ ụ ố H  th ng thu  m i bao g m 9 s c thu  đ ấ ố ớ   c áp d ng th ng nh t đ i v i

ầ ọ ế ư ề ọ ớ m i thành ph n kinh t ầ , m i ngành ngh  và các t ng l p dân c . Các đ i t ố ượ   ng

ụ ố ớ ế ề ế ệ ề ẳ ộ ộ ộ n p thu  bình đ ng v  quy n và nghĩa v  đ i v i vi c n p thu , không m t ai

ặ ợ ữ ề ặ ế ệ ư có nh ng đ c quy n đ c l i riêng. Chính sách thu  không phân bi t,  u tiên hay

ế ữ ầ ế ọ ổ ứ ề ả ạ h n ch  gi a các thành ph n kinh t . M i t ị ự ề    ch c, cá nhân đ u ph i ch u s  đi u

ủ ế ậ ố ỉ ch nh gi ng nhau c a Pháp lu t thu  [10].

ố ạ ự ứ ệ ậ ằ ắ ố Th c hi n ch c năng phân ph i l i thu nh p qu c dân b ng các s c thu ế

ố ớ ừ ế ấ ứ ự ừ ứ ậ và các m c thu  su t khác nhau đ i v i t ng lĩnh v c, t ng m c thu nh p Nhà

15

ự ệ ệ ề ề ữ ậ ầ ế ướ n c th c hi n  vi c đi u ti t thu nh p gi a các thành ph n kinh t và các cá

ằ ộ ướ ẹ ắ ả nhân trong xã h i. B ng cách đó, Nhà n c thu h p, rút ng n kho ng cách chênh

ứ ề ậ ậ ộ ộ ườ ậ ữ ệ l ch quá m c v  thu nh p gi a các b  ph n trong xã h i. Ng i có thu nh p cao

ả ộ ế ườ ế ấ ậ ậ ộ ph i n p thu  cao, ng i có thu nh p th p n p thu  thu nh p ít [17].

ư ế ệ ấ ả ờ ồ Nh ng đ ng th i khuy n khích các doanh nghi p, các cá nhân s n xu t kinh

ỏ ả ằ ừ ệ ậ ả ậ ợ doanh gi ủ   i, có hi u qu  b ng cách th a nh n các kho n thu nh p h p pháp c a

h .ọ

ề ệ ế ư ứ ể ậ ự Trong đi u ki n kinh t ch a phát tri n, ý th c Pháp lu t, tính t ủ ố ớ    giác c a s  l n

ố ượ ả ự ể ả ư ề ế ằ ộ các đ i t ụ ộ   ng n p thu  ch a cao. Đ  đ m b o s  công b ng v  nghĩa v  n p

ế ứ ế ệ ả ộ ọ ườ ả thu  thì m t vi c h t s c quan tr ng là ph i tăng c ng công tác qu n lý thu

ế ể ệ ế ệ ấ ậ ệ   thu . Thông qua vi c ki m tra, thanh tra vi c ch p hành Pháp lu t thu  phát hi n

ế ừ ử ạ ậ ầ ọ ọ   và x  lý nghiêm m i hành vi vi ph m Pháp lu t thu . T  yêu c u đó trong m i

ử ạ ưỡ ế ề ệ ậ ị ế ế ờ lu t thu  đ u quy đ nh rõ các bi n pháp x  ph t, c ng ch . Nh  đó thu  đã góp

ụ ộ ế ủ ự ự ệ ầ ổ ứ ệ ph n tích c c trong vi c th c hi n nghĩa v  n p thu  c a các t ch c, cá nhân

ệ ệ ằ ầ ộ ộ ự trong xã h i. Góp ph n vào vi c th c hi n công b ng xã h i nói chung.

Ả 1.2. QU N LÝ THU 1.2.1. Khái ni mệ

ả ổ ứ ự ệ ả ế Qu n lý thu  là quá trình t ệ   ể  ch c, qu n lý và ki m tra vi c th c hi n

ữ ữ ủ ề ế ầ ả ằ ậ ộ ị nh ng quy đ nh trong lu t thu  nh m huy đ ng đ y đ  nh ng kho n ti n thu ế

ướ vào ngân sách nhà n ậ ị c theo lu t đ nh [7][20].

ố ả ưở ế ả ế ữ 1.2.2. Nh ng nhân t nh h ng đ n công tác qu n lý thu

ệ ố ậ ế + H  th ng chính sách, pháp lu t thu

ệ ố ế ượ ậ ấ ố ớ ụ ố H  th ng chính sách, pháp lu t thu  đ ọ   c áp d ng th ng nh t đ i v i m i

ế ả ả ả ượ ự ộ ẳ ầ thành ph n kinh t ph i đ m b o đ ự   c s  đ ng viên đóng góp bình đ ng và th c

ự ự ệ ố ệ ế ả ằ ộ ọ ế hi n công b ng xã h i. H  th ng thu  ph i th c s  khuy n khích m i thành

ầ ế ọ ổ ỏ ố ứ ph n kinh t ề , m i ngành ngh  kinh doanh, các t ch c và cá nhân b  v n, lao

ầ ư ế ị ứ ụ ế ậ ả ọ ộ ỹ ộ đ ng, đ u t trang thi ấ   t b  và  ng d ng ti n b  khoa h c k  thu t cho s n xu t

16

ỹ ạ ủ ế ạ ướ kinh doanh theo qu  đ o c a k  ho ch nhà n c [44], [23].

ệ ố ứ ế ế ấ ồ ế H  th ng thu  mang tính ch p vá, ch ng chéo, thi u căn c  kinh t , có th ể

ừ ạ ớ ướ ấ ừ v a gây l m thu, v a gây th t thu l n cho ngân sách nhà n c. Ng ượ ạ c l i, h ệ

ễ ể ế ố ổ ờ ọ ơ ị ả th ng chính sách thu  khoa h c, đ n gi n, d  hi u và  n đ nh trong th i gian dài

ề ệ ể ế ụ ứ ề ậ ạ t o đi u ki n nâng cao hi u bi ố ớ   t và nh n th c v  nghĩa v  công dân đ i v i

ủ ượ ự ồ ộ ộ ư ủ ủ ế ầ ớ thu , tranh th  đ c s  đ ng tình  ng h  r ng rãi c a các t ng l p dân c  và t ự

ế ừ ấ ậ ụ ạ ế ự giác ch p hành lu t thu , t ẩ  đó tác d ng thúc đ y h ch toán kinh t ệ   , th c hi n

ế ộ ế ứ ơ ừ nghiêm ch  đ  k  toán, hoá đ n ch ng t [31].

ổ ứ ộ ả + T  ch c b  máy qu n lý thu ế

ố ế ị ự ệ ọ Y uế  t này có vai trò quan tr ng mang tính quy t đ nh cho vi c th c thi

ủ ươ ả ắ ợ ế ả ộ ch  tr ả ng, chính sách, b o đ m th ng l i cho công cu c c i cách thu . H ệ

ả ượ ế ộ ố ủ ề ủ ệ ả th ng b  máy qu n lý thu  ph i đ ệ   ố ể c ki n toàn, c ng c  đ  có đ  đi u ki n

ụ ủ ả ệ ố ự ứ ệ ệ ế ệ ả ộ th c hi n có hi u qu  các ch c năng, nhi m v  c a c  h  th ng thu . B  máy

ấ ừ ế ả ố ươ ế ị ươ ả ả qu n lý thu  ph i th ng nh t t trung ng đ n đ a ph ệ ự   ả ng, b o đ m hi u l c

ế ớ ệ ố ể ủ ả ệ ố c a c  h  th ng trong quá trình tri n khai h  th ng chính sách thu  m i [2], [29].

ệ ủ ự ả ấ ẩ ạ ộ Ph m ch t cách m ng và năng l c toàn di n c a các cán b  qu n lý thu ế

ả ượ ể ề ậ ườ ứ ề ệ ạ ộ ph i đ c nâng cao v  quan đi m, l p tr ng, đ o đ c, v  trình đ  nghi p v ụ

ế ề ả ổ ứ ể ạ ả thu , v  kh  năng t ề ế  ch c qu n lý, thông th o v  k  toán, ki m toán, có trình đ ộ

ữ ạ ế ử ụ ể ủ ớ ự ợ ngo i ng , bi ứ   t s  d ng vi tính phù h p v i s  phát tri n c a ngành và đáp  ng

ạ ộ ả ấ ả ầ ượ đ c yêu c u qu n lý ngày càng cao trong tình hình ho t đ ng s n xu t, kinh

ứ ạ ụ ạ ị doanh, d ch v  ngày càng đa d ng và ph c t p [41].

ộ ế ả + Quy trình qu n lý thu n p thu

ế ứ ế ậ ơ ọ Đây chính là c  ch  v n hành h t s c quan tr ng trong quá trình t ổ ứ    ch c

ả ầ ế ự ả ả ộ ộ qu n lý, hành thu. C n thi ế   t ph i xây d ng m t quy trình qu n lý, thu n p thu ,

ẽ ừ ế ế ặ ố ượ ế ộ ộ quy t toán thu  ch t ch  t ả  khâu qu n lý đ i t ế ậ ng n p thu , l p b  thu  và

17

ế ổ ứ ệ ố ấ ạ ộ ộ thông báo thu , t ế    ch c thu n p qua h  th ng kho b c, theo dõi ch m b  thu ,

ợ ọ ử ế ế ấ ả ễ quy t toán và x  lý n  đ ng, xem xét mi n gi m thu , báo cáo cung c p thông tin

ệ ố trong h  th ng.

ỗ ố ượ ố ượ ế ạ ẳ ả ự M i đ i t ng qu n lý thu , ch ng h n đ i t ệ ng th c hi n thu theo

ươ ừ ươ ừ ế ặ ph ấ ng pháp kh u tr , ph ắ   ng pháp kê khai hay khoán thu  ho c theo t ng s c

ư ự ề ế ế ế ệ ả ộ ấ thu  nh  thu  nông nghi p, thu  nhà đ t,... đ u ph i xây d ng m t quy trình c ụ

ự ộ ậ ủ ừ ẽ ể ể ặ ắ th , ch t ch  theo nguyên t c “khép kín”, có s  đ c l p c a t ng khâu, ki m tra

ẫ giám sát l n nhau [40].

+ Công tác tin h cọ

ố ượ ấ ớ ế ệ ả ấ Kh i l ng công vi c qu n lý hành thu thu  là r t l n, chi phí r t cao và

ả ưở ự ế ế ế ả ướ ươ nh h ng tr c ti p đ n k t qu  thu ngân sách nhà n c. Ph ế   ng pháp càng ti n

ệ ứ ụ ế ệ ế ậ ả ả ộ b  thì k t qu  qu n lý thu thu  càng cao. Do v y, vi c  ng d ng công ngh  tin

ả ộ ố ụ ệ ấ ả ạ ẩ ạ ọ h c là m t kh  năng t t nh t có tác d ng m nh trong vi c đ y m nh c i cách

ộ ủ ữ ế ế ế ả thu  và phát huy nh ng ti n b  c a ngành thu  trong công tác qu n lý và hành

ế ệ thu thu  hi n nay [19], [20].

ự ủ ể ế ả ả ả ặ ế ừ   ế Đ c đi m c a công tác qu n lý thu  là ph i qu n lý tr c ti p đ n t ng

ế ớ ố ượ ạ ắ ề ế ộ ố ượ ố ượ đ i t ng n p thu  theo nhi u lo i s c thu  v i s  l ng đ i t ộ ng n p thu ế

ị ấ ả ứ ừ ạ ộ ấ ớ r t l n mà theo quy đ nh thì t t c  các ch ng t ho t đ ng kinh doanh, kê khai

ả ư ứ ế ế ế ữ ắ ộ n p thu , căn c  tính thu , thông báo thu  ph i l u gi ộ   ắ  là nguyên t c b t bu c.

ế ậ ằ ươ ẽ ầ ấ ự ủ ề Do v y, n u làm b ng ph ng pháp th  công thì s  c n r t nhi u nhân l c và

ự ế ệ ấ ậ ặ ễ chi phí cao. M t khác, s  sai sót, ch m tr  trong vi c tính thu  và cung c p thông

ẽ ở ể ấ ỉ ạ ể ế ẽ ề ạ ả tin đ  ch  đ o hành thu s  có nhi u kh  năng t o ra k  h  đ  th t thu thu , tiêu

ế ứ ụ ế ả ố ự c c trong công tác qu n lý thu thu . N u  ng d ng t t công tác tin h c s  t ọ ẽ ự

ẽ ẽ ệ ặ ộ ộ đ ng hoá các khâu công vi c trên và theo m t quy trình ch t ch  s  nâng cao tính

ả ẽ ấ ố ế ệ ả ệ pháp lý và hi u qu  s  r t t t trong công tác qu n lý hành thu thu  hi n nay [40].

18

ề ế + Công tác tuyên truy n chính sách thu

ể ự ế ộ ề ế ậ ỉ ộ   ệ Các chính sách ch  đ , lu t, pháp l nh v  thu  ch  có th  th c thi m t

ầ ủ ổ ế ụ ượ ấ ố ể cách đ y đ , th ng nh t khi công tác ph  bi n giáo d c đ ộ   c tri n khai sâu r ng

ọ ổ ứ ầ ả ả ầ ạ ế ầ trong qu ng đ i qu n chúng. M i t ch c, cá nhân c n ph i bi ủ t đ y đ  các quy

ộ ẽ ị ử ố ớ ừ ữ ứ ệ ả ố ậ   ị đ nh, nh ng vi c ph i làm và m c đ  s  b  x  lý đ i v i t ng hành vi tr n l u

ế ệ ế ạ ấ ề ử ụ   thu , không ch p hành nghiêm vi c kê khai, đăng ký thu ; vi ph m v  s  d ng

ứ ơ ừ ổ ư ợ ọ ế ế ố ườ hoá đ n ch ng t , s  sách k  toán, dây d a n  đ ng tr n thu . Tăng c ng công

ổ ế ậ ề ụ ế ự tác ph  bi n, giáo d c pháp lu t v  thu  còn có ý nghĩa nâng cao tính t giác, ý

ứ ề ố ớ ụ ủ ướ ự ể ủ th c v  nghĩa v  c a công dân đ i v i nhà n c và s  ki m tra giám sát c a xã

ậ ề ế ả ự ệ ả ộ ố ớ h i đ i v i vi c th c thi các chính sách, pháp lu t v  thu , đ m b o tính công

ằ ộ khai, công b ng xã h i [40].

ự ố ợ ữ ứ + S  ph i h p gi a các ban ngành ch c năng

ớ ủ ữ ế ả ộ ướ ụ Thu  là m t trong nh ng chính sách l n c a Đ ng, Nhà n c. Là công c  quan

ọ ướ ả ế ả ộ ộ ể tr ng đ  Nhà n c qu n lý kinh t ế   , qu n lý xã h i hay nói m t cách khác thu  là

ạ ộ ế ị ổ ế ệ ợ m t ph m trù kinh t ự  ­ chính tr  t ng h p, do đó th c hi n chính sách thu  không

ệ ơ ả ươ ế ầ ố ợ ủ ự ớ ph i là công vi c đ n ph ng c a ngành thu . C n có s  ph i h p v i các đoàn

ể ể ộ ệ ể ơ ồ th  và c  quan có liên quan đ  tri n khai đ ng b  vi c thi hành chính sách thu ế

ế ả ộ ị ớ v i các chính sách khác và qu n lý kinh t ­ xã h i trên đ a bàn [11].

ủ ứ ầ ế ệ C n phát huy ch c năng c a các toà án hành chính kinh t trong vi c gi ả   i

ữ ơ ế ế ấ ườ ộ ế ả ả quy t các tranh ch p gi a c  quan thu  và ng i n p thu  b o đ m tính khách

ầ ủ ế ủ ự ệ ệ ề ị ướ quan trong vi c th c hi n đ y đ  các quy đ nh v  thu  c a nhà n c [36].

ế ủ ứ ứ ấ ậ ậ ộ + Trình đ  nh n th c và ý th c ch p hành lu t thu  c a nhân dân Nhà

ượ ệ ấ ế ầ ướ n ư c đ a đ c công tác thu  vào qu n chúng nhân dân là công vi c r t quan

ủ ụ ế ầ ọ ủ   tr ng góp ph n phát huy tác d ng c a chính sách thu ; nâng cao tính pháp lý c a

ụ ế ự ế ề ệ ố h  th ng chính sách thu ; giáo d c tính t ề   ụ ộ  giác v  nghĩa v  n p thu  và quy n

ưở ụ ạ ế ở ế ạ ề ệ ề ợ ượ l i đ c h ng v  thu , t o đi u ki n giúp thu  tr  thành công c  m nh m ẽ

ể ế ứ ứ ế ậ ộ ố ề trong trong đi u khi n kinh t ấ    qu c gia. N u trình đ  nh n th c và ý th c ch p

19

ế ủ ẽ ạ ậ ợ ề ệ ầ hành thu  c a qu n chúng nhân dân cao s  t o đi u ki n thu n l i cho công tác

ề ấ ợ ế ồ ữ ự ẽ ấ ả ả ờ ầ   ồ qu n lý thu  đ ng th i qua s  ph n h i nh ng v n đ  b t h p lý s  góp ph n

ậ ề ệ ố ế ệ hoàn thi n h  th ng chính sách, pháp lu t v  thu  [36].

ạ ề ế ả ố ộ Tóm l i, công tác qu n lý thu thu  có nhi u nhân t ầ    tác đ ng, chúng ta c n

ữ ế ọ ố ơ ả ư ấ ỏ chú tr ng đ n nh ng nhân t ữ    c  b n nh t, nh ng cũng không nên b  qua nh ng

ủ ế ề ộ ườ ế ố y u t ộ  khác v  kinh t ­xã h i và tác đ ng c a môi tr ng.

ơ ả ủ ộ ả ế 1.2.3. N i dung c  b n c a công tác qu n lý thu

ổ ứ ộ 1.2.3.1. T  ch c b  máy

ể ự ế ướ ế ộ ệ ả ả Đ  th c hi n công tác qu n lý thu thu , tr ế c h t b  máy qu n lý thu

ấ ừ ươ ế ị ươ ỗ ộ ậ ph i đ ả ượ ổ ứ c t ố  ch c th ng nh t t trung ng đ n đ a ph ng, m i b  ph n có

ứ ệ ự ố ợ ấ ồ ồ ố ch c năng riêng bi ờ t, không ch ng chéo đ ng th i có s  ph i h p th ng nh t

ẽ ỗ ợ ả ặ ế ch t ch , h  tr  nhau trong công tác qu n lý thu thu .

ế ộ ướ ượ ổ ứ ệ ố ấ ố ­ B  máy thu thu  nhà n ọ    ch c th ng nh t, thành h  th ng d c c đ c t

ươ ệ Ở ế ậ ươ ế ổ ừ t Trung ng đ n các Qu n, Huy n. Trung ộ   ụ ng có T ng C c Thu  thu c

ộ Ở ỉ ự ặ ộ ố ươ B  Tài Chính. T nh, Thành Ph , Đ c khu tr c thu c trung ụ ng có C c Thu ế

ị ự ế ồ ỉ ạ ủ ụ ổ ộ ờ thu c T ng C c Thu  đ ng th i ch u s  ch  đ o c a UBND cùng c p. ấ Ở    các

ố ự ị ự ộ ỉ ụ ế ệ ả ị Huy n, th  xã, thành ph  tr c thu c t nh có Chi c c thu  ch u s  qu n lý song

ủ ụ ế ế ấ ộ ị ườ ệ trùng c a C c thu  và UBND huy n, th  cùng c p. Các đ i thu  ph ự   ng, xã tr c

ụ ộ ườ ị ấ ấ ả thu c chi c c qu n lý và UBND ph ng, xã, th  tr n cùng c p [6][40].

ụ ủ ế ủ ơ ứ ế ệ ấ 1.2.3.2. Ch c trách, nhi m v  ch  y u c a c  quan thu  các c p

ổ ế ụ ­ T ng C c Thu  :

ệ ố ế ế ấ ơ ướ Đây là c  quan thu  cao nh t trong h  th ng thu thu  nhà n c. ơ ấ   C   c u

ụ ượ ổ ứ ệ ứ ồ g m có: Các phòng ch c năng và phòng nghi p v  đ c t ắ    ch c theo các s c

ụ ủ ế ế ổ ộ ố ụ ế ệ thu . T ng C c Thu  có m t s  nhi m v  ch  y u:

ề ế ạ ả ả ộ ộ M t là, giúp B  Tài Chính so n th o các văn b n pháp qui v  thu  và các

ứ ề ẩ ả ơ ổ ứ kho n thu khác trình c  quan ch c năng có th m quy n ban hành và t ự    ch c th c

20

ả ướ ệ ấ ả ố ụ ế ổ hi n th ng nh t các văn b n này trong c  n c. T ng C c thu  cũng đ ượ   c

ủ ề ề ộ ưở ả ộ ủ quy n ban hành theo  y quy n c a B  Tr ng B  Tài Chính các văn b n v ề

ụ ệ ế ả ướ ế ấ ẫ ơ ướ ự nghi p v  qu n lý thu thu  và h ng d n c  quan thu  c p d ệ   i th c hi n

ấ ố th ng nh t.

ướ ẫ ậ ế ế ế ạ ạ ợ ổ Hai là, h ng d n l p k  ho ch và t ng h p k  ho ch thu thu  và thu

ộ ưở ể ẩ ộ ơ khác trình B  tr ề   ng B  Tài Chính xem xét đ  trình các c  quan có th m quy n

ế ị ụ ế ế ổ ơ ỉ quy t đ nh. T ng C c thu  xem xét giao ch  tiêu thu thu  và thu khác cho c  quan

ướ ướ ỉ ạ ấ ẫ ứ ế ế ấ thu  c p d i, h ng d n, ch  đ o c p d ướ ổ i t ch c thu thu  và thu khác trên

ả ả ờ ướ ủ ị ị đ a bàn và đ m b o thu đ , k p th i vào ngân sách nhà n c.

ổ ứ ố ượ ế ộ ộ Ba là, t ch c thanh tra b  máy thu thu  và các đ i t ế ử   ng n p thu ; x  lý

ậ ị ạ vi ph m theo lu t đ nh [31].

ụ ế ­ C c Thu

ổ ộ ố ứ ứ ồ ề ơ ấ V  c   c u  t ch c   cũng  bao g m  m t   s  phòng  ch c  năng và   phòng

ệ ụ ụ ụ ủ ế ế ệ ặ nghi p v . C c Thu  có hai m t nhi m v  ch  y u sau:

ộ ướ ỉ ạ ẫ ổ ứ ự ệ ả M t là, h ng d n, ch  đ o, t ch c th c hi n các văn b n pháp qui v ề

ế ế ấ ả ố ị thu , qu n lý công tác thu thu  và thu khác th ng nh t trên đ a bàn.

ế ố ớ ố ượ ự ế ế ộ Hai là, tr c ti p thu thu  đ i v i các đ i t ấ   ng n p thu . Theo phân c p

ế ố ớ ế ự ụ ế ế ệ ề hi n nay v  công tác thu thu  thì C c thu  tr c ti p thu thu  đ i v i các doanh

ệ ướ ươ ệ ị ướ nghi p nhà n c trung ng đóng trên đ a bàn, các doanh nghi p nhà n c do

ầ ư ướ ệ ả ố ố ỉ t nh qu n lý, các doanh nghi p có v n đ u t n c ngoài, ngoài qu c doanh thu

ươ ừ ệ ấ ướ ộ ố ơ ạ theo ph ng pháp kh u tr , l phí tr ị c b  và m t s  đ n v  thu khác ngân sách

[31].

ế ụ ­ Chi C c Thu

ề ơ ấ ổ ứ ế ồ ụ ổ ệ V  c  c u t ch c, Chi C c Thu  g m các t ụ    chuyên môn, nghi p v  và

ộ ổ ạ ự ụ ế ế ệ ế ả các đ i, t , tr m tr c ti p qu n lý thu thu . Chi c c Thu  có các nhi m v  ch ụ ủ

21

ế y u sau:

ế ế ạ ậ ị + L p k  ho ch thu thu  hàng năm, quý, tháng trên đ a bàn.

ứ ệ ơ ớ + Tham gia v i các c  quan ch c năng xét duy t đăng ký kinh doanh, đăng

ế ủ ố ượ ự ế ế ả ộ ế ộ ký n p thu . Tr c ti p qu n lý đăng ký tính thu  c a các đ i t ng n p thu  do

ụ ả Chi c c qu n lý.

ế ậ ứ ế ế ệ ổ ổ + T  ch c các bi n pháp thu thu : tính thu  l p s  thu , thông báo s ố

ả ộ ủ ị ự ế ệ ả ầ ố ờ ọ ạ   thu  ph i n p; đôn đ c th c hi n đ y đ , k p th i m i kho n thu vào Kho b c

ướ ề ế ễ ả ị nhà n ả c; xem xét và đ  ngh  xét mi n, gi m thu  và các kho n thu khác theo

ủ ị ướ ế ế ừ ự ế ệ ế ả quy đ nh c a nhà n c; th c hi n thanh quy t toán k t qu  thu thu  đ n t ng h ộ

ế ộ n p thu .

ứ ử ể ế ể ậ ổ ố + T  ch c ki m tra ch ng khai man l u thu ; ki m tra và x  lý các vi

ộ ộ ỷ ậ ế ộ ế ế ạ ạ ph m chính sách ch  đ  thu ; vi ph m k  lu t trong n i b  ngành thu ; gi ả   i

ề ủ ơ ự ủ ế ế ẩ ạ ơ ề quy t các đ n khi u n i theo th m quy n và theo s   y quy n c a c  quan thu ế

ấ c p trên.

ứ ế ổ ố ế   + T  ch c công tác th ng kê, k  toán, thông tin báo cáo tình hình và k t

ế ộ ế ả ộ ị qu  thu n p thu  theo ch  đ  quy đ nh.

ụ ấ ỉ ủ ế ở ả ộ + Qu n lý kinh phí chi tiêu, trang ph c,  n ch  c a b  máy thu ậ    Qu n,

Huy n.ệ

ế ậ ế ạ ộ ụ ế ắ Năm 1992, ngành thu  t p trung s p x p l i b  máy Chi C c Thu  theo

ủ ủ ị ỉ ư ố ề ệ ủ ộ ch  th  238 c a Chính Ph  và thông t ậ    s  64 c a B  Tài Chính v  vi c thành l p

ế ộ ườ ự ệ ề ắ ớ ồ ờ các đ i thu  Xã ­ Ph ơ ở ng g n v i chính quy n c  s . Đ ng th i th c hi n qui

ộ ậ ế ả ậ ậ ộ ộ ố ộ   trình thu thu  tách 3 b  ph n đ c l p nhau : B  ph n qu n lý và đôn đ c thu n p,

ế ậ ể ậ ậ ộ ộ ộ b  ph n tính thu  l p b  và b  ph n ki m tra thanh tra.

ệ ế ắ ườ ơ ở ụ ề ớ ộ Vi c g n đ i thu  ph ng, xã v i chính quy n c  s  đã có tác d ng tích

ự ế ủ ề ệ ầ ậ ộ ồ ả ự c c trong vi c đi u tra l p b  qu n lý ngu n thu đ y đ , sát th c t và t ổ ứ    ch c

ố ố ượ ề ấ ố ờ ố ị ế ộ hành thu k p th i; ch ng th t thu v  doanh s  và s  đ i t ng n p thu ; góp

22

ệ ự ề ứ ế ủ ố ượ ự ầ ằ ộ ợ ph n th c hi n s  công b ng h p lý v  m c thu  c a các đ i t ế   ng n p thu ,

ườ ệ ặ ẽ ữ ế ị ề ố ơ ươ tăng c ng m i quan h  ch t ch  gi a chính quy n và c  quan thu  đ a ph ng,

ơ ở ố ớ ủ ề ế ệ ậ ấ   ề đ  cao trách nhi m c a chính quy n c  s  đ i v i công tác thu , vì v y ch t

ế ệ ả ượ ệ ượ l ả ng và hi u qu  qu n lý thu thu  đã đ c nâng lên rõ r t [23][31].

ụ ơ ả ủ ệ ả ế 1.2.4. Nhi m v  c  b n c a công tác qu n lý thu

ụ ủ ế ể ệ ế ả ả             Nhi m v  c a công tác qu n lý thu  là làm th  nào đ  qu n lý t ố ố   t đ i

ố ượ ế ả ộ ế ế ộ ượ t ng n p thu , qu n lý đ i t ế ng tính thu , tính thu  đúng và n p thu  vào

ướ ị ờ ị ngân sách nhà n c k p th i, đúng quy đ nh.

ố ượ ế ả 1.2.4.1. Qu n lý đ i t ộ ng n p thu

ố ượ ị ổ ứ ệ ế ộ ơ Đ i t ng n p thu  là cá nhân, đ n v , t ậ  ch c có thu nh p có nhi m v ụ

ậ ủ ộ ộ ể ậ ướ ệ chuy n giao m t b  ph n thu nh p c a mình cho nhà n c thông qua vi c đóng

ố ưọ ế ế ư ấ ạ ả ộ thu . Đ i t ng n p thu  th òng r t đông và đa d ng do đó công tác qu n lý

ố ượ ủ ể ặ ả ỳ ể ả ả ĐTNT cũng ph i tu  theo đ c đi m c a  đ i t ng đ  qu n lý. Trong qu n lý

ả ổ ế ầ ộ ứ ự ượ ộ ự ế ợ ố ượ đ i t ng n p thu , yêu c u ph i t ch c l c l ng cán b  tr c ti p h p lý,

ế ườ ấ ố ượ ố ượ ế ộ ộ nh t là đ i thu  ph ng xã, s  l ng đ i t ề ả   ng n p thu  và các ngành ngh  s n

ụ ể ố ả ả ấ ợ ị ộ xu t, kinh doanh, d ch v  đ  b  trí cán b  phù h p, có kh  năng qu n lý bao quát

ổ ố ườ ả ắ ủ ệ ế ố ộ ế đ n thôn, t dân ph , đ ắ   ng ph . Trách nhi m c a cán b  thu  ph i n m ch c

ổ ứ ạ ộ ụ ấ ả ị ấ ả t t c  các t ị    ch c, cá nhân đang ho t đ ng s n xu t, kinh doanh, d ch v  trên đ a

ừ ề ọ bàn theo t ng ngành ngh , quy mô kinh doanh, quan tr ng là theo dõi cho đ ượ   c

ố ượ ủ ế ộ ơ ở ớ ạ các bi n đ ng c a các đ i t ỉ   ng kinh doanh: c  s  m i phát sinh, đang t m ngh ,

ạ ộ ạ ộ ỉ ẳ ầ ngh  h n, tái ho t đ ng, kinh doanh vãng lai, các ho t đ ng kinh doanh ng m, các

ấ ẫ ư ự ế ố ỉ ố ượ đ i t ng xin ngh  nh ng th c ch t v n kinh doanh tr n thu , kinh doanh không

ạ ộ ề ậ ậ ấ ươ đúng ngành ngh  theo gi y phép, ho t đ ng buôn l u, gian l n th ạ ng m i... Đây

ơ ả ả ế là khâu c  b n trong công tác qu n lý thu thu .

ệ ố ế ủ ự ế ầ ấ ố ờ H  th ng c p mã s  thu  c a ngành thu  ra đ i góp ph n tích c c vào

ế ủ ế ả ố ố ơ ả ể công tác qu n lý thu thu  c a ngành. Mã s  thu  là nhân t c  b n đ  ngành

ế ự ệ ệ ế ẽ ả ặ ạ ố   ả thu  th c hi n hi n đ i hoá công tác qu n lý thu thu , qu n lý ch t ch  các đ i

23

ự ế ệ ế ộ ố ố ị ượ t ạ ộ   ng n p thu  trên đ a bàn toàn qu c và th c hi n đ i chi u chéo các ho t đ ng

ố ượ ữ ệ ế ằ ộ ườ ợ kinh doanh gi a các đ i t ng n p thu  nh m phát hi n các tr ng h p kê khai

ể ố ậ ệ ố ề ế ế ặ ặ ố ị sai đ  tr n l u thu  ho c đ  ngh  hoàn thu  sai. M t khác, h  th ng mã s  thu ế

ượ ử ụ ụ ả ướ còn đ ụ c s  d ng khai thác ph c v  cho công tác qu n lý nhà n c [39],[43],

[16].

ố ượ ế ả 1.2.4.2. Qu n lý đ i t ng tính thu

ố ượ ệ ạ ả Theo [1], [11] thì trong giai đo n hi n nay, qu n lý đ i t ng tính thu ế

ể ự ộ ấ ậ ự ệ ố ề ả ỏ th t s  là m t v n đ  khó khăn. Đ  th c hi n t ả   t khâu qu n lý này đòi h i ph i

ệ ề có các đi u ki n sau:

ề ả ướ ả ượ ự ứ ả ị + V  phía qu n lý nhà n c ph i xây d ng các đ nh m c (s n l ng, giá

ế ấ ứ ừ ề ợ tính thu , t ế ỷ ệ ộ  l đ ng viên, m c thu  su t...) sát h p theo t ng ngành ngh , quy

ủ ừ ề ệ ị ươ ừ mô kinh doanh và đi u ki n kinh doanh c a t ng đ a ph ng, t ng vùng kinh t ế

ấ ướ ả ẫ ồ ờ có tính ch t h ng d n kinh doanh đ ng th i giúp công tác qu n lý kinh t ế ủ    c a

ướ ẽ ơ ặ nhà n c ch t ch  h n.

ổ ứ ấ ả ố ệ ế + Các t ch c cá nhân kinh doanh ph i ch p hành t t pháp l nh k  toán­

ệ ố ự ố ế ộ ổ ế ạ th ng kê, th c hi n t t ch  đ  s  sách k  toán và h ch toán kinh t ế ầ ủ  đ y đ .

ạ ộ ệ ố ự ả ế ộ ơ + Trong ho t đ ng kinh doanh ph i th c hi n t ứ   t ch  đ  hoá đ n, ch ng

ừ ợ t h p pháp.

ệ ụ ỏ ế ả ộ ộ ể ả ờ ồ + Cán b  thu  ph i có trình đ  nghi p v  gi i, đ ng th i ph i am hi u v ề

ạ ộ ụ ủ ố ượ ả ấ ị ộ ho t đ ng s n xu t, kinh doanh, d ch v  c a đ i t ế ể ng n p thu  đ  theo dõi

ả ẩ qu n lý chu n xác.

ọ ự ả ượ ử ủ ậ ạ ị + M i s  vi ph m ph i đ c x  lý nghiêm theo quy đ nh c a pháp lu t.

ư ự ề ằ ấ ị ậ ề Các v n đ  trên tuy r g pháp lu t đ u có quy đ nh, nh ng th c ch t s ấ ự

ủ ấ ổ ư ứ ậ ch p hành c a các t ố ớ    ch c, cá nhân kinh doanh ch a th t nghiêm túc: đ i v i

ệ ướ ố ớ ự ư ự ẽ ệ ặ doanh nghi p nhà n c thì th c hi n khá ch t ch , nh ng đ i v i khu v c kinh

ớ ợ ắ ố ấ ế t ngoài qu c doanh thì quá trình kinh doanh g n v i l i ích cá nhân nên r t khó

24

ả ượ ầ ủ ế ộ ố qu n lý đ c doanh s  tính thu  m t cách đ y đ  [31][39].

1.2.4.3. Công tác tính thuế

ế ả ố ượ ế ộ ị ế N u qu n lý t ố ố ượ t đ i t ng n p thu , xác đ nh đúng đ i t ng tính thu  thì

ế ẽ ễ ố ượ ệ ị tính thu  s  d  dàng. Tuy nhiên vi c xác đ nh đ i t ứ ạ   ế ấ ng tính thu  r t ph c t p,

ế ậ ế ệ ễ ế ạ ả ổ ế ợ vi c tính thu , l p s  thu , tính thu  n , tính ph t, mi n gi m thu ,... là công

ệ ấ ố ấ ễ ứ ế ề ặ ấ ầ ẫ vi c r t t n nhi u công s c và r t d  nh m l n, gây th t thu thu  ho c không

ố ượ ằ ả ả ế ế ầ ộ ươ công b ng trong đ i t ng n p thu . C n ph i c i ti n ph ng pháp tính thu ế

ủ ự ộ ậ ị ằ ờ th  công sang t ậ  đ ng hoá b ng máy vi tính và c p nh t k p th i các thông tin v ề

ế ủ ả ộ ổ ứ ả ế k t qu  kinh doanh và kh  năng n p thu  c a các t ch c, cá nhân kinh doanh đ ể

ờ ế ế ị ế ẩ ộ tính thu  nhanh chóng, chu n xác, thông báo n p thu  k p th i đ n đ i t ố ượ   ng

ế ộ n p thu .

ố ượ ề ế ế ạ ộ ồ ộ V  phía đ i t ề   ng n p thu , do trình đ  còn h n ch  và không đ ng đ u

ễ ể ỏ ầ ế ơ ạ ả ả ề   do đó đòi h i c n ph i có chính sách thu  đ n gi n, rõ ràng, d  hi u và t o đi u

ố ượ ệ ế ự ộ ự ự ộ ế ki n cho đ i t ng n p thu  t kê khai, t tính và t n p thu  vào ngân sách  nhà

c.ướ n

ế ộ ướ 1.2.4.4. N p thu  vào ngân sách nhà n c

ế ộ ướ ủ ế ờ ị N p thu  vào ngân sách nhà n ả c k p th i là k t qu  sau cùng c a công

ố ớ ệ ự ế ộ tác hành thu. Đ i v i các doanh nghi p t ế ự  kê khai, n p thu  tr c ti p vào Kho

ướ ể ờ ế ầ ượ ự ệ ạ b c Nhà n c thì khâu ki m tra t khai thu  c n đ ẩ   c th c hi n nhanh và chu n

ể ố ượ ế ự ế ế ạ ộ ộ ướ ồ xác đ  đ i t ng n p thu  tr c ti p n p thu  vào Kho b c Nhà n ờ   c. Đ ng th i

ế ủ ừ ả ậ ố ượ ế ộ ể ắ ậ ố ệ ơ c  quan thu  ph i c p nh t s  li u n p thu  c a t ng đ i t ắ   ng đ  n m ch c

ặ ử ố ườ ợ ộ thông tin, đôn đ c ho c x  lý các tr ế ậ ng h p ch m n p thu .

ố ớ ế ự ế ạ ộ ố ộ Đ i v i các h  kinh doanh ngoài qu c doanh n p thu  tr c ti p t i Kho

ấ ả ở ể ế ế ặ ộ ố ộ ạ b c ho c đ i thu  thì công tác ki m tra, đôn đ c n p thu  khá v t v , b i vì s ố

ố ượ ờ ồ ả ị ế ấ ệ ế ộ ượ l ng đ i t ạ   ng n p thu  r t đông, vi c thông báo thu  ph i k p th i đ ng lo t

ả ế ế ệ ậ ậ ơ ố ộ và ph i đ n n i kinh doanh đôn đ c n p thu . Vi c theo dõi c p nh t thông tin

ườ ượ ủ ư ậ ờ ị ề ố ệ s  li u v  ĐTNT th ng không đ ử   ầ c k p th i và ch a đ y đ  nên ch m x  lý

25

ườ ế ố ế ề ả ả ậ ộ ợ các tr ừ ự ậ   ng h p ch m n p thu , tr n thu  có nhi u kh  năng x y ra. T  s  ch m

ử ủ ể ậ ạ ị ườ tr  và x  lý vi ph m không nghiêm theo quy đ nh c a pháp lu t th ng xuyên

ư ậ ố ượ ạ ệ ự ế ả ộ nh  v y, đã t o thành thói quen cho đ i t ng n p thu , làm gi m hi u l c thi

ủ ễ ế ế ả ậ ự hành c a lu t thu  và d  sinh ra tiêu c c trong công tác qu n lý thu thu . Do đó

ụ ể ố ợ ữ ề ớ ị ị ươ ầ c n có nh ng quy đ nh c  th  và ph i h p v i chính quy n đ a ph ử   ng x  lý

ườ ự ả ả ạ ợ nghiêm các tr ế ng h p vi ph m, đ m b o th c thi chính sách thu .

ể ấ ố ế 1.2.4.5. Công tác thanh tra, ki m tra ch ng th t thu thu

ủ ự ụ ệ ể ế ệ ằ Thanh tra, ki m tra thu  nh m th c hi n nhi m v  thu đúng, thu đ , thu

ờ ướ ả ả ằ ố ộ ị k p th i vào ngân sách nhà n c đ m b o công b ng xã h i, ch ng các hành vi

ố ượ ế ậ ậ ố ộ kinh doanh trái pháp lu t, buôn l u tr n thu . Giúp cho đ i t ế ự   ng n p thu  th c

ệ ố ậ ề ữ ệ ấ ị ỉ hi n t ế ề t các chính sách, pháp lu t v  thu , đ  ra nh ng bi n pháp ch n ch nh k p

ủ ố ượ ữ ờ ữ ề ế ế ộ th i nh ng sai sót c a đ i t ng n p thu , nh ng thi u sót v  chính sách, ch  đ ế ộ

ế ồ ấ ờ ượ ữ ư ượ ể ả thu ; đ ng th i th y đ c nh ng  u, nh c đi m trong quy trình qu n lý thu

thu .ế

ộ ố ế ậ ả ỉ ệ ụ ủ ế   Th t ra công tác qu n lý thu thu  không ch  là m t s  nghi p v  ch  y u

ạ ủ ữ ự ả ộ ố ợ ư ệ nh  nêu trên mà là c  m t quy trình quan h  ph i h p gi a s  lãnh đ o c a chính

ớ ơ ữ ứ ề ế ấ ở ơ quy n các c p, gi a các S , Ngành và C  quan ch c năng v i c  quan thu  trong

ế ế ừ ệ ủ ố ượ ả ấ ả t t c  các khâu công vi c c a công tác qu n lý thu thu  đ n t ng đ i t ộ   ng n p

thu .ế

Ả Ủ Ệ Ể Ộ 1.3.  M T   S   QUAN   ĐI M   ĐÁNH   GIÁ   HI U   QU   C A   CÔNG   TÁC

Ả Ố Ế QU N LÝ THU

ộ ộ ứ ể ầ ậ ộ ầ   Đ  huy đ ng m t b  ph n GDP vào NSNN, đáp  ng nhu c u chi tiêu c n

ế ướ ệ ố ế ầ thi t, Nhà n ế   c c n ban hành các chính sách thu  (H  th ng chính sách thu ).

ờ ố ư ư ế ả ố ộ Nh ng mu n đ a các chính sách thu  vào đ i s ng xã h i ph i thông qua h ệ

ế ể ổ ả ố ệ ố ự ứ ế ả th ng qu n lý thu  đ  t ch c th c thi các chính sách thu . H  th ng qu n lý

ơ ấ ổ ứ ộ ệ ụ ế ề ả ồ thu  bao g m: C  c u t ự    ch c b  máy,các quy trình qu n lý v  nghi p v  và l c

26

ứ ộ ộ ượ l ng đ i ngũ cán b  công ch c.

ệ ố ệ ố ữ ế ả ộ Gi a hai n i dung h  th ng chính sách thu  và h  th ng qu n lý thu ế

ơ ệ ố ệ ữ ề ể ơ ở ề ố luôn có m i quan h  h u c , h  th ng chính sách là c  s  là ti n đ  đ  hình

ệ ố ế ả ượ ạ ệ ố ế ả thành h  th ng qu n lý thu  và ng i h  th ng qu n lý thu  là n i t ơ ổ ứ    ch c c l

ộ ố ơ ư ự ệ ế ế th c hi n các chính sách thu  là n i đ a chính sách thu  đi vào cu c s ng và t ừ

ả ử ổ ả ả ữ ả ầ ỏ ợ đó ph n  nh nh ng chính sách không phù h p c n ph i s a đ i, ph i bãi b  hay

ệ ố ế ố ự ư ớ xây d ng ban hành chính sách m i. Có h  th ng chính sách thu  t t nh ng không

ả ộ ố ệ ả ả ượ ạ ế có b  máy qu n lý t t thì hi u qu   qu n lý cũng không cao và ng i n u có c l

ố ế ệ ư ệ ả ổ ứ ộ t ch c b  máy t t nh ng không có h  thông chính sách thu  hi u qu , bao quát

ả ượ ả ồ ặ ầ ế h t ngu n thu thì cũng không đ m b o đ c yêu c u đ t ra. Trong th c t ự ế ườ   i  ng

ườ ọ ệ ố ệ ố ế ế ả ta th ệ ố   ng g i h  th ng chính sách thu  và h  th ng qu n lý thu  là H  th ng

ọ ắ ế ế ả thu  hay g i t t là công tác qu n lý thu  [36][43].

ộ ệ ố ế ượ ể ự ả Đ  đánh giá m t h  th ng thu  đ ệ c coi là tích c c, hi u qu  hay không

ệ ễ ế ầ ả ộ ph i là m t công vi c d  dàng. Tuy nhiên, n u xem xét các yêu c u chung c a s ủ ự

ề ể ế ộ ề ư ủ ố ộ ỏ phát tri n n n kinh t qu c dân, cũng nh  đòi h i m t n n xã h i dân ch  trong

ộ ệ ố ự ế ệ ậ ợ ấ ế vi c xác l p m t h  th ng thu  tích c c, phù h p thì t ữ   ả ặ t y u ph i đ t ra nh ng

ế ộ ệ ố ế ệ ự ệ ả ứ ầ tiêu th c c n thi t cho vi c xây d ng m t h  th ng thu  hi u qu . Adam Smit

ườ ặ ề ẩ ọ (1723­1790) – ng ề   i đ t n n móng cho khoa h c tài chính trong tác ph m n n

ề ả ủ ủ ứ ạ   ấ ả t ng c a mình “Nghiên c u v  b n ch t và nguyên nhân giàu có c a nhân lo i”

ắ ơ ả ệ ố ế ợ ự ạ đã v ch ra 4 nguyên t c c  b n xây d ng h  th ng  thu  h p lý đó là:

ả ượ ứ ự ủ ợ ớ ộ ế + Thu  ph i đ ư ả c huy đ ng phù h p v i kh  năng và s c l c c a dân c .

ờ ạ ứ ế ầ ả ượ ị + M c thu  và th i h n thanh toán c n  ph i  đ c xác đ nh chính xác

ế ầ ả ượ ờ ậ ợ ố ớ ị + Th i gian thu thu  c n ph i đ c quy đ nh thu n l i đ i v i ng ườ   i

n p .ộ

ể ổ ứ ấ ả ấ ộ +  Các chi phí đ  t ế ầ  ch c thu n p thu  c n ph i th p nh t.

ơ ở ể ế ọ ệ ạ ắ Trên c  s  các nguyên t c k  trên, các nhà kinh t h c hi n đ i đã hoàn

27

ữ ẩ ổ ỉ ộ ệ ố   ch nh, b  sung nó và khái quát hóa thành nh ng tiêu chu n đánh giá m t h  th ng

ả ừ ự ệ ế ẩ ở ỉ ệ   thu  tích c c, hi u qu . T  đó các tiêu chu n đó tr  thành kim ch  nam trong vi c

ệ ố ự ế ề ố ế ướ xây d ng h  th ng thu  các qu c gia có n n kinh t ị  theo đ nh h ng th  tr ị ườ   ng

ả ả ệ ố ậ ợ ế ằ ạ ả đó là: H  th ng thu  ph i đ m b o công b ng, minh b ch, thu n l ệ i và hi u qu ả

[43].

ề ặ ằ ằ ộ ề ạ   ­ Tính công b ng (v  m t xã h i tính công b ng còn mang ý nghĩa v  đ o

ế ằ ỏ ứ đ c­pháp lu t) ể   ậ  : Tính công b ng là đòi h i khách quan trong ti n trình phát tri n

ả ượ ử ủ ầ ằ ộ ộ ự ủ ị c a l ch s . Trong m t xã h i dân ch , tính công b ng c n ph i đ ệ   c th c hi n

ướ ế ố ớ ự ủ ế ằ ặ tr c h t đ i v i s  phân chia gánh n ng c a thu  khóa. Có công b ng trong

ế ớ ộ ụ ộ ự ệ ệ ạ   vi c th c hi n nghĩa v  n p thu  m i đ ng viên các thành viên hăng hái ho t

ấ ả ữ ữ ượ ế ể ộ đ ng s n xu t kinh doanh, gi v ng đ ế   ị c th  ch  chính tr . Tuy nhiên cho đ n

ộ ệ ố ứ ể ủ ế ằ nay, tiêu th c đ  đánh giá tính công b ng c a m t h  th ng chính sách thu  cũng

ề ế ế ằ ằ đang có nhi u ý ki n khác nhau. Các nhà kinh t ủ    cho r ng tính công b ng c a

ả ự ế ề ắ ằ ắ   thu  khóa ph i d a trên nguyên t c công b ng theo chi u ngang và nguyên t c

ề ằ ọ công b ng theo chi u d c [43].

ệ ố ế ượ ề ằ ế H  th ng thu  đ c coi là công b ng theo chi u ngang : N u các cá nhân

ặ ề ư ượ ố ử ự ệ ệ ề ọ v  m i m t đ u nh  nhau thì đ c đ i x  ngang nhau trong vi c th c hi n nghĩa

ự ế ế ỏ ở ụ v  thu . Tuy nhiên trong th c t ắ  nguyên t c này t ụ  ra khó áp d ng b i vì nó

ư ứ ặ ị ỉ không ch  rõ tiêu th c nào xác đ nh hai cá nhân nh  nhau, m t khác nó cũng không

ố ử ụ ộ ư ự ệ ệ ệ ế nói rõ vi c đ i x  nh  nhau trong vi c th c hi n nghĩa v  n p thu  là nh  th ư ế

nào.

ệ ố ế ượ ề ế ằ ọ ườ H  th ng thu  đ c coi là công b ng theo chi u d c, n u ng i có kh ả

ả ộ ế ế ề ơ ộ ơ ườ năng n p thu  nhi u h n thì ph i n p thu  cao h n ng i khác. Trong th c t ự ế

ứ ụ ề ấ ầ ắ ị ị ể đ  áp d ng nguyên t c này c n xác đ nh rõ hai v n đ  : tiêu th c xác đ nh kh ả

ứ ộ ộ ế ơ năng và m c đ  n p thu  cao h n.

ạ ọ ộ ệ ố ­ Tính chính xác (hay còn g i là tính minh b ch) : M t h  th ng thu ế

ể ệ ự ạ ướ ế ả ị ỉ chính xác th  hi n s  rõ ràng và minh b ch, tr ế   c h t ph i ch  rõ ai ch u thu ,

28

ả ộ ờ ạ ứ ế ộ ế m c thu  ph i n p và th i h n n p thu .

ự ế ể ế ạ ậ Theo quan đi m này, trên th c t ạ    thu nh p cá nhân là lo i thu  minh b ch

ế ồ ế ạ ở ườ ộ ậ rõ ràng, còn thu  thu nh p công ty là lo i thu  t i, b i vì ng ế i n p thu  là công

ườ ế ố ổ ọ ị ế ty song ng i ch u thu  cu i cùng là các c  đông và h  không bi ầ t rõ ph n thu ế

ả ị mà mình ph i ch u bao nhiêu.

ệ ố ế ẽ ạ Nói chung h  th ng thu  không chính xác, rõ ràng và minh b ch s  gây

ầ ư ướ khó khăn cho các nhà đ u t trong và ngoài n c.

ể ệ ự ễ ể ễ ự ệ ệ ậ ậ ­ Tính thu n ti n: ệ  Tính thu n ti n th  hi n s  d  hi u, d  th c hi n, d ễ

ệ ố ế ớ ủ ứ ễ ả ả ộ ữ   qu n ly và kh  năng thích  ng m t cách d  dàng c a h  th ng thu  v i nh ng

ế ả hoàn c nh kinh t ổ  thay đ i [31].

ệ ố ế ễ ứ ế ả ớ ượ N u h  th ng thu  d  có kh  năng thích  ng thì m i phát huy đ ứ   c ch c

ệ ố ệ ố ủ ề ề ả ậ ỉ ỉ năng đi u ch nh c a nó. H  th ng thu nh p là h  th ng có kh  năng đi u ch nh

ớ ự ế ả ế ế ị ượ ự ộ t ổ ủ  đ ng v i s  bi n đ i c a hoàn c nh kinh t ề . Khi n n kinh t th nh v ng thì

ậ ừ ậ ẽ ế ố thu nh p tăng lên và t đó s  thu  đang thu trên thu nh p s  tăng. Ng ượ ạ c l i, khi

ế ậ ẽ ả ế ả ậ ố ề n n kinh t suy thoái, thu nh p gi m thì s  thu  thu nh p s  gi m. Đôi khi tính

ấ ỉ ự ộ ố ớ ự ế ạ ộ ề ch t đi u ch nh t ổ ề    đ ng này không có tác đ ng m nh đ i v i s  bi n đ i n n

ế ắ ủ ế ề ả ạ ộ ỉ kinh t ủ ộ , b t bu c các Chính ph  ph i ch  đ ng đi u ch nh các lo i thu   và thu ế

ự ề ụ ự ề ể ấ ờ ỉ ỉ ỉ su t. Song s  đi u ch nh này ch  có tác d ng tích c c khi th i đi m đi u ch nh

ủ ể ệ ề ạ ợ ờ ớ ế ể ả ả ổ phù h p v i th i đi m thay đ i hi n tr ng c a n n kinh t . Đ  đ m b o đ ượ   c

ự ệ ạ ầ ị ệ ố   ắ yêu c u này mà không vi ph m nguyên t c đã đ nh, trong vi c xây d ng h  th ng

ế ấ ế ơ ỉ ấ ệ ả ậ ị thu  c  quan l p pháp ch   n đ nh khung thu  su t, vi c tăng gi m thu  su t c ế ấ ụ

ệ ố ớ ả ư ậ ề ơ ể ả ộ th  thu c v  c  quan hành pháp. Có nh  v y, m i đ m b o cho h  th ng thu ế

ứ ả ớ thích  ng v i hoàn c nh kinh t ế .

ả ả ệ ố ế ệ ả ả ệ ­ Tính hi u qu  : ả  h  th ng thu  ph i đ m b o tính hi u qu  xét trên các

ặ m t sau đây :

29

ả ố ớ ề ệ ế ấ ớ Th  nh t, ứ ấ hi u qu  đ i v i n n kinh t là l n nh t.

ươ ệ ế ủ Xét trên ph ng di n kinh t ế ủ , hành vi đánh thu  c a Chính ph  bao gi ờ

ưở ồ ự ủ ị ự ệ ế ổ ộ ả cũng  nh h ố ủ   ng đ n vi c phân b  ngu n l c c a xã h i và ch u s  chi ph i c a

ướ ấ ậ ộ ồ ướ hai tác nhân có xu h ng v n đ ng không đ ng nh t là : Nhà n ự   c và các l c

ị ườ ượ l ng th  tr ng.

ồ ự ướ ự ổ ị ườ ủ ộ ườ ự S  phân b  ngu n l c d i tác đ ng c a th  tr ng th ng d a trên yêu

ậ ồ ự ự ướ ầ ủ c u c a các quy lu t kinh t ế ị ườ  th  tr ổ ng, còn s  phân b  các ngu n l c d i tác

ướ ườ ầ ủ ầ ủ ự ả ộ ủ ộ đ ng c a Nhà n c th ng d a trên yêu c u c a xã h i và yêu c u c a qu n lý,

ủ ề ỉ ướ ự ổ ứ đi u ch nh theo ch c năng c a Nhà n c. Nói chung s  phân b  ngu n l c d ồ ự ướ   i

ự ượ ộ ị ườ ườ ạ ượ ệ ả ủ tác đ ng c a các l c l ng th  tr ng th ng đ t đ c tính hi u qu  cao. Tuy

ơ ủ ế ộ ợ ậ ở ầ ệ ổ nhiên do đ ng c  ch  y u là l i nhu n nên xét ồ    t m vĩ mô, vi c phân b  ngu n

ướ ự ượ ộ ị ườ ề ườ ợ ự l c d ủ i tác đ ng c a các l c l ng th  tr ng, trong nhi u tr ng h p không

ạ ề ệ ả ế ở ậ ố hoàn toàn mang l i hi u qu  chung cho n n kinh t qu c dân. B i v y, t ấ ế   t y u

ự ế ợ ệ ố ệ ả ổ ồ ự ủ   ủ ầ c n ph i có s  k t h p và can thi p c a các h  th ng phân b  ngu n l c c a

ướ ế ể ề ụ ỉ ướ ậ Nhà n c, trong đó có công c  thu  đ  đi u ch nh các xu h ộ ng v n đ ng khác

ủ ề ệ ả ả ằ ả nhau nh m đ m b o hi u qu  chung c a n n kinh t ế ị ườ  th  tr ng.

ư ậ ệ ả ế ủ ả ượ Nh  v y tính hi u qu  kinh t ế  c a thu  ph i đ c xem xét trên hai góc

ả ố ự ủ ữ ể ế ổ ộ ộ đ : gi m t ồ ự   i thi u nh ng tác đ ng tiêu c c c a thu  trong phân b  ngu n l c

ạ ượ ả ướ ệ ủ ự ượ ộ ị ườ ố v n đã đ t đ c hi u qu  d i tác đ ng c a l c l ng th  tr ng; tăng c ườ   ng

ế ố ớ ư ạ ượ ồ ự ủ ệ ổ ệ vai trò c a thu  đ i v i vi c phân b  ngu n l c ch a đ t đ ả c hi u qu .

ả ổ ứ ệ ấ ớ ứ Th  hai, hi u qu  t ế  ch c thu thu  là l n nh t.

ể ệ ở ỗ ổ ế ề ượ ề Đi u đó th  hi n ố  ch , t ng s  thu  thu đ ấ ớ c nhi u nh t v i chi phí  t ổ

ự ế ứ ế ấ ế ờ ấ ch c thu thu  là th p nh t. Trên th c t khi thu thu   bao gi cũng phát sinh chi

ủ ơ ữ ự ế ế ả ả phí, đó là các kho n chi phí tr c ti p qu n lý c a c  quan thu  và nh ng chi phí

ườ ộ ả ủ ế ị ế gián ti p do ng ế ể ệ   ệ i n p thu  gánh ch u. Tính hi u qu  c a thu thu  th  hi n:

ế ượ ế ủ ơ ơ ở ế ề ấ thu  thu đ ự c nhi u nh t trên c  s  chi phí tr c ti p c a c  quan thu  và chi phí

30

ườ ộ ế ấ ấ ế ủ gián ti p c a ng i n p thu  là th p nh t.

ự ả ả ọ Các kho n chi phí trên g i là phí hành chính và s  tăng hay gi m các

ụ ả ộ kho n chi phí  này ph  thu c vào:

ả ủ ệ ố ứ ạ ơ ế + Tính ph c t p hay đ n gi n c a h  th ng chính sách thu .

ố ượ ứ ộ ệ ủ ấ ố ớ ố ượ ế + S  l ng và m c đ  phân bi t c a thu  su t đ i v i đ i t ộ   ng n p

ư ơ ở ế ế thu  cũng nh  c  s  tính thu .

ơ ở ự ự ế ế ạ ạ ọ + S  l a ch n các lo i thu  : Nói chung các lo i thu  có c  s  tính thu ế

ứ ạ ả ườ ớ ầ ph c t p, yêu c u qu n lý cao th ng có chi phí hành chính l n.

ệ ố ả ả + H  th ng qu n lý thu : ơ ả ủ ệ ố ế   Nôi dung c  b n c a h  th ng qu n lý thu ế

ơ ấ ổ ứ ự ồ ơ ừ ươ ế ị bao g m: Xây d ng c  c u t ch c các c  quan t trung ng đ n đ a ph ươ   ng

ộ ộ ạ ộ ự ộ ệ ố   ồ hình thành m t b  khung cho toàn b  gu ng máy ho t đ ng, xây d ng h  th ng

ệ ữ ụ ề ề ả ộ ị ậ   ệ các quy đ nh, quy trình qu n lý v  nghi p v  và v  quan h  gi a các b  ph n,

ộ ộ ự ượ ự ộ ơ các c  quan trong toàn b  máy và xây d ng m t đ i ngũ l c l ng cán b  đ  v ộ ủ ề

ấ ạ ự ụ ứ ệ ẩ ố ượ s  l ộ ế   ng, có ph m ch t đ o đ c, năng l c chuyên môn nghi p v , trình đ  ki n

ứ ứ ế ả ả ậ ậ ộ ố ọ ỹ ấ   th c lý lu n và ki n th c khoa h c k  thu t. C  3 n i dung đó ph i th ng nh t

ế ố ẽ ắ ặ ồ ọ ch t ch , không ch ng chéo, trùng l p. Đây là y u t quan tr ng mang tính ch ủ

ườ ườ ưở ế ế ủ quan c a con ng i do đó th ả ng  nh h ng đ n chi phí hành chính thu  làm

ể ệ ả ả ế ả ủ gi m thi u tính hi u qu  c a công tác qu n lý thu .

ỏ ệ ố ả ơ ế ằ ả ớ ả   Nh m gi m b t chi phí hành chính đòi h i h  th ng thu  ph i đ n gi n.

ễ ể ệ ố ể ệ ế ả ả ặ ơ ể   M t khác h  th ng thu  có đ n gi n, d  hi u thì vi c qu n lý, ki m tra ki m

ướ ố ớ ườ ộ ế ớ ễ ậ ợ ủ soát c a nhà n c đ i v i ng i n p thu  m i d  dàng, thu n l i.

ệ ấ ả ả ả ộ ả ế ố ư Th  baứ , hi u qu  xã h i cao nh t: Đ m b o gi i quy t t i  u các chính

ề ộ ườ ượ ể ệ ế sách xã h i.Đi u này th ng đ c th  hi n trong các chính sách thu  do nhà

ướ n c ban hành.

ậ ụ ở ề ế ể ệ ả ủ ệ * V n d ng đi u ki n ệ ở ướ  n c ta hi u qu  c a công tác thu  th  hi n:

ậ ả ả ộ ố ­ Đ m b o huy đ ng thu nh p Qu c dân (GDP) vào ngân sách nhà n ướ   c

ỷ ọ ả ừ ệ ể ề ồ ế chi m t tr ng kho ng t ờ ạ  19%­22%. Đ ng th i t o đi u ki n đ  ng ườ ộ   i n p

31

ườ ể ả ở ộ ệ ề ế ấ ị ế thu , ng i ch u thu  có đi u ki n m  r ng phát tri n s n xu t kinh doanh, nâng

ứ ố ế ừ ề ả ặ ậ cao thu nh p và m c s ng (gánh n ng v  thu  v a ph i mà dân chúng có th ể

ệ ượ ự ự ự ệ ệ th c hi n đ c và t nguy n th c hi n).

ế ộ ề ế ả ồ ướ ­ Chi phí qu n lý thu /1 đ ng ti n thu  n p vào Ngân sách nhà n c là

ế ượ ấ ả ấ ể ệ ặ th p nh t.Chi phí qu n lý thu  đ c th  hi n trên hai m t:

ủ ơ ả ặ ộ ồ ộ ế M t m t là chi phí c a c  quan thu : Bao g m toàn b  các kho n chi đ ể

ự ồ ạ ủ ế ả ậ ộ duy trì cho s  t n t i, v n hành c a b  máy qu n lý thu , chi phí cho công tác

ồ ự ậ ề ụ ệ ề ạ ế tuyên truy n, giáo d c pháp lu t v  thu , chi phí cho vi c đào t o ngu n l c, chi

ổ ợ ự ạ ộ ố ợ ụ ế ệ ệ ấ ệ   cho các ho t đ ng ph i h p h  tr  th c hi n nhi m v  thu thu ... In  n tài li u

ấ ủ ẩ ặ ườ ộ ư ế ệ n ph m. M t khác đó là chi phí c a ng i n p thu  nh : Chi phí cho vi c kê

ế ộ ế ế ế ả ả ế khai, tính thu , n p thu , quy t toán thu . Chi phí qu n lý thu  là kho n tiêu hao

ộ ắ ế ế ậ ả ố cho quá trình qu n lý. Do v y, n u ban hành m t s c thu  tăng s  thu vào Ngân

ướ ế ề ồ sách nhà n ư c nh ng t ỷ ệ  l chi phí trên 1 đ ng ti n thu  thu vào Ngân sách nhà

ơ ố ớ ố ư ế ể ộ ộ ướ n c v i t c đ  cao h n t c đ  tăng thu thì ch a th  coi là chính sách thu  có

ệ ả hi u qu .

ố ề ế ả ộ ọ Trên góc đ  này, n u ta g i Z là s  ti n chi phí cho công tác qu n lý

ế ồ ườ ư ươ ệ thu , bao g m : chi phí cho con ng i (ký hi u là V) nh : l ụ ấ ng, ph  c p theo

ưở ế ệ ả ả ả ả ươ l ng, th ạ ộ ng và các kho n chi đ m b o ho t đ ng qu n lý thu thu  (ký hi u là

ạ ộ ồ ườ ệ ắ C) bao g m: chi ho t đ ng th ụ ng xuyên, chi nghi p v  phí; chi mua s m trang

ế ị ế ượ ệ ả ả thi ố t b ; K là s  thu  thu đ c hàng năm và P là hi u qu  công tác qu n lý thu ế

ế ượ ệ ả ả ể ệ ứ thì hi u qu  công tác qu n lý thu  đ ằ c th  hi n b ng công th c:

K

ầ ơ ị P =  ­­­­­­­­­ (Đ n v  tính : l n).

Z

ấ ượ ế ả ồ c là chi ra 1 đ ng cho công tác qu n lý thu  thì thu v ề P cho ta th y đ

ề ượ đ ế ồ c bao nhiêu đ ng ti n thu .

32

K

ầ ơ ị P/v  =  ­­­­­­­­­ (Đ n v  tính : l n).

V

ấ ượ ườ ả ồ c là chi ra 1 đ ng cho con ng i làm công tác qu n lý P/v  cho ta th y đ

ề ề ế ế ồ thu  thì thu v  bao nhiêu đ ng ti n thu  cho Ngân sách.

ạ ủ ế ằ ộ ộ Tóm l i, trong m t xã h i dân ch , văn minh thì công b ng trong thu  khóa

ỏ ấ ế ộ ệ ố ế ượ ệ ộ là m t đòi h i t t y u khách quan. Vi c đánh giá m t h  th ng thu  đ ọ c g i là

ệ ễ ệ ề ả ả ằ ộ công b ng, hi u qu  không ph i là m t công vi c d  dàng. Đã có nhi u nhà kinh

ệ ằ ả ẩ ắ ị ế ư t đ a ra các nguyên t c xác đ nh tiêu chu n công b ng, hi u qu  trong thu ế

ữ ế ề ắ ẫ khóa, song v n còn nhi u  ý ki n khác nhau và nói chung nh ng nguyên t c nêu

ề ị ướ ệ ế ẫ ả ằ ra đ u mang tính đ nh h ng. Công b ng, hi u qu  trong thu  khóa v n thu c v ộ ề

ứ ủ ủ ể ậ ỗ ủ nh n th c và quan đi m c a m i Chính ph . Tuy nhiên chính ph  nào cũng mong

ộ ệ ố ệ ợ ự ừ ế ố ễ ả ơ mu n xây d ng m t h  th ng thu  sao cho v a ti n l i, đ n gi n d  làm minh

ứ ự ệ ấ ặ ấ ớ ệ ố   ạ b ch và th c hi n v i m c kinh phí hành chính th p nh t, m t khác h  th ng

ả ả ệ ố ộ ậ ế ừ ơ ấ ả thu  v a ph i đ m b o tính đ c l p trong c  c u h  th ng chính sách tài chính

ư ừ ự ả ố ươ ớ ệ ố ẩ qu c gia nh ng v a ph i có s  hài hoà, t ự   ng thích v i h  th ng các chu n m c

ố ế ậ qu c t ộ , mang tính h i nh p cao.

Ệ Ự

ƯỚ Ề C TRONG KHU V C VÀ Ế 1.4. KINH NGHI M C A M T S  N N

ộ ố ướ ề ủ ả ế Ộ Ố ƯỚ Ủ Ả C TA V  CÔNG TÁC QU N LÝ THU c v  công tác qu n lý thu ệ 1.4.1. Kinh nghi m c a m t s  n

1.4.1.1. Hàn Qu cố

ể ừ ề ế ị ả ả ố ưở K  t năm 1997, n n kinh t Hàn qu c đã ph i ch u  nh h ặ ng n ng n ề

ề ư ủ ầ ấ ả ộ ủ   ự ủ c a cu c kh ng ho ng tài chính khu v c, do đó v n đ   u tiên hàng đ u c a

ộ ề ơ ấ ố ế ặ ệ ự qu c gia là tái c  c u toàn b  n n kinh t , đ c bi t trong hai lĩnh v c tài chính

ụ ồ ế ệ ệ ấ ả ngân hàng và doanh nghi p. Đ n nay tuy đã có d u hi u ph c h i kh  quan song

ả ươ ẫ ố ầ ớ ướ ắ qu c gia này v n ph i đ ữ ng đ u v i nh ng khó khăn tr c m t trong quá trình

ế ớ ự ộ ả c i cách kinh t ể  và không th  không nghĩ t ự ấ ổ   i các tác đ ng tiêu c c và s  b t  n

33

ế ế ụ ầ ố ủ ề c a n n kinh t ố    toàn c u v n đang ti p t c suy thoái. Trong năm 2001, hàn qu c

ự ệ ế ế ạ ả ằ ổ ị ấ   ắ b t tay vào th c hi n k  ho ch c i cách thu  nh m tăng tính  n đ nh và nh t

ủ ệ ố ế ớ ữ ụ ả ự   quán c a h  th ng chính sách thu , v i m c tiêu nh ng c i cách trong lĩnh v c

ụ ứ ạ ắ ả này ph i đáp  ng ba m c tiêu ng n, trung và dài h n.

ự ế ự ậ ế ố ả ủ ấ ằ ộ ỉ Th c t ch  ra r ng, s  v n đ ng c a các y u t ố   ữ  s n xu t gi a các qu c

ế ả ờ ơ ễ ế ơ gia đang ngày càng d  dàng h n nh  c  ch  gi m hàng rào thu  quan lên dòng

ế ấ ữ ự ể ố ố ộ   ệ luân chuy n v n, hàng hóa và s  chênh l ch thu  su t gi a các qu c gia tác đ ng

ế ị ầ ư ướ ủ ế ớ l n đ n quy t đ nh kinh doanh c a các nhà đ u t n ụ ể   ộ c ngoài. M t ví d  đi n

ụ ủ ệ ả ướ ổ ứ ế ấ hình là vi c gi m thu  su t liên t c c a các n ể   c thành viên T  ch c phát tri n

ế ộ ạ ầ ư ự ế ồ ố ướ kinh t (OECD) trong cu c c nh tranh ngu n v n đ u t tr c ti p n c ngoài.

ố ủ ế ụ ế ạ ạ ả ạ ủ   Do đó m c tiêu xuyên su t c a k  ho ch c i cách thu  trung h n và dài h n c a

ạ ố ườ ầ ư ấ ệ ẫ ả ờ ồ Hàn qu c là t o ra môi tr ng đ u t h p d n, đ ng th i tăng tính hi u qu  và

ở ộ ủ ệ ệ ế ằ ế ả   công b ng c a các chính sách thu  thông qua vi c m  r ng di n tính thu , đ m

ừ ế ồ ế ặ ả ờ ợ ồ ả b o ngu n thu t thu  đ ng th i giúp gi m gánh n ng thu  khóa, tr  giúp các

ệ ả ế ợ ự ề ế ạ ố công ty th c hi n c i cách, tránh tình tr ng tr n thu , n  thu  khi n n kinh t ế ơ    r i

ạ ả ờ ồ ị ướ ế ấ ả ộ vào tình tr ng suy gi m r ng, đ ng th i theo k p xu h ẩ   ng gi m thu  su t, đ y

ạ ươ ị ườ ẩ ủ ấ ầ ố m nh đa ph ng hóa th  tr ng xu t kh u c a các qu c gia trên toàn c u.

ộ ố ộ ế ủ ủ ế ả ố ị M t s  n i dung chính c a chi n d ch c i cách thu  c a Hàn qu c là :

ể ả ả ạ ữ ệ ế ẫ ườ Đ  gi i quy t mâu thu n gi a vi c ph i t o ra môi tr ẫ   ế ấ ng thu  h p d n

ủ ằ ầ ầ ư ướ đ u t n c ngoài (FDI) và nhu c u cân b ng thu chi ngân sách, chính ph  đã m ở

ế ồ ụ ế ệ ệ ấ ả ờ ắ   ộ r ng di n tính thu , đ ng th i gi m thu  su t thay cho vi c áp d ng các s c

ế ấ ố ế ớ ự ụ ề ế ỉ thu  m i hay tăng thu  su t v n ch  có tác d ng tích c c khi n n kinh t đang

ờ ỳ ị ượ ớ ợ ề ấ trong th i k  th nh v ng. Chính sách m i tr  giúp r t nhi u cho các đ i t ố ượ   ng

ủ ế ị ướ ố ượ ố ộ n p thu  theo quy đ nh c a nhà n c, còn các đ i t ặ   ng có hành vi tr n ho c

ơ ấ ạ ặ ứ ề ế ế ả ậ ị gian l n thu  ph i ch u m c thu  ph t n ng h n r t nhi u.

ệ ả ỉ ự ủ ạ ố Tuy nhiên chính ph  Hàn qu c không ch  th c hi n c i cách trong ph m vi

ơ ế ế ấ ế ơ ệ ạ ế ả thu  su t mà còn quan tâm đ n vi c t o c  ch  hành thu thu , đ n gi n hóa th ủ

ế ặ ộ ệ ệ ự ế ế ụ t c n p thu , đ c bi t khuy n khích vi c t kê khai thanh toán thu  thông qua

34

ươ ệ ử ệ các ph ng ti n đi n t .

ể ừ ể ả ữ ụ ể ả ạ K  t ả    01/01/2002, đ  đ m b o các m c tiêu phát tri n dài h n, nh ng c i

ế ế ẽ ượ ủ ự ề ệ ằ ồ cách thu  ti p theo s  đ c chính ph  th c hi n nh m phân chia đ ng đ u nghĩa

ế ầ ế ề ệ ọ ụ ộ v  n p thu  lên m i thành ph n kinh t trong đi u ki n khó khăn c a đ t n ủ ấ ướ   c,

ườ ậ ợ ầ ư ế ờ ạ ồ đ ng th i t o môi tr ng kinh doanh thu n l i, khuy n khích đ u t trong n ướ   c

ướ ồ ự ạ ưở ề ế và n c ngoài, t o ngu n l c tăng tr ng lâu dài cho n n kinh t .

ủ ả ế ủ ư ụ ế ả ả ặ M c tiêu  u tiên c a c i cách thu  là đ m b o gánh n ng thu  c a toàn

ế ượ ủ ẫ ộ ề b  n n kinh t không v t quá t ỷ ệ  l ả    22% GDP. Trong khi đó chính ph  v n ph i

ể ự ậ ề ế ờ ạ ượ ể ồ tăng chi ngân sách đ  v c d y n n kinh t . Đ  đ ng th i đ t đ ụ c các m c tiêu

ủ ề ậ ả ấ ổ ố ộ ầ   trên, chính quy n c a T ng th ng Kim Tê Chung ch p nh n gi m m t ph n

ồ ừ ế ả ỷ ả ỷ ngu n thu ngân sách t thu  kho ng 2,6 nghìn t won (kho ng 2 t USD).

ể ỗ ợ ữ ườ ươ ộ Và đ  h  tr  nh ng ng i làm công ăn l ế ấ   ng, h  kinh doanh, thu  su t

ẽ ượ ắ ế ả ậ ậ ị thu  thu nh p cá nhân s  đ ế   ỗ ậ c c t gi m 10% cho m i b c thu nh p ch u thu ,

ừ ứ ế ị ả ồ ươ ẽ ả theo đó t m c 10 – 40% (11 – 44% bao g m c  thu  đ a ph ng) s  gi m còn 9

– 36% (9,9 – 39,6%).

ự ế ế ấ ế ậ ở ấ ơ ố Tuy trên th c t thu  su t thu  thu nh p cá nhân Hàn qu c th p h n so

ạ ấ ư ề ặ ố ị ủ ẫ ớ v i các qu c gia khác nh ng chính ph  v n có ý đ nh h  th p gánh n ng v  thu ế

ườ ươ ọ ẽ ả ộ ị ữ cho  nh ng ng i làm công ăn l ứ   ng và h  kinh doanh vì h  s  ph i ch u m c

ế ấ ệ ố ụ ơ ươ ơ ả ế ệ thu  su t cao h n khi áp d ng h  th ng l ng c  b n và khuy n khích vi c ph ổ

ế ấ ố ớ ụ ụ ế ẻ ằ ị bi n các giao d ch b ng th  tín d ng. Thu  su t áp d ng đ i v i thu nh p t ậ ừ ấ    b t

ả ắ ữ ẽ ả ừ ố ộ đ ng s n do các cá nhân n m gi s  gi m t 20 – 40% xu ng còn 9 – 36% t ươ   ng

ứ ế ấ ứ ế ậ ớ ng v i các m c thu  su t thu  thu nh p cá nhân.

ế ủ ỗ ự ự ệ ằ ả ủ   Khu v c doanh nghi p cũng n m trong n  l c gi m thu  c a chính ph .

ố ớ ậ ừ ấ ộ ả ủ ế ấ ả ừ Đ i v i thu nh p t b t đ ng s n c a công ty, thu  su t gi m t ố    47,3% xu ng

ầ ượ ấ ổ ả ị còn 30,8%, ph n v ế t quá không ph i ch u thu  su t b  sung 15% nh  tr ư ướ   c

ấ ươ ứ ế ự ố ớ ế ậ ầ ổ đây. M c thu  su t t ng t đ i v i thu nh p b  sung mà h u h t các doanh

ệ ệ ả ị ượ ữ ỏ ớ ớ nghi p ph i ch u hi n nay cũng đ ả c bãi b . V i nh ng c i cách m i này, Hàn

ữ ẽ ẽ ế ằ ọ ố ộ ạ qu c hy v ng s  có nh ng tác đ ng m nh m  nh m khuy n khích các công ty

35

ả ế ơ ế ơ ấ ệ ả c i cách c  c u và c i ti n c  ch  tài chính doanh nghi p.

ụ ế ươ ớ ủ ố ổ M c tiêu ti p theo trong ch ế   ng trình đ i m i c a Hàn qu c là khuy n

ầ ư ứ ể ả ấ ố khích quá trình nghiên c u phát tri n s n xu t (R&D) và tăng v n đ u t . Đ ể

ự ứ ủ ệ ấ ộ ố ừ ầ th c hi n n i dung này, chính ph  Hàn qu c tăng m c kh u tr tr n đ i v i c ố ớ ổ

ầ ư ế ể ừ ứ ờ ồ phi u đ u t nghiên c u và phát tri n t ờ ạ    5% lên 10%, đ ng th i kéo dài th i h n

ừ ế ệ ố ượ ưở ấ kh u tr ể  thu  hi n hành đ  tăng s  ngành đ c h ấ ng kh u tr ừ ừ  t 22 lên 30

ngành.

ữ ủ ệ ấ ạ ơ ừ ầ ư ố ớ ệ H n n a ph m vi c a vi c cho phép kh u tr đ i v i vi c phát đ u t

ể ự ộ ệ ượ ừ ừ ệ tri n t đ ng hóa và công ngh  thông tin đ ở ộ c m  r ng t các xí nghi p v a và

ỏ ủ ề ọ nh  c a m i ngành ngh  kinh doanh khác.

ố ẽ ố ớ ế ệ ế ả ậ ứ   Đ i v i thu  thu nh p doanh nghi p, Hàn qu c s  không gi m ti p m c

ế ấ ố ấ ấ ộ ố ướ ơ thu  su t v n đang thu c nhóm th p nh t trong kh i các n ữ   c OECD, h n n a

ế ệ ả ế ủ ệ ạ ấ ế ấ ư ứ do hi u qu  khuy n khích kinh t ự    c a vi c h  th p m c thu  su t còn ch a th c

ế ụ ạ ứ ể ế ệ ấ ầ ắ ắ ọ ơ   ự s  ch c ch n nên vi c ti p t c h  m c thu  su t có th  làm tr m tr ng h n

ệ ụ vi c thâm h t ngân sách.

ộ ộ ở ộ ệ ả ọ M t n i dung c i cách khá quan tr ng không kém là m  r ng di n đánh

ả ư ế ướ ụ ề ế ộ thu . Trong danh m c 180 đi u kho n  u đãi thu  tr c đây, B  tài chính hàn

ế ị ẽ ắ ụ ế ằ ả ố ố ớ   ằ qu c quy t đ nh s  c t gi m 56 m c nh m khuy n khích tính công b ng đ i v i

ụ ộ ế ủ ề ệ ế ệ nghĩa v  n p thu  c a toàn dân trong đi u ki n kinh t khó khăn. Vi c xóa b ỏ

ự ế ẽ ữ ư ả ỷ nh ng  u đãi này d  ki n s  tăng thu ngân sách kho ng 0,6 nghìn t won [42].

1.4.1.2. Anh qu cố

ơ ế ự ộ ị ư ụ ơ Năm 1996, C  quan thu n i đ a Anh đã đ a vào áp d ng c  ch  t kê khai,

ế ộ ớ ơ ố ượ ệ ộ ự ộ t n p thu  (TKTN). TKTN tác đ ng t i h n 8 tri u đ i t ế ng n p thu  cá nhân,

ủ ế ố ượ ự ệ ấ ớ ch  y u là các đ i t ng làm thuê và t ứ    kinh doanh v i các công vi c r t ph c

ổ ứ ợ ạ t p, 700 000 t ch c h p danh và 300 000 quĩ tín thác.

ề ế ệ V  trách nhi m tính thu :

ấ ủ ơ ổ ể ệ ị ọ Thay đ i lquân tr ng nh t c a c  ch ế  là chuy n trách nhi m xác đ nh s ố

ả ộ ừ ơ ế ố ượ ủ ế ệ thu  ph i n p t c  quan thu  sang thành trách nhi m c a đ i t ộ ng n p thu ế

36

ố ượ ế ệ ả ộ ị ự ự ự ộ (đ i t ng n p thu  ph i ch u trách nhi m t khai, t tính, t n p) [42].

ơ ế ự ứ ế ả a) Công tác qu n lý thu  theo ch c năng trong c  ch  t kê khai, t ự

ộ ế n p thu

ỗ ợ ề * Công tác tuyên truy n h  tr  ĐTNT

ỗ ợ ề ầ ọ Công tác tuyên truy n, h  tr  ĐTNT đóng vai trò quan tr ng hàng đ u, là

ụ ơ ả ủ ơ ế ệ ộ ố ấ ớ   nhi m v  c  b n c a c  quan thu , nên s  cán b  làm công tác này là r t l n

ế ế ả ố ộ ướ chi m kho ng 28% s  cán b  toàn ngành thu . Tuy nhiên, xu h ng ngày càng

ư ệ ộ ỹ ụ ệ ế ậ ả ố ộ ố ạ   gi m s  cán b  xu ng do vi c áp d ng các ti n b  k  thu t nh  đi n tho i,

ụ ượ ị ậ ợ ơ internet..vv nên công tác d ch v  đ c thu n l i h n.

ơ ở ậ ệ ượ ấ ậ ố ấ ể ự C  s  v t ch t đ  th c hi n công tác h  tr : ỗ ợ   đ ệ   c b  trí r t thu n ti n

ườ ộ ơ ế ấ ờ ử ế ế ả ạ ơ cho ng ậ i n p thu , là n i ti p nh n các lo i văn b n gi y t g i đ n c  quan

ế ượ ể ạ ố ị ườ ộ ế ể ậ thu , đ c trang b  máy tính n i m ng đ  ng i n p thu  có th  truy c p tìm

ể ế   hi u chính sách thu .

ạ ộ ỗ ợ Các ho t đ ng h  tr :

ỗ ợ ề ế ế ề ể ơ            Đ  tuyên truy n, h  tr  ĐTNT, c  quan thu  Anh đã ti n hành nhi u hình

ứ ị ụ ớ ươ ố th c d ch v  phong phú v i ph ụ ụ ng châm ph c v  khách hàng t ấ t nh t:

ạ ỗ ợ ệ ệ ố ệ ố ệ ­ Duy trì h  th ng đi n tho i h  tr vi c TKTN. H  th ng này tr ả ờ    l i

ạ ả ờ ệ ệ ạ ả ộ ọ ừ kho ng 1 tri u cu c g i/năm. M ng đi n tho i tr  l ạ ộ i ho t đ ng t ế    8 sáng đ n

ừ ễ ạ ớ 10 gi ờ ố  t i hàng ngày (tr  l giáng sinh, ngày bán hàng h  giá và năm m i).

ế ế ề ố ị ươ ­ Ti n hành các chi n d ch tuyên truy n toàn qu c qua các ph ệ   ng ti n

ặ ạ ề ỗ ợ ủ ể ị phát thanh, truy n hình và internet, ho c t i các đ a đi m h  tr ơ  c a c  quan

ể ở ử ế ơ ế ế ạ thu ; c  quan thu  có th  m  c a ti p khách hàng t i các trung ỗ ợ ả     tâm h  tr  c  7

ầ ờ ngày trong tu n và 24 gi trong ngày,

ệ Đánh giá k t quế ự ả  th c hi n:

ế ổ ứ ộ ộ ể ể ơ C  quan thu  t ch c công tác thanh tra n i b  đ  ki m tra công tác đ ượ   c

ư ế ự ế ể ể ả ự   ệ ố tri n khai nh  th  nào và xây d ng h  th ng tiêu chí đ  đánh giá k t qu  th c

hi nệ

* Công tác thanh tra thuế

ề ổ ứ ộ V  t ch c b  máy thanh tra

37

ế ả ố ộ ổ ố ộ S  cán b  thanh tra chi m kho ng 31% t ng s  cán b  toàn ngành.

ệ ố ệ ố ế ­ Vi c b  trí h  th ng thanh tra thu :

ế ấ ạ ươ ậ ộ ơ a/ T i văn phòng C  quan thu  c p trung ng có các b  ph n:

ủ ặ ậ ộ ữ ứ ề t + B  ph n tuân th  đ c bi ố   ệ : Nhóm này có ch c năng đi u tra nh ng đ i

ể ư ế ớ ở ố ế ố ượ t ng có hành vi tr n thu , tránh thu  l n đ  đ a ra toà kh i t .

ộ ộ ậ ộ ứ + B  ph n n i b  ngành : Nhóm này có ch c năng thanh tra trong n i b ộ ộ

ự ủ ệ ể ệ ậ ị ế ủ   ngành vi c tri n khai, th c hi n các quy đ nh c a lu t và quy trình quy ch  c a

ngành đ  ra.ề

ậ ộ ứ ự + B  ph n chính sách thu : Có ch c năng xây d ng các quy trình thanh tra,

ề ứ ụ ự ụ ệ ầ ỉ ẩ   ổ s  tay nghi p v  thanh tra, xây d ng ph n m m  ng d ng các ch  tiêu, chu n

ự ạ ỗ ợ m c trên m ng máy tính h  tr  cho công tác thanh tra...

ụ ế ạ b/ T i các C c thu  vùng có:

ố ượ ấ ớ ớ + Phòng thanh tra đ i t ng l n và r t l n

ố ượ ừ ỏ + Phòng thanh tra đ i t ng v a và nh

ụ ậ ạ ộ ộ ậ   c/ T i các Chi c c: có b  ph n thanh tra trong đó chia ra thành b  ph n

ố ượ ố ượ ộ ớ ừ thanh tra đ i t ậ ng l n; B  ph n thanh tra đ i t ỏ ng v a và nh .

ừ ậ ộ ượ ự ề Trong t ng b  ph n thanh tra đ c chia thành 3 nhóm: nhóm xây d ng đ  án,

ự ế ồ ơ ậ nhóm thu th p h  s  và phân tích thông tin, nhóm thanh tra tr c ti p.

ế ạ ự ề b) V  công tác xây d ng k  ho ch thanh tra hàng năm

ế ủ ậ ộ ươ ứ B  ph n chính sách thu thu  c a trung ệ   ng hàng năm căn c  vào nhi m

ụ ướ ự ụ ế ế ệ ẫ ổ ụ ủ v  c a T ng c c h ạ ng d n vi c xây d ng k  ho ch thanh tra. C c thu  trên c ơ

ủ ổ ể ế ỉ ạ ụ ụ ạ ị ở s  ch  đ o c a t ng c c đ  k  ho ch thanh tra trên đ a bàn; Các chi c c các

ỉ ạ ủ ụ ể ủ ụ ự ứ ế ạ phòng thanh tra c a c c căn c  vào ch  đ o c a c c d  xây d ng k  ho ch thanh

ả tra cu  mình.

ứ ứ ự ệ ề ồ ủ   + Căn c  vào ngu n nhân l c hi n có; Căn c  vào ngành ngh , quy mô c a

ố ệ ờ ệ ố ế ố ượ đ i t ứ ng thanh tra; Căn c  vào s  li u trên t khai thu  năm, h  th ng báo cáo

ữ ệ ị ệ ố tài chính, các thông tin trên h  th ng máy tính, kho d  li u l ch s  v  đ i t ử ề ố ượ   ng

ề ừ ộ ủ ố ượ ứ ừ ị ể đ  xác đ nh m c đ  r i ro theo t ng ngành ngh , t ng đ i t ng kinh doanh.

38

ơ ở ự ệ ế ạ ạ ơ ị Trên c  s  đó xây d ng k  ho ch thanh tra trình lãnh đ o đ n v  duy t.

ề ự ự * V  trình t th c hi n ệ   thanh tra thu  t ế ạ ướ i n c Anh.

ố ượ ậ ọ ộ a/ B  ph n ch n đ i t ng thanh tra:

ứ ụ ủ ụ ệ ế ế ạ ­ Căn c  vào nhi m v  và k  ho ch thanh tra c a các C c thu  giao, Căn

ự ủ ộ ể ậ ồ ị ứ c  vào quy mô thanh tra và ngu n nhân l c c a b  ph n thanh tra đ  xác đ nh s ố

ố ượ ố ớ ừ ả ượ l ng đ i t ề ng ph i thanh tra trong năm đ i v i t ng ngành, ngh .

ơ ở ố ượ ố ượ ự ế ừ ng đ i t ng thanh tra d  ki n cho t ng ngành, ngh ề ­ Trên c  s  s  l

ố ệ ủ ộ ộ ứ ự ề ậ ờ nêu trên; cán b  b  ph n xây d ng đ  án căn c  vào s  li u c a các t khai thu ế

ượ ậ ượ ộ ộ ể ể ề ạ đã đ c nh p vào máy tính và đ c truy n vào m ng n i b  đ  ki m tra phân

ệ ố ử ụ ứ ẩ ươ tích thông qua h  th ng các tiêu th c đánh giá chu n S  d ng ph ố   ng pháp đ i

ớ ệ ố ế ọ chi u phân tích d c, ngang v i h  th ng báo cáo tài chính, các báo cáo thanh toán

ơ ở ả ị ứ ộ ủ   qua tài kho n ngân hàng... Trên c  s  khai thác và phân tích xác đ nh m c đ  r i

ủ ừ ố ượ ề ể ọ ố ượ ừ ầ ro c a t ng đ i t ng trong t ng ngành ngh  đ  ch n ra đ i t ng c n thanh tra;

ố ượ ư ế ạ ậ l p danh sách đ i t ng đ a vào k  ho ch thanh tra

ả ượ ế ạ ậ ể ấ ộ ẩ   c chuy n cho nhóm cán b  cao c p th m ­ Sau khi k  ho ch l p xong ph i đ

ệ ị đ nh và duy t.

ậ ậ ộ ệ b/ B  ph n thu th p tài li u và phân tích thông tin.

ứ ể ạ ậ ụ ủ ộ ứ ệ ệ ậ ậ Nhi m v  c a b  ph n này là thu th p tài li u ch ng c  đ  t o l p h  s ồ ơ

ủ ề ố ượ ữ ư ầ ả ộ ầ đ y đ  v  đ i t ng thanh tra, phân tích đ a ra nh ng n i dung c n ph i thanh

tra.

ệ ế ệ ậ ậ ộ ­ K t thúc vi c thu th p tài li u và phân tích thông tin b  ph n phân tích

ộ ồ ơ ố ượ ể ậ ộ thông tin đóng gói toàn b  h  s  chuy n cho b  ph n thanh tra đ i t ng.

ố ượ ậ ộ c/ B  ph n thanh tra đ i t ng

ộ ồ ơ ơ ở ể ậ ộ ­ Trên c  s  các b  h  s  do b  ph n phân tích thông tin chuy n qua

ưở ộ ồ ơ ừ ự ế ậ ộ ố ị tr ng b  ph n thanh tra quy đ nh mã s  cho t ng b  h  s  và phân tr c ti p cho

39

ổ các t thanh tra.

ổ ưở ổ ệ ể ướ ­ T  tr ng t thanh tra tri n khai công vi c cho các thành viên tr c tiên

ề ấ ượ ế ằ ậ ồ ơ ủ xem xét và đánh giá nh n xét b ng phi u v  ch t l ậ   ng h  s  c a nhóm thu th p

ồ ơ ế ệ ầ ổ ữ tài li u và phân tích thông tin; Nêu nh ng yêu c u b  sung h  s  (n u có)

ưở ủ ệ ả ậ ộ ­ Tr ng b  ph n thanh tra ra văn b n thông báo vi c thanh tra c a c ơ

ố ượ ượ ử ổ ứ ặ ế ử quan thu  g i cho đ i t ng đ c thanh tra và g i cho t ch c ho c cá nhân làm

ị ượ ụ ơ ả ả ộ ế ị d ch v  thu  cho đ n v  đ c thanh tra. N i dung văn b n thông báo ph i nêu rõ

ờ ỳ ệ ầ ờ ơ ị ồ ộ n i dung thanh tra, th i k  thanh tra, đ ng th i yêu c u đ n v  mang tài li u, s ổ

ứ ừ ớ ố ủ ế ế ơ ỳ sách, ch ng t kiên quan t i s  thu  kê khai c a k  thanh tra đ n c  quan thu ế

ệ ệ ể ự đ  th c hi n vi c thanh tra.

ế ổ ế ả ­ K t thúc thanh tra t ậ  thanh tra ph i có k t lu n thanh tra và thông báo

ố ượ ượ ế ệ cho đ i t ng đ c thanh tra bi ự t và th c hi n.

ậ ổ ế ế ả ợ ­ Sau khi có k t lu n t ổ  thanh tra làm báo cáo t ng h p k t qu  thanh tra

ủ ồ ơ ự ệ ệ ả ờ trong đó nêu rõ: th i gian th c hi n, tính chính xác c a h  s , hi u qu  thanh tra.

ợ ưỡ ế * Công tác thu n , c ế ng ch  thu

ự ộ ậ ồ ộ ệ B  máy th c hi n công tác thu n ợ g m các b  ph n:

­ 3 văn phòng thu nợ

ạ ể ệ ố ­ 3 trung tâm đi n tho i đ  đôn đ c thu

ưỡ ế ­ 3 văn phòng c ng ch

ạ ướ ­ 12 nhóm chia thành 150 văn phòng m ng l i thu

ợ ị ự ệ Các văn phòng thu n  ch u trách nhi m xây d ng chính sách và chi n l ế ượ   c

ế ế ả ả ộ ộ ố   ổ thu; theo dõi kho n n p thu ; phân b  các kho n n p thu ; theo dõi các đ i

ạ ộ ủ ụ ế ạ ợ ướ ượ t ng n  thu ; ph  trách các ho t đ ng c a văn phòng m ng l i

ưỡ ế ả ườ ợ ợ Các văn phòng c ng ch  gi ế i quy t các tr ng h p n  mà văn phòng thu

ươ ả ế ượ ợ ị n  đ a ph ng không gi i quy t đ c.

ệ ệ ệ ạ ằ ị ạ ố   Các trung tâm đi n tho i ch u trách nhi m theo dõi b ng đi n tho i đ i

40

ờ ậ ộ ườ ế ấ ợ ợ ớ v i các t khai ch m n p và các tr ệ ố   ộ ủ ng h p n  thu  có đ  r i ro th p, h  th ng

ạ ự ộ ệ ắ ườ ộ ờ ợ đi n tho i t ể  đ ng quay đ  nh c các tr ậ ng h p ch m n p t ộ   ậ  khai ch m n p

ế ể ỉ ườ ự ổ ả ờ ệ thu  và ch  chuy n máy cho ng ế i tr c t ng đài n u có tín hi u tr  l i.

ườ ợ ưỡ ợ Các tr ng h p thu n , c ế ng ch :

ườ ộ ờ ậ ợ ỉ ư ụ ế ­ Các tr ng h p ch  ch m n p t khai nh ng nghĩa v  thu  năm tr ướ   c

ả ư ẽ ả ượ ủ trên 10.000 b ng s  ph i  u tiên thu vì đ c coi là có r i ro cao

ườ ộ ờ ừ ậ ợ ừ ế ợ ườ ­ Các tr ng h p v a ch m n p t khai, v a n  thu . Tr ợ ng h p này

ể ử ụ ệ ế ả ơ ị ế ố ợ n u s  n  thu  cao h n 1.000 b ng có th  s  d ng bi n pháp t ch biên

ế ố ề ể ự ộ ả ợ ỏ ỏ ơ ­ N u s  ti n n  nh  h n 100 b ng, có th  t ỏ ệ ố    đ ng b  ra kh i h  th ng

ợ thu n  vì không đáng chi phí thu.

ố ề ế ả ơ ợ ổ ơ ể ự   ­ N u s  ti n n  ít h n 2.000 b ng và ít h n 12 tháng tu i; có th  th c

hi n t ệ ố ụ    t ng

ạ ộ ợ ể ủ ụ ế ơ ­ M c tiêu c a c  quan thu  là thông qua các ho t đ ng thu n  đ  cho

ủ ụ ố ụ ệ ệ ả ợ ộ ở phép ĐTNT n p kho n n  và tránh vi c kh i ki n hay qua các th  t c t t ng.

ả ầ ữ ế ậ ả ả ậ ơ Do v y, c  quan thu  cho phép ĐTNT có nh ng tho  thu n tr  d n các kho n n ợ

thu .ế

ủ ụ ố ụ Các th  t c t t ng

ủ ụ ế ề ầ ơ ị ữ ­ T ch biên: Theo th  t c pháp lý, c  quan thu  có quy n c m gi ả    tài s n

ể ả ợ ế ự ị ủ c a ĐTNT bán đ  tr  n  thu . Trình t t ch biên:

ế ế ầ ọ ộ ộ ­ G i cho ĐTNT, yêu c u n p thu . n u không n p

ố ớ ệ ị ướ ả ợ ­ Ra l nh t ch biên đ i v i hàng hoá ể ủ ể c tuính có th  đ  đ  trang tr i n

ề ệ ị ­ Thông báo cho ĐTNT v  vi c t ch biên

ượ ướ ử ấ ­ ĐTNT đ c 5 ngày tr c khi g i cho bên đ u giá

ấ ­ Bán đ u giá

ư ị ạ ­ Đ a ra toà trong đ a h t

ế ử ệ ầ ầ ơ ị ạ C  quan thu  g i yêu c u toà đ a h t phát l nh đòi ĐTNT h u toà. ĐTNT

ể ề ế ầ ặ ấ ậ ầ ộ ợ ố ị có th  ch p nh n yêu c u này và đ  ngh  cho n p d n n  thu  ho c ch ng l ạ   i

ẽ ự ử ủ ế ầ ơ yêu c u. Khi đó c  quan thu  và ĐTNT s  d  phiên x  c a toà

41

­ Thi hành án

ế ẽ ự ả ề ử ủ ế ơ ọ   N u ĐTNT không tr  ti n theo phán x  c a toà, c  quan thu  s  l a ch n

ể các cách sau đ  thi hành án:

ừ ấ ế ợ ủ ế + Kh u tr  hàng tháng t ừ ề ươ  ti n l ng c a ĐTNT đ n khi h t n

ể ệ ấ ả ướ ể ả + ĐTNT có th  ph i xu t hi n tr c toà đ  gi ộ   i thích lý do không n p.

ể ị ự ệ Vi c không d  phiên toà có th  b  vào tù

ề ừ ứ ặ ả + Trích ti n t tài kho n ngân hàng ho c bên th  3

ế ả ị + Toà ti n hành t ch biên tài s n

ả ợ ả ấ ư + Bán tài s n, đ t và  u tiên tr  n  thu  tr ế ướ c

ả   ố + Tuyên b  phá s n

ủ ụ ớ ị ươ Th  t c v i toà đ a ph ng

ế ơ ớ ị ươ C  quan thu  thông báo v i toà đ a ph ng.

ế ự ả ệ ử ủ ệ ơ ­ C  quan thu  d  th o l nh đòi c a toà, sau khi toà đã phê duy t, g i lênh

ệ ậ ờ ạ ả ầ ệ ờ đòi này ĐTNT. Trong l nh tri u t p nêu rõ th i gian và th i h n ph i h u toà.

ự ẽ ầ ộ ­ Tham d  phiên toà trong đó toà s  yêu c u n p thu ế

ẽ ả ầ ộ ộ ế ế ­ Sau khi toà đã yêu c u n p thu , n u không n p, ĐTNT s  ph i gi ả   i

ự ế ặ ớ ộ ộ trình v i quan toà lý do không n p. N u không d  toà ho c không n p theo phán

ế ủ ả ể quy t c a toà có th  ph i vào tù [42].

ộ ố ề 1.4.2. M t s  nét v  công tác qu n lý thu

ả ữ ế ở ướ  n c ta  ự ạ ượ 1.4.2.1. Nh ng thành t u đ t đ c

ộ ả ế ừ ế ướ Công cu c c i cách thu  t ả  năm 1990 (c i cách thu  b c 1 : 1990–1995;

ế ướ ố ả ế ặ ả c i cách thu  b ề   ế c 2 : 1995 đ n nay) m c dù ti n hành trong b i c nh có nhi u

ậ ừ ơ ề ế ả ế ậ ế ố y u t không thu n là : t c  ch  qu n lý n n kinh t t p trung, quan liêu bao

ể ề ế ế ị ườ ề ậ ầ ơ ấ c pchuy n sang n n kinh t nhi u thành ph n, v n hành theo c  ch  th  tr ng;

ế ị ế ớ ị ướ ấ ị tình hình kinh t , chính tr  th  gi ổ i không  n đ nh; n ậ   c ta b  bao vây, c m v n

ị ả ế ưở ề ủ ủ ặ ả ộ kéo dài và ti p đó là ch u  nh h ng n ng n  c a cu c kh ng ho ng tài chính

ề ệ ự ế ả ớ ti n t trong khu v c và châu Á; thiên tai l n liên ti p x y ra trong c  n ả ướ   c.

42

ướ ự ủ ả ấ ạ ộ ố ư Nh ng d ự ề   i s  lãnh đ o c a Ban ch p hành TW Đ ng, Qu c h i và s  đi u

ố ợ ủ ự ẽ ủ ả ủ ệ ặ ấ   hành có hi u qu  c a Chính ph , s  ph i h p ch t ch  c a các ngành các c p;

ể ả ụ ấ ắ ệ ự ỗ ự s  n  l c kh c ph c khó khăn trong vi c duy trì, phát tri n s n xu t kinh doanh

ế ủ ạ ộ ậ ấ ỉ ổ ứ và nghiêm ch nh ch p hành chính sách thu  c a đ i b  ph n các t ch c, cá nhân

ớ ự ưở ủ ơ kinh doanh và cùng v i s  tr ộ   ả ng thành c a c  quan qu n lý thu nên công cu c

ạ ượ ế ế ạ ữ ể ả c i cách thu  giai đo n 1990 đ n nay đã đ t đ ự c nh ng thành t u đáng k  là :

ộ ệ ố ế ượ ế ầ *  Hình thành m t h  th ng chính sách thu  bao quát đ c h u h t các

ấ ố ớ ụ ầ ố ồ ọ ế ngu n thu, áp d ng th ng nh t đ i v i m i thành ph n kinh t ừ  và t ng b ướ   c

ổ ề ứ ể ầ ớ ế ơ ế ị ườ thích  ng v i yêu c u chuy n đ i n n kinh t theo c  ch  th  tr ị ng đ nh h ướ   ng

ế ơ ả ệ ố ế ồ ủ ế ắ ộ Xã h i ch  nghĩa. H  th ng chính sách thu  g m: 9 s c thu  c  b n (thu  giá tr ị

ụ ặ ế ệ ế ế ế ấ ậ ẩ ậ ẩ gia tăng; thu  tiêu th  đ c bi t; thu  xu t nh p kh u; thu  nh p kh u; thu  thu

ố ớ ế ệ ậ ậ ườ ậ nh p doanh nghi p; thu  thu nh p đ i v i ng ế ử ụ   i có thu nh p cao; thu  s  d ng

ế ệ ể ế ề ấ ử ụ   ế ấ đ t nông nghi p; thu  tài nguyên; thu  nhà đ t; thu  chuy n quy n s  d ng

ộ ố ạ ướ ệ ấ đ t). Ngoài ra, còn m t s  lo i thu d ứ i hình th c phí và l phí.

ụ ề ệ ố ở ế ủ ế * H  th ng chính sách thu  đã tr  thành công c  đi u ti t vĩ mô c a nhà

ố ớ ề ế ả ẩ ấ ầ ướ n c đ i v i n n kinh t ể    góp ph n thúc đ y s n xu t kinh doanh phát tri n,

ầ ư ế ộ ả ế ấ ẩ ả ấ ướ khuy n khích đ u t , khuy n khích xu t kh u, b o h  s n xu t trong n c, thúc

ơ ấ ể ế ạ ệ ậ ườ ộ ị ẩ đ y chuy n d ch c  c u kinh t , t o vi c làm, tăng thu nh p cho ng i lao đ ng,

ả ầ góp ph n xoá đói gi m nghèo.

ư ổ ả ẩ ầ ướ ­ Góp ph n đ a t ng s n ph m trong n ơ   c (GDP) sau 10 năm tăng h n

ầ ấ g p đôi (2,07 l n).

ế ự ể ị ỷ ọ ẩ ơ ấ ­ Thúc đ y c  c u kinh t chuy n d ch tích c c: Trong GDP, t tr ng nông

ệ ừ ự ệ ả ố ừ nghi p t 38,7% gi m xu ng 24,3%, công nghi p và xây d ng t 22,7% tăng lên

ụ ừ ị 36,6%, d ch v  t 38,6% tăng lên 39,1%.

ừ ấ ạ ẩ ẩ ẩ ấ ổ ­ Thúc đ y xu t kh u, nâng t ng kim ng ch xu t kh u không ng ng tăng

ứ ấ ầ ưở qua các năm: bình quân hàng năm trên 21% g p 3 l n m c tăng tr ả   ng GDP, s n

ế ế ẩ ấ ẩ ừ ph m xu t kh u đã qua ch  bi n tăng t 8% năm 1991 lên 40% năm 2000. Nh ờ

43

ả ả ấ ẩ ượ ạ ệ ể ậ ẩ ồ ề ơ ả xu t kh u tăng, v  c  b n đã b o đ m đ c ngu n ngo i t đ  nh p kh u thi ế   t

ậ ệ ầ ế ầ ị ậ ư b , v t t , nguyên nhiên v t li u, hàng hoá c n thi ể ả   t cho nhu c u phát tri n s n

ờ ố ấ xu t và đ i s ng nhân dân.

ệ ố ế ượ ướ ứ * H  th ng chính sách thu  đ c ban hành d ệ   ậ i hình th c lu t, pháp l nh

ể ộ ơ ở ủ ệ ầ ậ ộ ạ t o c  s  pháp lý cao đ   đ ng viên m t ph n thu nh p c a doanh nghi p, dân

ướ ự ướ ạ ư c  vào Ngân sách Nhà n c làm cho d  toán ngân sách nhà n c luôn đ t và

ụ ề ả ả ầ ờ ườ ượ v t m c tiêu đ  ra. Nh  đó đã b o đ m nhu c u chi th ộ   ng xuyên, dành m t

ầ ư ầ ế ạ ả ợ ể ề ầ ph n tăng chi đ u t phát tri n, chi tr  n , góp ph n ki m ch   l m phát ở ứ    m c

ộ đ  cho phép.

ế ổ ượ ứ ự T ng thu thu  và chi phí luôn hoàn thành v t m c d  toán thu hàng năm

ố ộ ố ộ ưở ượ đ c Qu c h i thông qua và có t c đ  tăng tr ng cao qua các năm: 2000 tăng

ề ế ầ ớ ố ổ 13,7 l n so v i năm 1990. S  thu v  thu  và phí trong t ng thu Ngân sách Nhà

ế ế ỉ ướ n ế c năm 1990 ch  chi m 76,78%, đ n năm 2003 đã chi m 92,9%. T  l ỷ ệ ộ    đ ng

ế ạ ượ ụ ề ạ viên qua thu  và phí/GDP đã đ t và v t m c tiêu đ  ra: năm 1991 đ t 13,1%

ế ế ạ ạ GDP, đ n năm 2000 đ t 19,7% GDP và đ n năm 2003 đ t 21,8% GDP.

ệ ố ỏ ự ụ ế ệ ề * H  th ng chính sách thu  đã xoá b  s  chênh l ch v  nghĩa v  thu ế

ữ ầ ế ướ ụ ẹ ề gi a các thành ph n kinh t trong n ệ c; thu h p chênh l ch v  nghĩa v  thu ế

ữ ệ ướ ầ ư ướ ớ ố gi a doanh nghi p trong n ệ c v i doanh nghi p có v n đ u t n ạ   c ngoài... t o

ườ ơ ế ị ườ ạ môi tr ẳ ng c nh tranh bình đ ng trong c  ch  th  tr ng.

ố ế ề ạ ượ ủ ế ợ * Trong h p tác qu c t ế  v  thu  đã đ t đ ự c các thành t u ch  y u là:

ố ế ợ ở ộ ự ể ế ỹ a. H p tác qu c t ế  trong linh v c thu  đã m  r ng hi u bi t, tích lu  kinh

ế ệ ạ ủ ế ế ứ ụ ệ ế ả ố   nghi m...  ng d ng chính sách thu  ti n ti n và qu n lý thu  hi n đ i c a qu c

ệ ố ế ệ ệ ố ế ệ ế t vào h  th ng thu  Vi t Nam. Qua đó, h  th ng chính sách thu  Vi t Nam

ệ ầ ậ ợ ớ ộ ừ t ng b ướ ượ c đ c hoàn thi n và phù h p v i nhu c u h i nh p.

ộ ượ ả ướ ủ ộ ừ ự ệ ừ ả b. V a b o h  đ ấ c s n xu t trong n c, v a ch  đ ng th c hi n chính

ở ử ể ầ ư ự ươ ệ ộ ự ạ sách m  c a đ  thu hút đ u t , t do hoá th ng m i, th c hi n l ế    trình cam k t

ướ ỳ ổ ứ ố ế ế ớ ề v  thu  v i các n c ASEAN, EU, Hoa K  và các t ch c qu c t khác.

ệ ế ầ ớ ị ướ c. Đã đàm phán và ký Hi p đ nh tránh đánh thu  hai l n v i 42 n ạ   c, t o

ầ ư ướ ế ệ ể ơ ở c  s  pháp lý đ  các nhà đ u t n c ngoài, ng ườ ướ i n c ngoài đ n Vi t Nam

44

ự ự ượ ế ắ ố ưở ị kinh doanh sinh s ng không b  đánh thu  trùng l p, th c s  đ c h ng chính

ế ủ ư ệ ườ ậ ợ ế sách  u đãi thu  c a Vi ạ t Nam, t o môi tr ng thu n l i khuy n khích đ u t ầ ư

ệ ư ướ n c ngoài vào Vi ứ t Nam; thu hút các nhà nghiên c u, các giáo s , các chuyên gia

ầ ư ấ ệ ướ n c ngoài đ u t ch t xám vào Vi t Nam.

ệ ố ế ừ ướ ế ớ ơ ạ ả * H  th ng chính sách thu  t ng b c ti n t ề   i đ n gi n, rõ ràng, t o đi u

ả ườ ộ ế ệ ế ả ơ ki n gi m chi phí hành chính thu  cho c  ng ế i n p thu  và c  quan thu .

ườ ừ ạ ả * Tăng c ệ   ng qu n lý h ch toán kinh doannh trong t ng doanh nghi p,

ệ ổ ứ ế ạ ắ ẩ thúc đ y vi c t ch c và s p x p l ệ i doanh nghi p [14][36][40].

ồ ạ ữ ả ế 1.4.2.2. Nh ng t n t i trong công tác qu n lý thu

ế ấ ệ ố ư ứ ế ẩ   ề * H  th ng chính sách thu  còn nhi u m c thu  su t nên ch a thúc đ y

ơ ấ ể ẽ ạ ị ế ợ m nh m  chuy n d ch c  c u kinh t ả   , chuyên môn hoá và h p tác hoá trong s n

ấ xu t kinh doanh

ộ ố ụ ặ ư ế ế ẩ ậ ệ ế * M t s  chính sách thu  nh  thu  nh p kh u, thu  tiêu th  đ c bi t còn

ề ả ấ ướ ớ ượ ả ặ ộ ả ặ n ng v  b o h  s n xu t trong n c. Các m t hàng m i đ ấ c s n xu t trong

ượ ộ ằ ứ ế ẩ ả ế ướ n ề c đ u đ ậ c b o h  b ng m c thu  nh p kh u cao. các ngành kinh t ư    ch a

ế ượ ể ặ ạ ệ ế có chi n l c phát tri n dài h n, đ c bi t là các ngành kinh t ọ  quan tr ng, do đó

ế ự ọ ọ ệ ả ộ ằ ế ề ặ ậ ả   vi c b o h  b ng thu  còn thi u s  ch n l c, th m chí nhi u m t hàng còn b o

ặ ệ ả ướ ặ ứ ộ h  quá m c, đ c bi ấ ắ t là ngành s n xu t, l p ráp ô tô trong n c m c dù đ ượ   c

ộ ở ứ ư ư ẫ ờ ượ ả b o h m c cao và trong th i gian dài nh ng v n ch a hình thành đ c ngành

ư ư ệ ệ ả ấ ả ố ộ công nghi p s n xu t ô tô nh  mong mu n. Do vi c b o h  nh  trên nên các

ủ ộ ế ạ ả ư ệ ắ ấ ổ ớ doanh nghi p ch a ch  đ ng s p x p l i s n xu t kinh doanh, đ i m i công

ứ ạ ủ ệ ể ả ộ ngh , nâng cao trình đ  qu n lý đ  tăng s c c nh tranh c a mình.

ự ự ả ế ư ệ ố ẳ ả ằ   * H  th ng chính sách thu  ch a th c s  đ m b o bình đ ng, công b ng

ộ ề ự ụ ế ệ ề ệ ư ề ế ấ xã h i v  nghĩa v  thu , còn có s  phân bi t v  thu  su t, đi u ki n  u đãi,

ế ữ ứ ệ ễ ả ờ ướ ớ m c, th i gian mi n gi m thu  gi a doanh nghi p trong n ệ   c v i doanh nghi p

ầ ư ướ ố ữ ườ ệ ớ có v n đ u t n c ngoài; gi a ng i Vi t Nam v i ng ườ ướ i n c ngoài.

ệ ố ế ẫ ề ồ ộ   * H  th ng chính sách thu  v n còn l ng ghép nhi u chính sách xã h i,

45

ứ ế ễ ế ề ậ ả ả ạ ả còn nhi u m c mi n gi m thu  làm h n ch  tính trung l p, không đ m b o công

ố ượ ữ ế ễ ứ ạ ự ộ ằ b ng gi a các đ i t ng n p thu , d  phát sinh tiêu c c, làm ph c t p công tác

ả ế qu n lý thu .

ườ ế ư ạ ề ệ ả ả * Môi tr ng qu n lý thu  ch a t o đi u ki n cho công tác qu n lý thu:

ộ ổ ế ế ả ợ ị Công tác qu n lý thu  là công tác kinh t ­ chính tr ­ xã h i t ng h p liên

ặ ủ ờ ố ế ọ ế ể ộ ố quan đ n m i m t c a đ i s ng kinh­ t ậ  xã h i. Vì v y, đ  làm t ả   t công tác qu n

ả ơ ế ộ ệ ế ế ẩ ỏ ả   lý thu  đòi h i chính sách, ch  đ  và các bi n pháp qu n lý thu  ph i đ n gi n,

ứ ủ ủ ể ậ ạ ọ minh b ch, công khai, dân ch  đ  nâng cao nh n th c c a m i thành viên trong

ủ ự ằ ộ ế ườ xã h i nh m tuân th  t ụ ề  giác các nghĩa v  v  thu . Song môi tr ộ   ng tác đ ng

ế ể ệ ế ẫ ạ ả ờ ế đ n công tác qu n lý thu  trong th i gian qua v n còn h n ch  th  hi n:

ứ ạ ế ẫ ế ả ắ ộ ơ N i dung các s c thu  v n còn ph c t p, c  ch  qu n lý thu  ch a đ ế ư ượ   c

ủ ụ ả ạ ậ ị quy đ nh rõ ràng trong các văn b n quy ph m pháp lu t. Th  t c hành chính thu ế

ườ ổ ứ ư ộ ị còn r m rà, gây khó khăn cho t ế  ch c, cá nhân n p thu . ch a quy đ nh rõ trách

ủ ệ ề ấ ị ươ ứ ơ nhi m c a các c p chính quy n đ a ph ng, các c  quan ch c năng, các t ổ ứ    ch c,

ế ế cá nhân có liên quan đ n công tác thu .

ộ ể ế ề ứ ế ậ ­ Nhìn chung, trình đ  hi u bi ấ t v  thu  ý th c ch p hành các lu t, pháp

ạ ộ ộ ả ế ủ ể ả ề ậ ệ l nh v  thu  c a đ i b  ph n nhân dân, k  c  cán b , đ ng viên trong các c ơ

ướ ế ư ạ ề ạ ượ ư ậ ộ quan nhà n c còn nhi u h n ch  ch a t o đ ạ   c d  lu n r ng rãi lên án m nh

ẽ ế ề ế ề ậ ậ ố ườ m  các hành vi tr n thu , gian l n v  thu , th m chí có khá nhi u tr ợ   ng h p

ờ ơ ế ồ ả ế ộ th , khuy n khích, đ ng tình. Các gi ả i pháp qu n lý kinh t xã h i ch a đ ư ượ   c

ộ ể ổ ợ ế ư ả ả ấ ồ ả   ả c i cách đ ng b  đ  h  tr  cho công tác qu n lý thu  nh : qu n lý đ t đai, qu n

ề ặ ả ấ ậ ẩ ả ấ ậ   lý thanh toán không dùng ti n m t, qu n lý xu t nh p kh u, qu n lý xu t nh p

ế ấ ề ế ế ạ ả ả ả   ả c nh, qu n lý đăng ký kinh doanh... đã làm h n ch  r t nhi u đ n k t qu  qu n

lý thu .ế

ố ớ ơ ự ế ế ả ộ ữ   * Đ i v i c  quan thu : Năng l c, trình đ  qu n lý thu  còn có nh ng

ụ ể ế ệ ư ứ ể ầ ạ ớ ọ ả đi m ch a đáp  ng so v i yêu c u qu n lý thu  hi n đ i, khoa h c, c  th  là:

ử ể ề ạ ­ Công tác thanh tra, ki m tra x  lý các hành vi vi ph m v  thu  c a c ế ủ ơ

ế ư ượ ủ ướ ư ự ầ ạ ặ ợ ớ quan thu  ch a đ c đ t đúng t m và ch a phù h p v i th c tr ng c a n c ta

46

ứ ư ệ ậ ấ ậ ộ là trình đ  dân trí th p, nh n th c trách nhi m pháp lu t ch a cao. Ch t l ấ ượ   ng

ư ệ ế ể ệ ặ ạ ờ ị ki m tra còn h n ch , ch a phát hi n và có bi n pháp ngăn ch n k p th i hành vi

ệ ế ế ễ ế ậ ậ ả   gian l n trong vi c tính thu , kê khai thu , gian l n trong hoàn thu , mi n gi m

ạ ủ ứ ế ề ế ấ ị thu , nh t là trong hoàn thu  giá tr  gia tăng. Ch c năng và quy n h n c a thanh

ệ ự ể ố ụ ư ẹ ể ế ị ấ   ở tra, ki m tra thu  còn b  bó h p ch a tr  thành công c  có hi u l c đ  ch ng th t

ề ế ạ ặ thu ngân sách và răn đe, ngăn ch n các hành vi vi ph m v  thu .

ụ ệ ề ướ ả ­ Vi c tuyên truy n giáo d c, h ẫ ng d n gi ế ư   i thích chính sách thu  ch a

ườ ủ ự ụ ể ệ th ng xuyên, liên t c   đ  nâng cao tính tuân th , t nguy n, nâng cao trách

ậ ề ệ ế nhi m pháp lu t v  thu

Ứ ụ ế ệ ệ ả ở ứ ọ ­  ng d ng công ngh  tin h c trong vi c qu n lý thu  còn ấ    m c th p,

ớ ậ ủ ế ề ệ ế ấ ố ế   ả m i t p trung ch  y u vào công vi c qu n lý v  đăng ký thu   , c p mã s  thu ,

ạ ộ ế ẫ ủ ệ ậ ả ả ấ ỉ qu n lý biên lai,  n ch ; Đ i b  ph n công vi c qu n lý thu  v n là th  công,

ế ệ ể ế ế ẫ ạ ả ả ấ ả ấ năng su t, hi u qu  qu n lý thu  còn th p d n đ n h n ch  kh  năng ki m soát

ế ủ ơ ả ế và qu n lý thu  c a c  quan thu .

ộ ể ộ ộ ế ậ ộ ế ự ề ả ­ M t b  ph n cán b  qu n lý thu  trình đ  hi u bi t và th c thi v  chính

ư ứ ệ ế ế ạ ầ ầ ả ạ ả   sách thu  còn h n ch  ch a đáp  ng yêu c u qu n lý hi n đ i và yêu c u c i

ử ủ ứ ả ộ ộ cách hành chính trong qu n lý thu. Thái đ  và phong cách  ng x  c a cán b  thu ế

ộ ố ườ ậ ậ ư ữ ợ ỵ còn m t s  tr ng h p ch a th t t n tu , công tâm, khách quan gi a quy n l ề ợ   i

ướ ề ợ ủ ố ượ ớ ư ế ộ ở ủ c a nhà n c v i quy n l i c a đ i t ng n p thu . Ch a tr  thành ng ườ ạ   i b n

ậ ủ ố ượ ự ệ ế ộ ồ đ ng hành đáng tin c y c a các đ i t ậ   ệ ng n p thu  trong vi c th c hi n các lu t

thu .ế

ườ ộ ố ớ * Đ i v i ng ế i n p thu :

ế ợ ọ ế ậ ế ề ế ậ ạ ố ễ   ­ Tình tr ng tr n thu , l u thu , gian l n v  thu , n  đ ng thu  còn di n

ở ế ở ề ắ ả ươ ả ướ ừ ra nhi u kho n thu, s c thu , ị  các đ a ph ng trong c  n ấ   c, v a làm th t

ướ ừ ằ ả ộ thu cho Ngân sách nhà n ả c, v a không đ m b o công b ng xã h i.

ộ ố ệ ộ ố ọ ­ M t s  doanh nghi p, h  gia đình cá nhân kinh doanh c  ý, tìm m i th ủ

ướ ả ộ ứ ư ế ề ậ ọ ạ đo n, d ả i m i hình th c gian l n các kho n ti n thu  ph i n p nh  kê khai

ạ ề ể ế ế ố ị ừ ướ kh ng đ  chi m đo t ti n hoàn thu  giá tr  gia tăng t ngân sách nhà n c.

47

ố ớ ứ ơ ổ ứ * Đ i v i các c  quan ch c năng và các t ch c có liên quan:

ộ ố ấ ề ỷ ị ươ ứ ự ư M t s  c p u , chính quy n đ a ph ng ch a có s  quan tâm đúng m c và

ự ự ụ ủ ư ệ ế ị ươ ơ ch a th c s  coi công tác thu  là nhi m v  c a đ a ph ng mình. Các c  quan

ứ ổ ư ơ ự ứ ị ch c năng, các t ch c cá, nhân có liên quan (nh  c  quan đ a chính, xây d ng,

ể ạ ơ giao thông, công an, ki m sát, ngân hàng, các c  quan thông tin đ i chúng...) ở

ế ự ơ ừ ố ợ ẽ ồ ệ ặ ộ ừ t ng n i, t ng lúc thi u s  ph i h p ch t ch , đ ng b  và có hi u qu  v i c ả ớ ơ

ỗ ợ ể ụ ế ệ ệ ấ quan thu  trong vi c cung c p thông tin và áp d ng các bi n pháp h  tr  đ  thu

ờ ề ế ướ ầ ủ ị đ y đ , k p th i ti n thu  vào Ngân sách Nhà n c.

ủ ộ ư ế ấ ầ ộ ơ ặ   Tình hình trên m t ph n do c  quan thu  các c p ch a ch  đ ng; m t

ấ ổ ứ ứ ủ ư ầ khác các ngành, các c p, các t ậ  ch c, cá nhân ch a nh n th c rõ, đ y đ  vai trò

48

ố ớ ụ ủ ệ ệ và trách nhi m c a mình đ i v i nhi m v  thu ngân sách [31][36].

NG 2

CH Ị Ặ ƯƠ Đ C ĐI M Đ A BÀN NGHIÊN C U VÀ

Ể ƯƠ Ứ Ứ PH NG PHÁP NGHIÊN C U

Ề Ị ề ề Ể ể ừ ế

Ứ 2.1. Đ C ĐI M V  Đ A BÀN NGHIÊN C U ủ ỉ 2.1.1. Đ c đi m v  đi u ki n t ừ ệ ự ế ộ ả ấ nhiên c a t nh Th a Thiên Hu ộ ặ ỉ ộ ủ ắ T nh Th a Thiên Hu  là m t d i đ t thu c phía b c trung b  c a Vi ệ   t

ộ ắ ộ ị ọ ộ ắ   Nam, có t a đ  đ a lý 16­16,8 vĩ đ  b c và 107,8­ 108,2 đ  kinh đông, phía b c

ẵ ả ố ỉ ị ướ giáp t nh Qu ng tr , phía nam giáp thành ph  Đà n ng, phía tây giáp n ộ   c C ng

ấ ủ ỉ ơ ộ ủ ể Hoà Dân Ch  Nhân Dân Lào, phía đông giáp Bi n đông. N i r ng nh t c a t nh

ừ ế ừ ệ ướ ế ử ể ậ ơ Th a Thiên Hu  là 64 km t tây huy n A l i đ n c a bi n Thu n an, n i có

ề ộ ẹ ấ ừ ể ế ả chi u r ng h p nh t là 2,5 km t bi n Lăng cô qua đèo H i vân quanh đ n ranh

ớ ờ ể ủ ỉ ả ậ ẵ ị gi i Đà n ng. B  bi n c a t nh dài 126 km, có c ng Thu n an và v nh Chân mây,

ố ộ ằ ạ ườ ắ ệ ọ ỉ ạ sân bay Phú bài n m c nh qu c l 1A và đ ng s t xuyên Vi t ch y d c t nh

[15].

2, chi m 1,52% so v i di n tích c  n

ớ ự ệ ế ớ ệ V i di n tích t nhiên 5.053 km ả ướ   c.

ấ ạ ớ ầ ừ ủ ế ậ ạ ỉ ị ạ   Đ a hình t nh Th a Thiên Hu  có c u t o d ng b c khá rõ, v i đ y đ  các d ng

ừ ể ậ ầ ằ ồ ồ ộ   ị đ a hình : r ng núi, gò đ i, đ ng b ng, đ m phá và bi n, t p trung trong m t

ầ ừ ấ ữ ầ ẹ không gian h p, th p d n t tây sang đông : phía tây có dãy núi cao, ph n gi a là

ấ ả ồ ề ằ ồ đ i núi th p và phía đông là gi i đ ng b ng nh  h p. ầ   ỏ ẹ Ven bi n có nhi u đ m ể

ư ư ề ầ ầ ầ phá nh  phá Tam giang, đ m Hà trung, đ m C u hai, vũng An c , chi u sâu trung

ừ ơ ế ế ủ ầ bình c a đ m phá t 2 đ n 4m, có n i đ n 7m.

ế ằ ự ừ ệ ớ Th a Thiên Hu  n m trong khu v c nhi t đ i gió mùa, không có mùa

ệ ệ ộ ộ ố ờ ắ đông và mùa khô rõ r t, nhi t đ  trung bình hàng năm là 25 đ , s  gi n ng trung

ờ ư ở ế ủ ế ừ ừ bình hàng năm là 2.000 gi , mùa m a Th a Thiên Hu  ch  y u t ế    tháng 9 đ n

ư ớ ấ ườ ữ ậ tháng 12, m a l n nh t tháng 10 và tháng 11, th ng gây nên nh ng tr n lũ l ụ   t.

ủ ỉ ồ ừ ế ề ắ ầ ớ ườ ả ơ H u h t các sông l n c a t nh đ u b t ngu n t dãy núi Tr ng s n, ch y qua

49

ể ầ ằ ố ổ ồ đ ng b ng và đ  xu ng đ m phá ra bi n [15].

ừ ế ố ườ ế Dân s  Th a Thiên Hu  năm 2005 là 1.134,48 nghìn ng i, chi m 1,37%

ố ả ướ ự ị ườ ế dân s  c  n c, trong đó khu v c thành th  354,809 nghìn ng i, chi m 31,27%,

ự ườ ề ổ ế ứ khu v c nông thôn 779,671 nghìn ng i chi m 68,73%. V  t ch c hành chính,

ế ớ ừ ệ ế ố ườ ỉ t nh Th a Thiên Hu  có 8 huy n và 1 thành ph  (Hu ) v i 150 xã, ph ng, th ị

ấ ộ ộ ồ ố tr n, có 24 dân t c chung s ng trong c ng đ ng [15].

ế ạ ữ ừ ề ế ệ ề ạ ậ    Th a Thiên Hu  có ti m năng và th  m nh t o nh ng đi u ki n thu n

ể ế ừ ể ả ợ ể l i đ  phát tri n kinh t ấ   ư . C nh quan thiên nhiên nh  sông, núi, r ng, bi n h p

ườ ử ạ ố ươ ẫ d n : sông H ng, núi Ng , ả ự đèo  H i vân, v ể   n qu c gia B ch mã, c a bi n

ả ậ ươ ữ ế ố ệ ể Thu n an, bãi bi n Lăng cô, C nh d ng. Thành ph  Hu  có nh ng ki t tác v ề

ữ ế ế ề ạ ẩ ớ ki n trúc cung đình v i nh ng lâu đài, lăng t m, đ n chùa, mi u m o đã đ ượ   c

ạ ạ ữ ủ ế ả ạ ộ UNESCO x p h ng là m t trong nh ng di s n văn hoá c a nhân lo i, t o nên

ộ ề ề ể ấ ớ ể ề ề ớ ị m t ti m năng phát tri n du l ch r t l n. Ti m năng v  bi n v i chi u dài 126

ờ ể ề ợ ế ề ỷ ả ể ặ ầ ệ km b  bi n, có nhi u l i th  v  thu  s n; vùng ven bi n và đ m phá đ c bi t là

ề ể ớ ữ   ệ phá Tam giang v i chi u dài 66 km, di n tích 22 nghìn ha. Vùng bi n có nh ng

ậ ợ ể ư ả ự ệ ả ị ề vũng, v nh có đi u ki n thu n l ậ   ể i đ  xây d ng c ng bi n sâu nh  c ng Thu n

ế ấ ừ ủ ả an, Chân mây. Tài nguyên, khoáng s n c a Th a Thiên Hu  r t phong phú, đa

ớ ơ ủ ế ư ữ ể ạ ả ạ d ng v i h n 100 đi m khoáng s n, trong đó có nh ng lo i ch  y u nh  Titan,

ướ ồ ộ Đá vôi, đá Granit, Cao lanh, Than bùn, n ộ   c khoáng. Ngu n lao đ ng cũng là m t

ề ượ ể ườ ừ ế ị ti m năng đã và đang đ c phát tri n, ng i dân Th a Thiên Hu  văn minh, l ch

ế ệ ế ả ạ ầ ộ thi p, m n khách, lao đ ng c n cù và sáng t o, có kh  năng ti p thu nhanh các

ừ ế ệ ề ậ ọ ộ ờ ồ ỹ ti n b  khoa h c ­ k  thu t, có nhi u ngh  nhân tài ba. Đ ng th i, Th a Thiên

ữ ụ ế ộ Hu  cũng là m t trong nh ng trung tâm văn hoá ­ giáo d c ­ đào t o c a c  n ạ ủ ả ướ   c

50

[45].

ộ ố ỉ ả ế ộ ủ ỉ ừ ế ạ B ng 2.1 : M t s  ch  tiêu kinh t ­ Xã H i c a t nh Th a Thiên Hu  giai đo n 2001 ­ 2005 (*)

Năm Số ố ộ ỉ Ch  tiêu ĐVT 2001 2002 2003 2004 2005 TT T c đ  tăng BQ  2005 5 năm /2001

ấ ự ệ 1 Di n tích đ t t nhiên ha 505.398,9 505.398,9 505.398,9 505.398,9 505.398,9

ố 2 Dân s  trung bình ng iườ 1.079,923 1.091,998 1.105,494 1.119,816 105 101

ị ả

ệ ồ tri u đ ng 7.398,374 8.493,279 9.443,858 11.155,781 1.134,323  13.487,85 6 182 116

ẩ ỉ 3 4 T ng s n ph m trong t nh (GDP) (Theo

ệ ồ ấ ổ T ng giá tr  s n xu t (GO) (Theo giá  ự ế th c t ) ả ổ ự ế giá th c t ) tri u đ ng 3.941,091 4.439,587 4.971,644 5.854,373 7.073,512 179 116

ầ 5 GDP bình quân đ u ng ườ i USD 409,9 437,3 471,6 507,9 580,0 141 109

ầ ư ố ổ ệ ồ 6 T ng v n đ u t XDCB tri u đ ng 2.128,048 2.283,861 2.717,375 3.086,913 3.495,534 164 113

ổ ệ ồ 7 T ng thu ngân sách tri u đ ng 685,649 693,654 819,834 899,243 1.036,730 151 111

ươ ườ 8 S n l i iườ 192,9 196,7 216,7 223,9 211,7 110 102

51

ả ượ ng l ồ ự ầ ng th c đ u ng ố ụ ừ kg/ng ố ế (*) Ngu n : Niên giám th ng kê 2005 ­ C c Th ng kê Th a Thiên Hu .

ể ặ ế ế 2.1.2. Đ c đi m kinh t

ộ ủ ỉ ể ừ ế ặ ­  xã h i c a t nh Th a Thiên Hu 2.1.2.1. Đ c đi m kinh t ộ  ­  xã h i

ằ ở ộ ủ ả ướ ữ ụ ắ ọ N m trung đ  c a c  n c, trên tr c giao thông quan tr ng b c nam, gi a th ủ

ố ồ ộ ế đô Hà N i và thành ph  H  Chí Minh là hai trung tâm kinh t ể   ị  ­ chính tr  phát tri n

ấ ướ ả ắ ừ ử ế ờ ỉ nh t n ị c ta, t nh Th a Thiên Hu  còn có l ch s  lâu đ i mang b n s c riêng có

ả ướ ư ậ ố ố ế ạ ế ạ ữ ướ ủ c a C  đô x a, hoà nh p cùng c  n c và qu c t , t o th , t o đà v ng b c đi

ả ướ lên cùng c  n c [45].

ữ ự ế ế ố ệ ộ ủ ỉ ừ 2.1.2.2. Nh ng thành t u kinh t ế    ­ xã h i c a t nh Th a Thiên Hu  (s  li u đ n

2005)

ề ế ượ ố ưở ươ ố ướ ­ N n kinh t duy trì đ ộ c t c đ  tăng tr ng t ng đ i cao và b ầ c đ u có

ừ ộ ộ ề ế ả ấ ố ộ ưở ượ đ c tích lũy t n i b  n n kinh t . B ng 2.1. cho th y t c đ  tăng tr ng GDP

ơ ướ ạ ượ năm sau cao h n năm tr c, bình quân 5 năm (2001­2005) đ t 9,6%, v ỉ t ch  tiêu

ạ ộ ộ ề ủ ứ ế ả ị ỉ Ngh  quy t Đ i h i XII c a T nh Đ ng b  đ  ra (8­9%); đây là m c tăng tr ưở   ng

ả ướ ớ ổ ậ ố ờ cao so v i bình quân chung c  n c. N i b t trong th i kì 2001­2005 là t c đ ộ

ưở ế ở ứ ộ tăng tr ng kinh t luôn duy trì m c đ  cao qua các năm :  2001 : 9,1%; 2002 :

9,2%. 2003 : 9,2%;  2004: 9,1%  2005: 11,3%. [46].

ố ộ ơ ấ ổ ẩ ả ả ưở B ng 2.2 : C  c u T ng S n Ph m (GDP) và t c đ  tăng tr ng kinh t ế

ỉ Ch  tiêu giai đo n 2001 – 2005 2002 2001 ĐVT 2003 2004 2005

ỉ ổ

tr. đ ngồ ­ ­ % 3.941, 1 2.400, 4 9,1 4.439, 6 2.621, 5 9,2 4.971, 6 2.862, 8 9,2 5.872, 4 3.122, 9 9,1 7.070, 5 3.475, 8 11,3

ư

ụ ẩ ả T ng s n ph m trong t nh  (GDP) : ự ế   ­ Theo giá th c t ­ Theo giá so 1994 ưở ố ộ T c đ  tăng tr ng GDP ơ ấ C  c u tăng SP trong t nh  (GDP) ệ Nông­lâm­ng ­nghi p ự ệ Công nghi p­Xây d ng ị D ch v 23,3 31,6 45,1 22,2 33,2 44,6 21,3 34,9 43,8 20,1 36,1 43,8 19,0 37,9 43,1

52

% ­ ­ ­ ồ Ngu n [46]

ế ầ ầ ế ề ưở H u h t các ngành và các thành ph n kinh t ứ  đ u có m c tăng tr ng cao,

ệ ạ ưở trong đó công nghi p giai đo n 2001­2005 tăng tr ng bình quân 34,7%/năm, đây

ể ủ ề ả ế ứ ế ị ự ọ ế là thành qu  h t s c quan tr ng, quy t đ nh s  phát tri n c a n n kinh t ế   . Ti p

ứ ự ụ ưở ự ạ ị ế đ n là khu v c d ch v , m c tăng tr ng bình quân đ t 44,1%, là khu v c phát

ộ ố ề ể ạ ướ ệ ầ tri n đa d ng, phong phú, m t s  ti m năng b ả   c đ u đã khai thác có hi u qu .

ờ ố ộ ưở ế ơ ố ộ ố Nh  t c đ  tăng tr ng kinh t cao h n t c đ  tăng dân s  nên GDP bình quân

ườ ể ạ ườ ầ đ u ng i tăng lên đáng k  : năm 2000 đ t 229,1 USD/ng i/năm; năm 2001 là

ạ ạ ạ   246,6USD; năm 2002 đ t 266,6USD; năm 2003 đ t 290,2USD; năm 2004 đ t

ạ 332,8 USD; năm 2005 đ t 294,5USD.

ơ ấ ế ừ ướ ạ ự ể ớ ợ ­ C  c u kinh t t ng b ị c t o ra s  chuy n d ch phù h p v i xu h ướ   ng

phát tri n.ể

ướ ệ ượ ặ ầ ươ c đây, nông nghi p đ ậ c coi là m t tr n hàng đ u, là x ố   ng s ng Tr

ế ậ ấ ả ọ ấ ề ề ậ ể ề ủ c a n n kinh t , vì v y t t c  m i v n đ  đ u t p trung cho phát tri n nông

ệ ế ệ ệ ế ị nghi p, giá tr  nông nghi p chi m 56% trong GDP, công nghi p chi m 23% và

ứ ề ơ ấ ộ ố ừ ự ụ ỉ ễ ế ậ ế ị d ch v  ch  chi m 21%. T  th c ti n cu c s ng, nh n th c v  c  c u kinh t đã

ơ ấ ổ ế ệ ụ ệ ị thay đ i, c  c u kinh t hi n nay là công nghi p 35,9%, d ch v  45%, nông

ệ nghi p 24%.

ơ ấ ự ể ị ế ướ ầ ợ S  chuy n d ch c  c u kinh t đúng h ẩ   ớ ng, phù h p v i yêu c u đ y

ộ ố ưở ế ạ ộ ế ầ ị nhanh t c đ  tăng tr ng kinh t ả    theo đúng tinh th n ngh  quy t Đ i h i Đ ng

ạ ộ ỉ ế ủ ố ầ ộ ầ ứ ứ ả ị toàn qu c l n th  IX và ngh  quy t c a Đ i h i T nh đ ng b  l n th  XII đã đ ề

ra.

ƯƠ Ứ 2.2. PH NG PHÁP NGHIÊN C U

ệ ố ự ể ể ạ ộ ệ Đ  có th  đánh giá m t cách toàn di n và có h  th ng th c tr ng tình hình

53

ữ ế ệ ả ả ỉ ị ị qu n lý thu thu  trên đ a bàn t nh trong nh ng năm qua, xác đ nh hi u qu  và

ữ ố ả ưở ử ụ ậ ươ nh ng nhân t nh h ng, lu n văn đã s  d ng các ph ng pháp phân tích mang

ị ị ượ tính đ nh tính và đ nh l ng khác nhau.

2.2.1. Ph

ươ ố ệ ử ụ ượ ậ ừ ụ ế ậ ố ệ ng pháp thu th p s  li u ề S  li u s  d ng trong đ  tài đ c thu th p t ế   ừ  : C c thu  Th a Thiên Hu ,

ạ ộ ỉ ụ ừ ừ ệ ế ả ố ộ C c Th ng kê Th a Thiên Hu  và Văn ki n Đ i h i T nh Đ ng b  Th a Thiên

ế ầ ứ Hu  l n th  XIII.

ươ 2.2.2. Ph ng pháp phân tích

ươ ậ ị ứ ệ ậ 2.2.2.1. Ph ử ng pháp duy v t l ch s  và duy v t bi n ch ng

ươ ậ ị ử ứ ệ ậ ượ ậ ụ Ph ng pháp duy v t l ch s  và duy v t bi n ch ng đ c v n d ng xuyên

ố ả ứ ừ ệ ệ ố ự su t c  quá trình nghiên c u t ạ   ậ  vi c h  th ng hoá lý lu n, phân tích th c tr ng

ệ ế ả ả ị ố ả ưở ể ề ấ và hi u qu  qu n lý thu , xác đ nh các nhân t nh h ng đ  đ  xu t các gi ả   i

ơ ở ể ề ữ ủ ị ể ạ ị ươ pháp, c  s  đ  ho ch đ nh các chính sách phát tri n b n v ng c a đ a ph ng.

ươ ố ị ượ 2.2.2.2. Các ph ng pháp phân tích th ng kê và phân tích đ nh l ng

ươ ụ ể ượ ề Có nhi u ph ng pháp phân tích và mô hình phân tích c  th  đ c các nhà

ế ướ ụ ữ ể ệ ả kinh t trong và ngoài n c áp d ng đ  phân tích hi u qu  và nh ng nhân t ố ả     nh

ế ư ế ả ưở h ng đ n công tác qu n lý thu thu  nh  sau :

ươ ừ ậ ượ ­ Ph ố ng pháp th ng kê mô t : ố ệ ả  T  các s  li u thu th p đ ự   c, xây d ng

ế ở ể ể ả ả ệ ệ ố h  th ng bi u b ng đ  phân tích, đánh giá tình hình qu n lý thu thu Vi t Nam

ở ừ ế ươ ứ và Th a Thiên Hu  qua các năm. Thông qua ph ng pháp này, b c tranh v ề

ế ở ả ướ ế ượ ừ ả ệ qu n lý thu trong n c và Th a Thiên Hu  đ c mô t khá toàn di n.

ươ ệ ố ử ụ ỉ ­ Ph ạ ng pháp h ch toán : S  d ng h  th ng các ch  tiêu GO, IC, ... đ ể

ế ệ ả ả ế ả đánh giá k t qu  và hi u qu  công tác qu n lý thu thu .

ấ ừ ử ụ ữ ươ Xu t phát t nh ng nguyên lý chung, s  d ng các ph ng pháp nghiên

ệ ứ ữ ệ ắ ấ ậ ố ọ ứ c u khoa h c, quán tri ự   t nguyên t c th ng nh t bi n ch ng gi a lý lu n và th c

ụ ễ ậ ươ ứ ệ ậ ậ ươ ậ ti n; v n d ng ph ng pháp lu n duy v t bi n ch ng, ph ng pháp lu n ch ủ

ậ ị ử ể ọ ị ả nghĩa duy v t l ch s  trong khoa h c qu n tr  kinh doanh đ  xem xét đánh giá và

ơ ở ự ế ậ ứ   ả xây d ng c  s  lý lu n cho công tác qu n lý thu thu . Trong qua trình nghiên c u,

54

ậ ừ ừ ế ế ổ ử ụ ợ lu n văn đi t ế  cái chung đ n cái riêng, t chi ti t đ n t ng h p. S  d ng các

ươ ứ ự ể ố ph ạ   ng pháp phân tích kinh doanh, phân tích th ng kê đ  nghiên c u th c tr ng

ế ệ ạ ả ử ụ ồ ể ữ ể ệ công tác qu n lý thu  hi n t i. S  d ng nh ng tài li u trên bi u đ  đ  phân tích,

ề ầ ữ ấ ộ ọ ế đánh giá m t cách khách quan, khoa h c và rút ra nh ng v n đ  c n thi ả   t ph i

ả ế gi i quy t.

ỉ 2.2.3. Các ch  tiêu nghiên c u

ứ ỉ ả ế 2.2.3.1. Các ch  tiêu phân tích công tác qu n lý thu thu

ộ ậ ể ượ ậ ộ ộ ộ ­ H  l p b  : là h  kinh doanh cá th  đ c l p danh sách theo m t tiêu chí

ấ ị ợ ườ ề ị nh t đ nh (theo ngành ngh , theo đ a bàn kinh doanh : ch , đ ố ng ph ...), đ ượ   c

ế ư ả ế ơ c  quan thu  đ a vào qu n lý thu thu .

ự ế ặ ơ ế ­ Doanh thu tính thu  : là doanh thu th c t phát sinh ho c do c  quan thu ế

ươ ư ề ậ ả ộ ị ệ qua hi p th ộ ng, đi u tra kh o sát xác đ nh cho h  kinh doanh đã đ a vào l p b .

ệ ươ ề ơ ­ Doanh thu khoán là doanh thu qua hi p th ả ng, đi u tra, kh o sát c  quan

ứ ể ế ế ộ ộ ộ   thu  khoán cho h  kinh doanh đ  làm căn c  tính thu  cho h  kinh doanh n p

ngân sách.

ứ ế ấ ơ ị ­ Doanh thu  n đ nh là doanh thu c  quan thu  căn c  vào qui mô, m c đ ứ ộ

ề ể ế ộ ị kinh doanh cùng ngành ngh  đ  xác đ nh doanh thu tính thu  cho h  kinh doanh

ề ươ ứ ấ ộ có qui mô, ngành ngh  t ng  ng khi h  kinh doanh không ch p hành đúng các

ề ộ ị ế qui đ nh v  kê khai, n p thu .

ủ ộ ậ ả ộ ế ậ ế ộ ố ộ ơ ­ Thu  l p b  : là s  thu  ph i n p ngân sách c a h  l p b  do c  quan

ế ế ị ươ ế thu  xác đ nh thông qua doanh thu tính thu , ph ế ấ   ng pháp tính thu  và thu  su t

ủ ế ậ ị qui đ nh c a Lu t thu .

ả ộ ủ ế ế ộ ố ộ ­ Thu  bình quân h /năm : là s  thu  ph i n p bình quân c a h  kinh

ộ doanh trong m t năm.

ả ộ ố ấ ế ằ ị ­ Thu  GTGT ph i n p b ng doanh s   n đ nh nhân (x) t ỷ ệ  l GTGT nhân

ế ấ (x) thu  su t.

= x ả ượ S n l ộ ng khoán  ề Doanh thu  khoán cho m t thuy n (kg) ị Giá quy đ nh  (đ/kg)

55

= x x ế ấ ế Thu  ế GTGT Doanh thu  khoán ỷ ệ T  l GTGT Thu  su t  Thu  GTGT

= x x ế ấ ế Thu  ế TNDN Doanh thu  khoán ỷ ệ T  l TNDN Thu  su t  Thu  TNDN

ế ấ = x Thu  ế Tài nguyên Doanh thu  khoán Thu  su t  ế Thu  Tài nguyên

ả ả ỉ ế ệ 2.2.3.2. Các ch  tiêu đánh giá hi u qu  công tác qu n lý thu thu

ỷ ệ ố ­ T  l huy ế ự S  thu  th c thu

(%)

= ố ộ ậ ổ ế ộ đ ng thu T ng thu nh p qu c n i (GDP)

ỷ ệ ợ ọ ­ T  l ế  n  đ ng thu

ế ổ ế ả ượ ­ Chi phí qu n lý thu thu /t ng thu  thu đ c.

ả ầ ư ệ ế ổ ­ Hi u qu  đ u t T ng thu  thu

(l n)ầ

= ầ ư ổ ế chi phí thu thu  ế T ng chi phí đ u t cho thu thu

ả ầ ư ệ ế ổ ­ Hi u qu  đ u t T ng thu  thu

(l n)ầ

56

= ộ ộ ổ ế ế cho lao đ ng thu thu T ng chi phí cho lao đ ng thu thu

NG 3

Ự Ạ Ế Ị Ỉ

CH Ả Ừ Ế ƯƠ TH C TR NG CÔNG TÁC QU N LÝ THU THU  TRÊN Đ A BÀN T NH TH A THIÊN HU

Ừ Ế Ị Ỉ 3.1. TÌNH HÌNH THU THU  TRÊN Đ A BÀN T NH TH A THIÊN HU Ế

Ạ GIAI ĐO N 2001­2005

ự ồ ệ ế 3.1.1. Tình hình th c hi n ngu n thu thu

ữ ướ ự ự ế ệ ụ ạ Trong nh ng năm qua, d ề i s  lãnh đ o tr c ti p v  nghi p v  chính sách

ế ự ỉ ạ ụ ổ ộ ườ ủ ườ ủ c a B  Tài chính, T ng c c Thu , s  ch  đ o th ng xuyên c a Th ng v ụ

ố ế ợ ủ ủ ự ỉ ỉ ự ồ   T nh  y, HĐND, UBND t nh và s  ph i k t h p c a các ban ngành, s  đ ng

ớ ự ươ ủ ự ệ ậ ủ thu n c a nhân dân, s  đóng góp c a các doanh nghi p, cùng v i s  v n lên

ủ ừ ừ ụ ế ộ không ng ng c a cán b  công nhân viên toàn ngành, C c thu  Th a Thiên Hu ế

ạ ượ ả ư ữ ế đã đ t đ c nh ng k t qu  nh  sau (xem trang 60) :

ố ệ ự ệ ề ả ấ   Qua b ng s  li u v  tình hình th c hi n ngân sách hàng năm cho th y

ừ ế ế ổ ứ ạ ỉ ngành thu  Th a Thiên Hu  đã t ch c công tác hành thu đ t ch  tiêu ngân sách

ươ ứ ộ ướ ủ ỉ c a t nh và trung ng giao. M c đ ng viên vào ngân sách nhà n c hàng năm

ặ ệ ạ ấ ầ ầ ỉ ỷ ồ ề đ u tăng, đ c bi ỉ t là năm 2005 l n đ u tiên t nh đ t thu NS x p x  1.000 t đ ng.

ủ ế ậ ế ừ ả ồ ế Ngu n thu ch  y u t p trung vào các kho n thu thu  t ự  khu v c kinh t nhà

ế ầ ư ướ ự ế ướ n ự c, Khu v c kinh t ố  có v n đ u t n c ngoài, khu v c kinh t ố    ngoài qu c

ư ệ doanh và các bi n pháp tài chính khác: nh  thu t ừ ổ ố ừ  x  s , t ộ ở ữ    bán nhà thu c s  h u

57

ướ ề ử ụ ấ ả ấ nhà n c, thu c p quy n s  d ng đ t và các kho n thu khác.

ế ủ ỉ ế ộ ơ ấ ồ ả B ng 3.1 : Bi n đ ng c  c u ngu n thu thu  c a t nh qua 3 năm 2003­2005

S  THU QUA CÁC NĂM

2003 Ố 2004 2005 So sánh 05/03 Ỉ STT CH  TIÊU

% % % %

T NG Ổ THU 654.86 4 100,0 0 T NG Ổ THU 709.43 3 100,0 0 T NGỔ   THU 906.71 3 100,0 0 + ­ 251.84 9

T NG THU  DNNN

Ổ ừ Thu t TW 44.358 6,77 45.995 6,48 57.232 6,31 12.874 1

7,89 8,76 8,52 2

DNNN ĐP  DN

51.700 252.41 8 38,55 62.170 290.24 3 40,91 77.229 355.59 5 39,22 25.529 103.17 7 3

ự khu v c

63.128 9,64 75.580 10,65 91.676 10,11 28.548 4

ừ Thu t ừ Thu t ĐTNN ừ Thu t NQD ế Thu  thu nh p cá nhân 4.791 0,73 5.741 0,81 6.783 0,75 1.992 5

ế ấ Thu  SD đ t NN 392 0,06 580 0,08 688 0,08 296 6

ế ấ Thu  CQSD đ t 0,73 0,51 0,87 3.099 7

ề ấ Thu ti n SD đ t 4.785 122.52 7 18,71 3.589 111.67 0 15,74 7.884 152.54 9 16,82 30.022 8

ế 3.472 0,53 4.879 0,69 6.376 0,70 2.904 9 138,4 6 129,0 2 149,3 8 140,8 8 145,2 2 141,5 8 175,5 1 164,7 6 124,5 0 183,6 4

ấ Thu  nhà đ t ổ ố ế Thu x  s  ki n  thi tế 10 20.942 3,20 21.169 2,98 17.325 1,91 ­3.617

ề ấ 11 Ti n thuê đ t 2.782 0,42 2.630 0,37 3.959 0,44 1.177

ệ 12 L  phí tr ướ ạ c b 14.670 2,24 18.286 2,58 21.674 2,39 7.004

ệ 13 Phí, l phí 25.362 3,87 25.753 3,63 55.637 6,14 30.275

82,73 142,3 1 147,7 4 219,3 7 161,5 9 14 20.000 3,05 26.000 3,66 32.317 3,56 12.317

15 4.942 0,75 550 0,08 1.120 0,12 ­3.822 22,66

16 Phí xăng d uầ Ti n thuê, bán  nhà SHNN Thu khác ngân  sách 18.594 2,84 7.659 1,08 7.521 0,83 ­11.073 40,45

58

17 Thu t i xãạ 0 0,00 6.940 0,98 11.149 1,23 11.149 ­

ụ ế ế ồ (Ngu n : C c Thu  TT­Hu ).

ổ ồ ừ ố ượ ế ậ ố Tuy nhiên t ng ngu n thu t các đ i t ng có đăng ký mã s  thu , l p s  b ổ ộ

ế ế ế ế ộ ỷ ọ ớ ổ thu , theo dõi thu n p và quy t toán thu  chi m t tr ng l n trong t ng thu ngân

ướ ệ ồ ướ sách nhà n ấ c, x p x ỉ 75%, bao g m: các doanh nghi p nhà n ệ   c, doanh nghi p

ầ ư ướ ố ế ươ ệ ố có v n đ u t n c ngoài, thu  công th ng nghi p ngoài qu c doanh, thu  s ế ử

ệ ế ấ ấ ồ ổ ị ụ d ng đ t nông nghi p và thu  nhà đ t. Đây là ngu n thu  n đ nh hàng năm, ít

ế ế ả ộ ố ẽ ể ả ấ bi n đ ng và n u qu n lý t t s  khích thích s n xu t phát tri n,  b i d ồ ưỡ   ng

ồ ngu n thu và tăng thu ngân sách.

ể ạ ế ố ữ ữ ả Đ  đ t nh ng thành qu  trên, ngoài nh ng y u t ả    khách quan thì ph i

ủ ừ ự ế ế ả ẳ ằ ộ ị ấ   kh ng đ nh r ng b  máy qu n lý c a ngành thu  Th a Thiên Hu  đã có s  ph n

ừ ừ ệ ắ ế ơ ấ ổ ứ ế ả ả ấ đ u không ng ng t vi c s p x p c  c u t ch c đ n c i cách quy trình qu n lý

ế ớ ệ ơ thu  m i và ngày càng hoàn thi n h n.

ế ả ố ứ ụ Ngoài k t qu  thu t ệ t Ngân sách đáp  ng cho nhi m v  chi tiêu ngày càng tăng

ủ ỉ ữ ể trong quá trình phát tri n chung c a t nh nhà. Trong nh ng năm qua, công tác

ế ủ ế ỉ ụ ả ừ ầ ẩ qu n lý thu  c a C c thu  t nh Th a Thiên Hu ế cũng đã góp ph n đ y nhanh

ơ ấ ể ị ế ụ ể ờ ố ữ ế ả ộ chuy n d ch c  c u kinh t , nâng cao đ i s ng xã h i. C  th  nh ng k t qu  đã

ạ ượ đ t đ ư c nh  sau :

ụ ế ả ả ế ự ự ở + Công tác qu n lý thu  đã th c s  tr  thành công c  qu n lý kinh t vĩ mô có

ệ ướ ầ ư ổ ế ệ ầ ả ủ hi u qu  c a Nhà n c, đã góp ph n khuy n khích doanh nghi p đ u t ớ    đ i m i

ẩ ổ ế ể ầ ấ ị ự   TSCĐ, khuy n khích xu t kh u,  n đ nh và phát tri n SXKD, góp ph n tích c c

ệ ấ ạ ưở ế ớ ố ộ ị ươ ỉ vào vi c l y l i đà tăng tr ng kinh t v i t c đ  cao cho đ a ph ng t nh nhà.

ưở ế ạ ị ươ Tăng tr ng kinh t i đ a ph t ng năm 2001 : 9,1%; Năm 2002 là : 9,2% ; năm

2003 là 9,2%; năm 2004: 9,1% và năm 2005 là 11,3%.

ạ ấ ẩ ổ ị ươ ệ T ng kim ng ch xu t kh u đ a ph ng : năm 2001 : 35,1 tri u USD; Năm 2002 :

ệ 40,9; Năm 2003 :  25,7; Năm 2004 : 37,3; năm 2005 : 57 tri u USD;

ủ ề ệ ị ươ ở ộ ầ ư ớ ỉ Nhi u doanh nghi p c a đ a ph ng t nh đã m  r ng đ u t m i TSCĐ, phát

59

ể tri n SXKD.

ế ở ỉ ả ừ ế ầ ổ ị + Công tác qu n lý thu t nh Th a Thiên Hu  đã g óp ph n  n đ nh đ ượ   c

ị ườ ợ ự ể ế ở ị ả giá c , th  tr ng, ụ ạ t o th ân l i cho s  phát tri n kinh t đ a ph ươ . ng

ế ạ ầ ả ồ ớ + Công tác qu n lý thu  đã t o ngu n thu l n góp ph n tăng thu cho Ngân

ươ ướ ổ ứ ố ị ị sách đ a ph ừ ng, t ng b ệ   c  n đ nh và cân đ i thu chi ngân sách. Đáp  ng nhi m

ườ ủ ồ ờ ỉ ụ v  chi th ộ   ng xuyên ngày càng tăng c a ngân sách t nh nhà đ ng th i giành m t

ầ ư ở ộ ể ể ầ ả ế ph n thích đáng đ  tăng kh  năng tái đ u t m  r ng phát tri n kinh t . Là c  s ơ ở

ế ượ ế ữ ộ cho chi n l ể c phát tri n kinh t ­xã h i và chính sách tài chính trong nh ng năm

ố ưở ơ ướ ụ ể ế ộ sau. T c đ  thu tăng tr ng năm sau cao h n năm tr ả ố ệ   c. C  th  k t qu  s  li u

ạ ả trình bày t i b ng 3.2.

ỉ ệ ố ế ả ế  Không ch  h  th ng chính sách thu  mà công tác qu n lý thu  cũng có tác

ọ ố ượ ệ ế ầ ọ ộ đ ng toàn di n đ n m i thành ph n, m i đ i t ể   ộ ớ ng trong xã h i v i quan đi m:

ự ế ể ả ả ợ ớ ế Qu n lý thu thu  ph i phù h p v i lòng dân, d a vào dân, dân hi u dân bi ớ   t m i

ế ượ ả ộ ộ ầ ộ ớ ướ qu n lý thu  đ c. Đây là m t n i dung, m t yêu c u m i theo h ả ng c i cách

ự ế ậ ậ ả ộ ộ ớ công tác qu n lý thu  trong qúa trình h i nh p khu v c, h i nh p thé gi ớ   i . V i

ự ế ọ ộ ứ ủ ệ ấ ậ th c t ậ     hi n nay khi ý th c ch p hành chính sách, pháp lu t  c a m i b  ph n

ờ ố ư ư ế ề ệ ả ả dân c  ch a cao,   đ i s ng kinh t ự    còn nhi u khó khăn thì vi c b o đ m th c

ế ạ ủ ệ ả ầ ộ ỳ hi n đúng n i dung,yêu c u trên c a công tác qu n lý thu  l ự i càng c c k  khó

ấ ượ ữ ề ằ ả khăn. Th y đ c đi u đó, trong nh ng năm qua b ng công tác qu n lý thu  đ ế ượ   c

ớ ượ ả ụ ụ ề ẩ ạ ổ đ i m i, đ c c i cách và đ y m nh công tác giáo d c, tuyên truy n, C c thu ế

ừ ế ế ậ ứ ề ậ ỉ t nh Th a Thiên Hu ừ ế đã t ng b ướ ư ượ c đ a đ c nh n th c v  thu  đ n t n ng ườ   i

ể ể ấ ơ ỉ ể đ  dân hi u và ch p hành, đã làm nhân dân trong t nh ngày càng hi u rõ h n v ề

ế ủ ả ướ ủ ệ ị chính sách thu  c a Đ ng và Nhà n ố   c, xác đ nh rõ trách nhi m c a mình đ i

ụ ộ ữ ế ậ ổ ứ ặ ớ v i nghĩa v  n p thu . Không nh ng v y mà thông qua các t ậ    ch c m t tr n

ể ề ấ ổ ơ ở ả ứ ư ượ đoàn th , chính quy n các c p, các t ch c c  s  đ ng đã đ a đ c công tác

60

ộ ố ế ạ ộ ộ thu  vào cu c s ng vào n i dung sinh ho t mang tính xã h i cao.

ộ ố ỉ ế ạ ỉ ế ả ả ả ế ạ B ng 3.2 : M t s  ch  tiêu ph n ánh k t qu  thu thu  t i t nh TT­Hu  giai đo n 2001­2005

Năm So sánh (%)

ỉ Ch  tiêu ĐVT S  ố TT 2003 2001 2002 2004 2005 2005/2001 ố ộ T c đ   tăng BQ

ổ ả

ẩ ỉ 1 T ng s n ph m trong t nh ự ế (GDP) (Theo giá th c t ) 3.941,091 4.439,587 4.971,644 5.872,400 7.070,500 179,405 15,7

ổ 2 T ng thu ngân sách

Tri uệ   đ ngồ Tri uệ   đ ngồ 685,649 693,654 819,834 899,243 1.036,73 151,204 10,6

104,2 101,2 118,2 109,7 115,3 151,2 ­

ố ộ 3 T c đ  tăng thu  ướ ớ c so v i năm tr ứ 4 M c tăng thu  ệ ố tuy t đ i hàng năm % Tri uệ   đ ngồ 27,533 8,005 126,180 79,409 137,487 499,300 49,4

huy đ ng

ỷ ệ 5 T  l ế ộ thu  trên GDP % 17,4 15,6 16,5 15,3 14,7 84,28 ­

61

ừ ụ ế ố ố ồ (Ngu n : Niên giám Th ng kê 2005 ­ C c Th ng kê Th a Thiên Hu ).

ả ề ặ ộ ủ ể ệ ả ớ V i quan đi m trên hi u qu  v  m t xã h i c a công tác qu n lý thu ế ở

ế ỉ ụ ừ ế ể ệ ữ ữ C c thu  t nh Th a Thiên Hu  trong ế   nh ng năm qua còn th  hi n qua nh ng k t

ả qu  sau :

ế ở ụ ế ỉ ệ ế ả ộ + Ngoài trách nhi m n p thu , công tác qu n lý thu C c thu  t nh

ề ế ọ ừ ợ ườ ộ Th a Thiên Hu ế luôn chú tr ng đ n quy n và l ủ i ích c a ng ế i n p thu . Thông

ố ạ ứ ố ế ộ ư ậ ộ qua ch c năng phân ph i và phân ph i l i thu nh p xã h i và ch  đ   u đãi v ề

ế ể ệ ở ự ộ ề ả ề ợ ặ ằ thu  th  hi n s  công b ng trong xã h i v  c  2 m t quy n l ụ   i và nghĩa v ,

ầ ủ ệ ả ự ệ ậ ấ ầ ờ ố góp ph n tích c c vào vi c c i thi n đ i s ng v t ch t, tinh th n c a Nhân dân,

ệ ố ự ứ ấ ả ọ ộ ộ đ ng viên h  ra s c lao đ ng s n xu t th c hi n t ụ ớ t nghĩa v  v i Nhà n ướ   c,

ấ ượ ộ ố ệ ầ nâng cao ch t l ể   ng cu c s ng chính mình. Góp ph n chung vào vi c phát tri n

ị ậ ự ộ ạ ị ươ kinh t ế ữ  gi gìn an ninh chính tr , tr t t an toàn xã h i t i đ a ph ng.

ụ ể  C  th :

ễ ệ ế ả ớ ị ế +     V i Chính sách mi n gi m thu  và vi c hoàn thu  Giá tr  gia tăng

ế ỉ ụ ế ộ ự ừ ệ ặ ờ ị ượ đ c C c thu  t nh Th a Thiên Hu ế th c hi n k p th i, đúng ch  đ .  Đ c bi ệ   t

ế ử ụ ự ệ ệ ễ ệ ễ ệ ấ ả ả   là vi c mi n gi m thu  s  d ng đ t nông nghi p đã th c hi n vi c mi n gi m

ộ ả ế ố ễ ả ờ ị ế ậ đ n t n h  gia đình. Gi i quy t t t chính sách mi n gi m k p th i, đúng ch  đ ế ộ

ệ ấ ấ ả ộ ộ ở đã đ ng viên các h  nông dân ph n kh i an tâm s n xu t trong nông nghi p.

ế ỉ ụ ư ừ ả ễ ế Nh  năm 2000 C c thu  t nh Th a Thiên Hu ế đã gi ả   i quy t mi n gi m

ế ử ụ ế ấ ấ ộ ợ ớ thu  s  d ng đ t 131.128 h  nông dân v i sô thu  là 9.650 t n thóc,  xoá n  cho

ế ễ ấ ả ấ ộ ề ộ h  nông dân 770 t n thóc. Mi n gi m v  thu  Nhà đ t cho 136.433 h /139.030

ấ ớ ố ế ễ ế ế ấ ả ầ ế   ộ ộ h  n p thu  nhà đ t v i s  thu  mi m gi m là 1.680 t n thóc. Đ n nay h u h t

ộ ượ ế ử ụ ễ ệ ấ các h  nông dân đã đ c mi n thu  s  d ng đ t nông nghi p ...

ể ạ ệ ệ ế ề ề V   hoàn   thu   GTGT,   đ   t o   đi u   ki n   cho   Doanh   nghi p   theo   ch ủ

ươ ủ ả ướ ồ ờ ề ệ ướ tr ng c a Đ ng và Nhà n c đ ng th i đ  cao trách nhi m tr ậ ủ   c Pháp lu t c a

ố ượ ế ạ ự ế ế ệ ộ ộ các đ i t ằ   ng n p thu  trong vi c kê khai n p thu , hoàn thu  t o s  công b ng

62

ế ụ ế ỉ ự ừ ệ ộ ệ trong xã h i. Trong 5 năm th c hi n vi c hoàn thu , C c thu  t nh Th a Thiên

ế ế ượ ơ ở ố ế ỷ ồ Hu  đã hoàn thu  cho 210  l t c  s , s  thu  đã hoàn là 74,67 t đ ng, trong

đó:

ế ượ ổ ứ ệ ử ụ ồ ố + Hoàn thu  cho 21 l ch c và Doanh nghi p s  d ng ngu n v n t t

ế ố ỷ ồ ODA, s  thu  đã hoàn: 13,36 t đ ng.

ế ượ ạ ộ ệ ấ ậ ẩ ả + Hoàn thu  cho 42 l t doanh nghi p ho t đ ng xu t nh p kh u và s n

ế ấ ấ ẩ ố ỷ ồ xu t gia công hàng xu t kh u, s  thu  hoàn: 33,2 t đ ng.

ế ế ộ ố ế + Hoàn thu  cho 147 l ượ ố ượ t đ i t ấ   ng n p thu  có s  thu thu  GTGT kh u

ơ ố ừ ầ ế ế ầ ớ ố ỷ ồ tr  đ u vào l n h n s  thu  GTGT đ u ra, s  thu  đã hoàn : 28,11 t đ ng.

ế 3.1.2. Hi u qu  công tác qu n lý thu   ế ể ệ ệ ả ỷ ọ ế ố ả ệ ả Hi u qu  công tác qu n lý thu  th  hi n qua t ữ  tr ng gi a 2 y u t chi

ế ớ ế ạ ộ ả ố ế ả ượ ề chí cho ho t đ ng qu n lý thu  v i k t qu  s  thu  thu đ c v  cho Ngân sách

hàng năm.

Ở ụ ế ỉ ừ ế ể ổ ớ C c thu  t nh Th a Thiên Hu  trong quá trình  đ i m i phát tri n đi

ỉ ượ ọ lên thì ch  tiêu này luôn đ ứ ế   ấ ớ c chú tr ng và quan tâm r t l n, vì đây là tiêu th c h t

ễ ấ ớ ự ế ả ọ ứ s c quan tr ng, có ý nghĩa th c ti n r t l n trong công tác qu n lý thu thu , liên

ừ ế ệ ế ả ắ ố ố ị   ự quan   đ n   vi c   s p   x p,   b   trí   nhân   l c,   b   trí   các   kho n   chi   cho   t ng   đ a

ươ ừ ấ ấ ậ ả ộ ợ ọ ph ứ   ng, t ng b  ph n qu n lý thu sao cho h p lý nh t, khoa h c nh t Tiêu th c

ấ ượ ứ ể ổ ớ ả này còn dùng đ  đánh giá quá trình đ i m i hình th c và ch t l ế   ng qu n lý thu .

ể ả ư ữ ế ấ ứ ạ ề ề Nh ng nh ng năm qua đ  gi i quy t v n đ  này còn có nhi u ph c t p không

ỉ ở ụ ế ả ướ ừ ch  riêng C c thu ế Th a Thiên Hu ế  mà chung ngành thu  c  n ệ   c, đó là vi c

ế ố ườ ế ầ ượ ả ả đ m b o y u t chi phí cho con ng i làm công tác thu  đang c n đ ả   c c i

ờ ố ấ ố ứ ệ ể ầ ậ ơ ể ạ ề ệ thi n h n, đ  đáp  ng nhu c u đ i s ng v t ch t t i thi u t o đi u ki n cho

ườ ự ế ể ệ ầ ả ố ng i qu n lý thu thu  an tâm công tác, góp ph n ch ng bi u hi n tiêu c c trong

ế ư ư ứ ế ầ ờ ượ công tác thu thu , th  nh ng th i gian qua yêu c u này ch a đáp  ng  đ c trong

63

ề ươ ộ ầ ủ ượ ạ ệ ậ ố ả b i c nh ti n l ng chung c a xã h i c n đ c xem xét l i. Tuy v y, hi u qu ả

ế ở ụ ế ỉ ữ ừ ả công tác qu n lý thu C c thu  t nh Th a Thiên Hu ế nh ng năm qua theo s ố

ệ ầ ướ ự ủ ổ ớ li u sau đây cũng đánh giá ph n nào h ng tích c c c a quá  trình đ i m i.

ộ ố ỉ ế ạ ỉ ệ ả ả ả B ng 3.3 : M t s  ch  tiêu hi u qu  công tác qu n lý thu thu  t i t nh TT­

Huế

Năm Năm Năm Năm Năm ỉ Ch  tiêu ĐVT

ổ ổ ỏ T ng thu (K)  T ng Chi phí b  ra (Z) ỷ ồ t ỷ ồ t đ ng  đ ng 2001 404,53 13,46 2002 456,20 13,72 2003 500,00 14,00 2004 709,43 14,48 2005 906,71 22,37

Trong đó :

ườ + Chi cho con ng i (v) ỷ ồ t đ ng 7,61 7,95 8,15 6,60 10,03

ỷ ồ t đ ng 4,85 5,77 5,85 7,88 12,34

ệ ả + Chi khác (c) Hi u qu  :

ỷ ố +  T  s  K/Z (P) l nầ 30,05 33,24 35,71 48,99 40,53

ỷ ố + T  s  K/V (P/v) l nầ 57,36 61,35

53,16 ế 107,49 ủ 90,40 ả ừ ụ ế Ngu nồ C c Thu  Th a Thiên Hu  và tính toán c a tác gi

ố ệ ệ ậ ả ấ ỏ ả Qua s  li u trên, nh n th y hi u qu  chi phí b  ra cho công tác qu n lý

ế ổ ớ ượ ầ ừ thu  qua quá trình đ i m i hàng năm đ c tăng lên d n, t ồ   ỏ  chi phí b  ra 1 đ ng

ượ ồ ượ ồ thu đ ủ c 30,05 đ ng c a năm 2001 đ ế   c tăng lên 33,24 đ ng năm 2002 và đ n

ệ ể ả ỉ ộ năm 2005 là 40,53. Có th  nói đây là m t ch  tiêu hi u qu  khá thành công trên 2

ề ặ ố ườ ố ượ ữ ặ m t : xét v  nhân t con ng i, m c dù trong nh ng năm qua s  l ng cán b ộ

ế ả ầ ừ ứ ế ỉ công ch c ngành  thu  gi m d n t 647 năm 2003 đ n năm 2005 ch  còn 630, th ế

ư ườ ữ ẳ ả ượ nh ng chi phí cho con ng i ch ng nh ng không gi m mà còn đ c tăng lên khá

ệ ậ ườ ả ớ l n đó là do vi c tăng thu nh p cho ng ế ả i làm công tác thu   đ m b o đúng yêu

ờ ố ứ ệ ậ ả ườ ầ c u c i thi n đ i s ng, tăng m c thu nh p. Tuy chi phí cho con ng i tăng lên

ư ệ ả ạ ươ ừ ồ nh ng hi u qu  đem l i cũng tăng t ứ ng  ng : t 1 đ ng chi phí cho con ng ườ   i

ế ượ ủ ồ ả làm công tác qu n lý thu  thu đ c 53,16 đ ng c a năm 2001 thì năm 2003 thu

64

ồ ồ ượ đ c 61,35 đ ng và năm 2005 là 90,4 đ ng.

Ế Ạ Ự Ả Ỉ Ừ   3.2.   TH C   TR NG   CÔNG   TÁC   QU N   LÝ   THU   T I   T NH   TH A

Ạ THIÊN HUẾ

ơ ấ ổ ứ ộ ế ừ ả ế 3.2.1. C  c u t ch c b  máy qu n lý c a ngành thu  Th a Thiên Hu

ộ ủ ơ ấ 3.2.1.1. C  c u b  máy

ế ị ộ ố Ngày 21/08/1990, B  Tài chính đã có Quy t đ nh s  314 TC/QĐ/TCCB v ề

ơ ở ụ ừ ụ ệ ế ế ậ ậ ố   vi c thành l p C c Thu  Th a Thiên Hu , trên c  s  sát nh p Chi c c thu qu c

ệ ủ ụ ế ế ậ ộ ở doanh, Chi c c Thu  CTN và b  ph n thu  nông nghi p c a S  tài chính theo h ệ

ọ ừ ố ươ ế ị ươ th ng ngành d c t Trung ng đ n đ a ph ng.

ế ồ ụ ứ ụ ụ ế ổ ộ ế   T  ch c b  máy c c thu  g m văn phòng c c thu  và 9 chi c c thu  (8

ụ ệ ế ế ố ồ huy n và thành ph  Hu ), trong đó Văn phòng c c thu  có 13 phòng, g m các

ử ế ế ế ạ ố ệ phòng thu qu c doanh, thu  nông nghi p, k  ho ch­k  toán, thanh tra­x  lý t ố

ụ ổ ứ ề ệ ề ộ ế ụ t ng v  thu , nghi p v , t ả    ch c cán b ­thi đua­tuyên truy n, hành chính, qu n

ỉ ướ ạ ấ lý  n ch , tr c b  và thu khác.

ế ậ ả Đ n năm 1999, thành l p thêm phòng qu n lý thu NQD, tách phòng TQD

ố ư ố ố thành 3 phòng : TQD kh i SX­XD­VT, TQD kh i l u thông­phân ph i và Đ u t ầ ư

ụ ệ ệ ậ ổ ướ n c ngoài; sáp nh p phòng nông nghi p vào phòng nghi p v  và đ i tên phòng

ụ ụ ệ thành nghi p v ­chính sách; tách phòng hành chính thành 2 phòng tài v  và hành

ả ị chính­qu n tr .

ế ế ụ ự ế ệ ề ả Đ n năm 2002, th c hi n đ  án c i cách hành chính thu , ti p t c thành

ỗ ợ ổ ứ ườ ộ ử ế ậ l p thêm 2 phòng H  tr  t ch c và ng i n p thu  và phòng x  lý thông tin­tin

ế ị ế ổ ự ệ ắ ứ ế ớ ọ h c. Năm 2004 th c hi n Quy t đ nh 218 s p x p t ch c m i, ngành thu  đã

ệ ế ế ầ ọ ố ỉ ừ   thu g n các đ u m i ch  còn 10 phòng và hi n nay ngày thu  TTHu  đang t ng

ự ổ ứ ứ ướ b c xây d ng mô hình t ch c theo ch c năng.

ố ượ ả ế ậ ế ệ ầ ộ Công tác qu n lý đ i t ng n p thu  là doanh nghi p h u h t t p trung

ụ ố ạ ụ ế ạ t i văn phòng c c, do đó s  thu ngân sách t ổ   i văn phòng c c chi m trên 80% t ng

ự ượ ế ỉ ứ ộ thu ngân sách ngành thu  t nh,trong lúc đó l c l ng cán b  công ch c văn phòng

ứ ế ổ ố ỉ ụ c c ch  chi m trên 1/5 t ng s  công ch c toàn ngành.

65

ứ ệ ụ 3.2.1.2. Ch c năng và nhi m v

ụ ủ ứ ụ ụ ế ệ ế ộ ừ   Ch c năng nhi m v  c a các Phòng, Chi C c thu  thu c C c thu  Th a

ế ư Thiên Hu  nh  sau:

ả ụ ưở ụ ị Giúp C c tr ế ề ng c c thu  v  công tác ­ Phòng Hành Chính ­ qu n tr :

ữ ế ư ư ể ắ ậ ế văn th , l u tr ; ti p nh n công văn đ n, chuy n công văn đi; mua s m trang

ế ị ươ ệ ệ ả ạ thi t b , ph ả ng ti n làm vi c; qu n lý tài s n trong ph m vi toàn ngành.

ử ụ ưở ụ ố ụ  Giúp c c tr ế ể ng c c thu  ki m tra các ­ Phòng thanh tra­ x  lý t t ng:

ộ ộ ế ộ ả ế ơ ạ ố ế ố ượ đ i t ng n p thu  và trong n i b  ngành, gi ư i quy t đ n th  khi u n i, t cáo

ấ ậ ố ự   ủ c a công dân theo pháp lu t; tham gia ch ng th t thu ngân sách trong lĩnh v c

thu .ế

ổ ứ ụ ộ ạ ề Giúp c c tr ưở   ng ­ Phòng t ch c cán b ­đào t o­thi đua tuyên truy n:

ử ụ ứ ệ ề ả ạ ộ ộ ổ t ch c đi u hành b  máy, s  d ng cán b  có hi u qu , đào t o và đào t o l ạ ạ   i

ứ ổ ứ ạ ộ ộ đ i ngũ cán b  theo ng ch công ch c; t ch c phong trào thi đua trong toàn ngành

ự ế ề ệ ế ạ và th c hi n k  ho ch tuyên truy n thu .

ụ ưở ứ ướ ụ ế ệ ụ  Giúp C c tr ng C c thu  nghiên c u h ẫ ng d n, ­ Phòng nghi p v :

ế ể ỉ ạ ụ ự ể ệ ế ậ ch  đ o ki m tra các chi c c thu  tri n khai th c hi n đúng các lu t thu , chính

66

ế ệ sách thu  hi n hành.

Ụ T NG C C THU

Á

Ế Ỉ

C C THU  T NH TH A THIÊN HU

l

Phòng Tài vụ

Phòng k  ế ho ch ạ ợ ổ t ng h p

Phòng thu  ệ ướ  phí tr c  ạ b  & thu  khác

P.Tổ ch cứ cán bộ ĐT­TĐ­TT

Phòng  qu n lýả nẤ chỉ

Phòng thuế Qu cố doanh

Phòng  Nghi pệ  vụ thuế

Phòng x  lýử thông tin & tin h cọ

Phòng  Hành  chánh Qu nả trị

Phòng  Thanh tra x  lýử ố ụ t  t ng

Phòng  thuế Ngoài qu cố doanh

Chi c c ụ thuế huy nệ Phú Vang

Chi c cụ thu  ế thành phố Huế

Chi c c ụ thuế huy nệ ả Qu ng Đi n

Chi c c ụ thu  ế huy nệ ươ H ng Trà

Chi c cụ thuế huy nệ Phú L cộ

Chi c c ụ thu  ế huy nệ Nam Đông

Chi c cụ thu  ế huy nệ iướ  A L

Chi c cụ thu  ế huy nệ Phong  Đi nề

Chi c cụ thuế huy nệ ươ  H ng  Th yủ

67

ệ ố ơ ồ ổ ứ ộ ừ ế ế S  đ  2 : H  th ng t ch c b  máy ngành Thu  Th a Thiên Hu  cũ

ố ụ ưở ế ướ ụ Giúp C c tr ng c c thu  h ẫ   ng d n ­ Phòng Thu Ngoài Qu c doanh:

ủ ệ ệ ể ộ ố ki m tra vi c thu n p ngân sách c a các doanh nghi p ngoài qu c doanh, công ty

ơ ở ữ ệ ế ạ ợ ộ trách nhi m h u h n, h p tác xã và các c  s  kinh doanh n p thu  theo ph ươ   ng

ừ ấ pháp kh u tr .

ố ụ ưở ế ướ ụ ể ẫ Giúp c c tr ng c c thu  h ng d n ki m tra ­ Phòng Thu Qu c Doanh:

ệ ộ ướ ủ ệ ướ ệ vi c thu n p ngân sách nhà n c c a các doanh nghi p nhà n c, doanh nghi p có

ầ ư ướ ố v n đ u t n c ngoài.

ổ ế ụ ưở ụ ợ ợ   Giúp c c  tr ế ổ ng  C c  thu   t ng h p  xây ạ ­ Phòng  K  ho ch­t ng h p:

ế ướ ự ủ ụ ế ể ổ ự d ng, phân b  và ki m tra d  toán thu thu  và thu khác c a C c Thu ; h ẫ   ng d n,

ế ậ ỉ ạ ụ ự ự ể ế ệ ổ ch  đ o và ki m tra các Chi c c Thu  l p, phân b , th c hi n d  toán thu thu  và

thu khác.

ấ ỉ ụ ưở ế ậ ụ ạ ậ ế  Giúp c c tr ấ   ế ng C c thu  l p k  ho ch nh n in  n, ­ Phòng  n ch  thu :

ỉ ổ ấ ế ế ạ ấ ỉ ượ ấ ộ ấ c p phát  n ch ; t ứ  ch c, thi t k , in  n các lo i  n ch  đ c B  Tài chính u ỷ

ụ ụ ị ủ ề ặ ả ờ quy n, ph c v  k p th i cho công tác thu ngân sách c a ngành và qu n lý ch t ch ẽ

ỉ ạ ấ các lo i  n ch .

ế ướ ạ ụ ưở ế ổ ụ giúp c c tr ng C c thu  t ứ  ch c và ­ Phòng thu  tr c b ­thu khác:

ế ướ ả ạ ấ ấ ả ạ ồ qu n lý thu thu  tr c b  và các ngu n thu khác. Qu n lý c p phát các lo i  n ch ỉ

ủ ẽ ể ả ả ặ ị theo quy đ nh c a ngành, ki m tra ch t ch  các kho n thu do phòng qu n lý phân

ụ ế ấ c p cho chi c c thu  thu.

ụ ưở ẽ ặ ả ế   ng qu n lý ch t ch  tài chính ngành thu , ­ Phòng Tài V :ụ   Giúp C c tr

ự ủ ệ ệ ể ấ ị th c hi n c p phát và ki m tra vi c thu chi tài chính theo quy đ nh c a nhà n ướ   c

ạ trong ph m vi ngành.

ử ụ ưở ụ ế ả ọ  Giúp C c tr ng C c thu  qu n lý, phát ­ Phòng x  lý thông tin và tin h c:

ế ị ể ọ ươ ử ề tri n công tác tin h c trong ngành thu  đ a ph ế ủ   ng và x  lý thông tin v  thu  c a

ố ượ ụ ế ế ả ộ ợ ổ các đ i t ế ủ   ng n p thu  do C c thu  qu n lý và t ng h p thông tin thu thu  c a

68

ỉ toàn t nh.

ụ ệ ế ụ ưở ự ệ ố   Giúp c c tr ng th c hi n k ế ­ Các chi c c thu  Huy n, Thành ph :

ự ạ ề ạ ố ượ ụ ể ho ch thu hàng năm, đi u hành nhân s  t i chi c c, ki m tra các đ i t ộ   ng n p

ả ạ ố ế ế ề ủ ụ ẩ ế thu , gi i quy t các khi u n i t ụ    cáo theo th m quy n c a Chi c c. Báo cáo lên c c

ưở ệ ượ ữ ể ụ ề ẩ ả ế tr ng nh ng vi c v t quá th m quy n đ  c c gi i quy t..

ế ừ ố ế 3.2.2. Tình hình phân b  CBCC ngành Thu  Th a Thiên Hu

ụ ụ ế ế ế ổ ỉ ừ   Năm 2000 T ng C c thu   đã giao ch  tiêu biên ch  cho C c Thu  Th a

ế ể ả ộ ố ộ ố ượ Thiên Hu  là 620 lao đ ng. Tuy nhiên, đ  qu n lý t t toàn b  đ i t ộ ng n p thu ế

ả ử ụ ự ượ ụ ệ ế ộ ỉ hi n nay, C c thu  đã ph i s  d ng thêm l c l ng lao đ ng ngoài ch  tiêu biên

ế ượ ờ ạ ồ ộ ợ ồ ợ ồ ị ch  đ c giao, bao g m: lao đ ng h p đ ng có th i h n xác đ nh (h p đ ng dài

ắ ạ ả ả ộ ộ ồ ộ ợ ạ h n) kho ng 50 lao đ ng và lao đ ng h p đ ng ng n h n kho ng 200 lao đ ng.

ố ớ ứ ệ ộ ố ố ị Đ nh m c lao đ ng đ i v i các doanh nghi p qu c doanh và ngoài qu c doanh bình

ả ỗ ộ ừ ố ượ ế ệ quân m i cán b  qu n lý t 15 đ n 20 doanh nghi p. S  l ộ ng cán b  CNV đ ượ   c

ơ ấ ổ ứ ư ả ố b  trí theo c  c u t ch c hành chính nh  sau (xem b ng 6 trang 72).

ừ ế ả ị ế 3.2.3. Công tác qu n lý thu thu  trên đ a bàn t nh Th a Thiên Hu

ỉ ả ấ 3.2.3.1. Phân c p qu n lý thu

ể ừ ế ớ ế ậ ờ K  t ngày 01 tháng 01 năm 1999, có hai lu t thu  m i ra đ i đó là thu  giá

ệ ế ế ậ ậ ị ậ   tr  gia tăng thay lu t thu  doanh thu và thu  thu nh p doanh nghi p thay cho lu t

ế ợ ứ ử ổ ổ ộ ố ậ ế ế ả thu  l i t c và s a đ i b  sung m t s  lu t thu  thu  khác, công tác qu n lý thu ế

ổ ơ ả ự ề ế ả ấ ả đã có s  thay đ i c  b n v  quy trình qu n lý thu  và phân c p qu n lý thu.

ế ự ệ ế ả ấ ả ụ Theo phân c p qu n lý hi n hành, C c thu  tr c ti p qu n lý thu các doanh

ệ ướ ầ ư ướ ệ ố nghi p nhà n c, các doanh nghi p có v n đ u t n ơ ở c ngoài, các c  s  kinh doanh

ế ố ộ ươ ừ ế ể ề ấ ngoài qu c doanh n p thu  theo ph ng pháp kh u tr , thu  chuy n quy n s ử

ấ ệ ướ ạ ố ớ ấ ả ụ d ng đ t, l phí tr ấ   c b  đ i v i xe ôtô, mô tô, nhà đ t và các kho n thu khác c p

ệ ế ố ộ ươ ấ ỉ t nh. Riêng các doanh nghi p ngoài qu c doanh n p thu  theo ph ng pháp kh u tr ừ

69

ế ượ ư ượ ạ ả thu  đ ấ c phân c p nh  đ c trình bày t i b ng 3.4.

ố ổ ứ ộ ế ả B ng 3.4 : Tình hình phân b , t ứ  ch c cán b  công ch c ngành thu  TT­Hu

2003 2004 2005 ỉ Ch  tiêu S  ố TT

ổ 1 ố T ng s  CBCC SL 670 SL 680 SL 674 ế So sánh  2005/2003 +/­ 4 % 100,60

% 100,0 0 96,57 642 % 100,0 0 94,41 630 % 100,0 0 93,47 ­17 97,37 1,1 Trong   đó   :   Biên 647

ồ 23 3,43 38 5,59 44 6,53 21 191,30 chế ợ 1,2  H p đ ng

2

Phân theo trình  ộ đ   chuyên môn : 2,1 Trên ĐH ạ ọ 2,2 Đ i h c 670 1 228 100 0,15 34,03 680 1 230 100 0,15 33,82 674 3 245 100 0,45 36,35 4 2 17 100,60 300,00 107,46

2,3 Trung h cọ 390 58,21 395 58,09 374 55,49 ­16 95,90

ơ ấ 2,4 S  c p và khác 51 7,61 54 7,94 52 7,72 1 101,96

3 iớ 670 680 674 4 100,60

Phân   theo   gi tính 3,1 Nam 3,2 Nữ

4 463 207 670 468 212 680 469 205 674 6 ­2 4 101,30 99,03 100,60

Phân theo ch cứ   năng 4,1 CB qu n lýả 416 100,0 0 69,10 30,90 100,0 0 62,09 427 100,0 0 68,82 31,18 100,0 0 62,79 407 100,0 0 69,58 30,42 100,0 0 60,39 ­9 97,84

254 37,91 253 37,21 267 39,61 13 105,12

5 670 680 674 4 100,60

4,2 CB chuyên môn,  ệ ụ nghi p v  và # Phân   theo   đ nơ   vị

ế

70

5,1 Văn phòng c cụ 5,2 CCT T/ph  Huố 5,3 Phong đi nề ề ả 5,4 Qu ng đi n ươ 5,5 H ng trà 5,6 Phú vang ươ 5,7 H ng th y 5,8 Phú l cộ 5,9 Nam đông 5,10 A l iướ 127 254 39 39 53 57 38 33 15 15 100,0 0 18,96 37,91 5,82 5,82 7,91 8,51 5,67 4,93 2,24 2,24 127 254 40 39 54 58 38 39 15 16 100,0 0 18,68 37,35 5,88 5,74 7,94 8,53 5,59 5,74 2,21 2,35 132 251 39 39 53 54 38 38 15 15 100,0 0 19,58 37,24 5,79 5,79 7,86 8,01 5,64 5,64 2,23 2,23 5 ­3 0 0 0 ­3 0 5 0 0 103,94 98,82 100,00 100,00 100,00 94,74 100,00 115,15 100,00 100,00

71

ụ ế ế ồ (Ngu n : C c Thu  TT­Hu ).

ả ấ ả ố ng n p thu  ngoài qu c doanh

ố ượ B ng 3.5 : Tình hình phân c p qu n lý đ i t ươ ộ ấ ừ ế n p thu  theo ph ế ộ ng pháp kh u tr

Đ n vơ ị ố S  ĐTNT ố ấ c p mã s S  ĐTNT ỉ ư ng ng,ngh  kinh doanh ố S  ĐTNT ề   ủ y quy n cho chi c cụ Số T T

%

1 Tp Huế SL 1.352 80,9 SL 533 % 68,8 SL 158 96,9

Phong đi nề

26 25 ố S  ĐTNT VP.C cụ   thuế  qu n lýả % SL % 66 77,0 1 3 1 1,5 1,4 0,4 0,1 23 24 3,0 3,1 ­ ­ 0,0 0,0

Phú vang

57 89 117 3,2 5,1 6,7 2,6 5,0 7,7 21 41 63 36 47 52 4,6 6,1 6,7 ­ 1 2 0,0 0,6 1,2

25 2

63 7 19

2 3 Qu ng ả đi nề ươ 4 H ng trà 5 ươ 6 H ng  th yủ Phú l cộ 7 8 Nam đông 9 A l ổ ộ 3,1 0,2 0,0 100,0 4,6 0,6 2,5 100,0 1,2 0,0 0,0 100,0 iướ T ng c ng 3,6 0,4 1,1 1.755 100,0 36 5 19 775 2 ­ ­ 163

81 7

ở ế ụ ừ ư ế ạ ầ Ngu nồ : S  K  Ho ch Đ u T   và C c Thu  Th a Thiên

Huế

ụ ệ ấ ả ố C p chi c c: qu n lý thu các doanh nghi p ngoài qu c doanh theo ph ươ   ng

ấ ừ ượ ơ ở ộ ể ộ ế ề ỷ pháp kh u tr đã đ c u  quy n, các c  s , h  kinh doanh cá th  n p thu  theo

ươ ế ử ụ ự ế ế ế ề ệ ấ ph ấ   ng pháp tr c ti p, thu  s  d ng đ t nông nghi p, thu  ngh  cá, thu  nhà đ t

ả ệ ệ ị và các kho n l ố  phí phát sinh trên đ a bàn Huy n, thành ph .

ậ ợ ệ ề ệ ạ ấ ả ả Vi c phân c p qu n lý t o đi u ki n thu n l ế   i cho công tác qu n lý thu thu ,

ệ ậ ủ ộ ế ể ấ ả ạ ộ   ch  đ ng trong vi c l p k  ho ch ki m tra tình hình s n xu t kinh doanh, thu n p

ơ ở ắ ấ ừ ế ề ế ể ạ ả thu . Trên c  s  n m sát tình hình s n xu t t ng ngành ngh , có k  ho ch ki m tra

72

ả ự ờ ả ề ề ằ ặ ị ỉ ế ho c đi u ch nh k p th i đ m b o s  công b ng v  thu .

ố ượ ề ế ạ ự ậ ợ ộ ở ờ V  phía đ i t ng n p thu  t o s  thu n l ệ ậ i trong vi c l p và g i t khai

ả ờ ị ướ ế ạ ự ự ắ ề ế thu , gi i đáp k p th i các v ng m c v  chính sách thu , t o s  t ệ    giác trong vi c

ế ộ kê khai n p thu .

ộ ố ồ ạ ẫ ề ừ ự ệ ệ ỷ Tuy nhiên v n còn m t s  t n t ầ   i: do th c hi n vi c u  quy n t ng ph n

ệ ệ ạ ẩ ả ướ ẫ công vi c nên còn x y ra tình tr ng đùn đ y trách nhi m, h ng d n chính sách

ế ế ố ượ ế ư ị ố ợ ư ự ộ ờ thu , k  toán cho các đ i t ồ   ng n p thu  ch a k p th i. Ch a có s  ph i h p đ ng

ụ ụ ư ế ế ệ ể ậ ợ ể   ộ ữ b  gi a các Chi c c thu  và C c thu  trong vi c ki m tra, t p h p và l u chuy n

ả ưở ế ế ờ ờ t ế  khai tính thu  làm  nh h ặ   ế ng đ n th i gian tính thu  và ra thông báo thu . M t

ề ố ượ ệ ấ ổ ộ khác vi c cung c p và trao đ i các báo cáo, thông tin v  đ i t ế ữ   ng n p thu  gi a

ư ấ ả ộ ượ ả ưở ế ậ các c p, các b  ph n qu n lý ch a đ ố c thông su t làm  nh h ng đ n công tác

ả qu n lý chung.

ố ượ ả ớ ế ộ ươ ấ ừ 3.2.3.2. Công tác qu n lý v i các đ i t ng n p thu  theo ph ng pháp kh u tr

ố ớ ệ ướ a, Đ i v i doanh nghi p nhà n c

ế ố ế ướ ữ ề Trong n n kinh t qu c gia, kinh t nhà n c luôn gi ằ   ủ ạ  vai trò ch  đ o, nh m

ướ ể ế ướ ầ ế ị đ nh h ng phát tri n kinh t đúng h ng cho các thành ph n kinh t khác, trong đó

ệ ướ ế ứ ộ ị ế ậ ọ doanh nghi p nhà n c chi m m t v  trí h t s c quan tr ng. Chính vì v y Nhà

ầ ư ư ồ ờ ị ướ n c ta luôn quan tâm đ u t và có các chính sách  u đãi riêng, đ ng th i quy đ nh

ế ộ ữ ổ ẽ ề ế ộ ủ ủ ế ầ ả ặ ch t ch  v  ch  đ  gi ả  s  sách k  toán đ y đ  và đ m b o tuân th  ch  đ  thu

ố ủ ư ề ể ồ ị ộ n p NSNN cũng nh  các quy đ nh v  thanh tra, ki m tra ngu n v n c a Nhà n ướ   c.

ừ ế ặ ệ ọ ồ Ngu n thu t ự  khu v c kinh t này có ý nghĩa đ c bi ở   t quan tr ng trong NSNN, b i

ế ỷ ọ ươ ố ớ ơ ấ ặ ồ ệ ị nó chi m t tr ng t ng đ i l n trong c  c u ngu n thu và đ c bi ổ t là tính  n đ nh.

ấ ừ ặ ế ổ ụ ể ạ ộ ứ ọ Xu t phát t đ c đi m đó, C c thu  t ch c giám sát m i ho t đ ng kinh doanh

ừ ệ ườ ể ệ ố ộ ớ trong t ng doanh nghi p, tăng c ng ki m tra đôn đ c thu n p sát v i nghi p v ụ

ế ế ộ ự ữ ệ ế ả ơ kinh t phát sinh, th c hi n nghiêm ch  đ  hoá đ n, k  toán. Nh ng kho n chi

ế ộ ứ ả ượ ạ ừ ỏ ợ ngoài ch  đ , không có ch ng t ừ ợ ệ  h p l ph i đ c lo i tr ra kh i chi phí h p lý

ị ợ ứ ế ẩ ươ ứ ệ ế ế ể khi xác đ nh l i t c tính thu , kh n tr ng duy t quy t toán thu , thu d t đi m các

73

ả ồ ỗ ự ế ế ể ặ ạ ọ ề kho n t n đ ng. Ngành thu  có nhi u n  l c đ t ra k  ho ch ki m tra th ườ   ng

ấ ố ớ ế ợ ể ể ớ ọ ộ ơ ố ị ớ   xuyên k t h p v i ki m tra tr ng đi m, đ t xu t đ i v i các đ n v  có s  thu l n;

ở ổ ế ừ ậ ậ ộ ệ   m  s  theo dõi, ghi chép c p nh t tình hình kinh doanh, n p thu  t ng doanh nghi p

ể ế ờ ắ ự ằ ắ ồ ố ỡ ị qu c doanh, đ ng th i n m b t khó khăn đ  ki n ngh  tháo g , nh m tăng s  phát

ể ạ ớ ỹ ướ tri n kinh doanh cho các DN t o tích lu  ngày càng l n cho ngân sách nhà n c.

ế ự ủ ế ụ ệ ế ệ ả Vi c qu n lý thu thu  ch  y u do văn phòng c c thu  th c hi n theo quy

ế ố ớ ệ ủ ụ ế ả ổ ằ   trình qu n lý thu thu  đ i v i các doanh nghi p c a T ng c c thu  ban hành. Nh m

ệ ố ự ế ệ ậ ậ ờ ồ ị th c hi n t t hai lu t thu  giá tr  gia tăng và thu nh p doanh nghi p, đ ng th i áp

ự ế ế ệ ạ ả ả ả ế ụ d ng c i ti n quy trình qu n lý thu thu  các lo i thu  khác, th c hi n c i cách

ế ế ầ ớ ả ụ ệ ươ qu n lý hành chính thu , ti n d n t i vi c áp d ng ph ả ng pháp qu n lý thu thu ế

ạ ự ệ ự ế ộ ờ ủ hi n đ i­t tính, t khai và n p thu , thông qua t khai hàng tháng c a các doanh

ố ượ ệ ế ế ơ ế ự ộ ộ nghi p, c  quan thu  ra thông báo thu  và đ i t ng n p thu  t ạ    n p vào kho b c.

ố ở ự ư S  thu qua các năm khu v c này nh  sau :

ả ậ ộ ậ ị

ệ   B ng 3.6 : Tình hình l p b  thu  (giá tr  gia tăng & thu nh p doanh nghi p) ự ố ế khu v c qu c doanh

ệ ồ ĐVT : tri u đ ng

ỉ Ch  tiêu Năm 2003 Năm 2004 Năm 2005

ế ậ ộ

So sánh 05/03 % +/­ 104,76 9 112,19 8.443,6 68,52 ­9.155,2

Số  TT 1 2 3 4 ổ ố T ng s  ĐTNT ổ T ng thu  l p b ợ ố ỳ N  cu i k ỷ ệ ợ T  l n  (%) 189 69.252,5 29.083,2 42,00 192 73.353,6 15.663,6 21,35 198 77.696,1 19.928 25,65

ụ ừ ế ế ồ Ngu n:  C c Thu  Th a Thiên Hu  2006

ả ở ề ệ ố ớ ậ Nhìn qua b ng 3.6 trên v  vi c báo cáo chung đ i v i tình hình l p b ộ

ấ ố ố ượ ế ứ ủ ự ế thu , ta th y s  đ i t ng và m c đóng góp NS c a khu v c kinh t ề    này tăng đ u.

ỷ ệ ợ ọ ế ớ ố ư Nh ng t n  đ ng cũng khá l n, nguyên nhân là do công tác quy t toán cu i năm l

ư ế ậ ộ ị ướ ố ti n hành còn ch m, ch a huy đ ng k p vào ngân sách nhà n ọ   ế ồ c s  thu  t n đ ng

74

ồ ạ ế ặ ứ ư ả ộ sau quy t toán. M c dù còn t n t i hình th c cán b  chuyên qu n nh ng công tác

ệ ế ẽ ệ ặ ả ạ ẫ qu n lý lo i hình doanh nghi p này v n còn thi u ch t ch , vi c kê khai thu ế

ố ượ ờ ị ờ ộ ờ ặ không đúng th i gian quy đ nh, s  l ng sai sót trên t khai ho c không n p t khai

ủ ệ ề ễ ế ế ầ ả ờ ị ẫ v n còn nhi u; mi n gi m và quy t toán thu  không k p th i và đ y đ . Hi n nay

ự ủ ộ ư ệ ẫ ự ủ ố ế ộ các doanh nghi p v n ch a có s  ch  đ ng, t giác n p đ  s  thu  đã kê khai vào

ướ ờ ạ ủ ế ậ ị ạ kho b c nhà n c theo th i h n quy đ nh c a lu t thu  mà có t ư ưở  t ng trông ch ờ

ộ ố ế ế ộ ơ ị ệ vào thông báo thu . M t s  doanh nghi p n p thu  không đúng n i quy đ nh làm

ả ưở ụ ế ế ế ế ạ nh h ng đ n công tác h ch toán k  toán. Trong năm 2005 C c thu  TTHu  đã

ươ ứ ằ ạ ả ổ thay đ i ph ộ ủ   ự ủ ộ ng th c qu n lý, nh m t o ra s  ch  đ ng trong công tác thu n p c a

ố ợ ủ ẫ các DN, tuy nhiên s  n  c a các DN v n còn cao.

ố ớ ầ ư ướ ệ ố b,  Đ i v i doanh nghi p có v n đ u t n c ngoài

ầ ư ướ ừ ậ ượ ừ ế ỉ T  khi Lu t Đ u t n c ngoài đ c ban hành, t nh Th a Thiên Hu  đã

ế ư ự ự ể ố   nhanh chóng xây d ng các chính sách, quy ch    u đãi đ  thu hút các d  án có v n

ố ự ữ ậ ầ ư ướ đ u t n c ngoài (FDI). Chính vì v y, trong nh ng năm qua s  d  án ĐTNN tăng

ặ ộ ệ ệ ố ố lên m t cách nhanh chóng, đ c bi t kh i các doanh nghi p có v n đ u t ầ ư ướ   c  n

ự ệ ế ố ỉ ngoài. Tính đ n nay trên toàn t nh đã có 25 d  án và 4 doanh nghi pcó v n đ u t ầ ư

ề ể ở ướ n ầ   ệ c ngoài , trong đó có nhi u doanh nghi p đã phát tri n tr  thành con chim đ u

ả ỉ ủ ư ệ đàn c a ngành công nghi p nói rieng và c  t nh nói chung nh : Công ty Bia, công ty

ự ế ẻ ủ ỉ ố LuckVaxy,.... Tuy là khu v c kinh t ầ   ư  non tr  c a t nh nhà nh ng các DN có v n đ u

ươ ầ ồ ư ướ t  n c ngoài đã v n lên hàng đ u trong đóng góp ngu n thu cho NSNN, v i s ớ ố

ế ạ ộ ớ ổ ố ỷ ố ượ đ i t ư ng n p thu  không l n nh ng t ng s  thu đ t 355,6 t ế , chi m t ỷ ệ  l 54,3%

ự ế ả ợ ệ ậ (năm 2005). Đây cũng là khu v c kinh t làm ăn có hi u qu , l ờ   i nhu n tăng, đ i

ầ ị ả ế ố ấ ề ộ ỉ ổ ố s ng công nhân cao,  n đ nh góp ph n gi i quy t t t v n đ  lao đ ng cho t nh nhà...

ộ ố ự ố ợ ớ ơ ủ ộ ế ắ ầ   Ngành thu  đã ch  đ ng ph i h p v i c  quan liên quan n m toàn b  s  d  án đ u

ạ ộ ư ề ế ố ố ờ ị ỉ ỉ ư t trên đ a bàn t nh v  các ch  tiêu: s  đang ho t đ ng, s  đã h t th i gian  u đãi v ề

ấ ử ụ ế ắ ự ệ ậ ủ ừ thu , n m rõ di n tích đ t s  d ng c a t ng d  án, tình hình thu nh p cá nhân đ ể

ủ ừ ế ệ ả ả ề   tính và thu đ  các kho n thu  phát sinh trong t ng doanh nghi p, các kho n ti n

75

ặ ướ ế ố ể ậ ặ ặ ấ thuê m t đ t, m t n ồ ơ c, m t bi n. L p h  s  theo dõi các y u t ế    có liên quan đ n

ự ể ệ ế ệ ế ế ế ả ộ các kho n thu ; th c hi n ki m tra vi c kê khai n p thu , quy t toán thu  và các

ế ử ế ồ ứ ể ạ ả ố ọ ừ   kho n thu khác, thu d t đi m s  thu  t n đ ng; kiên quy t x  lý các vi ph m, t ng

ế ộ ề ế ỷ ươ ự ệ ệ ướ ư b c đ a vi c th c hi n các ch  đ  vào n  n p k  c ng. Tuy nhiên tình hình n ợ

ủ ự ế ả ớ ọ đ ng c a khu v c kinh t này còn l n, nguyên nhân không ph i vì các DN không có

ủ ươ ả ộ ộ ố ủ ỉ ượ ể ạ kh  năng n p mà là do ch  tr ng c a t nh cho phép m t s  DN đ c đ  l ộ   i m t

ầ ư ể ầ ộ ố ự ợ ọ ư ề ấ ph n đ  tái đ u t . Ngoài ra m t s  d  án còn n  đ ng ti n thuê đ t ch a gi ả   i

ế ứ ể ế ặ ợ ố ồ ư   quy t d t đi m trong các h p đ ng; ho c là do công tác quy t toán cu i năm ch a

ờ ả ả ả ộ ị k p th i đ m b o huy đ ng các kho n thu vào ngân sách.

ố ớ ệ ộ ố ươ ấ c, Đ i v i doanh nghi p ngoài qu c doanh n p theo ph ng pháp kh u tr ừ

thuế

ữ ấ ừ ự ậ ờ ế ầ Nh ng năm g n đây nh t là t khi có lu t DN ra đ i, khu v c kinh t này

ể ấ ự ạ ạ ộ ọ ị phát tri n r t sôi đ ng, đa d ng, nhanh chóng t o v  trí quan tr ng trong s  phát

ể ế ủ ỉ ủ ụ ậ ớ ả ể ơ ề tri n kinh t c a t nh nhà. V i th  t c thành l p và gi ả i th  đ n gi n nhi u doanh

ố ươ ạ ạ ể ổ ố nhân đã m nh d n b  v n làm ăn do đó s  l ng dn phát tri n nhanh chóng, đông

ứ ạ ữ ệ ả ả ặ ờ th i cũng đ t ra nh ng khó khăn, ph c t p trong công tác qu n lý.Vi c qu n lý thu

ế ố ớ ự ệ ệ ươ ự ư thu  đ i v i các doanh nghi p này cũng th c hi n quy trình t ng t nh  doanh

ệ ướ ố ượ ư ế ứ ạ nghi p nhà n ả c, nh ng công tác qu n lý thu thu  các đ i t ơ   ng này ph c t p h n

nhi u. ề

ế ớ ế ả ư ự ệ ậ ả Qua hai năm th c hi n hai lu t thu  m i k t qu  nh  sau (b ng 9 trang 78)

ả ạ ượ ặ ề ướ ủ ự ế M c dù k t qu  đ t đ c qua các năm c a khu v c này có chi u h ng tăng

ồ ạ ụ ể ộ ố ư ể ẫ ọ ạ ầ d n, nh ng bên c nh đó v n còn t n t i, c  th  m t s  ngành tr ng đi m:

ế ế ả ả ế ố ượ ủ ế ự ệ ­ Ngành ch  bi n h i s n: s  thu  thu đ ậ   c tăng ch  y u khi th c hi n lu t

ế ế ả ả ế ế ệ ể ầ ứ   thu  GTGT h u h t các doanh nghi p ch  bi n hàng h i s n chuy n sang mua đ t

ủ ệ ẩ ấ ạ ấ ừ bán đo n không  y thác xu t kh u. Tuy nhiên vi c kh u tr ố  kh ng t ỷ ệ  l 5% giá

ệ ủ ườ ự ế ể ể ấ mua nguyên li u c a ng i tr c ti p khai thác cũng r t khó ki m tra, ki m soát làm

76

ả ưở ấ ớ ế ả nh h ế ng r t l n đ n k t qu  thu.

ừ ố ả ấ ế ơ ị B ng 3.7 : Tình hình thu thu  đ n v  kh u tr  ngoài qu c doanh

ệ ơ ồ ị Đ n v  tính : tri u đ ng

2003 2004 2005

Ngành nghề S  thuố % S  thuố % S  thuố % Số  T T

ổ 100,00 100,00 So sánh (%) 2005/ 2004/ 2004 2003 100,00 165,09 107,08 ố T ng s

ả 50,97 76,90 1 74,75 249,09 104,08 ấ ­ S n xu t

162,69 161,47 73,79 109,96 252,35 104,17 ả ả   + CB h i s n ướ c đá   + SX n ­ XDCB

9.766,3 0 7.299,9 0 35,2 45,6 7.219,1 0 133,7 1,53 1,26 2 5.524,6 0 2.815,7 0 13,4 56,2 2.746,1 0 84,3 9.120,8 0 7.013,5 0 21,8 61,8 6.929,9 0 114,6 1,37 135,94 116,67 ng

3,32 109,5 24,2 324,3 10,29 4,56 3 58,8 25,5 568,4 91,2 23,4 415,6 155,1 120 91,76 103,42 78,03 73,12

ế ậ 20,56 37,22 17,29 4 76,70 127,35 t p 2.008,4 0 2.056,2 0 1.577,1 0 ươ ­ Th nghi pệ   + Xăng d uầ   + Xe máy ­ Ăn u ng–ố ụ d ch v ­ Kinh t thể

ụ ế ế ồ (Ngu n : C c Thu  TT­Hu ).

ạ ộ ơ ả ự ự ệ ế ậ ­ Ngành xây d ng c  b n khi th c hi n Lu t thu  GTGT ho t  đ ng xây

ơ ả ượ ủ ế ả ố ị ị ự d ng c  b n đ ủ   c gi m 50% thu  GTGT (theo Ngh  đ nh s  78/CP c a Chính ph ),

ờ ượ ừ ế ầ ủ ụ ế ầ ị ị ồ đ ng th i đ ấ c kh u tr thu  đ u vào c a h u h t giá tr  hàng hoá, d ch v  mua

ậ ấ ừ ố ớ ấ ộ ố ỏ vào, th m chí cho kh u tr ố  kh ng t ỷ ệ  l 3% đ i v i đ t, đá, cát s i. M t s  công

ộ ứ ư ứ ệ ế ố ố ờ ị ậ   trình đã  ng v n nh ng doanh nghi p kê khai không k p th i, ti n đ   ng v n ch m

ớ ế ạ ộ ư ượ ư ặ ộ so v i ti n đ  thi công ho c công trình đã đi vào ho t đ ng nh ng ch a đ ế   c quy t

ư ế ế ấ ầ ớ ơ toán. Do đó h u nh  thu  GTGT phát sinh th p h n so v i thu  doanh thu tr ướ   c

đây.

ự ề ầ ướ ự ệ ­ V  lĩnh v c kinh doanh xăng d u: tr c đây th c hi n khoán doanh thu

ỷ ồ ứ ệ ế (bình quân 1,37 t đ ng/năm/doanh nghi p), m c thu  khoán khá cao (bình quân

77

ệ ế ệ ệ ế ậ ộ ự 22,4 tri u/năm/doanh nghi p). Sau khi th c hi n Lu t thu  GTGT n p thu  theo

ươ ừ ệ ấ ấ ph ầ   ng pháp kh u tr , các doanh nghi p này có doanh thu kê khai cao g p 2,42 l n

ư ữ ệ ớ ớ ố ấ   so v i doanh thu khoán nh ng do s  chênh l ch gi a giá bán v i giá mua th p

ệ ả ừ ế ồ ố (chênh l ch giá kê khai kho ng t ả    30­60 đ ng/lít) nên s  thu  GTGT kê khai ph i

ế ấ ướ ộ n p th p so thu  khoán năm 1998. Nguyên nhân khác là do nhà n ị c quy đ nh giá

ữ ể ế ệ ầ ờ ơ tr n nên vào nh ng th i đi m khan hi m hàng, doanh nghi p có bán cao h n giá

ơ ổ ả ả ự ế ư ế ầ tr n nh ng không ph n  nh vào hoá đ n s  sách vì n u ghi đúng giá th c t thì b ị

ụ ủ ế ụ ụ ạ ặ ắ ả   ử x  lý vi ph m bán phá giá; m t khác do tiêu th  ch  y u ph c v  cho đánh b t h i

ườ ể ơ ở ề ệ ề ơ ỏ ả s n, ng i mua đ u không đòi h i hoá đ n, đây cũng là đi u ki n đ  c  s  kinh

ự ả ề ố ượ ả ả ế ả doanh ph n  nh k t qu  kinh doanh không trung th c c  v  s  l ng và giá bán.

ế ạ ụ ạ ố ị ị ủ   ­ Ngành d ch v , khách s n và nhà hàng ăn u ng : Du l ch là th  m nh c a

ầ ư ừ ư ữ ế ọ ỉ ỉ t nh Th a Thiên Hu  nh ng nh ng năm qua tuy t nh dã chú tr ng đ u t ể    phát tri n,

ư ế ế ế ạ ả ị ượ l ư   ng khách du l ch d n Hu  tăng m nh nh ng công tác qu n lý thu thu  ch a

ứ ượ ớ ế ượ ườ ươ t ng x ng. Năm 2005 l ng khách t i Hu  trên 1.000.000 l t ng ư i nh ng c ả

ố ỉ ị ượ ỷ ồ ả ồ kh i du l ch ch  đóng góp đ c 18,7 t d ng cho ngân sách (bao g m c  DNNN, DN

ĐTNN và DNNQD).

ạ ố ượ ệ ế ả ộ ư ươ Tóm l i, vi c qu n lý và n p thu  các đ i t ng này ch a t ớ   ứ ng x ng v i

ưở ế ủ ỉ ể ạ ấ ớ ự s  tăng tr ng kinh t c a t nh nhà còn đ  tình tr ng th t thu l n.

ố ớ ố ượ ế ộ ươ ả 3.2.3.3 Công tác qu n lý đ i v i các đ i t ng n p thu  GTGT theo ph ng pháp

ự ế tr c ti p

ế ườ ớ ụ ố ợ ở ế ạ ố Ngành thu  th ầ   ng xuyên ph i h p v i C c th ng kê, S  k  ho ch và đ u

ố ơ ở ể ố ế ế ạ ạ ị ư ở ươ t , S  th ệ ng m i, các phòng k  ho ch huy n, th  xã đ  đ i chi u s  c  s  đã

ố ơ ở ự ế ấ ấ thông kê qua các năm, s  c  s  đã c p gi y đăng ký kinh doanh và th c t đã đăng

ả ộ ớ ơ ế ký n p thu  qu n lý đ ượ ế ố ượ c h t đ i t ả   ố ợ ng có kinh doanh; ph i h p v i c  quan qu n

ị ườ ườ ử ể ườ ợ lý th  tr ng tăng c ng ki m tra x  lý các tr ố   ng h p kinh doanh trái phép, tr n

ế ậ l u thu .

78

ộ ươ ự ế ứ ế N p thu  theo ph ng pháp tr c ti p có 3 hình th c khác nhau:

ươ ố ớ ộ ự ự ệ ế ị ­ Ph ng pháp tr c ti p trên giá tr  gia tăng: th c hi n đ i v i h  kinh doanh

ự ứ ệ ầ ơ ừ ị ị ủ ế ộ ậ đã th c hi n đ y đ  ch  đ  l p hoá đ n ch ng t theo quy đ nh; hàng hoá, d ch v ụ

ứ ề ơ ả ộ mua vào bán ra đ u có hoá đ n, ch ng t ừ ợ ệ  h p l thì ằ   thuế GTGT ph i n p b ng

ớ ượ ứ ố ị ế ấ . GTGT đ c xác đ nh căn c  vào doanh s  bán ra GTGT nhân (x) v i thu  su t

ứ ả ơ ừ ợ ệ ừ ủ ị ph n ánh trên hoá đ n, ch ng t h p l tr  đi giá thanh toán c a hàng hoá, d ch v ụ

ứ ả ơ mua vào ph n ánh trên hoá đ n ch ng t ừ ợ ệ .   h p l

ươ ố ớ ộ ự ụ ế ố ­ Ph ng pháp tr c ti p trên doanh s : áp d ng đ i v i h  kinh doanh đã

ệ ậ ự ứ ơ ừ ụ ư ế ộ th c hi n l p ch  đ  hoá đ n ch ng t ị  khi bán hàng hoá d ch v  nh ng không đ ủ

ứ ơ ừ ố ớ ụ ế hoá đ n, ch ng t ị  đ i v i hàng hoá, d ch v  mua vào thì ả ộ   thu  GTGT ph i n p

ằ ế ấ ; trong đó doanh số ố b ng doanh s  bán nhân (x) t ỷ ệ  l GTGT nhân (x) thu  su t

ự ế ứ ừ bán là doanh thu th c t ơ  theo hoá đ n, ch ng t bán hàng th c t ự ế ỷ ệ ; t l GTGT là t ỷ

ủ ơ ị ệ ấ l ế ị   n đ nh theo quy đ nh c a c  quan thu .

ươ ố ộ ụ ­ Ph ng pháp khoán doanh thu: áp d ng đ i h  kinh doanh không

ế ộ ế ế ộ ậ ự ứ ệ ơ ừ ị th c hi n ch  đ  k  toán, ch  đ  l p hoá đ n, ch ng t khi mua bán hàng hoá, d ch

ề ắ ộ ườ ữ ộ ữ ụ v . V  nguyên t c, nh ng h  kinh doanh này th ỏ   ng là nh ng h  kinh doanh nh ,

ẻ ề ặ ặ ặ bán l và kinh doanh nhi u m t hàng l ơ   ể t v t, hàng bán có th  không có hoá đ n,

ừ ữ ế ộ ộ ố ị ứ ch ng t . Nh ng h  này n p thu  theo doanh s  và t ỷ ệ  l ấ  GTGT  n đ nh : Thuế

ả ộ ố ấ ằ ị GTGT ph i n p b ng doanh s   n đ nh nhân (x) t ỷ ệ  l GTGT nhân (x) thu ế

su tấ .

ố ượ ượ ụ ự ế ệ ấ ả Các đ i t ng này đ c phân c p cho chi c c thu  qu n lý, th c hi n theo

ể ả ươ ệ ế ộ quy trình qu n lý thu thu  h  cá th  kinh doanh công th ả   ng nghi p. Công tác qu n

ướ ụ ể ữ ệ ậ ộ lý theo h ng phân công, phân nhi m rõ ràng, c  th  gi a các b  ph n trong b ộ

ỏ ầ ụ ế ả ươ ế ả ộ ộ máy qu n lý thu thu  chi c c. Xoá b  d n ph ng pháp m t cán b  thu  qu n lý c ố

ộ ố ố ượ ế ộ ườ ể ế ệ ị đ nh m t s  đ i t ng n p thu . Tăng c ị   ng công tác ki m tra thu , phát hi n k p

ờ ườ ệ ượ ế ế ấ ả ậ ợ ố ố th i các tr ng h p tr n, l u thu , ch ng th t thu thu , gi m hi n t ự   ng tiêu c c

79

ả ế trong công tác qu n lý thu thu .

= x ả ượ S n l ộ ng khoán  ề Doanh thu  khoán cho m t thuy n (kg) ị Giá quy đ nh  (đ/kg)

= x x ế ấ ế Thu  ế GTGT Doanh thu  khoán Thu  su t  Thu  GTGT ỷ ệ T  l GTGT

= x x ế ấ ế Thu  ế TNDN Doanh thu  khoán Thu  su t  Thu  TNDN ỷ ệ T  l TNDN

ế ấ = x Thu  ế Tài nguyên Doanh thu  khoán Thu  su t  ế Thu  Tài nguyên

ậ ộ ế ộ ả B ng 3.8 : Tình hình l p b  thu  h  khoán các năm 2003­2005

Đvt : 1.000đ

Năm 2003 Năm 2004 Năm 2005

Ngàn h  nghề S  ố T T T ngổ   thu /Năế m T ngổ   thu /Nế ăm T ngổ   thu /Năế m Hộ  l p ậ bộ  (h )ộ Thuế  B/quâ n  hộ /tháng Hộ  l p ậ bộ  (h )ộ Hộ  l p ậ bộ  (h ) ộ Thuế  B/quân  hộ /tháng Thuế  B/quâ n  hộ /thán g

186 220 13.340 252

30.490.00 0 2.490.000 160 180 1.374 230

200 230 7.740 250

13.6 55 1.26 5 7.49 0 18.260.00 0 12.9 10 1.29 0 7.56 0 34.040.0 00 2.790.00 0 20.500.0 00 40.350.0 00 3.720.00 0 23.360.0 00

T ngổ   c ngộ 1 S n ả xu tấ 2 Thươ ng  nghiệ p 3 Ăn 4.150.000 210 230 1.830 280

4.120.000 200 210 1.844 250

1.76 0 1.80 5

1.470.000 200 220 552 240

1.68 0 1.75 0 1.47 0 4.780.00 0 4.650.00 0 495 1.320.00 0 6.240.00 0 5.450.00 0 1.580.00 0

u ngố 4 D chị   vụ 5 V nậ   i,ả   t khác

80

ừ ụ ế Ngu nồ : C c Thu  Th a Thiên Hu   ế

ấ ố ơ ở ư ệ ậ ố ệ ế ộ Qua s  li u cho th y s  c  s  đ a vào di n l p b  thu  khoán qua các năm

ố ượ ứ ệ ế ộ ề đ u tăng khá, m c bình quân thu  trên h  250.000 đ/tháng. Hi n nay đ i t ằ   ng n m

ữ ấ ặ ộ ớ ề trong nhóm khoán doanh thu còn r t nhi u. Có nh ng h  kinh doanh l n, m t hàng

ượ ủ ề ứ ề ế ệ ít, l ư   ể ộ ng bán ra nhi u, có đ  đi u ki n đ  n p thu  theo hình th c kê khai nh ng

ệ ầ ằ ộ ộ ộ ề ẫ v n n m trong di n khoán doanh thu. Đi u này, m t ph n do đ i ngũ cán b  thu ế

ủ ế ế ệ ể ả ậ ả ố ơ ở c  s  còn thi u và y u, không đ  kh  năng đ m trách ki m tra vi c tr n, l u thu ế

ự ế ế ứ ừ ặ ế n u tính thu  theo doanh thu th c t ơ  trên hoá đ n, ch ng t . M t khác, do m t s ộ ố

ế ế ề ợ ề ộ ệ ấ ế ị ấ cán b  thu  bi n ch t, có nhi u quy n l i trong vi c  n đ nh thu  nên cũng không

ệ ổ ự ế ệ ạ ộ ườ chú ý đ n vi c th c hi n s  sách. Bên c nh đó, h  kinh doanh cũng th ng không

ứ ế ệ ặ ộ ớ ơ ừ ế ả ữ ổ m n mà v i vi c n p thu  theo hoá đ n, ch ng t vì n u ph i gi ấ    s  sách, xu t

ứ ứ ừ ế ế ả ơ ớ ị ơ hoá đ n v a ph i ch u m c thu  cao h n m c thu  khoán doanh thu v i các h ộ

ậ cùng b c môn bài, cùng ngành hàng.

ế ố ớ ộ ắ ả ả ể ế ả 3.2.3.4. Qu n lý thu thu  đ i v i h  cá th  khai thác đánh b t h i s n (thu  ngh ề

cá)

ủ ỉ ề ế ượ ự ượ Chính sách thu  ngh  cá c a t nh đ c xây d ng qua các năm và đ c hoàn

ầ ư ế ệ ớ ợ ơ ề ơ ư thi n h n, phù h p v i ng  dân và khuy n khích đ u t ể    nhi u h n cho phát tri n

ả ề ố ượ ề ấ ớ ể ấ ấ tàu thuy n c  v  s  l ắ   ng và công su t, nh t là tàu có công su t l n đ  đánh b t

ờ ả ả h i s n xa b .

ế ề ả B ng 3.9 : Tình hình thu thu  ngh  cá qua các năm 2003­2005

ệ    ĐVT: tri u. đ ng So sánh  2005/2003 ỉ Ch  tiêu 2003 2004 2005 Số TT +/­ %

1 ng tàu

11 566 2.616 165 85 102,97 138,69 146,86 176,74 153,46

ỷ ệ ợ ọ 2 3 4 5 6 n  đ ng 370 1.463 5.583 215 159 26,2 376 1.178 4.715 226 191 26,0 381 2.029 8.199 380 244 35,7

81

ố ượ S  l ắ ề thuy n đánh b t ả ượ S n l ng Doanh thu ế ậ ố S  thu  l p b S  thuố T  l (%)

ụ ừ ế ế Ngu nồ : C c Thu  Th a Thiên Hu  2006

ự ử ệ ế ệ ế ậ ổ   Th c hi n lu t thu  GTGT và TNDN, Pháp L nh thu  tài nguyên (s a đ i)

ầ ư ậ ướ ử ổ ụ ế và lu t khuy n khích đ u t trong n ả   c (s a đ i) áp d ng cho ngành khai thác h i

ạ ự ộ ỷ ọ ữ ề ế ẳ ả s n trong nh ng năm qua đã t o s  bình đ ng v  thu  và đóng góp m t t tr ng khá

ổ trong t ng thu ngân sách.

ố ợ ớ ở ủ ế ả ơ ổ ứ ề ề ả C  quan thu  ph i h p v i s  Th y S n, t ch c đi u ra kh o sát v  năng

ả ượ ấ ủ ừ ừ ề ạ ậ su t, s n l ấ   ng, thu nh p c a t ng lo i tàu thuy n theo t ng nhóm công su t,

ể ừ ề ả ượ ề ngành ngh  khác nhau đ  t ự  đó xây d ng s n l ừ ng khoán cho t ng thuy n, ngh ề

ạ ả ả ừ ự ủ ừ ấ ạ ả   ơ ấ theo t ng nhóm công su t và xây d ng c  c u, ch ng lo i h i s n, giá t ng lo i h i

ứ ể ế ị ị ế ả s n đ  qui đ nh giá tính thu  bình quân làm căn c  xác đ nh doanh thu tính thu .

ậ ộ ề ả ế B ng 3.10 : Tình hình l p b  thu  ngh  cá qua các năm (2003­2005)

ế

Năm

S nả ngượ l (t n)ấ

Số Th ứ tự Doanh thu tính thuế (tri uệ   đ ng)ồ S  thuố ậ ộ l p b  năm (tri uệ   đ ng)ồ ế Thu  bình quân/ ề thuy n/năm (1.000 đ ng)ồ

2003 1 2004 2 3 2005 Bình quân Số Thuyề n (chi cế ) 370 376 381 375,7 1.463 1.178 2.029 1.556,7 5.583 4.715 8.199 6.165,7 215 226 380 273,7 583 601 999 727,7

ử ổ ế ớ ụ ệ ế ậ Do áp d ng hai lu t thu  m i và pháp l nh thu  tài nguyên (s a đ i) làm cho

ề ả ộ ơ ứ ế ề ề ậ ộ ị m c thu  ngh  cá l p b  bình quân chung trên m t đ n v  thuy n ngh  gi m. Đây

ế ố ả ả ộ ớ ượ ạ ộ ư cũng là y u t tác đ ng l n cho ngành khai thác h i s n, đ ậ c đ i b  ph n ng  dân

ầ ư ư ẩ ộ ả ả ự ồ đ ng tình và cũng là đ ng l c thúc đ y ng  dân đ u t ấ    cho khai thác h i s n, nh t

ả ả ổ ợ ầ ư ờ là khai thác h i s n xa b .   Chính sách chi h  tr  tái đ u t ế   ụ  có tác d ng khuy n

ụ ộ ế ớ ư ữ ạ ế   khích các ng  dân hoàn thành nghĩa v  n p thu  s m. Bên c nh đó còn nh ng y u

ế ự ổ ự ủ ộ ố ư ế ế ạ ố t ề  làm h n ch  trong công tác thu thu  ngh  cá nh : thi u s  n  l c c a m t s  cán

82

ế ư ử ề ố ợ ộ b  hành thu trong công tác tuyên truy n, đôn đ c thu và x  lý n  thu  ch a cao; s ự

ố ế ợ ộ ố ữ ế ề ớ ử   ph i k t h p gi a m t s  ban ngành v i ngành thu  trong công tuyên truy n, x  lý

ế ượ ế ạ ề ấ ờ ợ n  thu  còn h n ch . L ỏ ng thuy n có công su t nh , khai thác ven b  còn khá

ộ ộ ư ậ ỗ ế ị ớ l n; m t b  ph n ng  dân làm ăn thua l , kinh t khó khăn, b  thiên tai do bão lũ...

ế ế ề ề ậ ộ ộ ợ ế cũng làm ch m ti n đ  thu ­ n p thu  làm cho n  thu  ngh  cá còn nhi u.

ế ừ ế ẫ ố ượ ự ự ế ệ ệ ế Vi c th c hi n thu thu  v n ti n hành thu tr c ti p đ n t ng đ i t ộ   ng n p

ư ự ệ ế ượ ệ ố ế ệ ả ạ thu , ch a th c hi n đ ố   c thu thu  thông qua h  th ng Kho b c. Vi c qu n lý đ i

ứ ạ ế ấ ệ ắ ộ ườ ượ t ng n p thu  r t ph c t p, do vi c đánh b t dài ngày và th ể   ng xuyên di chuy n

ư ườ ư ấ ặ ự ệ ng  tr ng, m t khác ng  dân r t ít t ụ ộ    giác trong vi c hoàn thành nghĩa v  n p

ữ ế ế ầ ả ể ả ớ ố thu  do đó c n đ n nh ng gi i pháp m i có th  qu n lý t t.

ế ố ớ ố ượ ả ế ộ 3.2.3.5. Qu n lý thu thu  đ i v i các đ i t ng n p thu  khác

ế ử ụ ố ớ ệ ấ a, Đ i v i thu  s  d ng đ t nông nghi p

ế ượ ạ ộ ừ ấ ả Đây là m t lo i thu  đ c ban hành t năm 1951, theo đó t ữ t c  nh ng ai có

ụ ệ ề ấ ử ụ s  d ng đ t nông nghi p đ u có đóng nghĩa v  đóng góp cho ngân sách. Ch  th ủ ể

ộ ả ư ệ ế ấ ộ n p thu  là các HTX, các nông tr òngQD, các h  s n xu t nông nghi p. Ngành

ố ợ ề ế ớ ườ ử ụ ắ ắ thu  luôn ph i h p v i chính quy n ph ủ   ệ ng, xã n m ch c di n tích s  d ng c a

ị ể ậ ủ ế ễ ế ả ơ ộ ộ ừ t ng h  gia đình, c a các đ n v  đ  l p b  thu , xem xét mi n gi m thu  đúng theo

ế ả ế ị ệ ả ắ ộ ờ ị nguyên t c, xác đ nh giá thóc tính thu , b o đ m vi c thu n p thu  k p th i. Đây là

ố ượ ự ố ượ ế ộ ế ớ ư ộ lĩnh v c có s  l ng đ i t ố ng n p thu  l n nh ng s  thu  n p vào ngân sách

ể ự ế ầ ệ ấ ộ ườ ả ả hàng năm th p. Đ  th c hi n qu n lý thu thu  c n b  máy đông ng i (c  trong

ế ẫ ệ ế ệ ạ ả ớ ỷ ấ biên ch  l n u  nhi m thu) v i chi phí r t cao. Đây là lo i thu  kém hi u qu , tuy

ấ ơ ở ặ ệ ạ ồ ọ ố ệ nhiên nó t o ngu n thu quan tr ng cho vi c cân đ i ngân sách c p c  s  đ c bi t là

ạ ướ ả trong gia đo n tr c c i cách.

Ở ộ ố ị ư ự ệ ệ ế ổ ứ m t s  đ a bàn ch a th c hi n vi c thông báo thu  và t ế    ch c thu đ n

ệ ượ ẫ ộ ế ợ ố ừ t ng h  nông dân, v n còn hi n t ả   ng thu qua h p tác xã; thông báo s  thu  ph i

83

ả ớ ộ ừ ườ ầ ưở ộ n p g p chung v i các kho n thu khác, t đó làm cho ng i dân l m t ng t ấ ả  t c

ề ế ệ ế ả ả ặ ị ặ   các kho n đ u là thu . M t khác vi c quy đ nh giá thóc thu  không tham kh o m t

ấ ị ằ b ng chung, quy đ nh lúc th p, lúc cao, gây khó khăn cho công tác thu, cũng nh ư

ữ ằ ị ươ ữ ự ệ ầ không công b ng gi a các đ a ph ủ   ng. Nh ng năm g n đây th c hi n di chúc c a

ủ ị ồ ướ ễ ả Ch  t ch H  Chí Minh nhà n ế ử ụ   c đã ban hành chính sách mi n gi m thu  s  d ng

ờ ạ ệ ả ầ ồ ấ đ t nông nghi p trong th i h n là 10 năm nên ngu n thu này gi m d n.

ố ớ ế ấ b, Đ i v i thu  nhà đ t

ế ự ệ ố ế ợ ớ ờ ệ ề ế ậ Ngành thu  th c hi n t t vi c đi u tra k t h p v i t ộ  khai, l p b  thu  nhà

ế ầ ơ ồ ự ả ả ấ ộ ủ ố ớ   ả ấ ậ đ t, l p s  đ  nhà đ t thu c khu v c qu n lý, b o đ m thu thu  đ y đ  đ i v i

ấ ở ấ ự ệ ệ ọ ị m i di n tích đ t , đ t xây d ng công trình trên th  xã và các huy n. Đ i t ố ượ   ng

ộ ấ ấ ộ ư ế ế ả ợ ọ   ứ qu n lý thu thu  cũng r t r ng nh ng m c thu  bình quân trên h  th p, n  đ ng

ế ấ ở ề ị ạ ự ế ử ụ ệ ấ ứ nhi u. Căn c  tính thu  đ t thành th  l i d a vào thu  s  d ng đ t nông nghi p là

ư ợ ể ở ặ ệ ố ế ố ị ặ ch a h p lý. M t khác đ c đi m Thành ph  Hu  là đô th  có h  th ng nhà v ườ   n

ự ệ ể ườ ườ ấ ộ ệ ấ r t phong phú, di n tích đ  xây d ng nhà v n th ng r t r ng trong lúc vi c khai

ệ ặ ả ườ ế ừ thác không hi u qu  gây nên gánh n ng cho ng ộ i dân n p thu  t ệ    đó làm cho vi c

ự ế ả ị ả   tính thu  theo qui đ nh không có kh  năng th c thi gây khó khăn cho công tác qu n

lý.

ả ọ ế 3.2.3.6. Tin h c hoá công tác qu n lý thu thu

ự ệ ị ướ ủ ữ ề ọ Th c hi n theo đ nh h ng c a ngành v  công tác tin h c, trong nh ng năm

ụ ế ượ ứ ụ ệ ệ ạ ị qua C c thu  đã đ ọ   c trang b  máy tính hi n đ i và  ng d ng công ngh  tin h c

ể ươ ự ế ệ ả ậ ấ ạ tri n khai các ch ng trình qu n lý thu , th c hi n công tác t p hu n, đào t o tin

ướ ổ ầ ươ ệ ả ừ ọ h c, t ng b c thay  đ i d n ph ế ng pháp qu n lý thu  làm tăng hi u qu  v ả ề

ư ề ấ ầ ố ụ ệ ượ l ng cũng nh  v  ch t góp ph n hoàn thành t t nhi m v  thu ngân sách.

ệ ố ệ ể ả ộ ơ ị Vi c tri n khai h  th ng vi tính bu c các đ n v  qu n lý thu ph i t ả ổ ứ ạ    ch c l i

ự ẽ ệ ả ặ ộ ộ công tác qu n lý ch t ch , nâng cao trình đ  cán b  và th c hi n theo đúng quy trình

84

ả ế ế ố ấ ủ ả ộ ổ ứ qu n lý thu  th ng nh t c a ngành. Qua đó c i ti n b  máy t ch c ngành thu ế

ệ ự ủ ừ ả ơ ụ ứ ệ ệ ộ ậ   ệ hi u l c và hi u qu  h n. Ch c năng, nhi m v  và trách nhi m c a t ng b  ph n,

ử ượ ệ ử ệ ả ồ ị ừ t ng khâu x  lý đ ầ   c quy đ nh rõ ràng, gi m vi c x  lý công vi c ch ng chéo d n

ế ớ ệ ti n t ộ ệ i vi c chuyên môn hoá công vi c và chuyên môn hoá cán b .

ả ế ệ ố ử ầ H  th ng vi tính cũng góp ph n c i ti n công tác x  lý, phân tích thông tin,

ờ ộ ụ ứ ệ ế ể ờ ị ử x  lý t khai k p th i, chính xác. Các phòng thu c c c thu  có th  tra c u vi âc kê

ủ ệ ệ ộ ờ ố ể ị khai c a doanh nghi p trên máy tính đ  k p th i có bi n pháp đôn đ c thu n p sát

ự ế ứ ế ậ ậ ậ ặ ộ ừ ộ th c t . M t khác b  ph n k  toán hàng ngày c p nh t ch ng t ế  n p thu  vào máy

ố ệ ượ ổ ể ả ấ ợ tính, s  li u đ c t ng h p, phân tích ngay đ  cung c p cho các phòng qu n lý thu,

ả ơ ợ ế ị tr  qiúp các đ n v  qu n lý thu thu .

ữ ế ả ị i trong công tác qu n lý thu thu  trên đ a bàn

ồ ạ ế

ấ ề 3.2.4. Nh ng v n đ  còn t n t ừ ỉ t nh  Th a Thiên Hu ồ ạ ố ượ ả ế 3.2.4.1. T n t i trong công tác qu n lý đ i t ộ ng n p thu

ự ệ ế ả ấ ố ầ Công tác c p mã s  thu  đã góp ph n tích c c trong vi c qu n lý đ i t ố ượ   ng

ộ ố ồ ạ ế ẫ ả ờ ộ n p thu . Tuy nhiên, trong th i gian qua v n còn m t s  t n t i đã gây  nh h ưở   ng

ỏ ế ố ượ ệ ả ữ ộ không nh  đ n vi c phân tích thông tin và qu n lý đ i t ố   ế ng n p thu . Nh ng đ i

ữ ộ ỏ ượ t ờ ụ ặ ố ớ ng kinh doanh vãng lai, theo th i v  ho c đ i v i nh ng h  nh  không làm đúng

ủ ụ ế ế ế ầ ố ố ọ ỉ ế   th  t c kê khai đăng ký mã s  thu . H  ch  quan tâm đ n mã s  thu  khi c n đ n

ờ ụ ế ớ ế ề ấ ơ ố ế   ọ hoá đ n, khi đ n th i v  kinh doanh h  xin c p mã s  thu  m i, đi u này n u

ẽ ẽ ạ ộ ố ượ ặ ả ế ặ ộ không qu n lý ch t ch  s  t o nên m t đ i t ề   ể ng n p thu  có th  có 2 ho c nhi u

ế ớ ở ế ố ế ợ ữ ơ ự ế ạ ặ ố mã s  thu . M t khác s  ph i k t h p gi a c  quan thu  v i S  k  ho ch đ u t ầ ư

ự ư ạ ả ặ ấ ấ ơ ẽ (c  quan c p gi p phép) còn ch a ch t ch  trong quá trình qu n lý t o ra s  không

ế ấ ấ ố ố ố th ng nh t trong công tác th ng kê, theo dõi tình hình đăng ký, c p mã s  thu  và

ệ ả ạ ấ ồ ấ   thu h i gi y phép kinh doanh khi Doanh nghi p vi ph m, làm cho công tác qu n th t

ề ặ ố ượ ấ ớ ượ ờ ạ ế ồ ộ thu r t l n v  m t s  l ng các đôi t ẻ ở ể ộ   ng n p thu . Đ ng th i t o k  h  đ  m t

ơ ồ ỏ ố ư ứ ơ ố ố ượ s  đ i t ng mua hoá đ n r i b  tr n, nh ng các c  quan ch c năng không phát

ư ệ ệ ả ờ ị ộ hi n k p th i, gây khó khăn cho công tác qu n lý cũng nh  phát hi n các t ạ   i ph m

85

ạ ề ế ủ ế ướ chi m đo t ti n hoàn thu  c a Nhà n c.

86

ố ế ừ ả ấ ị ỉ ế B ng 3.11 : Tình hình c p mã s  thu  trên đ a bàn t nh  Th a Thiên Hu

S  l ng

Mã Số Tên ỉ ch  tiêu

ướ c ế 01 Tr.đó

ộ ố ượ ế ố ượ ư ạ ạ ộ ế ng n p thu   vào c  s  d ơ ở ữ ố ượ ĐTNT 131 31 92

ầ ư ướ c ngoài n

nhà n Kinh t ộ ng n p thu  không còn ho t đ ng Đ i t L u t m thông tin Đ i t li uệ Đ u t ệ Trách nhi m h u h n

ị ự ơ ộ

nhân ế 02 ữ ạ 03 Tr.đó Mã s  chi nhánh đã có đ n v  tr c thu c đăng ký 04 05 Tr.đó ng n p thu   không còn ho t đ ng

ộ ố ượ ố ượ ư ạ ạ ộ ế ng n p thu   vào c  s  d ơ ở ữ 26 460 82 161 1.145 231 11

ướ ậ ầ ư ướ   c n c ngoài không theo lu t Đ u t 06 5

ế ủ ị  ch c chính tr

ổ ứ ư ạ c a các t ố ượ ổ ứ ế ộ ng n p thu   vào c  s  d ơ ở ữ 07 Tr.đó 24 3

ố ượ ơ ị ự ư ạ ộ 08 Tr.đó ế ng n p thu   vào c  s  d ơ ở ữ 367 303

162

ế ng n p thu   không còn ho t đ ng 09 Tr.đó

ố ượ ộ ạ ộ ế ng n p thu   vào c  s  d ơ ở ữ

ộ ế 10 11 Tr.đó ể ng n p thu   không còn ho t đ ng

ố ượ ộ 33 17.522 1.357 11.356 ạ ộ ơ ế ng n p thu   vào c

ậ c công nh n

ế  không còn ho t đ ng ượ ộ ng n p thu

ạ ộ ộ ự

ậ ủ ổ

ộ ế ng n p thu  vào c  s ơ ở 26.358 5.363 667 81 13.339

87

ố ổ ầ C  ph n ệ ư Doanh nghi p t ộ Đ i t L u t m thông tin Đ i t li uệ Công ty n ngoài T  ch c kinh t L u t m thông tin Đ i t li uệ Đ n v  s  nghi p vũ trang L u t m thông tin Đ i t li uệ ợ H p tác xã ố ượ ộ Đ i t ư ạ L u t m thông tin Đ i t li uệ Khác ộ H  cá th ố ượ Đ i t ư ạ L u t m thông tin Đ i t ở ữ ệ s  d  li u Mã tin đã đ ố ượ Đ i t ố Mã s  chi nhánh đã có ĐV tr c thu c đăng ký ờ ụ Ch  xác nh n c a t ng c c ư ạ ố ượ L u t m thông tin Đ i t ữ ệ d  li u

ụ ừ ế ế Ngu nồ C c Thu  Th a Thiên Hu  2005

ế ư ệ ấ ố ượ ế ố ộ ế ộ Vi c c p mã s  thu  ch a bao quát đ n toàn b  các đ i t ộ   ng n p thu ; m t

ư ượ ế ử ụ ư ế ấ ấ ố ế ẫ ố ạ s  lo i thu  v n ch a đ ấ   ế c c p mã s  thu  nh  thu  nhà đ t, thu  s  d ng đ t

ố ố ượ ế ệ ậ ế ấ ố ạ ộ nông nghi p, thu  thu nh p cá nhân. S  đ i t ờ   ng n p thu  c p mã s  t m th i

ề ấ ở ự ề ố ẫ v n còn khá nhi u nh t là khu v c ngoài qu c doanh, đi u này gây khó khăn cho

ố ượ ế ề ậ ộ ả công tác qu n lý đ i t ng n p thu . Và truy n thông tin trong qua trình l p báo cáo

ụ ớ ụ ữ gi a các chi c c v i c c.

ố ượ ệ ế ậ ế ấ ộ ộ ộ ả Vi c qu n lý đ i t ế   ng n p thu , l p b , ch m b , thông báo thu  và quy t

ế ừ ầ ế ừ ừ ạ ắ ạ toán thu  v a phân lo i theo thành ph n kinh t , v a phân lo i theo t ng s c thu ế

ế ệ ừ ộ ệ ư ế ế và theo dõi theo t ng b  thu  ri ng bi ấ   t nh : thu  GTGT và TNDN, thu  nhà đ t,

ạ ự ế ệ ế ề ề ả ắ thu  nông nghi p, thu  ngh  cá. Đi u này t o s  qu n lý trùng l p, m t đ i t ộ ố ượ   ng

ộ ở ế ề ể ế ấ ậ ộ ề ổ ộ n p thu  có th  nh n m t lúc nhi u thông báo thu , ch m b nhi u s  khác nhau

ẽ ố ớ ừ ự ả ố ượ ặ ộ ạ t o ra s  qu n lý không ch t ch  đ i v i t ng đ i t ế ng n p thu .

ồ ạ ữ ố ượ ả ễ ộ Nh ng t n t i trong công tác qu n lý đ i t ế ủ ế ng n p thu  ch  y u di n ra ở

ớ ặ ự ể ầ ố ế ỏ ộ khu v c ngoài qu c doanh, v i đ c đi m đa ph n là kinh t nh , lao đ ng kinh

ụ ề ộ doanh không chuyên, h  kinh doanh theo mùa v , kinh doanh vãng lai quá nhi u nên

ấ ớ ộ ộ ỉ ộ ớ ộ ế đ  bi n đ ng h  ngh  kinh doanh và h  m i ra kinh doanh hàng tháng r t l n. Tuy

ự ế ẫ ư ế ơ ố ỉ có làm đ n xin ngh  kinh doanh nh ng th c t ặ    v n còn kinh doanh tr n thu  ho c

ế ề ộ ộ ư nhi u h  đã ra kinh doanh nh ng không đăng ký n p thu .

ả ướ ệ ấ ấ Hai là, công tác qu n lý nhà n ư   c trong vi c c p gi y phép kinh doanh ch a

ố ượ ề ẽ ậ ặ ờ ế ộ ố ị th t ch t ch  và k p th i. Nhi u đ i t ế ư   ấ ng n p thu  đăng ký c p mã s  thu  nh ng

ủ ầ ậ ấ ỉ không có gi y phép kinh doanh, kê khai không đ y đ  các ch  tiêu th m chí ngay c ả

ứ ế ặ ả ấ ơ gi y ch ng minh nhân dân cũng không có. M t khác, c  quan thu  không ph i là c ơ

ề ậ ấ ỉ ẩ quan c p phép kinh doanh, do v y cũng không có th m quy n xét cho ngh  kinh

88

ự ế ế ơ ồ ộ doanh. Tuy nhiên trong th c t khi nào c  quan thu  có bút phê đ ng ý thì h  kinh

ư ậ ữ ể ớ ộ ộ ơ ỉ ỉ ọ ư   doanh m i có th  ngh . Nh  v y nh ng h  kinh doanh n p đ n xin ngh , h  ch a

ủ ơ ỉ ế ư ư ế ậ ỉ ự ồ ngh  và ch a dám ngh  n u ch a có s  đ ng ý c a c  quan thu . Vì v y, khi c ơ

ế ổ ố ượ ứ ể ư ẫ ỉ quan thu  t ch c ki m tra xác minh thì đ i t ng đã xin ngh  nh ng v n kinh

doanh là khó tránh.

ự ữ ế ồ ỷ ơ Ba là, s  phân tán ngu n thu gi a c  quan thu  và U  ban Nhân dân các

ườ ệ ế ộ ộ ỏ ị ph ng, xã trong vi c xác đ nh h  kinh doanh thu thu  và h  kinh doanh nh  không

ườ ệ ể ả ả ồ ế thu thu  (do ph ng, xã qu n lý thu phí) đã x y ra vi c đ  ngu n thu ngoài thu ế

khá nhi u. ề

ự ế ừ ậ ằ ố ượ ả ế ặ ộ ệ Th c t ệ  th a nh n r ng vi c qu n lý các đ i t ng n p thu , đ c bi t là h ộ

ể ấ ả ấ ằ ư ả cá th  r t khó qu n lý t ố ượ t đ ủ ộ   c, nh ng cũng cho th y r ng công tác qu n lý c a đ i

ế ư ắ ặ ớ ổ ố ưở thu  ch a g n ch t v i các t ổ ưở  tr ng t dân ph , tr ỷ ng thôn và U  ban Nhân dân

ườ ể ắ ế ể ế ả ắ ộ ộ ph ư   ng xã đ  n m ch c tình hình bi n đ ng h  kinh doanh đ  qu n lý thu  và đ a

ố ượ ự ự ị ế ậ ộ các đ i t ng th c s  ch u thu  vào l p b .

ồ ạ ố ế 3.2.4.2. T n t ị i trong công tác xác đ nh doanh s  tính thu

ế ả ả ướ ẫ ủ ụ Theo quy trình qu n lý thu  và các văn b n h ế   ổ ng d n c a T ng c c thu ,

ư ề ụ ừ ự ế ế ề ệ ả C c thu  Th a Thiên Hu  đã có nhi u bi n pháp tích c c nh  đi u tra, kh o sát

ứ ủ ề ố ổ ờ doanh s  theo ngành ngh , quy mô kinh doanh; T  ch c m i các ch  kinh doanh

ề ơ ừ ề ị theo t ng ngành ngh  và theo quy mô kinh doanh, đ a bàn kinh doanh v  c  quan

ấ ớ ủ ế ợ ể ế ế ự ố ắ thu  h p đ  công khai thu ... Đây là s  c  g ng r t l n c a ngành thu . Tuy nhiên

ư ệ ế ậ ệ ệ ề ố ị trong đi u ki n kinh doanh nh  hi n nay, vi c xác đ nh doanh s  tính thu  th t khó

ượ ở xác đúng đ c b i các lý do sau:

ơ ở ộ ề ế ả ộ ươ ấ M t là, v  qu n lý các c  s  n p thu  GTGT theo ph ừ   ng pháp kh u tr :

ổ ế ự ủ ư ệ ế ẫ ơ ph  bi n v n là thu d a vào kê khai c a doanh nghi p, c  quan thu  ch a đi sâu

ắ ượ ế ắ ắ ả ắ n m ch c đ c k t qu  kinh doanh, n m ch c hàng hoá mua vào, bán ra th c t ự ế   .

ế ộ ổ ự ứ ệ ệ ế ơ Vi c th c hi n ch  đ  s  sách k  toán, mua bán hàng hoá có hoá đ n ch ng t ừ ệ    hi n

89

ề ế ệ ượ ư ụ nay ch a đi vào n  n p. Hi n t ơ   ị ng mua bán hàng hoá, d ch v  không có hoá đ n

ẫ ặ ấ ơ ơ ơ ho c ghi hoá đ n th p h n giá thanh toán, ghi hoá đ n liên 1 khác liên 2 v n còn khá

ổ ế ườ ủ ầ ấ ơ ườ ph  bi n. Ng i kinh doanh bán hàng không cung c p đ y đ  hoá đ n, ng i tiêu

ự ế ế ệ ở ầ dùng cũng không c n đ n. Đây là th c t khách quan hi n nay và tr  thành nguyên

ệ ố ố ế nhân chính làm sai l ch doanh s  kinh doanh và doanh s  tính thu .

ấ ủ ả ườ ư Hai là, b n ch t c a ng i kinh doanh là t ư ợ  l ộ   ế i, còn xem thu  nh  là m t

ế ế ả ả ố ượ ế ồ ậ kho n chi phí, n u gi m thu , tr n đ c thu  đ ng nghĩa tăng thu nh p doanh

ế ư ể ố ệ ệ ế ệ ọ ữ   nghi p, do đó tìm m i bi n pháp đ  tr n thu . Ngành thu  ch a có bi n pháp h u

ể ạ ự ệ ế hi u đ  h n ch  tiêu c c này.

ề ươ ế ệ ượ ụ Ba là, v  ph ng pháp thu thu  hi n nay đ ủ ế c áp d ng ch  y u là thu thu ế

ư ạ ế ế ắ ơ ố theo kê khai và thu thu  khoán doanh s  cũng ch a t o c  ch  kh c ph c t n t ụ ồ ạ   i

ệ ố ự ế ộ ổ ứ ế ơ này. Vì không th c hi n t t ch  đ  s  sách k  toán, mua bán các hoá đ n ch ng t ừ

ứ ể ặ ơ ừ ố ượ ế ộ ẽ và ki m tra ch t ch  các hoá đ n ch ng t ... nên các đ i t ng n p thu  theo

ươ ự ể ử ụ ả ơ ph ng pháp kê khai đã s  d ng hoá đ n không trung th c đ  kê khai gi m doanh

ấ ợ ể ệ ộ ố s  và tăng chi phí kinh doanh, đ i giá thành. Khi ki m tra phát hi n b t h p lý, c ơ

ứ ứ ế ố ừ ứ ơ ồ ố ố quan ch c năng mu n đ i chi u ch ng t hoá đ n ch ng minh ngu n g c hàng hoá

ự ế ấ ơ ố ớ ể ộ ơ n i mua, n i bán cũng r t khó trong th c t . Đ i v i các h  kinh doanh cá th  áp

ươ ế ế ố ị ụ d ng ph ệ   ng pháp thu thu  khoán thì doanh s  xác đ nh tính thu  càng sai l ch

ể ể ề ơ ượ ừ ủ ườ nhi u h n vì không th  ki m tra đ ứ c ch ng t mua bán c a ng i kinh doanh.

ế ườ ờ ổ Cách tính thu  khoán làm cho ng ơ   i kinh doanh ngày càng xa r i s  sách, hoá đ n

ừ ủ ệ ế ấ ố ứ ch ng t và vi c khoán doanh s  tính thu  càng mang tính ch  quan đã làm th t thu

ự ề ế ế ằ ả ả thu  và không b o đ m s  công b ng v  thu  trong kinh doanh

ố ượ ệ ế ễ ả ố ế ộ B n là, vi c xem xét mi n gi m, hoàn thu  cho các đ i t ng n p thu  cũng

ứ ạ ề ấ ị ườ ệ ấ ề ạ ơ là v n đ  r t ph c t p, vì hi n nay trên th  tr ấ ợ   ng còn nhi u lo i hoá đ n b t h p

ẽ ồ ơ ế ễ ế ề ả ấ pháp, vì l ờ   ả  đó khi ti n hành xét h  s  mi n gi m, hoàn thu  ph i m t nhi u th i

ự ư ể ệ ả ộ ể   ặ gian đ  xác minh tính trung th c. M t m t do b n thân các doanh nghi p ch a hi u

ế ấ ừ ạ ừ ệ rõ chính sách thu  nên kê khai kh u tr sai l ch. Cũng không lo i tr do trình đ ộ

90

ộ ố ế ạ ộ ướ ẫ ơ ế m t s  cán b  thu  còn h n ch  nên h ị ư ầ ủ ng d n các đ n v  ch a đ y đ .

ồ ạ ế 3.2.4.3. T n t i trong công tác tính thu

ư ế ậ ươ ế ươ Lu t thu  GTGT đã đ a ra 2 ph ng pháp tính thu  là: ph ấ   ng pháp kh u

ừ ươ ự ế ự ế ạ ư ế tr  thu  và ph ị ng pháp tr c ti p trên giá tr  gia tăng. Nh ng trong th c t l ả   i qu n

ế ế ươ ừ ươ lý tính thu  theo 4 cách: tính thu  theo ph ấ ng pháp kh u tr , ph ự   ng pháp tr c

ế ươ ự ế ố ươ ti p trên GTGT, ph ng pháp tr c ti p trên doanh s  và ph ng pháp khoán doanh

ứ ạ ự ế ề ệ ề ặ ả ạ ố s . Đi u này t o ra s  ph c t p trong vi c qu n lý tính thu , m t khác nhi u h ộ

ế ữ ứ ươ kinh doanh so sánh m c thu  gi a các ph ể ng pháp tính đ  xin chuy n t ể ừ ạ ộ lo i h

ẹ ệ ạ ạ ộ ế ộ ế ọ ơ ứ   này sang lo i h  khác, h  coi nh  vi c h ch toán k  toán và ch  đ  hoá đ n, ch ng

.ừ t

ế ử ụ ấ ẫ ố ớ ế ậ ấ ộ ệ Đ i v i thu  s  d ng đ t nông nghi p và thu  nhà đ t v n còn l p b  tính

ượ ừ ể ể ế ặ ồ ờ ế ằ thu  b ng l ng r i quy giá theo t ng th i đi m đ  thông báo thu thu , m t khác

ươ ố ớ ứ ạ ế ấ ế ễ ế ả ph ng pháp tính thu  và tính mi n gi m thu  r t ph c t p: đ i v i thu  SDĐNN

ấ ể ấ ể ứ ứ ứ ạ ạ ộ ị ế căn c  vào h ng đ t đ  xác đ nh m c thu  khoán, căn c  vào lo i ru ng đ t đ  chia

ố ượ ụ ứ ề ằ ồ ệ theo mùa v  và căn c  vào vùng đ ng b ng hay mi n núi, s  l ng di n tích đ ể

ế ượ ạ ế ấ ở ố ớ ề ứ tính thu  v t h ng đi n. Còn đ i v i thu  đ t thì căn c  vào nông thôn, thành

ị ườ ệ ố ồ ự ố ể ế ể ị ị th , v  trí đ ế ằ   ng ph  đ  xác đ nh h  s  r i d a vào thu  SDĐNN đ  tính thu  b ng

ề ồ ế ằ ế ằ ế ề ể ệ ự ấ   thóc, thu thu  b ng ti n r i quy t toán thu  b ng thóc. Đi u này th  hi n s  b t

ề ế ệ ổ ợ h p lý vì trong n n kinh t hàng hoá các quan h  mua bán, trao đ i và thanh toán

ủ ế ướ ứ ề ệ ườ ộ ế ố ề ế ỉ ế ch  y u d i hình th c ti n t , ng ả   i n p thu  ch  quan tâm đ n s  ti n thu  ph i

ướ ứ ạ ư ớ ọ ị ộ n p vào ngân sách nhà n c do đó v i các tính ph c t p nh  trên h  khó xác đ nh

ế ủ ầ ượ đ ụ c ph n nghĩa v  thu  c a mình.

ồ ạ ợ ọ ử ế 3.2.4.4. T n t i trong công tác hành thu và x  lý n  đ ng thu

ợ ọ ế ế ố ượ ậ ổ ư ư ả ượ N  đ ng thu  là s  thu  đã đ c l p s  qu n lý nh ng thu ch a đ c. S ố

ở ỉ ừ ư ế ợ ọ thu  n  đ ng ế  T nh Th a Thiên Hu  qua các năm nh  sau:

ả ợ ọ ố ế

91

B ng 3.12 : Tình hình n  đ ng thu  ngoài qu c doanh ự Khu v c NQD Năm

ố ế ợ  S  thu  n ọ đ ng (tr.đ) Thu  nế ợ  ọ đ ng (Tr.đ)

ổ 2002 2003 2004 2005 ộ T ng c ng ổ ế  T ng thu ả ộ   ph i n p (Tr.đ) 539.200 773.320 901.140 927.629 3.141.289 82.950 118.344 191.707 205.916 598.917 ợ ọ   % n  đ ng ố  ổ trên t ng s ả ộ ph i n p 15,38 15,30 21,27 22,19 19,06 10.195 7.100 11.001 10.988 39.284 ợ ọ   % n  đ ng ố  ổ trên t ng s thuế 1,89 0,91 1,22 1,18 1,25

ừ ế ồ ế ụ                       (ngu n: C c thu  Th a Thiên Hu )

ự ế ủ ợ ọ ố Trong khu v c kinh t ngoài qu c doanh, nguyên nhân c a n  đ ng thu  ch ế ủ

ế ư ợ ọ ử ệ ả ả ế y u do công tác qu n lý hành thu và x  lý n  đ ng thu  ch a hi u qu .

ớ ơ ế ệ ế ề ả ộ ộ ả   M t là, v  công tác qu n lý hành thu: V i c  ch  hi n nay, cán b  thu  ph i

ế ừ ơ ở ề ấ ự ế ể ế ấ ố ộ tr c ti p đ n t ng c  s  kinh doanh đ  đôn đ c thu n p thu  là v n đ  r t khó

ả ả ế ộ ự ượ ớ ỏ khăn ph i c i ti n nhanh. V i cách thu này đòi h i m t l c l ấ ớ   ng hành thu r t l n,

ề ệ ả ấ ờ ạ ề ủ ộ m t nhi u th i gian và hi u qu  mang l i không cao. V  ch  quan, do cán b  thu ế

ệ ố ư ự ả ế ả ổ chuyên qu n ch a th c hi n t t quy trình qu n lý thu , công tác theo dõi t ứ    ch c,

ế ố ầ ủ ế ư ị ủ ộ ố ộ ộ ờ ậ đôn đ c thu c a đ i thu  ch a k p th i. T p quán n p thu  g i đ u c a các h  kinh

ộ ả ạ ớ ỉ ự doanh đây là m t c n ngăn l n. Tình tr ng ngh  kinh doanh t do không khai báo cho

ề ế ả ườ ư ộ ợ ỉ ơ c  quan thu  còn nhi u, đã x y ra các tr ng h p h  đã ngh  kinh doanh nh ng c ơ

ậ ổ ế ạ ế ồ ế ẫ ư ợ quan thu  v n còn l p s  tính thu , t o ra n  thu  d n lên nh ng không thu đ ượ   c.

ế ố ấ ẫ ơ ở ế ậ ộ ị ố T p trung nh t v n là c  s  kinh doanh c  tình không ch u n p thu , tr n thu , dây

ả ế ứ ể ượ ế ư ợ d a n  thu  không gi i quy t d t đi m đ c.

ử ườ ư ế ệ ả ợ ợ Hai là, công tác x  lý các tr ổ ế   ng h p n  thu  ch a có hi u qu . Ph  bi n

ế ể ấ ơ ườ ế ố ế ế ậ ợ ợ nh t là, c  quan thu  ki m tra các tr ng h p n  thu , tr n thu  ti n hành l p h ồ

ạ ộ ế ử ề ề ế ạ ậ ậ   ạ ơ ử s  x  lý ph t n p ch m ti n thu , x  ph t vi ph m hành chính v  thu  theo lu t

ườ ợ ế ế ụ ế ẫ ể ấ ơ ư ị đ nh nh ng ng i n  thu  v n không ch p hành. C  quan thu  ti p t c chuy n h ồ

ự ế ứ ử ư ậ ơ ử ơ s  cho c  quan ch c năng x  lý theo pháp lu t.. Nh ng th c t , công tác x  lý n ợ

ế ế ườ ị ế ắ ễ ậ ườ ệ thu  đ n khâu này thì th ng b  b  t c, ch m tr , th ế ử   ng xem vi c thu thu , x  lý

ứ ế ế ế ạ ơ ợ thu  là làm “giúp” cho c  quan thu . Cách làm này đã t o nên “s c ì” n  thu  ngày

ệ ự ủ ệ ự ề ứ ậ ấ ấ ớ ệ   càng l n, hi u l c c a pháp lu t kém hi u l c. Đây là v n đ  b c xúc nh t hi n

92

ự ệ ậ ế nay trong th c hi n lu t thu .

ộ ề ệ ố ự ư ồ ơ ả Nguyên nhân c  b n là s  ch a đ ng b  v  h  th ng chính sách thu  v i h ế ớ ệ

ả ố ướ ề ế ề ế ế ầ ậ th ng chính sách qu n lý nhà n ầ   c v  thu . Tuy h u h t các lu t thu  đ u có ph n

ế ạ ướ ủ ướ ủ ị ử x  lý vi ph m thu  và nhà n ị c đã ban hành Ngh  đ nh 22/CP c a Th  t ng Chính

ử ạ ế ở ủ ề ị ph , quy đ nh x  ph t hành chính v  thu . ứ ử ạ   ụ ể  đây nêu không c  th  các m c x  ph t

ự ế ấ ừ ự ế ạ ạ theo t ng lo i vi ph m thu ... nên trong th c t ộ ậ   ệ  r t khó th c hi n. Trong b  lu t

ụ ể ố ế ứ ị ử ư ự ự ị ậ   hình s  thì ch a quy đ nh c  th  tr n thu  m c nào b  x  lý hình s . Trong các lu t

ứ ộ ủ ư ệ ả ậ ơ chuyên ngành c a các c  quan b o v  pháp lu t cũng ch a nói rõ m c đ  và trách

ữ ơ ố ợ ử ệ ế ế ậ ạ ơ ự nhi m x  lý vi ph m thu ... Do v y, s  ph i h p gi a c  quan thu  và c  quan

ế ư ử ủ ẽ ạ ặ ậ ị pháp lu t trong công tác x  lý vi ph m thu  ch a ch t ch  theo quy đ nh c a pháp

ả ử ợ ọ ế ế ậ ố ư ế ệ lu t, nên k t qu  x  lý n  đ ng thu  không t t thì ch a bi t quy trách nhi m này

ả ự ợ ọ ế ệ ệ ậ ạ ề v  ai. Do v y tình tr ng n  đ ng thu  ngày càng tăng và hi u qu  th c hi n pháp

ậ ả lu t ngày càng gi m sút.

3.2.4.5.  Các công tác khác

ả ộ ế a, B  máy qu n lý thu

ề ả ế ế ậ ả ộ ợ ớ ế ớ   B  máy qu n lý thu  đã có nhi u c i ti n cho phù h p v i các lu t thu  m i,

ệ ơ ế ẫ ự ế ề ộ tuy nhiên trong quá trình th c hi n c  quan thu  và cán b  thu  v n còn nhi u lúng

ế ư ự ế ự ế ả ữ ế ả ố túng, quy trình qu n lý thu  ch a d  ki n h t nh ng tình hu ng th c t x y ra nên

ố ượ ụ ệ ề ế ạ ặ ở ơ ộ vi c áp d ng g p nhi u tr  ng i cho c  quan thu  và đ i t ả   ế ng n p thu  làm  nh

ự ế ệ ể ệ ưở h ế ố ng đ n vi c ki m tra, đôn đ c th c hi n chính sách thu .

ế ư ả ả ặ ơ ổ M t khác, c  quan thu  ch a thay đ i phong cách qu n lý, còn qu n lý theo

ố ớ ể ệ ệ ệ ấ ki u c p trên đ i v i doanh nghi p, mang tính m nh l nh hành chính, không cùng

ả ữ ế ệ ẩ nhau gi i quy t mà còn đùn đ y nh ng khó khăn cho doanh nghi p gánh vác, vô

ướ ự ủ ệ ạ ả c m tr ự   c s  khó khăn trong kinh doanh c a doanh nghi p. Bên c nh đó, năng l c

ế ư ồ ự ể ả ộ ộ ứ ề ế ậ ủ c a viên ch c thu  ch a đ ng đ u, còn m t b  ph n thi u năng l c đ  đ m đ ươ   ng

ệ ượ ứ ư ệ ể công vi c đ c giao. Vi c thi tuy n còn mang tính hình th c ch a đánh giá th c s ự ự

ể ụ ế ộ ề ạ ư ế ự ủ năng l c c a ng ườ ượ i đ ộ c tuy n d ng. Ch  đ  đãi ng  và đ  b t ch a khuy n khích

ỉ ừ ự ộ ạ ở ứ ộ ể ả ị cán b  nâng cao năng l c, ch  d ng l m c đ  hi u các quy đ nh, văn b n, ch i ế

ế ắ ộ ự ọ ư ế ể ậ ộ ộ ể đ  đ  thu thu . Ch a có quy ch  b t bu c t ứ    h c đ  nâng cao trình đ  nh n th c,

93

ế ậ ữ ươ ệ ả ạ ti p c n nh ng ph ng pháp qu n lý hi n đ i.

ự ự ố ử ế ư ố ượ ứ ằ ọ Viên ch c thu  ch a th c s  đ i x  công b ng và tôn tr ng đ i t ộ   ng n p

ế ễ ứ ệ ề ế ể thu , do ch c năng ki m ra, giám sát các doanh nghi p v  thu  d  dàng gây ra tâm

ặ ố ớ ố ượ ộ lý áp đ t đ i v i đ i t ế ng n p thu .

b, Công tác tuyên truy nề

ừ ụ ữ ế ế ề ầ ả Nh ng năm g n đây, C c thu  Th a Thiên Hu  đã có nhi u gi i pháp nâng

ứ ẫ ả ề ư ủ ề ậ ộ cao c  v  hình th c l n n i dung c a công tác tuyên truy n nh  thành l p phòng

ể ả ề ướ ắ ấ ờ ơ ư ấ ề ộ tuyên truy n h ĐTNT đ  gi i đáp v ng m c, cung c p các t r i, t v n v  thu ế

ố ượ ư ứ ư ế ẫ ộ ượ ổ ậ ầ cho đ i t ng n p thu , nh ng v n ch a đáp  ng đ c yêu c u ph  c p chính

ậ ề ứ ạ ế ế ả ặ ộ sách, pháp lu t v  thu . M t m t, do b n thân chính sách thu  quá ph c t p, có quá

ử ế ề ạ ắ ả ả ổ ổ ờ nhi u văn b n s a đ i, b  sung trong th i gian ng n nên làm h n ch  kh  năng

ề ướ ư ệ ủ ừ ứ ấ ẫ tuyên truy n h ế ng d n c a t ng viên ch c thu  cũng nh  vi c ch p hành chính

ư ế ề ặ ượ ườ ụ ệ sách thu . M t khác, vi c tuyên truy n ch a đ c th ng xuyên liên t c mà ch ỉ

ờ ụ ươ ư ề ượ ấ mang tính ch t th i v , ph ng pháp tuyên truy n ch a đ ạ   c phong phú đa d ng

ộ ể ế ề ọ ầ ế ủ ư ư ể đ  nâng cao trình đ  hi u bi ộ   ớ t v  thu  c a m i t ng l p dân c .Ch a thay đ i

ứ ệ ề ậ ộ ế ụ ụ nh n th c công tác tuyên truy n là ph c v  doanh nghi p trong quá trình n p thu

ụ ứ ả ọ ế c, Công tác  ng d ng tin h c trong qu n lý thu thu

ệ ố ọ ượ ươ ứ ứ H  th ng tin h c đã đ ể c phát tri n, các ch ụ ng trình  ng d ng đã đáp  ng đ ượ   c

ề ấ ầ ấ ả ợ ổ ẫ   yêu c u qu n lý, tuy nhiên v n đ  cung c p, phân tích và t ng h p thông tin v n

ộ ố ư ư ự ứ ứ ư ệ ả ậ ẫ ờ ị ch a đáp  ng k p th i, m t s  ch c năng v n ch a th c hi n nh : nh p b ng kê

ủ ụ ụ ể ệ ể ơ ố ế   khai hoá đ n c a các doanh nghi p đ  ph c v  cho công tác ki m tra, đ i chi u.

ư ệ ượ ế ố ữ ứ ư ạ ự Ch a th c hi n đ c k t n i m ng thông tin gi a các ngành ch c năng nh  Kho

ụ ụ ể ố ề ố ộ   ạ b c, Tài chính, Th ng kê và các ngành có liên quan đ  ph c v  thông tin v  s  n p

ố ố ượ ế ặ ộ ệ ư ạ ử ụ ngân sách, s  đ i t ng n p thu . Đ c bi t ch a t o thói quen s  d ng công ngh ệ

ố ượ ể ả ẫ ươ ổ ể ả thông tin đ  qu n lý đ i t ng mà v n duy trì theo ph ng thúc qu n lý c  đi n đó

ả ươ ứ ế ế ầ ả ộ ị là qu n lý theo ph ọ ậ   ng th c chuyên qu n, h u h t cán b  thu  không ch u h c t p

ệ ứ ủ ụ ệ ệ ệ ả ạ   ể đ  làm ch  công ngh ,  ng d ng công ngh  trong công ngh  qu n lý hi n đ i .

94

ư ự ượ ệ ố ơ ở ữ ệ ơ ở ư ữ Ch a xây d ng đ ố ệ   c h  th ng c  s  d  li u làm c  s  l u d  và phân tích s  li u

ụ ụ ữ ệ ả ọ ộ ph c v  công tác qu n lý.Đây là m t trong nh ng công vi c quan tr ng, nhi u n ề ướ   c

ữ ệ ự đã xây d ng các trung tâm d  li u.

ể d, Công tác thanh tra và ki m tra

ủ ể ố ị ị Tri n khai thi hành Ngh  đ nh s  61/1998/NĐ­CP ngày 15/8/1998 c a chính

ố ớ ủ ề ể ệ ộ ổ   ph  v  công tác thanh tra, ki m tra đ i v i các doanh nghi p. B  Tài chính ­ T ng

ặ ố ớ ạ ộ ế ứ ế ị ụ c c thu  đã ban hành các quy đ nh h t s c nghiêm ng t đ i v i ho t đ ng thanh tra

ế ạ ụ ệ ể ơ ượ ả thu  t ế i doanh nghi p. Theo đó, c  ch  thanh tra, ki m tra liên t c đ c c i cách

ơ ở ự ỉ ạ ự ủ ủ ệ ệ trên c  s  th c hi n nghiêm túc ch  đ o c a chính ph  trong vi c xây d ng k ế

ể ể ệ ế ậ ạ ọ ọ ho ch thanh tra có tr ng tâm, tr ng đi m, t p trung ki m tra vi c hoàn thu  giá tr ị

ủ ế ế ớ ế ệ ấ ơ ố ị gia tăng nh t là các đ n v  có s  hoàn thu  l n. Vi c quy t toán ch  y u đ ượ   c

ị ở ế ồ ơ ự ể ệ ệ ế ơ ơ ki m tra th c hi n thông qua h  s  tài li u do đ n v  g i đ n c  quan thu , ch ỉ

ố ậ ố ớ ự ể ạ ư ki m tra đ i v i các hành vi vi ph m nh  kê khai không trung th c, tr n l u thu ế

ỗ ơ ớ ố ợ ọ ế ớ ể ặ ị ề ờ ạ ho c còn n  đ ng v i s  thu  l n. V  th i h n ki m tra theo quy đ nh m i đ n v ị

ự ế ệ ư không quá 5 ngày (thanh tra không quá 30 ngày) làm vi c th c t , nh ng trên th c t ự ế

ị ể ố ủ ơ ạ ộ ủ ế ự ế ữ   ố ệ ho t đ ng thanh tra ch  y u d a vào s  li u báo cáo c a đ n v  đ  đ i chi u gi a

ứ ơ ừ ớ ổ ữ ế ườ ậ ầ ợ hoá đ n, ch ng t v i s  sách k  toán và xác minh nh ng tr ng h p th t c n thi ế   t

ờ ạ ệ ượ ề ắ ơ ớ nên th i gian thanh tra t i các doanh nghi p đ ờ   c rút ng n h n nhi u so v i th i

ả ả ệ ả ả ỗ gian cho phép. Ph i b o đ m hàng năm m i doanh nghi p không ph i thanh tra quá

ộ ầ m t l n.

ế ể ổ ố Trong năm 2000, ngành thu  đã ki m tra, thanh tra 1.752 ĐTNT, t ng s  thu ế

ạ ỷ ồ ậ ả ế ầ ư ố ơ truy thu và ph t trên 3,7 t đ ng; nh n và gi i quy t g n 500 đ n th  t ế    cáo, ki u

ố ượ ạ ộ ướ ủ ế ứ ư ề ạ n i. Các đ i t ế ng n p thu  vi ph m d i nhi u hình th c nh ng ch  y u liên

ứ ế ơ ừ ơ quan đ n hoá đ n, ch ng t ự   : ghi giá trên hoá đ n mua vào, bán ra không đúng th c

ứ ủ ế ặ ầ ế t , không kê khai doanh thu đ y đ  ho c kê khai sai căn c  tính thu , bán hàng

ế ộ ổ ể ố ự ế ệ ấ ơ không xu t hoá đ n đ  tr n thu  và không th c hi n  đúng ch   đ  s  sách k ế

ố ớ ơ ả ố ơ ỉ ị ự toán,... Ngoài ra đ i v i các đ n v  xây d ng c  b n trong và ngoài t nh còn c  tình

ấ ố ế ệ ể ấ ậ ộ ờ ch m kê khai n p thu , vi c ki m tra xác minh r t t n kém và m t th i gian.

ố ớ ừ ạ ộ ự ế ầ ể H u h t các ho t đ ng thanh tra, ki m tra đ i v i t ng khu v c kinh t ế ừ   , t ng

95

ế ề ượ ệ ụ ụ ể ể ằ ồ ị ắ s c thu  đ u đ ộ   c quy đ nh b ng quy trình nghi p v  c  th  và tri n khai đ ng b .

ụ ế ể ệ ờ ụ   Qua th i gian tri n khai các quy trình nghi p v  thanh tra thu   đã có tác d ng

ắ ẫ ướ ề ệ ộ ơ ướ h ố ng d n, u n n n, h ể ng cho các doanh nghi p hi u rõ h n v  kê khai, n p thu ế

ế ớ ế ế ế ắ ậ ơ ở   và quy t toán thu  theo các lu t thu  m i. Thông qua đó c  quan thu  đã nh c nh ,

ế ố ớ ử ạ ườ ố ợ ử x  ph t hành chính và x  lý kiên quy t đ i v i các tr ạ   ng h p c  tình quy ph m.

ạ ự ế ế ề ệ ế ố ộ ớ   Cũng qua công tác thanh tra thu , cán b  thu  có đi u ki n đ i tho i tr c ti p v i

ữ ư ệ ể ệ ề ờ ợ ị ế ộ   doanh nghi p, k p th i phát hi n nh ng đi m ch a phù h p v  chính sách ch  đ ,

ỉ ạ ự ế ự ượ ỏ giúp công tác ch  đ o sát th c t . Tuy nhiên do l c l ư   ng thanh tra còn m ng, ch a

ử ụ ả ạ ươ ạ ể ệ ượ đ ư c đào t o bài b ng ch a quen s  d ng các ph ng pháp hi n đ i đ  phân tích

ể ậ ủ ế ể ệ ạ ả só li u, phân tích r i ro qu n lý đ  có th  l p k  ho ch thanh tra sát đúng th c t ự ế   ,

ộ ữ ụ ư ồ ố ợ ụ ổ ộ ế công tác ph i h p ch a đ ng b  gi a c c thu , các chi c c, t đ i và các ngành có

ữ ư ệ ệ ể ặ ố   liên quan do đó ch a có bi n pháp h u hi u đ  ngăn ch n hành vi khai man tr n

ế ể ả ả ự ư ế ể ằ ả thu , ch a đi sâu ki m tra quy trình qu n lý thu  đ  đ m b o s  công b ng v ề

thu .ế

ạ ế ế ị ổ Tóm l i, công tác thu  là công tác kinh t ợ  ­ chính tr  t ng h p, do đó nócó tác

ờ ố ẽ ế ể ả ự ế ạ ọ ộ ả   ộ đ ng m nh m  đ n m i lĩnh v c kinh t ­xã h i và đ i s ng nhân dân. Đ  đ m b o

ủ ế ả ầ ướ ầ yêu c u ngày càng cao c a công tác qu n lý thu thu , nhà n ả c c n ph i nhanh

ệ ố ự ề ễ ế ệ ớ ợ ế chóng hoàn thi n h  th ng chính sách thu  phù h p v i th c ti n n n kinh t , dân

ặ ệ ệ ổ ứ ộ ệ ế ọ ộ trí, xã h i; đ c bi t chú tr ng đ n vi c hoàn thi n t ế    ch c b  máy toàn ngành thu ,

ứ ụ ẽ ệ ạ ả ọ ệ ự   ả ế c i ti n quy trình qu n lý,  ng d ng m nh m  công ngh  tin h c, nâng cao hi u l c

ạ ủ ơ ế ể ư ế ế ế ề ậ ầ   ủ c a các lu t thu , quy n h n c a c  quan thu  đ  đ a công tác thu  ti n lên t m

96

ụ ụ ố ơ ợ ớ ố cao m i, ph c v  t t h n l ủ i ích chung c a qu c gia.

ƯƠ CH

Ộ Ố Ả Ằ Ả M T S  GI

Ả Ừ Ế Ế Ỉ Ị NG  4   Ệ I PHÁP NH M NÂNG CAO HI U QU  CÔNG TÁC QU N LÝ THU THU  TRÊN Đ A BÀN T NH TH A THIÊN HU

Ụ ƯỚ Ả 4.1. M C TIÊU VÀ PH Ệ NG NÂNG CAO HI U QU  CÔNG TÁC

ƯƠ NG H Ế QU N LÝ THU THU

Ả ụ 4.1.1. M c tiêu

ướ ể ấ ớ ị Ngân sách nhà n ố ớ ự ổ c có vai trò r t to l n đ i v i s   n đ nh và phát tri n kinh

ủ ế ừ ồ ộ ệ ế ả ế t xã h i, ngu n thu ngân sách ch  y u t thu , vi c tìm các gi ể i pháp đ  nâng cao

ệ ế ệ ả ả ỉ hi u qu  qu n lý thu , tăng thu cho ngân sách t nh trong tình hình hi n nay có ý

ả ề ự ự ễ ậ ặ ọ ỳ ệ ế nghĩa c c k  quan tr ng c  v  lý lu n và th c ti n. Đ c bi ơ t trong c  ch  tăng

ự ự ủ ề ề ị ươ ườ c ng s  t ch  v  tài chính cho chính quy n đ a ph ng thì vai trò thu ngân sách

ơ ờ ế càng có ý nghĩa h n bao gi h t.

ể ủ ề ộ ế ự ậ Đánh giá m t cách khách quan s  v n hành phát tri n c a n n kinh t trong

ả ở ầ ự ữ ữ ệ ớ ợ nh ng năm qua v i nh ng chính sách h p lý, có hi u qu ạ    t m vĩ mô, s  lãnh đ o

ủ ủ ự ề ề ạ ộ ỉ đi u hành c a chính quy n T nh, s  năng đ ng sáng t o c a các doanh nhân thì

ế ủ ướ ớ ự ấ ớ ự ổ ộ chính sách thu  c a Nhà n ậ   c đã có s  tác đ ng r t l n cùng v i s  thay đ i nh n

ứ ự ế ả ộ ộ ế th c và hành đ ng trong qu n lý thu thu  đã tác đ ng tích c c đ n  quá trình phát

ở ộ ầ ư ể ấ ỹ ả tri n SXKD, tăng tích lu  tái s n xu t m  r ng, thu hút đ u t , tăng thu ngân sách.

ạ ượ ữ ự ạ ệ ố ế ủ ặ Bên c nh nh ng m t tích c c đã đ t đ c thì h  th ng thu  c a chúng ta đã

ế ả ề ể ế ữ ế ế ạ ổ ứ ả ộ ộ b c l nh ng h n ch , khi m khuy t c  v  th  ch  chính sách và t ch c qu n lý

ừ ế ị ươ ả ướ ẫ thu. Th a Thiên Hu  nói riêng và các đ a ph ng trong c  n c nói chung v n còn

ấ ậ ư ế ề ả ạ ẫ ạ   nhi u b t c p trong chính sách cũng nh  trong qu n lý d n đ n tình tr ng vi ph m

ế ậ ậ ươ ạ ố ổ ế ế ễ lu t thu , gian l n th ứ   ng m i tr n thu  di n ra khá  ph  bi n, và ngày càng ph c

t p.ạ

ư ị ụ ế ế ế ể ấ ả ộ ớ ự ậ   B  máy qu n lý thu  (nh t là các c c thu ) chuy n bi n ch a k p v i s  v n

97

ủ ề ế ự ạ ộ ả ấ ạ hành c a n n kinh t , s  đa d ng trong ho t đ ng s n xu t kinh doanh, trình đ ộ

ứ ạ ủ ủ ệ ấ ả qu n lý ngày càng cao c a doanh nghi p, tính ch t tinh vi ph c t p c a các hành vi

ế ố tr n thu .

ế ừ ễ ẫ ả ồ ỏ ừ Công tác qu n lý thu  v a b  sót v a ch ng chéo v n còn di n ra ngay c ả

ộ ộ ơ ệ ế ậ ầ trong n i b  c  quan thu , ph n nào đã gây khó khăn cho doanh nghi p th m chí

ư ậ ố ố ớ ứ ế ộ ướ ưở ạ t o d  lu n không t t. Đ i v i cán b  công ch c thu  đã có b c tr ng thành,

ấ ậ ụ ộ ư ư ế ộ ị nh ng nhìn chung còn b t c p, th  đ ng ch a ch u khó, thi u tính năng đ ng nên

ệ ấ ả ả hi u qu  công tác qu n lý còn th p.

ừ ự ự ệ ế ậ ạ ấ ổ ứ ả T  th c tr ng vi c ch p hành, th c thi lu t thu , công tác t ch c qu n lý

ơ ở ồ ạ ữ ữ ị ỉ thu trong nh ng năm qua  trên đ a bàn t nh, trên c  s  đánh giá đúng nh ng t n t i và

ỏ ầ ự ủ ễ ả ả ế nguyên nhân c a nó, th c ti n đòi h i c n ph i có gi i pháp thi ự ả ầ t th c c  t m vĩ

ộ ạ ủ ế ỉ ệ ầ ằ mô và ngay chính n i t i c a ngành thu  t nh nh m góp ph n nâng cao hi u qu ả

ả ế ộ ấ ọ ế ế qu n lý thu thu  có ý nghĩa kinh t ­ xã h i r t quan tr ng và thi ự t th c.

ả ả ả ệ ế ả ả * Các gi i pháp hoàn thi n công tác qu n lý thu thu  ph i đ m b o các yêu

ầ c u sau :

ệ ố ế ể ế ả ả ạ ơ ­ H  th ng th  ch  chính sách thu  ph i rõ ràng, đ n gi n, minh b ch d ễ

ự ệ th c hi n trong th c t ự ế .

ự ố ộ ố ả ợ Mu n th c thi m t chính sách t ọ   t thì chính sách  đó ph i h p lòng dân, m i

ườ ế ượ ể ự ự ệ ễ ậ ộ ng ả i ph i bi ể t, hi u đ c và có th  t th c hi n m t cách d  dàng. Vì v y, khi

ế ế ề ỹ ơ ụ ế ả ả ộ thi t k  v  chính sách ph i tính toán k , đ n gi n hóa m c tiêu. N u cùng m t lúc

ự ụ ề ế ề ả ế ộ ệ chính sách thu  ph i th c hi n nhi u m c tiêu v  kinh t ể ự    xã h i thì không th  th c

ượ ầ ầ ọ ươ ứ ế ế ệ hi n đ c yêu c u này. C n coi tr ng ph ng pháp tính thu , căn c  tính thu  làm

ể ả ơ ượ sao đ n gi n, rõ ràng, ai cũng có th  làm đ c.

ế ớ ụ ế ậ ả ả ạ ­ Ph i lu t hóa qu n lý thu , tách b ch chính sách thu  v i công c , ph ươ   ng

ể ự ệ ti n đ  th c thi chính sách.

ế ậ ượ ệ ố ề ề ế ợ ả ­ Ph i thi t l p đ c h  th ng tr  giúp pháp lý v  thu   trong n n kinh t ế ị   th

98

ườ ả ượ ỏ ủ ậ ướ tr ng. Đòi h i công tác ph i đ c tuân th  lu t pháp, Nhà n ả ỗ ợ c ph i h  tr  công

ẫ ắ ị ướ ủ ướ ướ dân, d n d t công dân theo đ nh h ng c a Nhà n c. Do đó, Nhà n ả c ph i thi ế   t

ư ấ ỗ ợ ệ ề ể ọ ệ ố ậ l p h  th ng t v n, h  tr , tuyên truy n đ  giúp cho doanh nghi p, cho m i ng ườ   i

ờ ạ ụ ủ ế ồ ơ dân khi tham gia đóng nghĩa v  c a mình. Đ ng th i t o c  ch  thông thoáng đ ể

ạ ộ ụ ư ấ ế ị khuy n khích công dân ho t đ ng d ch v  t ế  v n thu .

ớ ự ậ ả ổ ớ ơ ủ ế ề ế ả ợ ­ Ph i đ i m i c  ch  qu n lý thu  phù h p v i s  v n hành c a n n kinh

ị ướ ặ ệ ệ ạ ọ ế ị ườ t  th  tr ng theo đ nh h ng XHCN; đ c bi ấ   t coi tr ng vi c đào t o nâng cao ch t

ứ ộ ượ l ế ng cán b , công ch c thu .

ả ươ ơ ở ồ * Gi i pháp nêu ra ph i t ả ừ ự ế ủ  th c t ị  c a đ a ph ng, trên c  s  ngu n nhân

ậ ự ự ậ ươ ệ ự l c, v t l c hi n có. D   báo đ ượ ướ c h ộ ng v n đ ng trong t ng lai.

ả ự ế ừ ư ả ộ ộ ơ ế ề ­ Gi i pháp đ a ra ph i th c t t ệ    ngay n i b  c  quan thu  v  kinh nghi m,

ế ủ ệ ớ ự ề ể ả ấ ờ   qu n lý, quan h  v i các c p chính quy n, s  chuy n bi n c a ngành, không xa r i

ả ượ ự ư ễ ế ượ ắ th c ti n nh ng ph i đ ỹ c cân nh c k , có chi n l c lâu dài, có sách l ượ ừ   c t ng

ụ ể ể ự ờ ỳ ệ ượ ệ ủ ề th i k , có bi n pháp c  th  có th  th c hi n đ c, không ch  quan giáo đi u.

ơ ở ậ ấ ỹ ế ệ ậ ạ ả ả ồ ộ   ệ ­ Đ m b o c  s  v t ch t k  thu t hi n đ i, công ngh  tiên ti n, đ ng b ;

ế ả ươ ạ ế ệ ế ị ụ ủ ế qu n lý  thu  theo ph ng pháp hi n đ i n u trang thi t b  là công c  ch  y u tr ợ

ệ ầ ề ế ế ứ ế ể giúp và đi u ki n c n thi t y u  không th  đáp  ng thì khó có th  thành công.

ủ ụ ả ế ệ ả ả M c tiêu c a các gi i pháp nâng cao hi u qu  qu n lý thu thu  là:

ơ ả ụ ướ ầ ủ ệ ậ ế ộ ị ờ   c h t đó là vi c t p trung đ y đ , huy đ ng k p th i * M c tiêu c  b n tr

ồ ưỡ ồ ngu n thu cho ngân sách; chăm lo nuôi d ể ng và phát tri n ngu n thu.

ủ ế ế ế ả ỷ ọ ổ ố Thu  là kho n thu ch  y u chi m t tr ng ngày càng cao trong t ng s  thu

ụ ụ ố ủ ỉ ứ ủ ể ờ ị ủ c a NSNN c a t nh. Đ  đáp  ng chi tiêu c a ngân sách k p th i ph c v  t ệ   t nhi m

ộ ủ ế ả ị ướ ấ ế ồ ụ v  kinh t ­chính tr ­xã h i c a Đ ng và Nhà n c thì nh t thi ả   t ngu n thu ph i

ầ ủ ị ệ ế ộ ờ ơ ướ ể ẫ ượ đ c huy đ ng đ y đ , k p th i. C  quan thu  có trách nhi m h ng d n, ki m tra,

99

ệ ố ườ ộ ệ ố ụ đôn đ c doanh nghi p và ng ế ự i n p thu  th c hi n t t m c tiêu này.

ế ạ ủ ặ ự ủ ế ậ ộ ồ M t khác, ngu n thu c a thu  l ế i tác đ ng tr c ti p đ n thu nh p c a DN,

ố ớ ầ ư ế ả ậ ộ cá nhân đ i v i quá trình tái đ u t ế  ti p theo. Do v y, thu  ph i huy đ ng nh  th ư ế

ầ ư ỏ ố ể ể ỹ ị nào đ  nhà đ u t ạ   ằ ổ  b  v n làm ăn có tích lu  nh m  n đ nh  và phát tri n SXKD t o

ế ế ữ ả ắ ớ ồ ổ ị ngu n thu l n cho ngân sách ngày càng  n đ nh và v ng ch c. Qu n lý thu  n u ch ỉ

ế ủ ủ ư ầ ế ế bi t thu đúng, thu đ  cho ngân sách là ch a đ  mà c n thi ả t ph i bi ệ   t phát hi n

ề ấ ợ ế ạ ữ ự ậ ấ ả nh ng v n đ  b t h p lý n y sinh trong quá trình th c thi lu t thu  t DDTNT, c ơ

ườ ộ ế ể ị ị ổ ử ế ậ ờ ỉ ở s  kinh doanh, ng i n p thu  đ  k p th i có ki n ngh  b  sung, ch nh s a lu t sát

ự ế ệ ứ ự ộ ồ th c t ặ  và không làm thui ch t ngu n thu ho c gây hi u  ng tiêu c c cho ĐTNT

ư ề cũng nh  n n kinh t ế .

ự ự ủ ề ế ế ả ả ế * Qu n lý thu thu  ph i th c s  phát huy vai trò c a thu  trong n n kinh t

ị ườ th  tr ng.

ế ượ ủ ế ủ Vai trò ch  y u c a thu  đ ể ệ c th  hi n:

ủ ế ủ ồ + Là ngu n thu ch  y u c a NSNN.

ề ế ế ụ ả + Là công c  qu n lý đi u ti ề t vĩ mô n n kinh t .

ả ự ụ ớ ự ệ ệ ẳ ả ằ + Đ m b o s  công b ng, bình đ ng trong vi c th c hi n nghĩa v  v i Nhà

c.ướ n

ậ ậ ế ấ ủ ệ ọ ấ ả Th t v y, vai trò c a thu  r t quan tr ng và toàn di n trên t ự   t c  các lĩnh v c

ư ế ị ượ ụ ế ộ kinh t ­chính tr ­xã h i. Nh ng vai trò đó đ ộ   ứ ộ c phát huy đ n m c đ  nào ph   thu c

ủ ủ ộ ườ ữ ộ ấ ớ r t l n vào tác đ ng ch  quan c a con ng ạ   i, nh ng tác đ ng này thông các ho t

ườ ự ệ ế ạ ả ị ụ ể ủ ộ đ ng c  th  c a con ng i trong ho ch đ nh chính sách thu  và th c hi n qu n lý

ế ố ế ế ẽ ượ ả thu thu ; Qu n lý thu  t ủ t thì vai trò c a thu  s  đ c nâng cao và ng ượ ạ c l i.

ậ ề ế ủ ứ ệ ấ * Nâng cao ý th c ch p hành pháp lu t v  thu  c a doanh nghi p, ng ườ   i

ế ộ n p thu .

ự ự ể ế ả ế ạ ộ C i cách thu  đã đóng góp tích c c cho s  phát tri n kinh t ậ   , đ i b  ph n

ệ ườ ộ ứ ố ơ ệ ậ doanh nghi p, ng ế i n p thu  đã ý th c t ấ t h n trong vi c ch p hành các lu t thu ế

100

ướ ộ ộ ỏ ẫ ậ ẫ ậ ố ủ c a nhà n c; tuy v y v n còn m t b  ph n không nh  v n tìm cách tr n tránh,

ỳ ứ ế ậ ấ ấ chây ậ   ậ  trong ch p hành pháp lu t thu . Do v y nâng cao ý th c ch p hành pháp lu t

ế ế ệ ế ả ả ơ ườ thu  chính là nâng cao hi u qu  qu n lý thu . C  quan thu  tăng c ể ng ki m tra,

ể ườ ế ẽ ệ ấ ộ ki m soát, thanh tra th ự   ậ ng xuyên vi c ch p hành lu t thu  s  tác đ ng tích c c

ứ ấ ậ ướ ế đ n ý th c ch p hành lu t pháp Nhà n ế c thu .

ướ ả ả ế ạ ỉ ệ 4.1.2. Ph ng h ng nâng cao hi u qu  qu n lý thu thu  t ừ i t nh Th a Thiên

ươ Huế

ủ ơ ệ ể ế ả Qu n lý thu thu  chính là công vi c giám sát, ki m tra, thanh tra c a c  quan

ả ướ ế ề ệ ụ ế ề ấ ướ ủ qu n lý nhà n c v  thu  v  vi c ch p hành nghĩa v  thu  Nhà n c c a DN và

ế ầ ả ả công dân. Công tác qu n lý thu thu  c n ph i :

ệ ậ ượ ế ủ ữ ủ ể ạ ố ­ Nh n di n đ ế c nh ng th  đo n tr n thu , lách thu  c a ĐTNT đ  có

ặ ữ ệ ệ ấ ố ướ bi n pháp ngăn ch n h u hi u ch ng th t thu ngân sách Nhà n c.

ấ ợ ể ề ữ ử ề ệ ấ ỉ ­ Phát hi n nh ng b t h p lý v  chính sách đ  đ  xu t ch nh s a cho phù

ự ễ ớ ợ h p v i th c ti n.

ấ ả ượ ề ồ ạ ữ ế ơ ộ ­ Ph i th y đ ấ c nh ng v n đ  t n t i trong c  ch  hành thu, b  máy t ổ

ứ ế ch c thu thu .

ươ ướ ệ ế ả ả Ph ng h ng nâng cao hi u qu  công tác qu n lý thu thu  :

ử ệ ố ế ế ằ ả ả ầ ỉ Th  nh t ả   ứ ấ : C n ch nh s a h  th ng chính sách thu  nh m đ m b o thu  ph i

ế ớ ữ ế ắ ạ ả ả ồ ọ bao quát ngu n thu, b o đ m tính b c lót gi a các s c thu , các lo i thu  v i nhau

ể ố ấ ắ ừ ế ắ ỉ ả ả   ạ t o thành ch nh th  th ng nh t g n bó, liên hoàn.Trong t ng s c thu  ph i đ m

ể ự ế ầ ệ ệ ắ ả ả ơ ả b o đ n gi n, chính xác, d  th c hi n và hi u qu . Các s c thu  c n ph i đ ả ượ   c

ự ệ ề ả ả ợ ớ ệ ả ả ư ả xây d ng đ m b o phù h p v i đi u ki n Vi t Nam, nh ng ph i đ m b o tính

ệ ệ ố ự ố ế ự ế thông l , th c hi n t t các cam k t khu v c và qu c t .

ứ ầ ế ế ạ ậ ả ằ ả Th  hai: C n thi ữ   t ph i ban hành lu t qu n lý thu  nh m tách b ch gi a

ế ớ ế ẩ ằ ả chính sách thu  v i qu n lý thu  nh m nâng cao tính pháp lý, th m quy n c a c ề ủ ơ

ế ề ệ ưỡ ế ề ế ệ quan thu  trong vi c đi u tra, c ề   ị ng ch  v  thu ,...Quy đ nh rõ trách nhi m, quy n

101

ườ ộ ế ủ ơ ứ ế ạ ủ ổ ứ h n c a t ch c, cá nhân ng ế   i n p thu , c a c  quan thu thu , công ch c thu .

ườ ơ ế ả ứ Th  ba: Tăng c ợ   ự ng c i cách hành chính, xây d ng c  ch  hành thu phù h p

ươ ự ứ ự ự ộ ế ủ ố ượ ộ ộ ớ v i ph ng th c "T  khai, t tính, t n p thu " c a đ i t ế ng n p thu . B  máy

ả ả ổ ứ ế ạ ả ượ ứ ộ hành thu ph i c i cách, t ắ  ch c, s p x p l i. Cán b  công ch c ph i đ ạ   c đào t o

ớ ế ề ế ả ợ phù h p v i ti n trình c i cách hành chính thu  trong n n kinh t ế ị ườ  th  tr ộ   ng h i

nh p.ậ

Ả Ả Ả Ế

I PHÁP NÂNG CAO HI U QU  QU N LÝ THU THU ươ ị ả Ệ i pháp c  th  mang tính đ a ph

ụ ể ặ ả ẽ ố ượ ơ ở ự ệ ố ộ ng ế 4.2. CÁC GI 4.2.1. Gi 4.2.1.1. Qu n lý ch t ch  đ i t ng n p thu  trên c  s  th c hi n t ế ộ ấ   t ch  đ  c p

ế ố mã s  thu

ế ẽ ạ ậ ợ ệ ấ ố ệ Vi c c p mã s  thu  s  t o thu n l i cho các doanh nghi p trong quan h ệ

ợ ồ ế ứ ặ ả ơ ừ mua bán, h p đ ng kinh t ẽ ệ ử ụ , qu n lý ch t ch  vi c s  d ng hoá đ n ch ng t , làm

ủ ụ ề ế ế ẩ ậ ấ ỉ các th  t c v  hành chính kinh t ố , xu t nh p kh u. Mã s  thu  không ch  dùng cho

ế ượ ế ậ ố ị ươ ơ c  quan thu  mà đ c thi ấ t l p th ng nh t theo đ a ph ng hành chính, phân ngành

ế ủ ổ ố ượ ử ụ ấ ố kinh t ụ  c a T ng c c Th ng kê; đ ấ   c s  d ng th ng nh t cho các ngành, các c p,

ậ ợ ẽ ấ ơ ề các c  quan c p phép hành ngh  kinh doanh, do đó s  thu n l ế   ệ ố i cho vi c đ i chi u,

ử ụ ụ ứ ấ ấ ẫ ọ cung c p, s  d ng thông tin l n nhau và nh t là khi  ng d ng tin h c trong công tác

ế ả qu n lý hành chính, thu .

ể ả ố ướ ế ế ụ ế ể Đ  có th  qu n lý t t ĐTNT, tr c h t các Chi C c thu  ti n hành rà soát

ố ượ ạ ộ ư ế ấ ố ạ l i các đ i t ng đã c p mã s  thu  nh ng không còn ho t đ ng kinh doanh đ ể

ể ệ ụ ự ế ế ệ ế ố ố ỉ ố   thông báo cho C c thu  đóng mã s  thu . Th c hi n đ i chi u đ  hi u ch nh th ng

ề ố ượ ấ ư ị ỉ ươ ề ấ nh t thông tin v  đ i t ng nh : đ a ch , ph ng pháp tính, ngành ngh , gi y phép

ủ ụ ấ ố ồ ờ kinh doanh, v n,...Đ ng th i công khai hoá th  t c đăng ký và quy trình c p mã s ố

ế ạ ơ ế ể ế ộ ồ ơ ầ ế ả ơ thu  t i c  quan thu  đ  ĐTNT bi t. C  quan thu  ph i có m t h  s  đ y đ  v ủ ề

ề ố ượ ệ ầ ắ ế ộ doanh nghi p, c n n m rõ các thông tin v  đ i t ệ   ư ng n p thu  nh  doanh nghi p

ế ặ ỏ ộ ề   ớ l n hay nh , kinh doanh m t hàng nào, có n p thu  đúng hay không,... càng nhi u

ố ữ ế ả ơ ỉ ố thông tin càng t t. Nh ng thông tin này không ch  giúp c  quan thu  qu n lý t t mà

102

ứ ể ắ ắ ầ ơ ế còn giúp cho các c  quan ch c năng khác ki m tra n m b t khi c n thi t.

ế ế ấ ố ấ ả ố ượ ộ ộ Ti n hành c p mã s  thu  cho t t c  các đ i t ệ   ế ng n p thu  thu c di n

ố ượ ự ừ ệ ế ả ả ộ ệ qu n lý thu , th c hi n vi c qu n lý theo t ng đ i t ế ng n p thu , không l p s ậ ổ

ố ố ượ ừ ừ ế ế ậ ắ ộ ộ b  phân chia theo t ng s c thu  mà l p b  thu  theo t ng mã s  đ i t ộ   ng n p

ộ ố ượ ế ể ộ ế ề ế ạ ộ thu ; m t đ i t ng n p thu  có th  n p nhi u lo i thu  khác nhau.

ế ố ớ ơ ự ề ạ Xây d ng quy trình k t n i thông tin v  ĐTNT v i c  quan Kho b c thông

ệ ố ế ể ế ấ ả ố ố ộ qua mã s  thu  đ  qu n lý s  thu  đã n p vào NSNN. Nâng c p h  th ng đăng ký

ế ừ ố ướ ự ụ ệ ể ị ấ c p mã s  thu , t ng b c th c hi n d ch v  thông tin cho ĐTNT tìm hi u chính

ữ ơ ế ớ ế ộ ằ ộ ậ sách ch  đ  nh m tăng đ  tin c y gi a c  quan thu  v i ĐTNT.

ố ượ ự ệ ấ ả ế ộ ướ ậ Th c hi n phân c p qu n lý đ i t ng n p thu  theo h ng t p trung lên

ế ộ ơ ở ự ế ệ ế ả ơ ụ c c thu  qu n lý các c  s  kinh doanh th c hi n ch  đ  hoá đ n, k  toán và thu ế

ươ ừ ụ ế ể ả ấ ộ ỉ GTGT theo ph ng pháp kh u tr , các chi c c thu  ch  qu n lý h  cá th  thu theo

ươ ế ộ ự ế ề ả ặ ph ệ   ế ng pháp tr c ti p ho c ch  đ  thu thu  khoán. Phân quy n qu n lý toàn di n,

ự ồ ế ả ả ưở ạ ộ ế tránh s  ch ng chéo trong công tác qu n lý thu  gây  nh h ả   ng đ n ho t đ ng s n

ủ ệ ấ xu t, kinh doanh c a doanh nghi p.

ả ố ứ ứ ế ị ế 4.2.1.2. Qu n lý t ơ ở ệ ố t căn c  tính thu  trên c  s  h  th ng các đ nh m c kinh t ­ k ỹ

ư ế ậ ữ ổ ứ ơ ừ thu t và công tác k  toán l u gi s  sách hoá đ n, ch ng t

ơ ế ự ệ ạ ự ự ộ Trong giai đo n hi n nay, khi c  ch  t tính ­ t khai ­ t n p ngày càng đ ượ   c

ướ ạ ượ ụ ố ượ ự ề ệ ả các n c áp d ng và đã đ t đ c nhi u thành t u thì vi c qu n lý đ i t ng tính

ố ế ợ ế ế ứ ỏ ơ ế ả ọ ớ thu  h t s c quan tr ng, đòi h i c  quan thu  ph i ph i k t h p v i các ban ngành

ệ ố ự ứ ị ế ể ơ ở ể ố ậ ớ ỹ ể đ  xây d ng h  th ng đ nh m c kinh t ế    ­ k  thu t m i có th  c  s  đ  đ i chi u

ạ ộ ủ ớ so sánh v i các ho t đ ng kinh doanh c a các ĐTNT.

ứ ổ ư ặ ả ơ ừ ủ M t khác ph i căn c  s  sách hoá đ n ch ng t ể  c a ĐTNT đ  xác đinh doanh

ứ ế ơ ừ ế ứ ứ ọ thu tính thu  trong đó hoá đ n ch ng t là căn c  pháp lý h t s c quan tr ng đ ể

ệ ế ề ắ ạ ỗ ị doanh nghi p h ch toán k  toán, xác đ nh đúng đ n v  doanh thu, chi phí, lãi l , tình

ề ố ơ ở ủ ệ ể ế ả ộ hình bi n đ ng v  v n, tài s n c a doanh nghi p. C  s  pháp lý đ  công khai tài

ố ớ ự ệ ệ ệ ố ượ chính, th c hi n vi c phân ph i, ăn chia đ i v i các doanh nghi p đ ậ   c thành l p

ạ ộ ứ ữ ạ ặ ầ ổ ướ d ệ i hình th c c  ph n, công ty trách nhi m h u h n, ho c các ho t đ ng liên

103

ố ớ ế ướ ơ ở ể ệ doanh, liên k t... Đ i v i nhà n c là c  s  pháp lý đ  doanh nghi p khai báo chính

ạ ộ ế ả ộ ố ộ xác tình hình ho t đ ng kinh doanh, huy đ ng v n, kê khai n p các kho n thu  theo

ơ ở ể ượ ậ ị ế ấ ị lu t đ nh; là c  s  đ  đ ế ừ c xác đ nh kh u tr  thu , hoàn thu .

ể ượ ế ướ ả ẩ ể ạ ắ ả Đ  qu n lý đ c doanh thu và thu  thì tr c m t ph i đ y m nh tri n khai

ế ộ ế ố ớ ệ ố ộ ch  đ  k  toán đ i v i các doanh nghi p ngoài qu c doanh và các h  kinh doanh

ế ộ ế ứ ệ ề ệ ả ả ơ ự ớ l n b o đ m 100% doanh nghi p đ u th c hi n ch  đ  k  toán, hoá đ n ch ng t ừ

ế ế ả ộ ồ ị ề ế   ờ ư kê khai n p thu  theo quy đ nh; đ ng th i đ a công tác qu n lý thu thu  vào n  n p

ể ạ ượ ế ế ả ả ổ ụ theo k t qu  ph n ánh trên s  sách k  toán. Đ  đ t đ ụ   c m c tiêu trên, các Chi c c

ế ợ ế ớ ế ầ ự ệ ể ể ệ ộ thu  c n k t h p ki m tra vi c kê khai n p thu  v i ki m tra th c hi n ch  đ  k ế ộ ế

ứ ừ ữ ử ệ ệ ơ toán, hoá đ n ch ng t ạ   , phát hi n và x  lý nghiêm nh ng doanh nghi p vi ph m

ế ộ ế ứ ơ ừ ữ ệ ố ị ch  đ  k  toán, hoá đ n ch ng t , nh ng doanh nghi p khai kh ng giá tr  mua bán

ặ ậ ự ế ư ấ ậ ơ ơ hàng hoá không l p hoá đ n ho c l p nh ng ghi giá th p h n giá th c t thanh toán

ố ậ ế ồ ẩ ằ ờ ươ ế ể nh m tr n l u thu , đ ng th i, kh n tr ế ủ   ng ki m tra báo cáo quy t toán thu  c a

ế ệ ộ ố các doanh nghi p n p ngay s  thu  phát sinh vào ngân sách.

ả ắ ọ ơ ừ ự ệ ớ ộ ị M i đ n v  kinh doanh có qui mô l n và v a ph i b t bu c th c hi n nghiêm

ế ộ ế ứ ơ ỉ ừ ể ứ ắ ị ch nh ch  đ  k  toán hoá đ n, ch ng t đ  có căn c  xác đ nh đúng đ n doanh thu,

ố ủ ế ậ ơ ơ ơ ị ị thu nh p tính thu . Trong hoá đ n có ghi mã s  c a đ n v  bán hàng, đ n v  mua

ả ượ ư ế ộ ữ ệ ệ ể ậ ơ hàng, và hoá đ n ph i đ c l u tr  đúng ch  đ , thu n ti n cho vi c ki m tra, xác

ố ệ ệ ề ấ ấ minh tài li u, s  li u khi có v n đ  nghi v n.

ố ớ ộ ả ế ể ị ạ ứ Đ i v i h  khoán ph i ti n hành ki m tra, xác đ nh l i doanh thu, m c thu ế

ứ ộ ớ ị ưở ế ấ ợ ể ổ đ   n đ nh cho phù h p v i m c đ  tăng tr ng kinh t ể ả  và phát tri n s n xu t kinh

doanh

ệ ố ể ấ ạ ả ỉ ụ   ế Phát tri n h  th ng qu n lý  n ch  thu  trên m ng máy tính toàn ngành, ph c

ử ể ệ ườ ợ ử ụ ụ v  cho công tác ki m tra chéo, phát hi n và x  lý các tr ơ   ng h p s  d ng hoá đ n

ả ụ ụ ố ấ ợ ằ ơ ể ế gi hoá đ n b t h p pháp nh m ph c v  t t công tác ki m tra sau hoàn thu , tránh

ấ th t thoát NSNN.

ệ ự ế ế ạ ạ ơ Ngành thu  nên m nh d n khuy n khích các doanh nghi p t in hoá đ n và

ớ ơ ệ ể ả ượ ễ ạ ế đăng ký v i c  quan thu , vi c qu n lý, ki m tra đ ơ c d  dàng h n vì ph m vi

104

ể ơ ố ớ ươ ả ộ ế ẽ ẹ ki m tra, đ i chi u s  h p h n so v i ph ằ ng pháp qu n lý b ng cách do B  Tài

ế ấ ụ ụ ệ ổ ớ ố chính,   T ng  C c   thu   c p  phát.   Riêng  đ i  v i   các   doanh  nghi p  áp  d ng  theo

ươ ử ụ ụ ự ế ế ổ ơ ph ng pháp tr c ti p thì không nên s  d ng hoá đ n do T ng C c thu  phát hành

ự ế ượ ả ư ệ ạ ễ ẫ d  d n đ n th c tr ng mua bán, cho nh ng, làm gi ủ ế    nh  hi n nay, mà ch  y u

ả ươ ệ ự ắ ơ nên qu n lý theo ph ộ ng pháp b t bu c doanh nghi p t in và đăng ký c  quan thu ế

ả ể đ  qu n lý.

ố ợ ế ầ ứ ư ả ớ Ngành thu  c n ph i h p v i các ngành ch c năng nh  Công an, Qu n lý th ị

ườ ườ ử ệ ể ạ tr ả ng... ph i tăng c ể ng các bi n pháp ki m tra, ki m soát x  ph t nghiêm minh

ườ ứ ế ạ ợ ổ ừ ơ ờ các tr ng h p vi ph m, s  sách k  toán, ch ng t ồ  hoá đ n, đ ng th i nhà n ướ   c

ẽ ế ạ ưở ổ ứ ầ c n có chính sách m nh m  khuy n khích, khen th ữ ng nh ng t ch c, cá nhân có

ố ứ ệ ấ ơ ừ ề ưở công t giác, phát hi n mua bán không xu t hoá đ n ch ng t (ti n trích th ng t ừ

ự ệ ể ể ề ả ạ ộ ớ ti n ph t); “xã h i hoá” vi c ki m tra, ki m soát thì kh  năng th c thi m i có th ể

ệ ượ ự th c hi n đ c.

ườ ể ế 4.2.1.3. Tăng c ng công tác ki m tra, thanh tra thu

ơ ả ỉ ạ ụ ủ ệ ể ậ ấ   M c tiêu c  b n c a công tác này là t p trung ch  đ o vi c ki m tra ch p

ế ả ủ ả ậ ộ hành đúng n i dung các lu t thu , đ m b o thu đúng, thu đ . Thông qua công tác

ế ướ ể ệ ạ ị ệ ế ắ ữ thanh tra phát hi n nh ng đi m còn h n ch , v ng m c, ki n ngh  bi n pháp x ử

ờ ử ế ộ ệ ằ ổ ổ ị lý, k p th i s a đ i, b  sung chính sách ch  đ  nh m hoàn thi n và phát huy tác

ệ ố ấ ượ ủ ệ ế ề ầ ọ ụ d ng c a h  th ng thu . V  lâu dài c n coi tr ng vi c nâng cao ch t l ổ   ng, đ i

ớ ề ầ ư ề ệ ằ ạ m i v  chi u sâu công tác thanh tra b ng vi c đ u t ự   , đào t o nâng cao năng l c

ệ ộ ớ ườ ộ chuyên môn cho đ i ngũ cán b  thanh tra, đi đôi v i vi c tăng c ng đ u t ầ ư ơ ở c  s

ế ề ấ ỹ ế ả ậ ỉ ậ v t ch t k  thu t cho công tác qu n lý thu thu . Chính sách thu  đi u ch nh theo

ệ ự ế ự ể ừ ướ h ng doanh nghi p t ộ  kê khai n p thu  và t ki m tra chính mình, t ơ  đó c  quan

ế ủ ế ứ ự ướ ự ệ ẫ ệ thu  ch  y u th c hi n ch c năng giám sát, h ố ng d n đôn đ c th c hi n.

ố ợ ẽ ớ ế ầ ể ặ ằ Ngành thu  c n ph i h p ch t ch  v i các ngành có liên quan nh m ki m tra

ế ộ ế ạ ộ ử ụ ự ệ ấ ả ơ ứ   ho t đ ng s n xu t kinh doanh, th c hi n ch  đ  k  toán, s  d ng hoá đ n ch ng

105

ậ ố ươ ạ ị ừ t ậ , ch ng buôn l u và gian l n th ng m i trên toàn đ a bàn.

ự ệ ể ườ ộ ị Th c hi n ki m tra, thanh tra th ụ ể ả   ng xuyên theo m t l ch trình c  th , đ m

ế ấ ả ố ượ ự ồ ế ộ ể ể ả b o có th  ki m tra đ n t t c  các đ i t ng n p thu , tránh s  ch ng chéo và kéo

ả ờ ưở ủ ố ượ ế ả ấ ộ dài th i gian gây  nh h ng đ n s n xu t kinh doanh c a đ i t ế ng n p thu .

ử ườ ệ ế ậ ạ ợ X  lý nghiêm các tr ạ   ng h p vi ph m lu t thu , ngoài vi c truy thu và ph t

ế ộ ụ ể ả ấ ố ề s  ti n thu  n p vào NSNN còn ph i có tính ch t giáo d c, răn đe đ  không còn tái

ph m.ạ

ộ ộ ự ệ ể ể ệ ọ Coi tr ng công tác ki m tra, thanh tra n i b , ki m tra vi c th c hi n quy

ế ả ủ ả ạ ả ả ộ trình qu n lý thu ,b o đ m trong s ch b  máy qu n lý, nâng cao uy tín c a ngành.

ự ứ ộ 4.2.1.4. Xây d ng mô hình b  máy theo ch c năng

ổ ứ ộ ề ệ ả ồ ẫ ồ T  ch c b  máy qu n lý hi n nay v n c ng k nh, ch ng chéo, còn mang tính

ớ ơ ế ự ả ợ ự ự ộ ầ ư chuyên qu n khép kín ch a phù h p v i c  ch  t tính t khai t ả ổ    n p c n ph i đ i

ả ế ứ ệ ế ấ ả ợ ớ ớ m i cho phù h p v i vi c phân c p và c i ti n quy trình qu n lý thu , đáp  ng yêu

ủ ủ ể ế ế ả ả ề ầ c u c a ti n trình c i cách và phát tri n c a ngành thu . Theo tác gi ấ    đ  xu t

ụ ạ ạ ố ổ ứ ứ ạ ụ m nh d n áp d ng toàn qu c mô hình t ch c theo ch c năng t ế ị   i c c thu  đ a

ươ ph ư ng nh  sau.

ụ ụ ứ ệ ồ Các phòng ch c năng giúp vi c ph c v  ĐTNT g m :

Ạ LÃNH Đ O C C

ả Ấ

Kh i phòng ch c năng  Phòng Thanh tra 1  Phòng Thanh tra 2 ỗ ợ  Tuyên truyền ­ H  tr    Phòng XLTK và KTT  Phòng Quản lý thu nợ

ộ ộ  Kh i phòng qu n lý n i b ỉ ả  Phòng Qu n lý  n ch   ự  Phòng T ng h p ­ D  toán  Phòng TCCB và Đào t oạ  Phòng Tin h cọ  Phòng HC­TV­QT

ế       ­ Phú Vang ươ       ­ H ng

ề       ­ Phú L cộ

106

­ Nam Đông

ụ 9 Chi c c Thu  TP Huế  Phong Đi nề Th yủ ả  Qu ng Đi n ươ  H ng Trà iướ  A L

ổ ứ ộ ơ ồ ứ ớ ế S  đ  3 : T  ch c b  máy ngành thu  theo ch c năng (mô hình m i)

ưỡ ế ợ ả ố ố ợ   ợ: Qu n lý s  thu  n , theo dõi đôn đ c thu n , * Phòng c ế ng ch  thu n

ố ớ ố ượ ự ệ ợ ọ ư th c thi bi n pháp đ i v i đ i t ế ng dây d a, n  đ ng thu , thông báo, tính toán s ố

ự ề ệ ạ ưỡ ố ớ ườ ế ầ ợ ti n ph t, th c thi bi n pháp c ng ch  thu ban đ u đ i v i tr ậ   ộ ng h p n p ch m

ệ ở ấ ế ươ ế ọ ể ề ệ ợ ự thu . Th c hi n ị  c p đ a ph ng v  thu n  thu  đ ng và ki m soát hi u qu ả

ệ ầ ế ư ộ ự ượ ự ạ ậ ả công vi c. C n thi t ph i xây d ng phòng này th t m nh nh  m t l c l ả   ng c nh

sát thu .ế

ự ế ệ ấ ố ạ * Phòng thanh tra: ch p hành k  ho ch thanh tra toàn qu c, th c hi n công

ạ ị ươ tác thanh tra, đánh giá công tác thanh tra các ĐTNT t i đ a ph ả ệ   ồ ng bao g m c  vi c

ễ ả ế mi n, gi m, hoàn thu .

ỗ ợ ổ ứ ộ ề ậ ộ * Phòng Tuyên truy n, h  tr  t ch c, cá nhân n p thu : ế  là b  ph n cung

ự ế ệ ề ươ ấ c p các thông tin v  chính sách thu  cho ĐTNT, th c hi n các ch ậ   ng trình t p

ủ ụ ả ờ ế ế ấ ắ hu n chính sách thu , th  t c kê khai thu  cho các ĐTNT, tr  l ắ i các th c m c và

ả ỏ ủ ạ ị ươ ả ượ ầ gi i đáp các câu h i c a ĐTNT t i đ a ph ng. Đây là phòng c n ph i đ c m ở

ườ ấ ượ ộ r ng và tăng c ng, nâng cao ch t l ụ ụ ng ph c v .

ử ờ ử ế ế ờ ậ ế   Ti p nh n và x  lý t ủ    khai c a * Phòng x  lý t khai và k  toán thu  :

ố ượ ế ế ả ĐTNT, qu n lý đ i t ng kê khai, đăng ký thu , k  toán thu.

ủ ế ủ ộ ứ ứ ậ ộ ộ   ch c năng ch  y u c a b  ph n này là: * Các phòng có ch c năng n i b :

ụ ả ườ qu n lý ngân sách, tài chính, tài v , con ng i.

ố ớ ấ ế ầ ụ ứ ủ ổ ộ ­ Đ i v i c p chi c c thu  c n làm rõ ch c năng c a các t ế ậ   , đ i thu , t p

107

ử ạ ổ ế ự ượ ế ộ trung công tác x  lý thông tin t k  toán­vi tính, các đ i thu  là l c l i t ự   ng tr c

ố ượ ế ố ế ộ ạ ộ ướ ti p hành thu, đôn đ c các đ i t ế ng n p thu  n p thu  vào kho b c nhà n c. Vì

ệ ầ ế ạ ươ ậ v y không nên phân bi t theo thành ph n kinh t , lo i thu hay ph ng pháp tính

ự ụ ệ ế ệ ả ố ị ị thu  mà xác đ nh nhi m v  đôn đ c ĐTNT qu n lý trên đ a bàn th c hi n đúng theo

ư ậ ạ ế ậ ậ ổ ụ lu t thu . Nh  v y t ế i văn phòng chi c c thu  không nên thành l p t kê khai mà

ố ượ ề ị ố ư đ a các đ i t ng này v  đ a bàn đôn đ c thu.

ụ ả ả ế ớ 4.2.1.5. C i cách và áp d ng quy trình qu n lý thu  m i

ủ ả ứ ậ ạ ộ ộ ớ ộ Đây là m t cu c cách m ng l n trong nh n th c và hành đ ng c a c  ĐTNN

ả ơ ướ ả ượ ề ụ ọ ệ và c  quan qu n lý Nhà n ế c v  thu ; ph i d ủ   c coi là nhi m v  tr ng tâm c a

ế ầ ứ ả c i cách thu  l n th  ba.

ế ầ ế ươ ứ ự ể ả ẽ ạ ố C i cách thu  l n th  ba đã có s  chuy n bi n t ậ   ng đ i m nh m  nh n

ế ợ ứ ứ ề ế ế ậ ậ ướ th c v  thu . Theo lu t Thu  doanh thu, lu t Thu  l i t c tr c  đây thì ĐTNT

ế ả ộ ố ơ ị ế ự   ph i kê khai và n p thu  vào NSNN theo quy đ nh. Cu i năm c  quan Thu  th c

ứ ố ế ế ệ ế ệ ị ườ ộ ế hi n vi c quy t toán thu , xác đ nh chính th c s  thu  mà ng ả   i n p thu  ph i

ướ ộ n p cho Nhà n c.

ế ầ ộ ướ ẳ ả ị ụ ệ C i cách thu  l n hai kh ng đ nh m t b c nhi m v  kê khai, tính thu ế

ủ ệ ế ề ậ ộ ơ thu c v  trách nhi m c a ĐTNT, c  quan Thu  sau khi nh n đ ượ ờ c t ủ    khai c a

ự ứ ế ệ ệ ể ĐTNT th c hi n  vi c ki m tra và ra thông báo thu . ĐTNT căn c  vào thông báo

ế ộ ể ế ề ấ ậ thu  chuy n ti n thu  n p vào KBNN (ch m nh t không quá ngày 25 tháng sau).

ộ ộ ự ề ồ ạ ư ệ Qua 6 năm th c hi n quy trình này b c l nhi u t n t i (nh  đã phân tích

ỏ ầ ự ổ ự ả ầ ạ ớ ự ự trong ph n th c tr ng) đòi h i c n có s  đ i m i và c i cách th c s .

ướ ể ừ ươ ự ự ự ộ ế Xu h ng chuy n t ph ng pháp ĐTNT t tính t khai và t n p thu  theo

ự ự ự ộ ụ ượ ắ ạ thông báo thành ĐTNT t khai t tính t ỉ  n p, không ch  kh c ph c đ ế   c h n ch ,

ượ ế ệ ể ả ớ ợ ệ nh c đi m quy trình qu n lý thu  hi n hành mà nó còn phù h p v i thông l ố    qu c

108

ế ề t ế  v  thu .

ệ ọ ệ ế ả ả ộ ườ C i cách qu n lý thu  là m t vi c làm h  tr ng, thành công th ắ ầ   ng  b t đ u

ự ướ ế ể ằ b ng các d  án thí đi m (chúng ta đã làm tr Ư   ậ c khi ban hành lu t thu  GTGT).  u

ậ ự ủ ự ể ề ượ ự ệ ỏ đi m c a nó là không đòi h i nhi u v t l c, tài l c và đ ạ   c th c hi n trong ph m

ươ ể ể ệ ờ ị ỉ ộ ị vi m t đ a ph ng, cho nên có th  ki m soát và hi u ch nh k p th i trong quá trình

ự ứ ể ể ệ ề ẩ tri n khai d  án. Nhà ch c trách có th m quy n có th  đúc rút kinh nghi m tr ướ   c

ệ ộ ự ệ ể ạ ọ ố khi tri n khai di n r ng trên ph m vi qu c gia. Hi n nay d  án đang ch n làm thí

ụ ạ ể ụ ế ậ ả ấ đi m c p C c t i 5 C c thu : Qu ng Ninh, Khánh Hòa, Bình Thu n, An Giang và

ừ ế Th a Thiên Hu .

ự ự ự ộ ế ầ ơ ả ủ ệ ố Yêu c u c  b n c a h  th ng t khai t tính t n p thu  là:

ố ượ ự ể ế ộ ế ầ ủ ề ụ ế + Đ i t ả ng n p thu  ph i có s  hi u bi t đ y đ  v  nghĩa v  thu  và

ế ủ ụ ể ế ể ệ ọ ủ   trách nhi m thu  c a mình đ  cho phép h  có th  tính nghĩa v  thu  riêng c a

ả ự ề ờ ế ả ụ ự ệ ả ầ ọ mình. H  ph i t đi n vào t khai th c hi n nghĩa v  thu  đ m b o yêu c u v ề

ả ờ ờ ơ th i gian. Các thông tin trên b ng t ạ  khai thông qua Kho b c, Ngân hàng, c  quan

ủ ế ặ ế Thu  ho c trang Web c a thu .

ờ ế ượ ộ ự ế + Các t khai thu  đ ớ ề   ạ c n p tr c ti p cho Kho b c, Ngân hàng cùng v i ti n

ế ế ườ ể ể ủ ụ ệ ộ ộ n p thu , cán b  thu  không th ng xuyên can thi p vào th  t c này đ  ki m tra

ờ ư ậ ề ệ ộ ằ r ng t ộ    khai là đúng. Nh  v y, trách nhi m TKTTN thu c hoàn toàn v  ĐTNT n p

ả ầ ờ ờ ị ế vào ngân sách k p th i không c n ph i ch  thông báo thu .

ộ ệ ố ề ệ ự ự ự ộ ế ể Đi u ki n tiên quy t đ  có m t h  th ng t khai, t tính, t ế  n p thu  thành

công:

ố ượ ế ủ ể ế ả ả ộ ọ + Đ i t ậ   ụ ng n p thu  ph i hi u nghĩa v  thu  c a mình: h  ph i nh n

ượ ả ề ệ ị đ c các thông tin rõ ràng chính xác mô t ả   ế  v  di n ch u thu  là gì, khi nào ph i

ự ự ụ ệ ế ệ ả ầ ả ọ th c hi n nghĩa v  thu  này, h  ph i th c hi n yêu c u gì. ĐTNT ph i luôn đ ượ   c

ờ ớ ắ ị ữ ế ắ ổ ề   thông báo và n m b t k p th i v i nh ng thay đ i trong chính sách thu , có đi u

ủ ể ệ ế ế ớ ượ ả ờ ki n d  dàng ti p xúc v i các chuyên gia c a ngành thu  và đ c tr  l i các câu

109

ọ ầ ỏ h i khi h  c n.

ả ầ ơ ơ ố ể ọ ể ể ả + Quy trình c n đ n gi n: càng đ n gi n càng t t đ  h  d  hi u và không

ủ ụ ệ ướ ự ệ ề ẫ ờ ả n n lòng khi th c hi n các th  t c này, vi c h ng d n cách đi n vào t ả    khai ph i

ượ ấ ẵ ở ị ể ệ ậ đ ễ c cung c p mi n phí và s n có ạ   ư  đ a đi m thu n ti n nh  Ngân hàng, Kho b c,

ệ ộ ờ ế ễ ố ờ trang Web; vi c n p t khai thu  d  dàng không tiêu t n th i gian và chi phí.

ố ượ ấ ằ ử ế ả ạ ộ + Đ i t ệ ố ng n p thu  ph i th y r ng h  th ng x  ph t nghiêm minh đang

ượ ườ ế ầ ủ ề ả ợ đ ụ c áp d ng: tr ụ   ng h p không tuân th  các yêu càu v  thu  c n ph i áp d ng

ử ứ ể ệ ắ ặ ạ ờ ị ủ   các hình th c x  ph t nghiêm kh c đ  ngăn ch n k p th i vi c không tuân th .

ư ầ ớ ế ự ế ả ạ ả ằ Nh ng đi đôi v i nó c n thi t ph i xây d ng quy trình khi u n i nh m b o v ệ

ề ủ ế ạ ấ ạ ệ quy n c a ĐTNN, tránh tình tr ng khi khi u n i th t thi ộ ề ọ t thu c v  h .

ố ượ ế ầ ả ằ ộ ươ ế + Đ i t ng n p thu  c n ph i tin r ng ch ệ   ng trình thanh tra thu  có hi u

ả ệ ồ ạ ấ ả ượ ườ ủ ợ qu  hi n đang t n t i: ĐTNT ph i th y đ c các tr ng h p không tuân th , gian

ứ ử ạ ế ẽ ị ẽ ề ệ ả ị ậ l n v  thu  s  b  phát hi n và khi đó s  ph i ch u các hình th c x  ph t thích đáng.

ể ự ệ ươ ứ ự ự ộ ế ầ ế Tuy nhiên, đ  th c hi n ph ng th c t khai ­ t n p thu  thì c n thi t và

ự ữ ệ ầ ả ộ ị ắ b t bu c ph i th c hi n các yêu c u mang tính pháp lý đó là nh ng quy đ nh trong

ả ượ ệ ế ế ậ ậ ố lu t thu  GTGT và lu t thu  TNDN hi n hành ph i đ c Qu c h i s a đ i tr ộ ử ổ ướ   c

ể ằ ủ ủ ặ ị khi ban hành quy trình TKTN ho c có th  b ng các quy đ nh c a Chính ph  cho

ự ệ ụ ể phép th c hi n c  th :

ử ổ ủ ủ ề ề ậ ậ ế + S a đ i đi u 12 và 13 c a Lu t thu  GTGT, đi u 11 và 12 c a Lu t thu ế

ể ượ ự ủ ụ ụ ọ TNDN đ  cho phép các ĐTNT đ c l a ch n và áp d ng các th  t c TKTN thu ế

ờ theo t ủ  khai c a mình.

ỏ ờ ế ế + B  t khai quy t toán thu  hàng năm.

ế ấ ụ ứ ế ộ ệ + Áp d ng m t m c thu  su t thu  TNDN, khômg phân bi ế ộ ư t ch  đ   u đãi

ầ ế ướ ướ ố ớ đ i v i các thành ph n kinh t trong n c hay ngoài n c.

ấ ượ ệ ế ả ạ ọ 4.2.1.6. Hi n đ i hóa, tin h c hóa qu n lý thu , nâng cao ch t l ồ ự ng ngu n l c

ố ế ề ệ ầ ậ ộ ở ộ Trong đi u ki n ngày nay, toàn c u hoá và h i nh p qu c t đã tr  thành m t xu

110

ế ể ọ th  khách quan quan tr ng trong quá trình phát tri n kinh t ế ế ớ  th  gi ố   i và đang cu n

ủ ể ầ ạ ộ   ả hút toàn th  nhân lo i hoà vào dòng ch y c a nó. Quá trình toàn c u hoá và h i

ậ ế ố ế ờ ơ ệ ể ạ ổ nh p kinh t qu c t ể    đã t o th i c  cho các doanh nghi p chuy n đ i và phát tri n

ủ ệ ử ệ ủ ớ ự ẽ ấ ạ ộ ươ m t cách m nh m . Cùng v i s  xu t hi n c a chính ph  đi n t và th ạ   ng m i

ệ ử ạ ộ ạ ở đi n t ỏ    các ho t đ ng kinh doanh ngày càng tr  nên phong phú và đa d ng, đòi h i

ế ả ả ướ ể ế ệ ả ớ công tác qu n lý thu  ph i có b ố   c chuy n bi n m i trong vi c qu n lý các đ i

ế ệ ế ả ạ ộ ượ t ộ   ọ ng n p thu . Do đó, hi n đ i hóa, tin h c hóa công tác qu n lý thu thu  là m t

ấ ế t t y u khách quan.

ố ượ ế ả ả ả Qu n lý thu thu  suy cho cùng là qu n lý ĐTNT, qu n lý đ i t ng tính thu ế

ứ ạ ệ ệ ế ả ơ đây là công vi c khó khăn, ph c t p. C  ch  qu n lý cũ xem vi c hoàn thành là

ướ ấ ượ ế ế ả ả ơ ị th c đo đánh giá ch t l ng công tác qu n lý thu  trên đ a bàn. C  ch  qu n lý

ư ậ ầ ơ ớ ấ ả ặ ề ả m i không đ n thu n nh  v y mà xem xét t ố   t c  các m t v  qu n lý ĐTNT, đ i

ứ ế ế ầ ờ ị ị ượ t ệ   ủ ng ch u thu , căn c  tính thu  có đ y đ , chính xác và k p th i hay không. Vi c

ế ủ ấ ượ ủ ụ ủ ơ ụ ế ộ tuân th  kê khai, tính thu , n p thu  c a ĐTNT, ch t l ng ph c v  c a c  quan

ầ ủ ư ứ ế ả ố ậ   thu  đã đáp  ng yêu c u c a ĐTNT hay ch a, kh  năng ch ng các hành vi gian l n,

ế ế ả ượ ế ề ố ỏ tr n thu  đ n đâu,... Đi u này đòi h i ngành thu  ph i đ ị ơ ở ậ   c trang b  c  s  v t

ậ ầ ủ ệ ệ ứ ạ ấ ớ ỹ ượ ụ ch t, k  thu t đ y đ , công ngh  hi n đ i...m i đáp  ng đ ệ c nhi m v  .

ụ ự ể ể ố ệ   M c tiêu và quan đi m xuyên su t trong quá trình xây d ng và tri n khai hi n

ệ ố ế ố ọ ồ ầ ạ đ i hóa, tin h c hóa là : các h  th ng thông tin (bao g m các 4 y u t ề    : ph n m m

ứ ụ ườ ơ ế ả ượ ể ầ ứ ng d ng, ph n c ng, con ng i và c  ch  chính sách) ph i đ ố   c tri n khai th ng

ỗ ợ ầ ủ ấ ả ả ố ệ ụ nh t trong toàn qu c, đ m b o h  tr  đ y đ  các quy trình nghi p v .

ổ ứ ể ầ ọ ọ Trong quá trình t ữ    ch c và tri n khai công tác tin h c c n chú tr ng nh ng

ề ấ v n đ  sau :

ể ạ ạ ạ ỗ ị ọ  : trong m i giai đo n phát ế ­ Công tác ho ch đ nh k  ho ch phát tri n tin h c

ệ ổ ứ ả ượ ể ể ụ ể ằ ế ạ tri n, vi c t ch c tri n khai CNTT ph i đ c k  ho ch hóa, c  th  b ng các đ ề

ủ ươ ự ự ệ ộ ứ ụ ệ án, d  án; N i dung th c hi n bám sát vào ch  tr ọ   ng  ng d ng công ngh  tin h c

111

ả ướ ủ ự ạ ộ ồ ờ ủ c a Đ ng, Nhà n c và c a B  Tài chính, đ ng th i phân tích th c tr ng môi

ườ ỗ ệ ố ừ ụ ủ ệ ầ ạ ồ tr ng c a m i h  th ng, yêu c u nghi p v , ngu n kinh phí t ng giai đo n đ ể

ướ ệ ể ạ ả ọ ợ ị đ nh h ng phát tri n công tác tin h c cho phù h p, đ t hi u qu  cao.

ế ể ạ ạ ộ ổ ấ   Công tác k  ho ch này giúp cho các c p lãnh đ o m t cách nhìn t ng th  dài

ụ ế ủ ể ả ọ ạ h n, bi ế ượ t đ ạ ộ   ụ c kh  năng c a tin h c có th  ph c v  đ n đâu cho các ho t đ ng

ể ả ự ụ ệ ọ ế ượ ể ừ nghi p v , và lĩnh v c nào tin h c không th  gi i quy t đ c đ  t ự  đó có s  quan

ầ ư ứ ể tâm và đ u t đúng m c cho tri n khai CNTT.

ử ả ẩ ầ : đây là yêu c u tiên ­  Chu n hoá các quy trình qu n lý và x  lý thông tin

ế ể ả ả ự ư ứ ụ ủ ệ ọ ệ quy t đ  đ m b o s  thành công c a vi c đ a  ng d ng công ngh  tin h c vào

ả công tác qu n lý. .

ệ ố ể ể ể ố ọ ­ Phát tri n h  th ng có tr ng đi m, tri n khai th ng nh t ứ ấ  : Căn c  vào yêu

ả ấ ộ ộ ắ ủ   ầ c u công tác, trình đ  cán b  và kh  năng kinh phí ngân sách c p, nguyên t c c a

ể ừ ể ứ ụ ệ ọ ướ ọ ọ vi c phát tri n  ng d ng tin h c là phát tri n t ng b ể   c có tr ng tâm, tr ng đi m

ứ ự ư ụ ể ư ụ ầ ủ ệ ầ ọ và theo th  t ậ     u tiên c a yêu c u nghi p v  c n tin h c hóa. C  th   u tiên t p

ư ụ ể ọ ị ệ trung vào tin h c hóa các quy trình nghi p v  chính;  u tiên tri n khai các đ a bàn

ụ ọ ươ ự ứ ể ẫ quan tr ng. Áp d ng ph ể   ng th c xây d ng các mô hình m u và tri n khai thí đi m

ệ ớ ộ ị ể đ  rút kinh nghi m, sau đó m i nhân r ng sang các đ a bàn khác.

ệ ố ể ọ ọ ộ ồ ộ ồ ể   Chú tr ng phát tri n h  th ng tin h c m t cách đ ng b  bao g m: phát tri n

ơ ở ữ ệ ề ứ ụ ự ề ề ầ ầ ệ ố h  th ng ph n m m  ng d ng, xây d ng c  s  d  li u, ph n m m truy n tin, t ổ

ứ ử ụ ị ệ ố ậ ỹ ch c s  d ng và trang b  h  th ng k  thu t.

ế ố ộ ườ ế ố ơ ả con ng i là y u t ấ    c  b n nh t ạ ­ Công tác đào t o cán b  tin h c : ọ  Y u t

ộ ệ ố ệ ể ệ ạ ậ ệ   trong vi c tri n khai thành công m t h  th ng CNTT, do v y vi c đào t o và ki n

ộ ạ ị ươ ụ ế ứ ệ ọ toàn b  máy CNTT t i đ a ph ng là nhi m v  h t s c quan tr ng. C n ầ xác đ nhị

ế ị ệ ạ ọ ộ ọ ộ ớ   vi c đào t o tin h c cho cán b  đóng vai trò quy t đ nh vì tin h c là m t lĩnh m i,

ố ộ ứ ạ ể ệ ệ ạ ổ ớ ể   ph c t p, có t c đ  phát tri n và đ i m i công ngh  nhanh. Vi c đào t o, phát tri n

112

ể ừ ộ ệ ộ ợ ộ ộ đ i ngũ cán b  CNTT đu c phát tri n t đ i ngũ cán b  nghi p v ụ. Quá trình đào

ượ ự ệ ươ ớ ừ ố ượ ầ ạ t o c n đ c th c hi n theo theo các ch ợ ng trình phù h p v i t ng đ i t ng và

ộ ư trình đ  khác nhau nh :

ọ ủ ự ả ạ ộ ọ ộ ể * Đào t o cán b  tin h c trình đ  cao đ  qu n lý các d  án tin h c c a ngành,

ủ ự ứ ụ ứ ể ắ ắ ớ ọ   phát tri n các  ng d ng l n c a ngành, nghiên c u n m b t các thành t u tin h c

ớ ể ụ m i đ  áp d ng trong ngành .

ể ể ủ ụ ứ ậ ạ ộ ọ * Đào t o cán b  tin h c đ  tri n khai các  ng d ng c a ngành và v n hành

ố ượ ượ ự ượ ố ủ ộ ọ ệ ố h  th ng, đ i t ng đ ạ c đào t o là l c l ơ   ng cán b  tin h c nòng c t c a các đ n

ươ ị ị v  đ a ph ng.

ộ ử ụ ạ ươ ứ ụ ố ộ * Đào t o các cán b  s  d ng các ch ng trình  ng d ng. S  cán b  này ch ủ

ệ ụ ộ ọ ế y u là các cán b  nghi p v , không làm chuyên tin h c.

ỉ ỏ ề ụ ế ệ ộ ứ ­ Đ i ngũ công ch c thu  không ch  gi i v  chuyên môn nghi p v , có tinh

ế ề ạ ầ ầ ạ ả ả ử ụ th n cách m ng ti n công mà còn ph i s  d ng thành th o các ph n m m qu n lý

ế ậ ủ ề ế ậ ướ thu , c p nh t thông tin v  ĐTNT, các chính sách thu , tài chính c a Nhà n ị   c k p

ấ ượ ậ ả ố ờ ồ ự ệ th i. Mu n v y ph i nâng cao ch t l ng ngu n l c hi n có thông qua đào t o t ạ ạ   i

ạ ạ ướ ỗ ậ ớ ứ ẻ ề ế ạ ượ ch , đào t o l i d ạ i nhi u hình th c, m nh d n ti p nh n l p tr  đã đ ạ   c đào t o

ể ổ ự ệ ế ể ồ ơ ả c  b n thông qua thi tuy n đ  b  sung và thay th  ngu n nhân l c hi n có.

ườ ổ ế ụ ộ 4.2.1.7. Tăng c ậ   ng công tác ph  bi n giáo d c sâu r ng chính sách, pháp lu t

ế v  thuề

ự ẽ ệ ề ề ế ạ ướ ả Th c hi n m nh m  công tác tuyên truy n v  thu , tr ế c h t gi i thích

ứ ề ậ ề ụ ế chính sách pháp lu t v  thu , nâng cao ý th c v  nghĩa v  đóng góp cho ngân sách

ướ ố ợ ẽ ớ ạ ặ ơ ơ nhà n c, ph i h p ch t ch  v i các c  quan thông tin đ i chúng và c  quan pháp

ử ệ ậ ườ ợ ề lu t trong vi c tuyên truy n và x  lý nghiêm các tr ạ ng h p vi ph m chính sách,

ế ủ ụ ướ ố ợ ớ ơ nghĩa v  thu  c a nhà n ế ầ c. Ngoài ra, c  quan thu  c n ph i h p v i các ngành

ụ ạ ư ọ ề ư ạ ả ườ giáo d c đào t o, t ế  pháp đ a các bài h c v  thu  vào gi ng d y trong nhà tr ng,

ế ệ ẻ ệ ạ ứ ề ề ậ ư ề ạ t o ti n đ  nh n th c cho th  h  tr . Hi n t ể   i còn nhi u ĐTNT ch a thông hi u

ứ ề ứ ụ ế ế ậ ề   lu t thu , ý th c v  nghĩa v  thu  còn kém. Do đó, ngoài các hình th c tuyên truy n

113

ổ ế ế ầ ả ư ấ ư ộ ả ph  bi n nh  trên, cán b  thu  c n ph i t v n, gi ệ   i thích cho các doanh nghi p

ễ ể ữ ữ ắ ọ ọ ờ ồ ằ b ng nh ng thông tin ng n g n d  hi u; đ ng th i trao cho h  nh ng nghĩa v  c ụ ụ

ư ở ự ệ ể ệ ể ạ ặ ằ ả ọ th  mà h  ph i th c hi n có th  qua đi n tho i, th  g i ho c Email; b ng cách này

ề ẽ ạ ả ấ ớ ệ công tác tuyên truy n s  mang l i hi u qu  r t l n.

ừ ự ặ ộ ổ ứ ộ ộ M t khác không ng ng xây d ng b  máy t ch c và đ i ngũ cán b  ngày

ả ơ ữ ự ệ ế ả ạ càng v ng m nh, phát huy hi u qu  h n trong công tác qu n lý thu . Xây d ng s ổ

ệ ụ ố ớ ừ ủ ừ ế ạ ụ ệ ề ệ ắ tay nghi p v  đ i v i t ng nghi p v  thu c a t ng s c thu , t o đi u ki n cho cán

ể ự ế ẩ ư ằ ộ b  thu  có c m nang đ  th c thi vô t ế ộ , công b ng chính sách ch  đ .

ướ ầ ươ ụ ấ ộ + Nhà n ư c c n đ a vào ch ng trình giáo d c các c p B  môn Thu , đ ế ể

ừ ỏ ượ ế ừ ệ ề ể ệ ấ ngay t nh  công dân đã có đ c khái ni m v  thu  t đó vi c hi u và ch p hành

ế ẽ ở ụ ự nghĩa v  thu  s  tr  thành t giác.

ự ầ ư ớ ầ ướ ươ + C n có s  đ u t ủ  l n c a Nhà n c các ch ề   ng trình phát thanh, truy n

ủ ươ ị ươ ể ự ệ ươ hình,   báo  chí  c a   Trung ng  và   đ a   ph ng  đ   th c   hi n  ch ng   trình  tuyên

ế ườ ề ươ ệ ạ ề truy n v  thu  th ng xuyên trên các các ph ệ   ng ti n thông tin đ i chúng. Hi n

ệ ượ ủ ơ ủ ế ự ệ ế nay công vi c này đ ự ủ ộ c th c hi n ch  y u do s  ch  đ ng c a c  quan Thu  các

c p.ấ

ồ ự ỗ ợ ề ả ổ ứ + Ph i dành ngu n l c cho công tác tuyên truy n, h  tr  các t ch c, cá nhân,

ủ ề ự ệ ấ ổ ị xây d ng trang Web đ  đi u ki n trao đ i, cung c p thông tin và các d ch v  v ụ ề

ế thu  cho ĐTNT.

ể ệ ệ ủ ệ ạ ẩ ộ ộ   ế 4.2.1.8. Đ y m nh vi c  y nhi m thu thu  các h  kinh doanh cá th  hi n đang n p

ề ế ườ thu  khoán cho chính quy n ph ng, xã

ừ ự ế ệ ỷ ườ T  năm 2004, ngành thu  đã th c hi n ệ u  nhi m thu cho các UBND Ph ng,

ố ớ ị ấ ố ượ ế ế ầ ộ Xã, Th  tr n đ i v i các đ i t ng n p thu  khoán, qua đó đã khai thác h u h t các

ả ể ả ề ố ượ ế ệ ấ ố ồ ị ngu n thu trên đ a bàn, ch ng th t thu thu  khá hi u qu  k  c  v  đ i t ộ   ng n p

ế ạ ế ượ ế ố ợ ọ ủ ế thu  và doanh s  tính thu , h n ch  đ ả c n  đ ng thu , qu n lý c a ngành thu ế

ố ượ ế ượ ộ ự ế ơ ấ ố ớ đ i v i các đ i t ng n p thu  đ c sát h n. Th c t này cho th y nguyên nhân

114

ả ưở ự ế ệ ệ ả ỷ ọ quan tr ng  nh h ng đ n hi u qu  công tác u  nhi m thu chính là s  quan tâm

ề ị ươ ố ế ợ ủ ơ ế ớ ự ủ c a chính quy n đ a ph ng, s  ph i k t h p c a c  quan thu  v i các ban ngành

ệ ự ộ ỷ ứ ệ ọ ị ch c năng trên đ a bàn; thêm vào đó là vi c l a ch n các cán b  u  nhi m thu có

ề ỹ ự ự ệ ể ầ năng l c chuyên môn cao, có tinh th n trách nhi m và có s  am hi u v  k  năng

ế ế ố ượ ệ ể ỷ giao ti p. Nhìn chung, s  thu  thu đ c sau khi tri n khai công tác u  nhi m thu

ườ ề ặ ệ ộ ố ị ế ố ị trên các đ a bàn ph ng, xã đ u tăng. Đ c bi t có m t s  đ a bàn s  thu  thu đ ượ   c

ừ ớ ướ ể tăng thêm t 20 ­ 25% so v i tr c. Tuy nhiên, quá trình tri n khai công tác UNT

ư ụ ữ ứ ể ắ ỏ ầ không th  tránh kh i nh ng khó khăn c n kh c ph c nh  : m c thù lao cho cán b ộ

ụ ủ ệ ấ ộ ườ UNT còn th p, trình đ  nghi p v  c a ng i làm công tác UNT. ạ  Bên c nh đó m tộ

ề ỷ ườ ế ắ ộ ố ấ s  c p u , chính quy n ph ể   ng, xã còn khoán tr ng cho cán b  UNT, thi u ki m

ư ệ ố ả tra, đôn đ c nên hi u qu  công tác UNT ch a cao.

ể ạ ượ ủ ươ ụ ủ Đ  đ t đ c m c tiêu lâu dài c a ch  tr ng UNT   là phát huy đ ượ ứ   c s c

ạ ợ ổ ườ ệ ề m nh t ng h p, tăng c ủ ấ ủ ng vai trò, trách nhi m c a c p  y, chính quy n và các t ổ

ứ ế ả ầ ạ ệ ả ch c qu n chúng tham gia vào công tác qu n lý thu thu , mang l i hi u qu  kinh t ế

ự ủ ề ạ ộ ị ươ ườ xã h i, nâng cao năng l c lãnh đ o c a chính quy n đ a ph ng (ph ng, xã, th ị

ụ ộ ề ế ặ ạ ấ ằ ệ ề ệ ạ tr n), t o công b ng v  nghĩa v  n p thu  và đ c bi t là t o đi u ki n cho chính

ườ ủ ộ ứ ề ầ ờ ị ề quy n ph ố   ng, xã ch  đ ng v  ngân sách, đáp  ng k p th i cho nhu c u cân đ i

ủ ị ươ ự ệ ả thu chi ngân sách c a đ a ph ng, th c hi n công tác công khai công tác qu n lý

ệ ố ự ế ủ ổ ấ ượ ế ớ ầ thu , góp ph n th c hi n t t quy ch  dân ch , đ i m i và nâng cao ch t l ng h ệ

ị ấ ố ườ ườ ể th ng chính tr  c p ph ệ ng, xã; thông qua vi c UNT cho UBND ph ng, xã đ  khai

ệ ể ỏ ẻ ữ ả ộ thác tri ồ t đ  các ngu n thu nh  l , kho n thu phát sinh, vãng lai, nh ng h  kinh

ậ ả ự ư ờ ờ ụ ộ doanh mang tính th i v , h  kinh doanh v n t i, xây d ng t ồ  nhân..., đ ng th i góp

ủ ệ ệ ầ ả ả ố ộ ổ ứ ủ ph n nâng cao hi u qu  qu n lý, c ng c  và ki n toàn b  máy t ch c c a ngành

ế ặ ệ ả ầ ả Thu  và đ c bi ế ớ t là trong công tác c i cách thu  v i yêu c u c i cách hành chính

ừ ế ệ ế ế ấ ạ thu  trong giai đo n hi n nay, toàn ngành Thu  Th a Thiên Hu , các c p các ngành

ứ ượ ầ ả ậ ọ ướ ắ ầ ầ c n ph i nh n th c đ ủ c t m quan tr ng c a công tác UNT. Tr ả   c m t c n ph i

ế ụ ổ ụ ữ ư ệ ắ ằ kh c ph c ngay nh ng khó khăn b ng các bi n pháp nh  : ti p t c t ứ ậ    ch c t p

ụ ệ ầ ấ ộ ỉ ỉ ạ   hu n nghi p v  chuyên môn cho cán b  làm công tác UNT, UBND t nh c n ch  đ o

115

ở ố ướ ề ỉ ệ S  Tài chính, UBND các huy n, thành ph  xem xét theo h ng đi u ch nh t ỷ ệ   l

ế ơ ấ ả ổ ườ ề đi u ti t ngân sách, c  c u kho n chi cho UNT vào t ng ngân sách xã, ph ng, tăng

ự ủ ề ề ườ ề ể ườ tính t ch  v  tài chính cho chính quy n ph ng, xã đ  chính quy n ph ng, xã

ủ ộ ứ ệ ơ ố ể ố ch  đ ng h n trong vi c đôn đ c thu đ  b  trí chi, tăng m c chi thù lao cho cán b ộ

ủ ươ ả ộ ố ư ế UNT;   có  ch  tr ng  gi ằ   i  quy t  m t  s   chính  sách  nh  BHXH,   BHYT...   nh m

ự ự ế ộ ộ khuy n khích, đ ng viên cán b  UNT th c s  yên tâm công tác...

ả 4.2.2. Gi i pháp mang tính vĩ mô

ả ề ế 4.2.2.1. Nhóm gi i pháp v  chính sách thu

ế ị a) Chính sách thu  giá tr  gia tăng (GTGT)

ủ ủ ự ế ệ ậ ướ ữ ụ Thành t u c a vi c áp d ng lu t thu  GTGT c a n c ta trong nh ng năm

ạ ế ả ả ả ọ ồ ừ v a qua đã mang l ẩ   i k t qu  quan tr ng đ m b o ngu n thu cho NSNN, thúc đ y

ừ ể ấ ướ ợ ệ ố ế ề ả s n xu t kinh doanh phát tri n và t ng b c phù h p vói thông l qu c t ế    v  thu .

ế ồ ạ ủ ộ ộ ữ ế ậ ạ Tuy nhiên, nh ng h n ch , t n t i c a lu t thu  GTGT đã b c l trong quá trình

ự ầ ế ử ổ ừ ự ễ ả ổ ợ ơ ệ th c hi n c n thi t ph i có s a đ i, b  sung cho phù h p. T  th c ti n h n 6 năm

ự ệ ế ậ ạ ỉ ừ ế ậ ố th c hi n lu t thu  GTGT t i t nh Th a Thiên Hu  và trên toàn qu c lu n văn

ộ ố ả ề ạ ạ ấ ế ằ ậ m nh d n đ  xu t m t s  gi ệ i pháp nh m hoàn thi n lu t thu  GTGT ở ướ  n c ta đó

là:

ở ộ ố ượ ệ ố ượ ế ị ị ­ M  r ng di n  đ i t ng ch u thu  GTGT:  Đ i t ng không ch u thu ế

ệ ượ ố ớ ụ ặ ộ GTGT hi n nay đang đ c áp d ng đ i v i nhóm 29 m t hàng là quá r ng; th c t ự ế

ự ể ế ủ ệ đó đã gây khó khăn cho vi c khai báo thu  c a DN và s  ki m tra, giám sát c a c ủ ơ

ả ế ế ậ ầ ạ ữ ạ quan thu . Do v y, c n ph i ti n hành rà soát l i nh ng lo i hàng hoá, nhóm hàng

ấ ế ộ ố ượ ả ế ể ị hoá không nh t thi t ph i thu c đ i t ố   ng không ch u thu  GTGT chuy n sang đ i

ế ị ượ t ng ch u thu  GTGT.

ố ớ ụ ế ặ ị ỉ Hàng hoá không ch u thu  GTGT ch  nên áp d ng đ i v i các m t hàng,

ế ế ụ ụ ờ ố ố ị nhóm hàng thi ụ   t y u ph c v  cho đ i s ng nhân dân, an ninh qu c phòng, d ch v  y

ể ụ ụ ể ể ộ ộ ị ượ ế t , th  d c, th  thao và d ch v  công c ng mà không th  xã h i  hoá đ c.

ố ượ ế ấ ớ ế ươ ứ ệ ả ­ Gi m s  l ng thu  su t v i 2 m c thu  d ố   ng (5%, 10%) hi n nay xu ng

116

ứ ặ còn 1 m c (8 ho c 10%).

ự ễ ừ ứ ụ ề ệ ặ ậ ế ấ   T  lí lu n và th c ti n đ t ra cho chúng ta vi c áp d ng nhi u m c thu  su t

ứ ạ ể ế ế ể thu  GTGT đã làm ph c t p quá trình kê khai, tính thu , ki m tra, ki m soát c a c ủ ả

ế ả ơ ướ ự ệ ả DN và c  quan qu n lý thu  Nhà n ệ ự c, làm gi m tính hi u l c trong vi c th c thi

ứ ể ệ ế ả ả ạ ầ ậ ơ lu t thu . Do đó, đ  đáp  ng yêu c u đ n gi n, minh b ch và tính hi u qu  trong

ấ ượ ử ụ ế ố ệ ế chính sách thu  thì thu  su t đ c s  d ng càng ít càng t ơ   t. Tuy nhiên, vi c đ n

ế ấ ủ ế ả ả ả ặ ỹ gi n hoá thu  su t đã g p ph i rào c n đó chính là tích lu  thoái c a thu  GTGT

ơ ả ủ ữ ế ầ ằ ạ ộ ệ ố   ẫ d n đ n vi ph m tính công b ng m t trong nh ng yêu c u c  b n c a h  th ng

ế ủ ế ệ ộ ố ạ ọ ế ề ướ thu  hi n đ i. Theo ý ki n c a m t s  nhà khoa h c cho bi t nhi u n c  trong giai

ướ ụ ế ệ ề ả ầ ạ ầ ả ặ đo n đ u áp d ng thu  GTGT đ u ph i đ t tính hi u qu  lên hàng đ u. N c ta

ậ ườ ề ư ể ậ ấ ấ ấ ậ ạ ộ đ i b  ph n là ng i có thu nh p th p nên v n đ  đ a ra có th  ch p nh n đ ượ   c.

ế ấ ể ạ ủ ế ế ằ ặ ấ ự M t khác đ  h n ch  tính b t công do s  cào b ng c a thu  su t thu  GTGT thì

ử ụ ế ế ế ậ ạ ư chúng ta s  d ng các lo i thu  khác nh : Thu  thu nh p cá nhân, Thu  TNDN,

ế ử ụ ầ ư ơ ở ạ ầ ụ ệ ế ấ ộ Thu  s  d ng đ t nông nghi p, tăng đ u t c  s  h  t ng và áp d ng ti n b  khoa

ậ ể ỗ ợ ọ ỹ h c k  thu t đ  h  tr  nông dân.

ụ ộ ươ ấ ừ ụ ươ Áp d ng m t ph ng pháp kh u tr thay vì áp d ng hai ph ng pháp nh ư

ệ ử ụ ừ ự ứ ế ế ề ệ ấ ơ ừ hi n nay (kh u tr  thu  và tr c ti p); đ  cao vi c s  d ng hoá đ n, ch ng t và s ổ

ế sách k  toán.

ươ ế ượ ủ ặ ệ ư ụ Áp d ng ph ự ng pháp tr c ti p đ c coi là đ c thù c a Vi t Nam nh ng nó

ộ ộ ư ề ế ế ế ả ạ ị đã b c l nhi u h n ch  trong qu n lý thu thu  nh : kê khai tính thu , xác đ nh

ố ớ ử ụ ế ậ ơ ộ ổ doanh thu, thu nh p, s  d ng hoá đ n, s  sách k  toán... đ i v i các h  kinh doanh,

ầ ế ạ ộ ệ ủ ể ệ ườ theo chúng tôi c n thi t chuy n lo i h  này sang di n  y nhi m cho ph ng xã

ố ị ụ ế ề ệ ế ấ ắ ớ (thu  khoán), g n li n v i bi n pháp c p ngân sách, c  đ nh nghĩa v  thu  cho các

ạ ộ ượ ấ ị ệ ấ ộ ờ ộ h  trong m t th i gian nh t đ nh ít nh t là 6 tháng. Vi c phân lo i h  đ ự   c th c

ệ ưỡ ụ ệ ế ố ị ằ hi n b ng "ng ụ   ng ch u thu " theo doanh s . Ví d , Cambodia hi n đang áp d ng

ưỡ ả ừ ị ệ ộ ng ế ng ch u thu  vào kho n t 500­700 tri u VND/năm. Các h  kinh doanh còn l ạ   i

117

ắ ộ ộ ữ ổ ụ ế ế ệ ề đ u thu c di n b t bu c gi s  sách k  toán và áp d ng tính thu  theo ph ươ   ng

ư ậ ể ơ ừ ả ấ ớ ế ạ   pháp kh u tr . Làm nh  v y, thì chúng ta m i có th  đ n gi n chính sách thu , t o

ậ ợ ứ ệ ể ơ ừ ạ ố thu n l ể i cho vi c ki m tra, ki m soát hoá đ n ch ng t ậ   , ch ng tình tr ng gian l n

ế ằ ể ừ ộ ế thu  b ng cách chuy n t h  khoán thu  sang DN...

ử ổ ệ ế ướ ố ượ ế ­ S a đ i vi c hoàn thu  GTGT theo h ẹ ng thu h p đ i t ng hoàn thu , ch ỉ

ố ượ ế hoàn thu  cho các đ i t ng sau:

ơ ở ế ấ ị ụ ủ + Hoàn thu  cho hàng hoá, d ch v  c a các c  s  kinh doanh xu t kh u đ ẩ ượ   c

ế ấ ế ầ ụ ầ ố ớ ơ áp d ng thu  su t 0% có s  thu  đ u vào l n h n đ u ra.

ơ ở ữ ầ ậ ớ ớ ạ   + C  s  kinh doanh m i thành l p trong nh ng năm đ u m i đi vào ho t

ế ầ ầ ư ớ ế ầ ủ ủ ị ộ đ ng, thu  đ u vào c a TSCĐ đ u t l n trong khi thu  đ u ra c a hàng hoá, d ch

ỏ ư ủ ể ế ầ ừ ấ ụ v  phát sinh nh  ch a đ  đ  kh u tr  thu  đ u vào.

ơ ở ấ ậ ợ ả ể ố + Các c  s  kinh doanh sát nh p, h p nh t, gi ả i th , phá s n có s  thu ế

ừ ộ GTGT n p th a.

ế ị ủ ế ề ẩ ơ + Hoàn thu  GTGT theo quy t đ nh c a c  quan có th m quy n theo quy

ủ ậ ị đ nh c a pháp lu t.

ư ậ ướ ử ổ ổ ủ Nh  v y, theo h ng s a đ i b  sung này trong quá trình SXKD c a các DN

ế ế ầ ầ ớ ồ ơ ế n u phát sinh thu  GTGT đ u vào l n h n thu  GTGT đ u ra do hàng hóa t n kho

ứ ọ ượ ể ế ầ ề  đ ng hay mua nhi u bán ít thì DN đ c chuy n thu  GTGT đ u vào  ch a đ ư ượ   c

ừ ể ượ ế ỳ ừ ứ ượ ấ kh u tr sang k  kê khai ti p theo đ  đ ấ c kh u tr ch  không đ ế   c hoàn thu .

ư ậ ẽ ẩ ườ ệ ạ ố Làm nh  v y s  thúc đ y DN tăng c ng h ch toán kinh doanh và ch ng vi c gian

ữ ể ậ ế ậ l n thông qua thoã thu n gi a các DN đ  hoàn thu .

ẽ ừ ừ ả ặ ị ượ ố ượ Quy đ nh này v a ch t ch , v a gi m đ c kh i l ệ ng công vi c hoàn thu ế

ệ ế ả ờ ả đ m b o vi c hoàn thu  đúng th i gian.

ườ ệ ử ụ ể ế ể ơ ­ Tăng c ng ki m tra, ki m soát vi c s  d ng hoá đ n, khuy n khích DN

118

ơ ự ử ụ s  d ng hóa đ n t in.

ả ộ ệ ế ể ả ị ể   Xác đ nh đúng thu  GTGT ph i n p, ph i hoàn chính là vi c ki m tra, ki m

ủ ẽ ế ầ ầ ặ ơ ơ soát ch t ch  hoá đ n đ u vào và hóa đ n đ u ra  c a DN. Ngành thu  coi đây là

ề ọ ế ả ấ v n đ  tr ng tâm trong qu n lý thu  GTGT b i l ở ẻ :

ứ ể ề ợ ủ ụ ơ ị + Hoá đ n là căn c  đ  xác đ nh nghĩa v  và quy n l i  c a DN

ả ượ ơ ỉ ứ ư ừ ư ề ị ấ + Hoá đ n là  n ch  ph i đ ữ c coi nh  nh ng ch ng t có giá tr  nh  ti n vì

ấ ớ ủ ệ ể m nh giá c a nó có th  là r t l n.

ề ổ ộ ự ệ ế ệ ậ ấ Hi n nay v n đ  n i c m trong th c thi lu t thu  GTGT chính là vi c chúng

ả ủ ạ ể ậ ả ạ ơ ư ta ch a có gi ơ   i pháp đ  m nh đ  qu n lý hoá đ n. Tình tr ng gian l n hoá đ n,

ễ ơ ỉ ở ữ ơ mua bán hoá đ n  trái phép đang di n ra không ch ả  DN mà ngay c  nh ng n i th ụ

ưở h ng NSNN.

ấ ừ ầ ấ ả Xu t phát t ệ ử ụ    yêu c u c p bách ph i nâng cao tính pháp lý trong vi c s  d ng

ủ ướ ơ ủ ị ị hoá   đ n   ngày   07/11/2002   Th   t ng   chính   ph   đã   ban   hành   Ngh   đ nh   s ố

ề ệ ử ụ ả ơ ị 89/2002/NĐ­CP "Quy đ nh v  vi c in, phát hành, s  d ng, qu n lý hoá đ n" và ngày

ộ ư ố ướ ẫ 30/12/2002 B  tài chính đã ban hành Thông t s  120/TT­BTC h ng d n thi hành

ể ệ ầ ự ủ ề ơ ọ ị ị Ngh  đ nh này, đi u đó th  hi n t m quan tr ng c a hoá đ n trong quá trình th c thi

ế ủ ậ ướ các lu t Thu  c a Nhà n c.

ỏ ố ứ ề ể ệ ể ơ ế   Vi c ki m tra, ki m soát hoá đ n đòi h i t n nhi u công s c và chi phí n u

ụ ệ ậ ộ ọ chúng ta không áp d ng công ngh  tin h c, do v y theo chúng tôi B  Tài chính và

ế ầ ậ ụ ổ ươ ề ệ ể ể ầ T ng c c thu  c n l p ngay ch ng trình ph n m m cho vi c ki m tra, ki m soát

ộ ờ ơ ề ế ả hoá đ n. Các DN khi n p t khai thu  hàng tháng ph i kèm theo đĩa m m kê khai

ử ụ ậ ừ ơ ộ ơ toàn b  hoá đ n mà DN đã s  d ng và các hoá đ n mà DN đã nh n t bên ngoài đ ể

ế ơ ế ượ ơ ề ử ụ ể ể ử g i cho c  quan thu . C  quan thu  đ ố ệ c quy n s  d ng s  li u này đ  ki m tra,

ệ ế ậ ằ ờ ị ố đ i chi u nh m phát hi n sai sót, gian l n k p th i.

ệ ử ụ ơ ự ế ế ứ ệ ầ Khuy n khích vi c s  d ng hoá đ n t in là vi c làm h t s c c n thi ế   t

ằ ườ ệ ử ụ ủ ệ ơ nh m tăng c ng trách nhi m cho ch  DN trong vi c s  d ng hoá đ n, t o s  ch ạ ự ủ

ệ ấ ế ứ ệ ộ đ ng cho DN trong vi c in  n, ti ộ t ki m chi phí và là m t hình th c mà DN có th ể

ớ ể ượ ệ ổ ượ ẳ ơ ị gi i thi u tên tu i thông qua bi u t ng đ ự ệ   c in trên hóa đ n, kh ng đ nh s  hi n

119

ị ườ ủ ộ ơ ướ ữ h u c a DN trên th  tr ệ ng. Đây cũng là m t bi n pháp c  quan Nhà n ể   c ki m

ể ế ậ ộ ơ   ạ soát DN m t cách gián ti p, tránh tình tr ng l p công ty ma đ  buôn bán hoá đ n

ả ủ ấ ướ làm th t thoát tài s n c a Nhà n ư ệ c nh  hi n nay.

ự ế ầ ư ướ ấ ố ử ụ Th c t cho th y các DN có v n đ u t n c ngoài s  d ng hoá đ n t ơ ự    in

ự ấ ế ủ ướ ể ấ ơ thì s  th t thoát thu  c a Nhà n ấ c thông qua hoá đ n là r t th p và có th  nói là

ư ườ ả ợ ọ ch a có tr ng h p nào x y ra nghiêm tr ng.

ế ố ớ ụ ặ ế ệ b) Chính sách thu  đ i v i thu  tiêu th  đ c bi t.

ế ơ ả ắ ữ ệ ố ế ấ ọ Đây là s c thu  c  b n gi vai trò r t quan tr ng trong h  th ng thu  gián

ố ớ ừ ế ồ ừ ạ ế ế ỷ ọ thu, đ i v i Th a Thiên Hu  ngu n thu t lo i thu  này chi m t ủ ế    tr ng ch  y u

ủ ả ổ ướ ủ ỉ ố (kho ng 30%) trong t ng s  thu c a ngân sách Nhà n ậ   c c a T nh. chính vì v y,

ệ ế ệ ọ vi c hoàn thi n chính sách thu  TTĐB càng có ý nghĩa quan tr ng.

ụ ệ ể ậ ồ ớ ổ   ế M c tiêu đ  hoàn thi n chính sách thu  TTĐB là t p trung ngu n thu l n,  n

ụ ế ế ắ ả ắ ầ ị đ nh cho NSNN; bù đ p ph n thi u h t NSNN do c t gi m thu  quan trong quá

ộ ố ớ ả ự ệ ấ ả ậ ộ ướ trình h i nh p, th c hi n b o h  đ i v i s n xu t trong n c.

ấ ừ ớ ủ ụ ế ọ ả Xu t phát t vai trò quan tr ng và m c tiêu to l n c a thu  TTĐB, gi i pháp

ệ ệ ờ ớ ư đ a ra cho vi c hoàn thi n chính sách trong th i gian t ư i nh  sau:

ộ ố ượ ở ộ ụ ệ ị ế ị ­ M  r ng di n hàng hoá, d ch v  thu c đ i t ng ch u thu  TTĐB:

ệ ố ế ủ ể ả ờ ớ Quan đi m c i cách h  th ng thu  c a chúng ta trong th i gian t i không làm

ả ố ướ ủ ế ả ộ gi m s  thu ngân sách Nhà n c, t ỷ ệ  l huy đ ng c a thu  trên GDP kho ng 20­

ệ ế ấ ấ ớ ạ ẽ ặ ế 23%. Trong khi vi c tăng thu  su t là r t có gi i h n, n u không s  g p ph i s ả ự

ủ ữ ế ồ ộ ấ không đ ng tình c a dân chúng, thu  su t quá cao cũng m t trong nh ng nguyên

ố ậ ế ặ ủ ế ế ẫ ạ ệ ố ớ ặ nhân ch  y u d n đ n tình tr ng tr n l u thu , đ c bi ữ t đ i v i nh ng m t hàng

ậ ẩ ướ ầ nh p kh u có nhu c u tiêu dùng trong n c cao.

ộ ố ượ ở ộ ụ ệ ờ ồ ị ế ị Đ ng th i m  r ng di n hàng hoá, d ch v  thu c đ i t ng ch u thu  TTĐB

ụ ủ ự ế ệ ằ ầ ắ ỹ ủ   góp ph n kh c ph c tính lu  thoái c a thu  GTGT, th c hi n tính công b ng c a

120

ế ệ ố h  th ng thu .

ế ố ớ ướ ề ướ ế ớ Đ i chi u v i các n ự c trong khu v c và nhi u n c trên th  gi ặ   i thì m t

ủ ẹ ế ị hàng ch u thu  TTĐB c a ta còn h p.

ộ ố ụ ư ộ ị ệ   Theo chúng tôi thì nên đ a m t s  hàng hoá, d ch v  nay đang thu c di n

ư ỹ ệ ế ặ ị ị ẩ   ế ch u thu  GTGT 20% sang di n ch u thu  TTĐB và các m t hàng nh  m  ph m,

ướ n c hoa.

ộ ố ơ ệ ố ứ ụ ứ ế ấ ị ­ Nghiên c u áp d ng m c thu  theo đ nh su t tuy t đ i cho m t s  đ n v ị

ụ ị ế ằ ả ạ ẩ ơ ị ế ả   ả s n ph m hàng hoá d ch v  ch u thu  cùng lo i nh m đ n gi n cách tính thu , đ m

ơ ở ệ ế ệ ị ườ ả b o vi c chính xác trong vi c xác đ nh c  s  tính thu , tăng c ạ ng tính c nh tranh

ấ ằ ể ự ệ ề ượ ệ ủ c a DN. Chúng tôi th y r ng đi u này có th  th c hi n đ ệ   ề c trong đi u ki n hi n

ố ớ ị ườ ạ ẩ ả ư ượ nay đ i v i các s n ph m c nh tranh hoàn trên th  tr ng  nh  r u, bia.

ế ừ ụ ế ậ Ví d : công ty bia Hu  t ngày thành l p (9/1994) đ n nay giá bán bia không

ị ộ ụ ủ ế ế ơ ỹ ổ đ i trong khi đ n v  n p đ  thu , có tích lu  và đóng góp nghĩa v  thu  cho Nhà

ướ n c ngày càng cao.

ự ế ị ươ ộ ố ỉ ỗ ợ Tình hình th c t ề  chính quy n đ a ph ằ   ng m t s  t nh đã h  tr  DN b ng

ủ ệ ế ấ ộ ỉ ầ cách dùng ngân sách t nh c p cho DN ph n chênh l ch do DN n p đ  thu  TTĐB

ị ỗ ự ề ạ ố ả ạ theo đúng chính sách mà b  thua l . Đi u này đã t o nên s  cân đ i gi t o trong thu

ự ụ ế ệ ệ ế ằ ướ chi ngân sách và thi u công b ng trong vi c th c hi n nghĩa v  thu  Nhà n c. Nhà

ủ ẽ ể ặ ả ỏ ị ươ ướ ầ n c c n ph i ki m soát ch t ch  và xoá b  cách làm trên c a các đ a ph ng đ ể

ế ữ ề ề ả ẳ ả đ m b o tính bình đ ng v  thu  gi a các DN trong n n kinh t ế ị ườ  th  tr ng.

ử ổ ế ấ ướ ụ ặ ộ ộ ỉ H ng s a đ i là ch  áp d ng m t thu  su t cho m t m t hàng không phân

ệ ủ ả ệ ấ ồ ố bi ẩ t tính ch t lý hoá c a s n ph m và ngu n g c nguyên li u.

ế ấ ự ề ặ ả ả ợ ổ ỉ ị   Ph i có s  đi u ch nh gi m thu  su t cho phù h p khi b  sung m t hàng ch u

ố ượ ế ố ượ ế ổ ị thu  TTĐB vào đ i t ng ch u thu  GTGT; B  sung   vào đ i t ị ng ch u thu ế

ẩ ớ ữ ệ ạ ậ ẩ ậ ặ ớ TTĐB v i nh ng m t hàng nh p kh u có kim ng ch nh p kh u l n mà hi n nay

121

ế ấ ể ả ụ ả ậ ồ ẩ chúng ta đang áp d ng thu  su t nh p kh u cao đ  đ m b o ngu n thu ngân sách

ộ ề ị ế ả ấ ả ộ ướ ự ệ không b  bi n đ ng, b o h  n n s n xu t trong n c khi chúng ta th c hi n các

ế ộ ậ cam k t h i nh p qu c t ố ế .

ố ớ ệ ế ậ c) Chính sách đ i v i thu  thu nh p doanh nghi p (TNDN).

ụ ụ ự ễ ậ ự   ế Qua th c ti n 6 năm áp d ng lu t thu  TNDN đã phát huy tác d ng tích c c

ẩ ả ể ầ ấ thúc đ y s n xu t kinh doanh phát tri n, góp ph n tăng thu ngân sách. Tuy nhiên, đ ể

ả ề ợ ệ ế ố ướ ư ợ ắ gi i quy t m i quan h  hài hoà v  l i ích tr c m t cũng nh  l ữ   i ích lâu dài, gi a

ợ ủ ộ ợ l ố i ích qu c gia và l i ích c a nhà đ u t ầ ư ủ ổ ứ , c a t ế  ch c, cá nhân n p thu .

ử ổ ế ệ ậ ậ ướ Lu t thu  thu nh p doanh nghi p nên s a đ i theo h ng sau đây:

ứ ử ổ ề ẩ ị ­ Nghiên c u s a đ i quy đ nh, nâng cao tính pháp lý v  th m quy n c a c ề ủ ơ

ệ ấ ế ế ế ệ ơ ị quan thu  trong vi c  n đ nh doanh thu tính thu , khi c  quan thu  phát hi n và

ứ ượ ệ ướ ấ ấ ả ặ ơ ch ng minh đ c doanh nghi p bán d i giá thành s n xu t, ho c bán th p h n giá

ị ườ th  tr ng.

ầ ạ ộ ế ạ ự ả ­ C n rà soát l i n i dung các kho n chi phí không tr c ti p t o nên giá tr ị

ủ ế ả ấ ẩ ộ ợ ả s n ph m hàng hoá mà ch  y u mang tính ch t tài tr  xã h i, các kho n chi phí này

ự ệ ệ ố ử ữ ướ ớ hi n đang có s  phân  bi t đ i x  gi a DN trong n ả   ố c v i DN có v n ĐTNN ph i

ấ ố ượ ử ổ đ ụ c s a đ i áp d ng th ng nh t.

ứ ự ủ ệ ề ế ậ ả ộ Hi n nay, n i dung c a lu t thu  TNDN còn ch a đ ng quá nhi u kho n tr ợ

ố ớ ư ộ ườ ữ ả ộ ấ c p xã h i nh : chính sách đ i v i ng i lao đ ng n , các kho n chi phí mang tính

ấ ừ ữ ệ ầ ấ ạ ị ch t t ậ    thi n, nhân đ o. Nh ng quy đ nh này ph n nào đã làm m t đi tính trung l p

ế ạ ự ứ ệ ả ả ằ ậ ừ ủ ủ c a thu , t o s   nh p nh ng trong vi c qu n lý chi phí, qu n lý ch ng t c a DN;

ế ố ớ ự ế ả ề gây khó khăn cho công tác qu n lý thu thu  đ i v i DN. Trên th c t nhi u DN đã

ế ướ ủ ụ ể ấ ả ợ ụ l i d ng bi n t ng đ  qu ng cáo cho m c đích c a DN làm m t đi tính nghiêm

ự ệ ậ minh trong vi c th c thi pháp lu t.

ầ ử ổ ạ ế ộ ố ị ấ ả ướ ­ C n s a đ i l i ch  đ  kh u hao tài s n c  đ nh theo h ng cho phép áp

ươ ố ớ ử ụ ấ ố ụ d ng ph ữ ng pháp "kh u hao lùi" đ i v i nh ng DN s  d ng v n vay đ  đ u t ể ầ ư

122

ệ ớ ụ ệ ề ớ ổ ươ chi u sâu đ i m i công ngh , áp d ng công ngh  m i vào SXKD và có ph ng án

ả ợ ố ư ậ ề ệ ả ạ ớ kinh doanh có hi u qu . Có nh  v y thì DN m i có ti n tr  n  v n vay và tái t o tài

ờ ộ ị ả s n m t cách k p th i.

ế ộ ế ị ủ ệ ộ ố Ch  đ  KHTSCĐ theo Quy t đ nh s  166 c a B  Tài chính hi n nay không

ệ ờ ạ ớ ự ế ủ ộ ợ ọ ệ   còn phù h p v i s  ti n b  nhanh chóng c a khoa h c và công ngh  th i đ i hi n

ế ế ự ổ ự ủ ạ ớ nay, làm h n ch  đ n s  đ i m i tăng năng l c TSCĐ c a DN.

ồ ạ ư ễ ế ừ ệ ả Chính sách  u đãi, mi n gi m thu  TNDN đang t n t i hi n nay v a phân

ề ư ừ ế ề ấ ố ị ả tán v a không th ng nh t thu  và còn ph i gánh ch u nhi u  u đãi v  chính sách xã

ệ ố ề ả ạ ấ ộ h i. Đi u này đã làm m t đi tính rõ ràng trong h  th ng văn b n quy ph m pháp

ậ ủ ậ ề ự ệ ế ệ ả ậ ạ ế lu t v  thu  và tính trung l p c a thu . Do v y, ph i th c hi n vi c rà soát l i toàn

ệ ố ệ ệ ề ả ộ ị ế ộ b  các văn b n quy đ nh hi n hành v  thu  TNDN m t cách toàn di n có h  th ng;

ả ượ ậ ủ ễ ế ầ ả chính sách mi n, gi m thu  TNDN ph i đ ậ   c t p trung và ghi đ y đ  trong Lu t

ế thu  TNDN.

ạ ỏ ố ệ ử ồ ạ ổ ầ Vi c s a đ i c n lo i b  t ữ i đa nh ng t n t i nói trên làm cho chính sách

ủ ế ằ ậ ả ả ả ơ thu  TNDN c a chúng ta đ m b o tính đ n gi n, rõ ràng, trung l p, công b ng và

ệ Ư ấ ế ọ ọ ụ ả mang tính thông l cao.  u đãi nh t thi ạ   ớ t ph i có ch n l c v i m c tiêu lâu dài t o

ậ ợ ể ề ủ ự ệ thu n l ể i đ  phát tri n n n kinh t ế ị ườ  th  tr ế   ầ ng và th c hi n đ y đ  các cam k t

qu c t ố ế .

ư ủ ả ỏ ộ ữ ổ ­ Các h  kinh doanh nh  không đ  kh  năng l u gi ế  s  sách k  toán nên

ệ ế ể ị ị ưỡ ả ộ ự ế ế chuy n sang di n ch u thu  TNCN, xác đ nh ng ng ph i n p thu . Th c t các h ộ

ả ộ ỏ ệ ế ạ kinh doanh nh  hi n nay đang ph i n p 2 lo i thu  GTGT và TNDN theo t ỷ ệ  l khá

ẫ ố ữ   ủ cao trên doanh thu nên đã không kê khai đ  doanh s . Đây chính là mâu thu n gi a

ệ ườ ộ ố ớ ủ ế ấ ố ế vi c khuy n khích ng ế   i n p thu  khai báo đ  doanh s  v i ch ng th t thu thu .

ố ố ượ ặ ạ ớ ư ề ế ế ố ộ M t khác v i lo i hình này thì s  đ i t ệ   ng n p thu  nhi u nh ng s  thu  tuy t

ệ ả ả ả ỏ ồ ộ ờ ố ạ đ i l i nh , làm tăng chi phí và gi m hi u qu  qu n lý, đ ng th i tác đ ng b t l ấ ợ   i

ế ế ướ ệ ạ ả ế đ n ti n trình c i cách thu  theo h ng hi n đ i, chính quy.

ỏ ệ ế ế ế ố ị ả ­ Bãi b  vi c kh ng ch  chi phí qu ng cáo, khuy n mãi, ti p th  theo quy

123

ự ế ủ ể ệ ệ ạ ẩ ị đ nh hi n hành đ  tăng tính minh b ch trong vi c tuân th  các chu n m c k  toán;

ể ệ ệ ự ệ ẳ ế ị ả ủ th  hi n tính bình đ ng c a doanh nghi p trong vi c t quy t đ nh các kho n chi

ướ ủ ế ệ ắ ụ phí vì m c tiêu tr c m t và lâu dài c a chính mình, khuy n khích doanh nghi p có

ế ượ ị ườ ể ể ạ ộ chi n l c dài h n đ  duy trì và phát tri n th  tr ậ   ả ng, nâng cao kh  năng h i nh p

ế ố ế ủ ệ ệ ậ kinh t qu c t c a doanh nghi p Vi t Nam khi gia nh p WTO.

ố ớ ế ậ ườ ậ d) Chính sách thu  thu nh p đ i v i ng i có thu nh p cao.

ầ ế ệ ế ế ậ ả C n thi ậ t ph i ban hành lu t thu  thu nh p cá nhân thay th  pháp l nh thu ế

ố ớ ậ ườ thu nh p đ i v i ng ậ i có thu nh p cao vì :

ề ề ả ạ ­ N n kinh t ế ị ườ  th  tr ng t o ra cho các cá nhân có nhi u kho n thu nh p t ậ ừ

ề ộ ậ ạ ộ ứ ế ho t đ ng kinh doanh, hành ngh  đ c l p, buôn bán ch ng khoán,... do đó thu  thu

ẽ ế ả ậ ậ nh p cá nhân s  bao quát h t các kho n thu nh p đó.

ể ệ ượ ệ ệ ậ ẩ ­ Khái ni m “thu nh p cao” hi n nay không th  hi n đ ự c chu n m c, không

ả ả đ m b o tính lâu dài.

ướ ạ ộ ố ượ ể ế ậ ộ ­ Xu h ng chuy n đ i b  ph n h  khoán thu  sang đ i t ị ng ch u thu ế

ớ ệ ố ế ỷ ọ ế ự ợ TNCN phù h p v i thông l qu c t , giúp cho t tr ng thu  tr c thu ngày càng cao

ơ ấ ủ ồ ố trong c  c u ngu n thu c a Ngân sách qu c gia.

ụ ự ụ ủ ễ ằ ằ ấ ệ Áp d ng su t mi n thu nh m th c hi n m c tiêu công b ng c a chính sách

ế ậ ượ ủ ộ ườ ả ả thu . Th c t ự ế ở ướ n ậ c ta thu nh p nh n đ c c a m t ng i ph i trang tr i cho

ạ ủ ề ườ ự ế ậ ầ ườ sinh ho t c a nhi u ng i, cho nên thu nh p th c t bình quân trên đ u ng i là

ỉ ả ụ ễ ả ằ ấ ấ ậ ấ r t th p. Do v y, áp d ng su t mi n thu không ch  đ m b o tính công b ng trong

ế ể ệ ượ ậ ủ ề đi u ti t thu nh p, mà còn th  hi n đ c tính hài hoà c a chính sách thu  c a n ế ủ ướ   c

ớ ướ ế ớ ta v i các n ự c trong khu v c và th  gi i.

ể ế ậ ả ầ ấ ộ ố ườ ệ C n th ng nh t m t bi u thu  thu nh p cao cho c  ng i Vi t Nam và

ng ườ ướ i n c ngoài vì :

ề ế ố ế ự ể ộ N n kinh t ậ  phát tri n, h i nh p khu v c và qu c t ngày càng nhanh chóng;

ệ ề ủ ứ ậ ộ ố ổ ườ ệ ượ m i quan h  v  lao đ ng thay đ i, m c thu nh p c a ng i Vi t Nam đ ả   c c i

124

ứ ề ệ ạ ả ồ ướ thi n, thông tin liên l c, giá c  hàng hoá và s c mua đ ng ti n... có xu h ng san

ư ệ ế ẽ ệ ể ợ ằ b ng thì vi c phân chia thành hai bi u thu  nh  hi n nay s  không phù h p, mà

ả ượ ế ằ ấ ượ ế ể ộ ụ ph i đ c thay th  b ng m t bi u thu  duy nh t đ c áp d ng chung không phân

ệ ệ ụ ưỡ ế ệ ị bi t Vi t Nam hay ng ườ ướ i n ế ộ c ngoài. Ch  đ  áp d ng ng ng ch u thu  hi n nay

ề ứ ố ế ằ ế ộ ự ệ ễ ấ ẽ ượ s  đ ủ   c thay th  b ng ch  đ  su t mi n thu. S  chênh l ch v  m c s ng c a

ườ ệ ẽ ượ ả ế ễ ấ ng ườ ướ i n c ngoài và ng i Vi t Nam s  đ c gi i quy t thông qua su t mi n thu.

ự ị ữ ể ộ ướ ệ ườ ­ S  d ch chuy n lao đ ng gi a các n c hi n nay là bình th ng theo yêu

ị ườ ầ ủ c u c a th  tr ng.

ệ ử ụ ế ẽ ể ấ ố ộ ế ­ Th ng nh t m t bi u thu  s  khuy n khích các doanh nghi p s  d ng lao

ệ ữ ấ ộ ượ ạ ở ướ ể ộ đ ng Vi t Nam, nh t là nh ng lao đ ng đ c đào t o các n c phát tri n.

ả ế ề ả ế 4.2.2.2. Nhóm  gi i pháp v  qu n lý thu , hành chính thu

ướ ầ ẩ ươ ự ả a) Nhà n c c n kh n tr ế ậ ng xây d ng lu t qu n lý thu .

ậ ề ế ệ ả ộ ả ồ ị Các văn b n pháp lu t v  thu  hi n hành quy đ nh bao g m c  n i dung v ề

ế ự ậ ế ể ề ả ộ chính sách thu  và n i dung v  qu n lý thu thu . S  v n hành, phát tri n nhanh

ế ự ứ ạ ủ ệ ượ ạ ế ủ ề chóng c a n n kinh t , s  đa d ng, ph c t p c a các hi n t ng kinh t ộ    ­ xã h i,

ụ ủ ế ậ ổ ồ ỏ ự s  phong phú và bi n đ i liên t c c a các ngu n thu nh p, v.v... đòi h i Nhà n ướ   c

ồ ự ệ ằ ộ ọ ố ố ớ mu n huy đ ng m i ngu n l c to l n vào Ngân sách qu c gia b ng bi n pháp thu ế

ụ ậ ả ầ ả ế thì c n ph i ban hành công c  có tính pháp lý cao, đó là lu t qu n lý thu .

ề ế ả ả ậ ồ ị ị Lu t qu n lý thu  bao g m nhi u quy đ nh, trong đó ph i có các quy đ nh c ụ

ể ề ế ế ễ ế ả ợ ế   ế ộ th  v  đăng ký thu , kê khai, tính thu , n p thu , mi n, gi m thu , xóa n  thu ,

ậ ề ề ề ể ế ạ ki m tra, thanh tra, đi u tra vi ph m pháp lu t v  thu , thông tin v  ng ườ ộ   i n p

ế ưỡ ề ụ ề ế ế ầ ả ị thu , c ng ch  thu ,... Các quy đ nh chung v  m c đích và yêu c u v  qu n lý

ố ượ ủ ế ề ậ ạ ỉ ụ thu , ph m vi đi u ch nh c a lu t,  đ i t ụ ủ   ề ng áp d ng, quy n và nghĩa v  c a

ườ ộ ạ ủ ơ ế ủ ế ề ệ ả ơ ng i n p thu , trách nhi m, quy n h n c a c  quan qu n lý thu , c a các c  quan

ướ ề ợ ố ế ị ế ả ị nhà n c có liên quan, các quy đ nh v  h p tác qu c t trong qu n lý thu , quy đ nh

ưở ề ử ạ v  x  ph t, khen th ng,...

ướ ớ ệ ị b) Nhà n c s m ban hành, hoàn thi n các chính sách qui đ nh thanh toán

125

ệ ố ụ ạ ướ ề ặ qua h  th ng Ngân hàng, tín d ng và Kho b c nhà n c không dùng ti n m t:

ạ ộ ứ ể ế ậ ủ   Căn c  đ  tính thu  là doanh thu, thu nh p phát sinh trong các ho t đ ng c a

ư ệ ế ề ấ ả ướ ệ quá trình s n xu t kinh doanh. Th  nh ng, trong đi u ki n n ệ   c ta hi n nay, vi c

ạ ộ ữ ổ ứ ả thanh toán các ho t đ ng mua bán gi a các t ch c kinh doanh, chi tr ồ    các ngu n

ư ề ươ ậ ề ề ưở ủ ể ả ộ thu nh p nh : ti n l ng, ti n công, ti n th ng, b o hi m xã h i… c a các t ổ

ị ụ ưở ị ự ứ ệ ơ ộ ơ ầ ớ ch c xã h i, các đ n v  s  nghi p, các đ n v  th  h ề   ng ngân sách…ph n l n đ u

ề ặ ướ ể ể ế ề ẫ ằ b ng ti n m t. Nhà n ồ c không th  ki m soát các lu ng ti n này d n đ n khó khăn

ự ấ ế ạ ứ ể ệ ẳ ị trong vi c xác đ nh các căn c  đ  tính thu , t o ra s  m t bình đ ng trong nghĩa v ụ

ờ ạ ệ ế ả ả ồ ộ n p thu , hi u qu  qu n lý không cao, đ ng th i n n tham nhũng cũng đang gây

ờ ố ả ủ ứ ệ ố ộ ộ ệ nh c nh i trong đ i s ng xã h i là m t h  qu  c a vi c thanh toán không qua h ệ

ố th ng ngân hàng.

ấ ừ ự ề ạ ạ ạ ị ướ ớ Xu t phát t th c tr ng này, chúng tôi m nh d n đ  ngh  Nhà n c s m ban

ắ ộ ị ổ ứ ế ệ ơ hành các chính sách qui đ nh b t bu t các t ch c kinh t ự   ị ự , các đ n v  s  nghi p, l c

ị ượ l ụ   ng vũ trang và các cá nhân khi tham gia quá trình mua bán hàng hoá, d ch v ,

ệ ố ề ậ ả ả ồ thanh toán chi tr  các ngu n thu nh p đ u ph i thanh toán qua h  th ng ngân hàng.

ướ ắ ổ ứ ố ự ệ ệ ư Tr c m t, t ch c t t vi c th c hi n Thông t 33/2006/TT­BTC ngày 17

ủ ộ ướ ệ ố ẫ ả tháng 4 năm c a B  Tài chính h ạ   ng d n qu n lý thu, chi qua h  th ng Kho b c

ướ ề ệ ả ị ướ ơ ở Nhà n c và các qui đ nh qu n lý ti n t ủ  khác c a Nhà n ơ ế   c, trên c  s  đó s  k t,

ệ ố ự ế ệ ể ả ổ t ng k t rút kinh nghi m đ  xây d ng thành h  th ng chính sách qu n lý ti n t ề ệ   ,

ệ ả ắ ộ ơ ị ị trong đó qui đ nh b t bu t khi phát sinh quan h  thanh toán các đ n v  ph i thanh

ệ ố ụ ạ ướ ộ ả toán qua h  th ng ngân hàng, tín d ng và Kho b c nhà n c. Đây là m t gi i pháp

ả ọ ưở ấ ớ ế ế ế ứ h t s c quan tr ng  nh h ả ng r t l n đ n công tác qu n lý thu thu , thông qua gi ả   i

ủ ấ ả ạ ộ ế ầ ơ ế pháp này c  quan thu  có đ y đ  t ề t c  các thông tin v  ho t đ ng kinh t phát

ề ừ ị ượ ắ sinh, n m b t đ ắ ượ ấ ả c t ồ t c  các lu ng ti n, t đó xác đ nh chính xác đ c các căn c ứ

ế ấ ế ạ ụ ộ ủ ằ ạ ố   tính thu , h n ch  th t thu, t o công b ng trong nghĩa v  n p ngân sách c a các đ i

ộ ượ t ế ng n p thu .

ả ề ế ạ c) Gi i pháp v  công tác k  ho ch hoá.

ế ả ổ ế ạ ớ ừ ậ ỉ ầ ­ C n thi t ph i đ i m i công tác k  ho ch t ế    khâu l p, giao ch  tiêu cho đ n

126

ự ủ ệ ế ể ạ ướ ệ ệ vi c ki m tra th c hi n k  ho ch c a Nhà n ặ   c. Cách làm hi n nay mang n ng

ồ ạ ệ ệ ề ả tính m nh l nh, quan liêu đã và đang t n t ề   i nhi u năm trong cách qu n lý và đi u

ủ ơ ướ ấ ố ớ ấ ướ ấ ướ hành c a c  quan Nhà n c c p trên đ i v i c p d ạ i. Tình tr ng c p d ậ   i khi l p

ự ễ ể ạ ả ấ ấ ồ ổ ế   ế k  ho ch ph i che d u c p trên đ  có ngu n thu d  phòng di n ra khá ph  bi n.

ể ạ ể ế ế ạ ậ ơ Th m chí c  quan Thu  cũng có th  l m thu đ  hoàn thành k  ho ch trên giao.

ậ ề ả ơ ế ế ế ạ ậ ẫ ơ Chính c  ch  này d n đ n h u qu  c  quan Thu  cũng vi ph m pháp lu t v  thu ế

ự ổ ầ ớ cho nên c n có s  đ i m i.

ướ ư ế ạ ẫ ớ ổ H ng d n đ i m i công tác k  ho ch hoá nh  sau:

ế ạ ỉ ị ỉ ướ ơ K  ho ch ch  là ch  tiêu mang tính đ nh h ấ ng, c  quan c p trên giao k ế

ủ ứ ạ ả ị ướ ề ầ ỉ ho ch thu ph i căn c  vào các quy đ nh c a Nhà n c, các ch  tiêu, yêu c u v  tình

ể ế ụ ệ ể ế ộ ỉ hình phát tri n kinh t ạ    ­ xã h i, nhi m v  chi Ngân sách đ  giao ch  tiêu k  ho ch

ướ ể ả ụ ủ ự ệ ệ ả ướ ấ cho c p d i th c hi n. Đ  đ m b o hoàn thành nhi m v  c a Nhà n c giao và

ự ả ậ ấ ườ ố ớ ấ ể th c thi đúng lu t thì c p trên ph i tăng c ng ki m tra, giám sát đ i v i c p d ướ   i

ế ộ ộ ậ ộ ơ ấ ị ự ệ ằ b ng m t c  ch , b  máy mang tính chuyên nghi p và đ c l p nh t đ nh. Th c ra

ề ấ ớ ộ ấ ả ỏ ổ ừ ơ ề ự đây là m t v n đ  r t l n đòi h i ph i thay đ i ngay t ấ    c  quan quy n l c cao nh t

ộ ồ ố ộ ố ộ ị ươ ầ ậ ộ đó là Qu c h . Qu c h i, H i đ ng nhân dân đ a ph ng c n có các b  ph n giám

ớ ạ ư ậ ủ ượ ề ữ ề ệ ổ sát c a mình. Làm nh  v y thì m i t o đ ớ   ắ c ti n đ  v ng ch c cho vi c đ i m i

ạ ế công tác k  ho ch hoá.

Ỉ Ạ Ự Ả I PHÁP

ủ ự ồ ị

Ệ 4.3. CÔNG TÁC CH  Đ O TH C HI N CÁC GI ộ ủ ộ ồ 4.3.1. Tranh th  s  đ ng tình  ng h  c a H i đ ng nhân dân và UBND đ a  ữ ủ ế ố ợ ươ ng; có quy ch  ph i h p gi a các ngành ph

ể ượ ế ầ ứ ề ế ỗ ộ Đ  làm đ ớ   c đi u này thì m i cán b  công ch c ngành thu  c n ti p xúc v i

ể ạ ị ươ ự ể ọ ậ ằ ơ các đ i bi u HĐND đ a ph ng n i mình công tác, h c t p; B ng s  hi u bi ế ủ   t c a

ế ể ặ ỡ ề ạ ề ấ ự ử ọ mình trong lĩnh v c thu  đ  g p g  đ  đ t nguyên v ng c  tri v  v n đ  t n t ề ồ ạ   i

ế ơ ế ế ệ ầ ả ế ự ả ủ c a chính sách thu , c  ch  qu n lý thu thu  hi n hành và c n thi t ph i có s  thay

ư ế ự ễ ợ ớ ả ự ổ đ i nh  th  nào cho phù h p v i th c ti n kinh t ế ủ ấ ướ  c a đ t n c. Qu  th c đây là

ề ệ ư ệ ứ ậ ả ọ công vi c khó khăn ch a có trong ti n l . Do v y, không ph i m i công ch c ngành

ế ề ả ượ ầ ế ủ ươ ả ừ ộ thu  đ u có kh  năng làm đ c, mà c n thi t ph i có ch  tr ng t B  Tài chính,

ế ừ ế ị ụ ụ ổ ươ ụ ể ế ả ạ T ng c c thu . T  đó các C c thu  đ a ph ng ph i có k  ho ch c  th  phân công

ườ ể ế ự ể ự ệ ượ ng ự i có năng l c, có hi u bi t chuyên sâu trong lĩnh v c đ  th c hi n đ ụ   c m c

127

ấ ượ ề ả ả tiêu đ  ra đ m b o có ch t l ng.

ỉ ạ ủ ủ ự ỉ 4.3.1.1 Tranh th  s  lãnh ch  đ o c a UBND t nh.

ủ ở ị ươ ặ ơ ỉ UBND t nh là c  quan hành chính thay m t Chính ph đ a ph ng đ  gi ể ả   i

ọ ợ ầ ư ề ế ế ấ quy t các v n đ  liên quan đ n chính sách, kêu g i h p tác đ u t ể   ố ; đôn đ c, ki m

ậ ủ ế ủ ự ệ ệ ả ị tra vi c th c hi n chính sách ngh  quy t c a Đ ng, pháp lu t c a Nhà n ướ ạ ị   i đ a c t

ươ ự ế ự ự ề ấ ơ ph ng. Th c t ấ    cho th y n i nào chính quy n quan tâm th c s , có chính sách h p

ả ầ ư ủ ế ầ ả ơ ẫ d n và gi i quy t tho  đáng yêu c u chính đáng c a nhà d u t thì n i đó đ u t ầ ư

ướ ư ầ ư ướ ế ể ề ả trong n c cũng nh  đ u t n ấ   c ngoài đ u phát tri n. Công tác qu n lý thu  nh t

ế ỉ ạ ủ ờ ự ề ấ ạ thi ọ   t không tách r i s  lãnh đ o và ch  đ o c a chính quy n các c p; đây là bài h c

ự ụ ệ ề ệ ệ ố kinh nghi m xuyên  su t trong nhi u năm th c hi n thành công nhi m v  chính tr ị

ế ả ướ ừ ỉ ủ c a ngành thu  c  n ế c, trong đó có t nh Th a Thiên Hu .

ầ ế ố ợ ữ ế ả 4.3.1.2. C n thi t ph i ban hành quy ch  ph i h p gi a các ngành.

ộ ữ ạ ộ ư ự ế ồ ố ợ Tình hình ho t đ ng thi u s  ph i h p đ ng b  gi a các ngành nh : K ế

ầ ư ạ ạ ụ ế ả ạ ho ch và đ u t , Ngo i v , Kho b c, H i quan, Thu , Ngân hàng, Công an và S ở

ủ ị ươ ự ụ ệ ả chuyên ngành c a đ a ph ng trong quá trình th c thi nhi m v  qu n lý Nhà n ướ   c

ự ả ế ụ ấ ượ ế ạ ở ệ ả ả ẫ v n ti p t c tr  thành l c c n h n ch  ch t l ng và hi u qu  công tác qu n lý

ướ ế ậ ướ ủ c a Nhà n c nói chung và ngành Thu  nói riêng. Chính vì v y, Nhà n ự   c mà tr c

ố ợ ế ầ ừ ế ế ỉ ữ   ti p là UBND t nh Th a Thiên Hu  c n ban hành quy ch  ph i h p công tác gi a

ử ả ế ế ề ệ ấ ệ ngành trong vi c x  lý và gi i qu t các v n đ  có liên quan đ n doanh nghi p có

ướ ắ ầ ụ ể ế ị ủ ố ỉ ố v n ĐTNN. Tr c m t c n c  th  hoá quy t đ nh s  1544/QĐ­UB c a UBND t nh

ế ề ầ ư ư ừ Th a Thiên Hu  v  chính sách  u đãi đ u t .

ụ ụ ế ế ộ ổ ị ươ ầ B  Tài chính, T ng c c thu  và C c thu  các đ a ph ộ   ng c n có các cu c

ế ườ ỳ ớ ễ ệ ặ ị ti p xúc th ng xuyên ho c đ nh k  v i các doanh nghi p thông qua di n đàn DN,

ể ủ ộ ố ữ ễ ề ệ ườ ợ di n đàn v  chính sách và cu c s ng đ  ch  doanh nghi p, nh ng ng i có l i ích

ụ ề ề ặ ữ ề ế ể ấ ậ và nghĩa v  v  thu  phát bi u, tranh lu n v  nh ng v n đ  đ t ra trong quá trình

128

ế ạ ơ ở ự ế ề ễ ậ th c thi lu t thu  t ạ   i c  s , thông qua các di n đàn này mà ngành Thu  truy n đ t

ể ề ự ầ ủ ế ả ế ệ ệ ố quan đi m, t ư ưở  t ng c a mình v  s  c n thi t c i cách h  th ng thu  hi n hành và

ậ ừ ữ ghi nh n nh ng đóng góp t phía DN.

ố ợ ủ ự ụ ế ặ ẽ ỉ ạ ủ ổ 4.3.2. Tranh th  s  lãnh đ o, ch  đ o c a T ng c c thu ; ph i h p ch t ch

ụ ả ạ ạ ớ ở v i S  KHĐT, Kho b c NN, C c H i quan

ệ ự ụ ự ự ệ ế ể ể ổ Hi n nay T ng c c thu  đang tích c c tri n khai th c hi n d  án thí đi m c ơ

ế ự ự ộ ừ ụ ế ầ ơ ộ ỉ ch  t khai t n p và Th a Thiên Hu  là m t trong 5 t nh đi đ u áp d ng c  ch ế

ậ ướ ủ ự ự ễ ả ắ ữ này. Do v y, nh ng khó khăn, v ng m c trong th c ti n ph i tranh th  s  lãnh

ế ủ ự ụ ử ệ ế ằ ổ ờ ỉ ị ạ đ o tr c ti p c a T ng c c Thu  nh m k p th i rút kinh nghi m, ch nh s a các sai

ơ ở ợ ệ ả ế ủ ự ạ ồ sót. Trên c  s  l i ích, hi u qu  kinh t ả  c a d  án c i cách mang l ờ   i. Đ ng th i

ượ ự ữ ể ệ ả ậ nh n đ c nh ng khó khăn n y sinh trong quá trình tri n khai th c hi n mà nó tác

ế ơ ế ự ế ệ ố ế ả ồ ộ đ ng tr c ti p đ n ngu n thu ngân sách, đ n c  ch  chính sách và h  th ng qu n lý

ế ệ ự ể ệ ệ ể ệ ọ thu thu  hi n hành đ  rút ra bài h c kinh nghi m cho vi c tri n khai th c hi n trên

ệ ố ự ạ ố ướ ắ ắ ph m vi toàn qu c khi cho phép. Th c hi n t t  b ệ   c đi này ch c ch n công vi c

ế ướ ạ ụ ệ ắ ả ệ ố ả c i cách h  th ng thu  b ẽ c ba s  đem l ữ   ố i hi u qu  mong mu n, kh c ph c nh ng

ơ ế ế ệ ả ồ ạ ủ t n t i c a chính sách và c  ch  qu n lý thu  hi n hành.

ế ớ ở ữ ự ệ ạ ố ạ   + Th c hi n n i m ng máy tính gi a ngành Thu  v i s  KHĐT và Kho b c

ướ ế ớ ụ ả ệ ơ ớ nhà n c, C c H i quan và ti n t i xa h n là v i Ngân hàng và doanh nghi p.

ớ ệ ố ự ế ệ ệ ạ ạ   ố Hi n nay ngành Thu  đã th c hi n n i m ng máy tính v i h  th ng Kho b c

ướ ờ ỗ ợ ự ệ ậ ậ ố ế ộ nhà n ế ị c nên vi c c p nh t s  thu n p thu  k p th i h  tr  tr c ti p cho quá trình

ế ố ớ ỉ ạ ự ế ạ ạ ả ớ ố ch  đ o, qu n lý thu thu  đ i v i DN. N i m ng tr c ti p v i Kho b c nhà n ướ   c

ệ ầ ế ể ự ệ ươ ự ề cũng chính là đi u ki n c n thi t đ  th c hi n thành công ph ng pháp t tính t ự

ự ộ ế ố ự ệ ế ằ ạ khai t ả  n p. Th c hi n quá trình c i cách thu  nh m h n ch  t ự ế i đa s  ti p xúc

ế ớ ế ộ ứ ự ủ ế ả ộ tr c ti p c a cán b  công ch c thu  v i DN thông qua ch  đ  chuyên qu n nh ư

ướ ề ế ả ạ ầ tr ầ   c đây; ph n nào đó đã h n ch  thông tin qu n lý v  ĐTNN, trong khi yêu c u

ỉ ừ ạ ả ạ ố qu n lý ngày càng cao. Do đó, n i m ng máy tính không ch  d ng l ệ ố   i trong h  th ng

ế ớ ầ ả ạ ế ế ộ ộ n i b  ngành Tài chính (Thu , Kho b c, H i quan) mà ti n t i c n thi ả t ph i có s ự

129

ự ế ế ớ ụ ữ ạ ớ ố n i m ng tr c ti p gi a C c thu  v i ĐTNT và v i các Ngân hàng.

ớ ở ư ế ệ ệ ạ ả ố Hi n ngành Thu  ch a n i m ng máy tính v i S  KHĐT nên vi c qu n lý

ư ị ủ ế ộ ờ bi n đ ng c a các ĐTNT ch a k p th i.

ế ớ ữ ạ 4.3.3. Đ i m i nh n th c v  song trùng lãnh đ o gi a ngành thu  v i chính

ươ ấ ổ ớ ậ ề ị quy n đ a ph ứ ề ng các c p

ị ươ ủ ấ ả ộ ướ ề Chính quy n đ a ph ng các c p ph i là b  máy c a Nhà n c, có trách

ế ằ ỉ ạ ủ ươ ệ ế ị nhi m lãnh ch  đ o ngành Thu  b ng ch  tr ể   ng, chính sách, ngh  quy t và ki m

ế ạ ị ự ậ ặ ươ ả ẽ ệ tra, giám sát ch t ch  vi c th c thi lu t Thu  t i đ a ph ả ng mình. Đ m b o môi

ườ ậ ợ ạ ệ ế tr ng pháp lý nghiêm minh, t o thu n l ụ i cho ngành Thu  hoàn thành nhi m v .

ự ế ủ ứ ề ị ươ Trên th c t thì không ít nhà ch c trách c a chính quy n đ a ph ng đã can

ụ ủ ơ ự ệ ế ệ ễ ả ợ ế thi p quá sâu vào tác v  c a c  quan Thu , th c hi n mi n, gi m thu , tài tr  thu ế

ỳ ệ ả ộ ế ứ ạ m t cách tu  ti n gây khó khăn, làm ph c t p thêm cho công tác qu n lý thu thu .

ổ ở ữ ể ệ ậ ạ ộ ở ữ   Tình tr ng chuy n đ i s  h u, sát nh p các Doanh nghi p thu c s  h u

ướ ủ ươ ạ ị ạ ừ Nhà n c c a Ngành th ng m i du l ch t ế i Th a Thiên Hu  trong năm 2002

ợ ề ứ ử ế ể ả ướ ặ ướ không x  lý d t đi m các kho n n  v  thu  Nhà n c, ho c không có h ử   ng x  lý

ụ ể ộ là m t ví d  đi n hình.

ớ ề ệ ả ớ ươ ờ Trong th i gian t i cùng v i vi c c i cách v  ph ng pháp hành thu, quy

ưỡ ố ớ ế ế ấ ồ ộ ị ị đ nh ng ng ch u thu , phân c p ngu n thu đ i v i các h  thu  khoán; C n c  th ầ ụ ể

ế ấ ữ ề ế ạ ơ ớ ị   hoá   c  ch  song trùng lãnh đ o gi a ngành Thu  c p trên v i chính quy n đ a

ươ ộ ậ ụ ự ể ả ệ ề ấ ả ỉ ph ng các c p đ  đ m b o tính đ c l p v  chuyên môn nghi p v , s  ch  lãnh

ọ ủ ế ừ ấ ố ươ ạ ậ đ o t p trung th ng nh t theo ngành d c c a ngành Thu  t Trung ị   ế ng đ n đ a

ươ ủ ể ề ề ị ươ ấ ph ng và quy n ki m tra, giám sát c a chính quy n đ a ph ng các c p.

ự ng ngu n nhân l c

ấ ượ 4.3.4. Nâng cao ch t l ạ ồ ể ụ ứ ầ ả ế ơ ữ ở ề ự   Công tác đào t o, tuy n d ng công ch c c n c i ti n nhi u h n n a b i th c

ộ ư ự ế ề ề ạ ẫ ấ ế t cho th y nhi u cán b  ch a làm h t năng l c, bên c nh đó v n còn nhi u công

ự ể ả ứ ủ ươ ệ ạ ch c không đ  năng l c đ  đ m đ ạ   ng công vi c. Không nên đào t o tràn lan, ch y

ụ ượ ứ ệ ằ ấ ạ theo b ng c p mà đào t o chuyên sâu theo ch c năng, nhi m v  đ c giao và s ử

130

ộ ồ ế ộ ự ế ả ộ ợ ờ ụ d ng h t năng l c, trình đ  đ ng th i ph i có ch  đ  đãi ng  phù h p.

ụ ớ ườ ụ ề ậ ơ ữ ề V i m c đích tăng c ng h n n a công tác tuyên truy n, giáo d c v  lu t và

ế ơ ụ ế ế ệ ấ ộ ộ ộ ấ pháp l nh thu , c  quan thu , nh t là c p chi c c thu , cán b  thu c các đ i thu ế

ượ ộ ể ạ ế ề ế ố ầ c n đ c đào t o nâng cao trình đ  hi u bi t v  thu , ngoài công tác đôn đ c thu

ế ườ ề ề ộ ở ộ ộ n p thu , ng ế i cán b  thu còn tr  thành m t tuyên truy n viên v  chính sách thu .

ế ố ự ề ạ ả ườ Suy cho cùng s  thành b i trong c i cách đ u do y u t con ng ế   i quy t

ự ủ ấ ớ ế ứ ủ ả ổ ớ ị đ nh, s  thành công c a cái m i nh t thi ậ t ph i đ i m i nh n th c c a con ng ườ   i

ướ ế ệ ứ ứ ế ộ mà tr ế c h t là cán b  công ch c ngành thu . Công ch c ngành thu  hi n nay ch ủ

ơ ế ệ ầ ạ ế ế ượ y u đ c đào t o và làm vi c theo c  ch  cũ cho nên c n thi ả t ph i:

ươ ạ ạ ạ ứ ệ ằ ộ ẩ + Kh n tr ng đào t o và đào t o l ớ   i cán b  công ch c hi n có b ng các l p

ụ ụ ế ệ ề ệ ấ ắ ớ ồ ậ t p hu n nghi p v  ng n ngày, các l p nghi p v  chuyên sâu v  thu  (bao g m c ả

ế ộ ị ố ế ế thu  n i đ a và thu  qu c t ).

ườ ệ ấ ậ ổ Tăng c ọ ậ ng công tác t p hu n, h c t p, trao đ i kinh nghi m.

ả ầ ả ượ ữ ệ ệ ế Nh ng công vi c ngành Thu  đã làm có hi u qu  c n ph i đ ệ ố   c h  th ng

ổ ế ả ướ ụ ụ ậ ổ ể hoá và ph  bi n đ  áp d ng trong c  n c, do v y hàng năm T ng c c thu  c n t ế ầ ổ

ổ ọ ậ ụ ớ ứ ậ ụ ữ ế ấ ổ ệ ch c t p hu n, trao đ i h c t p kinh nghi m gi a T ng c c v i các C c thu , qua

ệ ỏ ọ ươ ụ ủ ổ ị ươ đó h c h i kinh nghi m, ph ng pháp cách làm c a T ng c c và các đ a ph ng;

ả ạ ượ ồ ạ ầ ượ ả ế ằ ế k t qu  đ t đ ữ c và nh ng t n t i c n đ c gi i quy t nh m rút ra các bài h c b ọ ổ

ố ậ ố ớ ự ế ế ầ ậ ấ ố ích, nh t là trong lĩnh v c ch ng tr n l u thu  nhà th u, thu  thu nh p đ i v i DN

ậ ầ ư ướ ạ ộ ạ ệ ố không ho t đ ng theo Lu t đ u t n c ngoài t i Vi t Nam (v n dĩ là đ i t ố ượ   ng

ễ ấ ế ấ ả ộ n p thu  r t khó qu n lý và d  th t thu).

ề ố ố ậ ế ể ổ ầ   Công tác trao đ i thông tin v  ch ng tr n l u thu  thông qua chuy n giá c n

ả ượ ế ạ ổ ườ ấ ừ ụ ổ ph i đ c xúc ti n m nh và trao đ i th ng xuyên nh t là t ế    phía T ng c c thu ,

ả ướ ộ ủ ị ươ ể ự ệ ệ trong c  n c, góc đ  c a đ a ph ả ng khó có th  th c hi n có hi u qu .

ộ ẻ ượ ọ ọ ơ ả ạ ở ậ ạ ơ + Ch n l c cán b  tr  đ c đào t o c  b n, cho đào t o b c cao h n; có

131

ế ượ ộ ả ể ọ ủ ả ố ộ chi n l c lâu dài cho s  cán b  này đ  h  có đ  kh  năng, trình đ  đ m đ ươ   ng

ố ủ ệ ề ề ị ế ộ ự ậ các v  trí then ch t c a ngành trong đi u ki n n n kinh t ố    h i nh p khu v c và qu c

132

.ế t

Ầ Ế Ị Ậ PH N 3 ­ KÊT LU N VÀ KI N NGH

Ậ Ế 1. K T LU N

ớ ự ẩ ộ ả ớ ơ ủ ế ả ạ ổ Cùng v i s  đ y m nh công cu c c i cách, đ i m i c  ch  qu n lý c a nhà

ệ ố ế ượ ự ệ ườ ố ướ n c, h  th ng thu  ngày càng đ c xây d ng hoàn thi n theo đ ng l ế   i chi n

ế ự ế ứ ề ế ậ ượ l ể c phát tri n kinh t , qua nghiên c u lý lu n v  chính sách thu  và th c ti n công

ế ế ả ỉ ị ộ ố ế   ừ tác qu n lý thu thu  trên đ a bàn t nh Th a thiên Hu , chúng tôi rút ra m t s  k t

ậ lu n sau đây:

ộ ộ ế ậ ọ ố ụ ề   ủ 1. Thu  là m t b  ph n quan tr ng c a  tài chính qu c gia, là công c  đi u

ế ế ồ ướ ti ề t vĩ mô n n kinh t ủ ế ủ , là ngu n thu ch  y u c a ngân sách nhà n ả c có  nh h ưở   ng

ế ự ỉ ượ ể ế ộ ự ệ ấ ớ r t l n đ n s  phát tri n kinh t ­xã h i. Tuy nhiên, vai trò đó ch  đ c th c hi n và

ủ ầ ộ ượ ế ợ ả ộ phát huy m t cách đ y đ  khi có đ ệ   c b  máy qu n lý thu  h p lý, có tính hi u

ớ ố ả ả ợ qu  cao, phù h p v i b i c nh kinh t ế ủ ấ ướ  c a đ t n c.

ả ộ ế ộ ổ ợ ị ế Công tác qu n lý thu  là m t công tác kinh t ­ chính tr  ­ xã h i t ng h p có

ấ ớ ể ộ ế ế ự ộ ế ự tác đ ng r t l n đ n s  phát tri n kinh t ­ xã h i nói chung và đ n s  tăng tr ưở   ng

ế ủ ặ ệ ề ề kinh t ệ  c a các doanh nghi p nói riêng, đ c bi ệ t trong đi u ki n n n kinh t ế ướ   c n

ề ể ta đang chuy n qua n n kinh t ế ị ườ  th  tr ng.

ố ớ ỉ ừ ữ ế ướ ự 2. Đ i v i t nh Th a Thiên Hu , trong nh ng năm qua d ạ ủ   i s  lãnh đ o c a

ườ ụ ỉ ủ ế ẩ ầ Th ề   ng v  T nh  y, HĐND và UBND, công tác thu  đã góp ph n thúc đ y n n

ế ỉ ứ ạ ưở ươ ố ướ ầ ượ kinh t t nh nhà đ t m c tăng tr ng t ng đ i cao, b c đ u có đ c tích lũy

ể ầ ư ở ộ ừ ể ả ấ ướ ngân sách đ  đ u t tái phát tri n s n xu t m  r ng, t ng b c thúc đ y t o s ẩ ạ ự

ơ ấ ể ị ế ướ chuy n d ch c  c u kinh t theo xu h ể ng phát tri n chung.

ệ ố ả ờ ớ 3. Trong th i gian qua, cùng v i quá trình c i cách h  th ng thu  c  n ế ả ướ   c,

ề ố ắ ế ủ ụ ế ế ả ổ ớ   ừ công tác qu n lý thu  c a C c Thu  Th a Thên Hu  đã có nhi u c  g ng đ i m i,

ộ ổ ứ ụ ạ ượ ự ệ ữ ổ ứ t ch c lao đ ng, t ch c nhân s , quy trình nghi p v  đ t đ c nh ng thành tích

ể ố ơ ướ ầ đáng k . S  thu năm sau cao h n năm tr c, góp ph n hoàn thành và hoàn thành

133

ứ ủ ỉ ị ươ ả ướ ướ ả ượ v t m c ch  tiêu thu ngân sách c a đ a ph ng và c  n ừ c, t ng b ả   c đ m b o

ệ ầ ố ộ cân đ i thu chi ngân sách, dành m t ph n thích đáng cho vi c tái đ u t ầ ư ở ộ    m  r ng

ưỡ ể ữ ắ ề ồ ế ị ươ ấ ả s n xu t, nuôi d ng ngu n thu, phát tri n v ng ch c n n kinh t đ a ph ng.

ế ở ị ươ ự ả ạ 4. Qua phân tích th c tr ng công tác qu n lý thu thu đ a ph ậ   ng, lu n

ồ ạ ữ ề ấ ả ệ ể ỉ văn cũng đã ch  ra nh ng t n t i và đ  xu t các gi i pháp đ  nâng cao hi u qu ả

ế ả ồ ả ầ ấ công tác qu n lý thu thu , bao g m các gi i pháp mang t m vĩ mô (c p Nhà n ướ   c)

ả ầ ị ươ ả và các gi i pháp mang t m vi mô (đ a ph ng). Đó là các gi ồ i pháp đ ng b  v ộ ề

ế ề ệ ế ế ằ ả ả chính sách thu , v  qu n lý thu , hành chính thu  nh m hoàn thi n công tác qu n lý

ấ ể ế ạ ở ộ ề ệ ề ả ậ thu , t o đi u ki n m  r ng s n xu t đ  tăng thu nh p cho n n kinh t ế ừ , t ả    đó qu n

ố ồ ả ệ ạ ả lý t t ngu n thu. Trong đó, gi ế   ọ i pháp hi n đ i hoá, tin h c hoá qu n lý thu thu ,

ấ ượ ả ệ ố ả ạ nâng cao ch t l ồ ự ng ngu n l c và gi i pháp c i cách h  th ng h ch toán, thanh toán

ề ặ ả ế ấ ậ ờ không dùng ti n m t là gi ồ i pháp tình th  c p bách. Đ ng th i lu n văn cũng đã đ ề

ỉ ạ ự ế ệ ệ ằ ả ậ c p đ n các bi n pháp ch  đ o nh m th c hi n thành công các gi ề   i pháp đã đ  ra

ế ự ỉ ạ ỉ ạ ủ ư ủ ụ ổ ỉ ố ế   nh : ch  đ o c a HĐND và UBND t nh, ch  đ o c a T ng c c Thu , s  ph i k t

ứ ề ạ ợ ủ h p c a các Ban, ngành ch c năng, v.v... Bên c nh đó, công tác tuyên truy n, giáo

ụ ụ ố ượ ậ ề ụ ế ị ế ầ ộ ụ d c pháp lu t v  thu , công tác d ch v  ph c v  đ i t ế   ng n p thu  cũng c n h t

ọ ứ s c quan tâm, chú tr ng.

Ế 2. KI N NGH ố ớ A. Đ i v i Nhà n ướ c

ử ổ ộ ố ệ ế ậ ị ­ S a đ i, hoàn thi n m t s  chính sách thu : Giá tr  gia tăng, thu nh p doanh

ụ ặ ệ ế ệ ố ớ ế ườ ậ nghi p, thu  tiêu th  đ c bi ậ t, thu  thu nh p đ i v i ng i có thu nh p cao...

ủ ơ ế ệ ả ậ ớ ị ằ ­ S m ban hành Lu t qu n lý thu  nh m qui đ nh rõ trách nhi m c a c  quan

ế ố ượ ế ộ ổ ứ ế ứ ộ thu , đ i t ng n p thu  và các t ch c kinh t xã h i khác. Nghiên c u ban hành,

ề ệ ệ ả ị hoàn thi n chính sách qu n lý ti n t ế ộ , trong đó qui đ nh ch  đ  thanh toán qua Kho

ướ ổ ứ ạ ườ ậ ợ ạ b c nhà n c, qua Ngân hàng và các t ụ  ch c Tín d ng t o môi tr ng thu n l i cho

ư ệ ậ ầ ả ả ồ ớ công tác qu n lý các ngu n thu nh p trong các t ng l p dân c , tăng hi u qu  cho

ế ạ ờ ố ự ế ả ộ ộ công tác qu n lý thu thu , h n ch  các tác đ ng tiêu c c trong đ i s ng xã h i do

ệ ề ặ ổ ớ ươ ế ậ ạ vi c thanh toán dùng ti n m t. Đ i m i ph ng pháp l p k  ho ch.

ố ớ ề ị ươ

B. Đ i v i chính quy n đ a ph ự ng ế ể ả ấ ạ ­ Xây d ng chính sách khuy n khích phát tri n s n xu t kinh doanh, t o môi

134

ườ ầ ư ừ ổ ị ề ể ồ tr ng kinh doanh  n đ nh, có chính sách thu hút đ u t t nhi u ngu n đ  nâng cao

ự ả ủ ệ ậ ầ ấ ớ   năng l c s n xu t kinh doanh c a các doanh nghi p, tăng thu nh p cho các t ng l p

ề ữ ư ạ ồ ổ ị ị ươ dân c , qua đó t o ngu n thu b n v ng và  n đ nh cho ngân sách đ a ph ng.

ố ế ợ ỉ ạ ế ả ơ ­ Ch  đ o các Ban ngành ph i k t h p c  quan thu  trong công tác qu n lý

ạ ứ ự ế ằ ạ ổ ợ thu thu  nh m t o s c m nh t ng h p trong công tác thu ngân sách, xây d ng quy

ữ ơ ố ợ ế ế ạ ơ ả   ch  ph i h p gi a c  quan thu  và các các c  quan khác: Tài chính, Kho b c, H i

ở ế ầ ư ạ quan, S  K  ho ch ­ đ u t .

ố ớ ơ

C. Đ i v i C  quan thu ế ế ị ớ ổ ơ ấ ổ ứ ộ ế ớ ụ ệ ­ Ki n ngh  v i T ng c c thu  s m hoàn thi n c  c u t ớ    ch c b  máy m i

ổ ứ ậ ợ ứ ề ệ ấ ạ ố ố theo mô hình t ch c ch c năng th ng nh t toàn qu c, t o đi u ki n thu n l i cho

ơ ế ự ệ ự ộ ụ vi c áp d ng c  ch  t khai ­ t ế  n p thu .

ự ứ ự ệ ộ ộ ộ ­ Xây d ng và ki n toàn đ i ngũ cán b  công ch c có trình đ , năng l c đáp

ứ ặ ớ ớ ệ ề ạ ọ ọ ộ ổ ng v i công cu c đ i m i, đ c bi ữ ộ t chú tr ng v  trình đ  tin h c và ngo i ng .

ườ ở ộ ề ề ­ Tăng c ụ ng công tác tuyên truy n giáo d c chính sách, m  r ng nhi u hình

ư ư ứ ệ ạ ạ ạ th c phong phú, đa d ng nh : đ a thông tin lên m ng internet, đi n tho i nóng, t ổ

ạ ự ị ố ỡ ị ứ ằ ộ ờ ướ ắ ủ ế ch c H i ngh  đ i tho i tr c ti p nh m tháo g  k p th i các v ng m c c a doanh

ệ ọ ươ ệ ề ạ nghi p, trong đó chú tr ng các ph ề   ng ti n thông tin đ i chúng, truy n hình, truy n

ự thanh, báo chí, xây d ng trang Web ngành.

ứ ố ổ ố ượ ư ệ ế ả ả ­ T  ch c t t các bi n pháp qu n lý thu thu  nh : qu n lý đ i t ộ   ng n p

ế ố ượ ườ ể ẩ ạ thu , đ i t ế ng tính thu  và tăng c ng công tác thanh tra ki m tra, đ y m nh và

ế ấ ụ ế ệ ệ ả ạ ằ ki n toàn các quy trình nghi p v  trong qu n lý thu  nh m h n ch  th t thu cho

135

ngân sách.

Ả Ệ TÀI LI U THAM KH O

ơ ế ự ế ầ ả ị 1­ Hoàng Th  Lan Anh (2005), “Các yêu c u qu n lý thu  theo c  ch  t khai,

ạ ố ế  T p chí Tài chính, ự ộ t n p thu ”, (s  486).

ộ ế ế ấ ả 2­ B  môn Kinh t vĩ mô (2005), Nguyên lý kinh t vĩ mô, Nhà xu t b n Lao

ộ ộ ộ đ ng – xã h i, Hà N i.

ồ ưỡ ạ ộ ộ 3­ B  Tài chính (2002), Báo cáo công tác đào t o, b i d ng cán b  năm

ị ướ ữ ộ 2002 và đ nh h ế ng nh ng năm ti p theo, Hà n i.

ủ ế ộ ổ 4­ B  Tài chính (2005), Báo cáo t ng k t 5 năm c a ngành Tài chính Vi ệ   t

nam (2001 ­ 2005), Hà n i.ộ

ậ ộ ộ 5­ B  Tài chính (2002), Công tác h i nh p Tài chính năm 2002 và ph ươ   ng

ữ ớ ộ ướ h ng nh ng năm t i, Hà n i.

ủ ệ ộ ố ổ ứ ự ộ 6­ B  Tài chính (2002), C ng c , ki n toàn t ộ    ch c b  máy, xây d ng đ i

ứ ữ ệ ệ ằ ạ ả ộ ạ ngũ cán b  công ch c v ng m nh, hi n đ i hóa công ngh  qu n lý nh m nâng cao

ệ ự ệ ề ả ế ộ ố ả hi u l c và hi u qu  qu n lý n n kinh t qu c dân, Hà N i.

ự ả ế ả ậ ộ ộ 7­ B  Tài chính (2005), D  th o Lu t Qu n lý thu , Hà n i.

ồ ự ể ỷ ậ ề ậ ộ 8­ B  Tài chính (2005), Đ  cao k  lu t tài chính, t p trung ngu n l c đ  thúc

ưở ế ộ ẩ đ y tăng tr ng kinh t , Hà n i.

ế ộ ộ 9­ B  Tài chính (1991), Giáo trình thu , Hà N i.

ậ ề ệ ố ế ả ộ 10­ B  Tài chính, H  th ng các văn b n pháp lu t v  thu  GTGT đã đ ượ   c

ử ổ ổ s a đ i b  sung.

ệ ố ề ế ế ả ộ 11­ B  Tài chính, H  th ng các văn b n pháp quy v  thu  và k  toán thu ế

GTGT.

ả ạ ộ ả ể 12­ B  Tài chính (2002), Kh  năng c nh tranh và gi ứ   i pháp đ  nâng cao xs c

ụ ủ ệ ả ẩ ị ệ ộ ạ c nh tranh s n ph m, d ch v  c a doanh nghi p Vi ậ   t Nam khi tham gia h i nh p,

Hà N i.ộ

ồ ưỡ ệ ộ ứ ế ế 13­ B  Tài chính (2000), Tài li u b i d ng ki n th c kinh t ậ    ­ tài chính T p

136

ấ ả ộ 1 và 2, Nhà xu t b n Tài chính Hà N i.

ụ ệ ế ế ộ ổ ệ   14­ B  Tài chính (2002), T ng k t công tác thu  năm 2002, nhi m v  và bi n

ế ả ộ pháp qu n lý thu  năm 2003, Hà N i.

ế ễ ẩ ị ươ ạ 15­ Nguy n C m Chi (2000), “Thu  giá tr  gia tăng và th ng m i đi n t ệ ử   ,

ờ ơ ứ ố ạ thách th c và th i c ”, T p chí Tài chính, (s  414).

ụ ừ ế ố ố ỉ 16­ C c Th ng kê T nh Th a Thiên Hu  (2005), Niên giám th ng kê 2005.

ế ố ệ ụ ừ ụ ủ ế ế 17­ C c Thu  Th a Thiên Hu , S  li u báo cáo c a C c thu  các năm 2001

ế đ n 2005.

ữ ặ ườ ả ớ ổ 18­ Phan Văn Dĩnh (2004), Trên nh ng ch ng đ ủ   ng đ i m i, c i cách c a

ộ ngành tài chính, B  Tài chính.

ế ọ ấ ả ộ 19­ Vũ Kim Dũng (2005), Kinh t h c vi mô, Nhà xu t b n Lao đ ng – xã

ộ ộ h i, Hà N i.

ả 20­   Vũ   Kim   Dũng,   Cao   Thúy   Xiêm   (2003),   Giáo   trình   qu n   lý   kinh   t ế   ,

ườ ạ ọ ế ấ ả ố ố Tr ng Đ i h c Kinh t Qu c dân, Nhà Xu t b n Th ng kê.

ươ ề ố ượ 21­ Lý Ph ng Duyên, Lê Thanh Hà (2003), “Bàn v  đ i t ế ấ   ng và thu  su t

ự ả ử ổ ộ ố ề ủ ế ậ ạ ổ ị trong D  th o s a đ i, b  sung m t s  đi u c a Lu t thu  Giá tr  gia tăng”, T p chí

ố Tài chính, (s  463).

ế ủ ệ ọ ướ 22­ H c vi n Tài chính (2002), Chính sách thu  c a Nhà n c trong quá trình

ấ ả ậ ộ h i nh p, Nhà xu t b n Tài chính.

ệ ả ọ ướ 23­ H c vi n Tài chính (1997), Giáo trình qu n lý hành chính nhà n ậ   c T p

ộ ấ ả 1, 2, 3, Nhà xu t b n Lao đ ng.

ơ ấ ệ ướ ự 24­ Lê Thanh Hu  (2005), “C  c u thu Ngân sách Nhà n c tr c thu, gián thu

ạ ạ ố – 10 năm nhìn l i (1994­2004)”, T p chí Tài chính, (s  485).

ữ ề ễ ọ ộ ế 25­ Nguy n Ng c Hùng (2004), Nh ng tác đ ng v  kinh t ộ ủ  ­ xã h i c a thu ế

ị ướ ệ ở ệ ườ ạ ọ ế Giá tr  gia tăng và h ng hoàn thi n Vi t Nam, Tr ng Đ i h c Kinh t thành

ố ồ ph  H  Chí Minh.

ươ ụ ế ớ ị ễ 26­ Nguy n Mai Ph ẩ   ng (2000), “Thu  giá tr  gia tăng v i m c tiêu thúc đ y

ể ạ ấ ố ả s n xu t kinh doanh phát tri n”, T p chí Tài chính, (s  433).

ế ế ạ ổ ớ ỳ 27­ Hu nh Huy Qu  (2005), “Ngành Thu  15 năm đ i m i”, T p chí Tài

137

ố chính, (s  490).

ế ẵ ế ỳ ướ 28­ Hu nh Huy Qu  (2006), “Ngành Thu  s n sàng hành trang b c vào k ế

ạ ạ ố ho ch 5 năm 2006­2010”, T p chí Tài chính, (s  496).

ự ế ế ọ ỳ 29­ Hu nh Huy Qu  (2003), “Tin h c hóa ngành thu , 12 năm xây d ng và

ể ạ ố phát tri n”, T p chí Tài chính, (s  470).

ộ ướ ố ệ ế ậ ộ 30­ Qu c H i N c CHXHCN Vi t nam (1997), Lu t thu  GTGT, Hà N i.

ế ượ ả ệ ố ế ầ ắ 31­ Tr n Xuân Th ng (2000), Chi n l ạ   c c i cách h  th ng thu  giai đo n

ụ ế ổ ộ 2001 – 2010, T ng c c Thu , Hà N i.

ạ ộ ủ ừ ệ ể ế ạ ỉ ỉ ừ   32­ T nh  y Th a Thiên Hu  (2005), Văn ki n Đ i h i Đ i bi u T nh Th a

ế ầ ứ ệ ỳ ế Thiên Hu  l n th  XIII nhi m k  2005 – 2010, Hu .

ự ụ ế ệ ạ ổ ố ả ề   33­ T ng c c Th ng kê (2005), Th c tr ng Doanh nghi p qua k t qu  đi u

ấ ả ộ ố tra năm 2003, 2004, 2005, Nhà xu t b n Th ng kê, Hà n i.

ấ ả ụ ự ể ế ổ 34­ T ng c c Thu  (2005), 60 năm xây d ng và phát tri n, Nhà xu t b n Tài

chính, Hà N i.ộ

ế ả ế ừ ụ ổ ế ầ 35­ T ng C c Thu , B n tin thu  t năm 2003 đ n 6 tháng đ u năm 2006.

ụ ế ế ế ổ ổ 36­ T ng c c thu  (2005), Báo cáo t ng k t công tác thu  năm 2005 và 5 năm

2001 ­ 2005, Hà n i.ộ

ế ượ ả ệ ố ế ế ụ ổ ế 37­ T ng c c thu  (2004), Chi n l c c i cách h  th ng thu  đ n năm 2010,

Hà N i.ộ

ậ ề ệ ố ụ ế ế ả ổ ậ   38­ T ng c c thu  (2004), H  th ng các văn b n pháp lu t v  thu  Thu nh p

ộ ệ doanh nghi p, Hà N i.

ế ố ớ ụ ế ệ ả ổ 39­ T ng c c thu  (2005), Quy trình qu n lý thu  đ i v i doanh nghi p và

ự ộ ộ ơ ế ự c  ch  t kê khai, t ế  n p thu , Hà N i.

ệ ậ ụ ế ấ ổ ươ ả 40­ T ng c c thu  (2005), Tài li u t p hu n ch ệ   ng trình c i cách và hi n

ế ế ộ ạ đ i hoá ngành thu  đ n năm 2010, Hà N i.

ụ ế ổ ệ ử ậ ế 41­ T ng c c thu  (2001), Thu  Vi ờ ỳ ị t Nam qua các th i k  l ch s  t p 1, 2 ­

ấ ả ố ộ ị Nhà xu t b n Chính tr  Qu c gia, Hà N i.

138

ố ế ụ ế ế ổ ộ 42­ T ng c c thu  (2005), Tin thu  qu c t năm 2004 và 2005, Hà n i.

ễ ề ễ ọ ế   43­ Nguy n Thanh Tuy n, Nguy n Ng c Thanh (2001), Giáo trình thu    ­

ấ ả ộ ố Nhà xu t b n th ng kê, Hà N i.

ụ ổ ố ố ấ ả   44­ T ng C c Th ng Kê (2005). Niên Giám Th ng Kê 2005 – Nhà Xu t b n

ộ ố Th ng Kê Hà N i 2005

ừ ụ ế ệ ế ổ 45­ UBND Th a Thiên Hu  (2005) – Báo Các T ng K t Nhi m V  Kinh T ế

ộ Xã H i năm 2005

139

ộ ỉ ừ ệ ế ạ ộ ả 46­ Văn Ki n Đ i H i T nh Đ ng B  Th a Thiên Hu  ­ 2005