
HỌC VIỆN Y DƯỢC HỌC CỔ TRUYỀN VIỆT NAM
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
BỘ Y TẾ
NGUYỄN MINH TUẤN
ĐÁNH GIÁ TÁC DỤNG ĐIỀU TRỊ GIẢM ĐAU,
BÍ TIỂU CƠ NĂNG CỦA ĐIỆN CHÂM
TRÊN NGƯỜI BỆNH SAU MỔ TRĨ BẰNG
PHƯƠNG PHÁP MILLIGAN - MORGAN
LUẬN VĂN BÁC SĨ CHUYÊN KHOA CẤP II
Hà Nội – 2025

HỌC VIỆN Y DƯỢC HỌC CỔ TRUYỀN VIỆT NAM
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
BỘ Y TẾ
NGUYỄN MINH TUẤN
ĐÁNH GIÁ TÁC DỤNG ĐIỀU TRỊ GIẢM ĐAU,
BÍ TIỂU CƠ NĂNG CỦA ĐIỆN CHÂM
TRÊN NGƯỜI BỆNH SAU MỔ TRĨ BẰNG
PHƯƠNG PHÁP MILLIGAN - MORGAN
Chuyên ngành : Y học cổ truyền
Mã số : CK 62 72 60 01
LUẬN VĂN BÁC SĨ CHUYÊN KHOA CẤP II
Người hướng dẫn khoa học:
1.
TS. Hán Huy Truyền
2.
PGS.TS. Lê Mạnh Cường
Hà Nội – 2025

LỜI CẢM ƠN
Trong suốt thời gian học tập và nghiên cứu tại Học viện Y - Dược học cổ truyền Việt
Nam, tôi đã nhận được nhiều sự giúp đỡ tạo điều kiện của các tập thể, cá nhân, gia đình và
bạn bè. Tôi xin bày tỏ lời cảm ơn sâu sắc tới:
Đảng ủy, Ban Giám đốc, phòng Đào tạo sau đại học, các Bộ môn, Khoa phòng của
Học viện Y - Dược học cổ truyền Việt Nam; Đảng ủy, Ban giám đốc, Ban lãnh đạo, tập
thể cán bộ nhân viên Khoa Ngoại và các Khoa/ Phòng của Bệnh viện Y Dược cổ truyền và
Phục hồi chức năng tỉnh Phú Thọ đã quan tâm, tạo điều kiện tốt nhất cho tôi học tập và
nghiên cứu để hoàn thành luận văn này.
Với tất cả lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc, tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành tới
PGS.TS. Lê Mạnh Cường và TS. Hán Huy Truyền, những người thầy đã trực tiếp hướng
dẫn, chỉ bảo tôi những kinh nghiệm quý báu, luôn tạo mọiđiều kiện tốt nhất cho tôi trong
suốt quá trình học tập, nghiên cứu và thực hiện luận văn này.
Tôi xin chân thành cảm ơn quý Thầy, Cô - những nhà khoa học trong Hội đồng thông
qua đề cương và Hội đồng chấm luận văn đã đóng góp cho tôi nhiều ý kiến quý báu và
khoa học để tôi hoàn thành luận văn này.
Tôi cũng xin gửi lời tri ân tới các người bệnh đã tham gia nghiên cứu này.
Cuối cùng tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến những người thân trong gia đình cùng
những người bạn đã luôn bên tôi, chia sẻ và tạo mọi điều kiện tốt nhất cho tôi trong thời
gian học tập, nghiên cứu và hoàn thiện luận văn này.
Tôi xin trân trọng cảm ơn!
Hà Nội, ngày 21 tháng 01 năm 2026
Học viên
Nguyễn Minh Tuấn

LỜI CAM ĐOAN
Tôi là Nguyễn Minh Tuấn, học viên lớp Bác sĩ chuyên khoa II, Khóa 9, chuyên
nghành Y học cổ truyền - Học viện Y Dược học cổ truyền Việt Nam. Tôi xin cam đoan:
1.
Đây là luận văn do bản thân tôi trực tiếp thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học
của PGS.TS. Lê Mạnh Cường và TS. Hán Huy Truyền.
2.
Công trình này không trùng lặp với bất kỳ nghiên cứu nào khác đã được công bố
tại Việt Nam.
3.
Các số liệu và thông tin trong nghiên cứu là hoàn toàn chính xác, trung thực và
khách quan, đã được xác nhận và chấp nhận của cơ sở nghiên cứu.
Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật về những cam kết này.
Hà Nội, ngày 21 tháng 01 năm 2026
Người viết cam đoan
Nguyễn Minh Tuấn

MỤC LỤC
ĐẶT VẤN ĐỀ ..................................................................................................................... 1
Chương 1. TỔNG QUAN TÀI LIỆU................................................................................ 3
1.1.
Bệnh trĩ theo Y học hiện đại ...................................................................................... 3
1.1.1.
Nguyên nhân và cơ chế bệnh sinh ...................................................................... 3
1.1.2.
Chẩn đoán .......................................................................................................... 4
1.1.3.
Phân loại............................................................................................................. 5
1.1.4.
Điều trị ............................................................................................................... 6
1.2.
Bệnh trĩ theo Y học cổ truyền ................................................................................... 7
1.2.1.
Bệnh danh .......................................................................................................... 7
1.2.2.
Nguyên nhân và cơ chế bệnh sinh ...................................................................... 7
1.2.3.
Các thể lâm sàng và điều trị ............................................................................... 8
1.3.
Phẫu thuật cắt trĩ bằng phương pháp Milligan - Morgan ........................................ 13
1.3.1.
Chỉ định ............................................................................................................ 13
1.3.2.
Các bước tiến hành........................................................................................... 14
1.3.3.
Theo dõi ........................................................................................................... 14
1.3.4.
Xử trí biến chứng ............................................................................................. 15
1.4.
Sinh lý đau .............................................................................................................. 15
1.4.1.
Định nghĩa........................................................................................................ 15
1.4.2.
Receptor cảm nhận đau .................................................................................... 15
1.4.3.
Đường dẫn truyền cảm giác đau ...................................................................... 16
1.4.4.
Đau sau mổ trĩ .................................................................................................. 16
1.4.5.
Các tác động của đau sau mổ ........................................................................... 17
1.4.6.
Các yếu tố ảnh hưởng đến đau sau mổ............................................................. 17
1.4.7.
Kỹ thuật giảm đau sau mổ ............................................................................... 18
1.5.
Sinh lý quá trình bài tiết nước tiểu và phản xạ tiểu tiện .......................................... 18
1.5.1.
Sinh lý tiểu tiện ................................................................................................ 18
1.5.2.
Đặc điểm cấu tạo của bàng quang .................................................................... 19
1.5.3.
Sự kiểm soát của thần kinh trong phản xạ tiểu tiện ......................................... 19
1.5.3.
Bí tiểu và nguyên nhân gây bí tiểu cơ năng sau mổ trĩ .................................... 20
1.5.4.
Chẩn đoán ........................................................................................................ 21
1.5.5.
Quan điểm của Y học cổ truyền ....................................................................... 21
1.5.5. Điều trị ............................................................................................................. 22
1.6.
Phương pháp điện châm .......................................................................................... 22

