
1
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ
HỌC VIỆN Y DƯỢC HỌC CỔ TRUYỀN VIỆT NAM
----------***----------
NGUYỄN TRỌNG GIÁP
ĐÁNH GIÁ TÁC DỤNG CỦA BÀI TẬP MC GILL
KẾT HỢP ĐIỆN CHÂM, HỒNG NGOẠI ĐIỀU TRỊ
ĐAU THẦN KINH TOẠ
LUẬN VĂN BÁC SĨ CHUYÊN KHOA CẤP II
HÀ NỘI, NĂM 2025

2
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ
HỌC VIỆN Y DƯỢC HỌC CỔ TRUYỀN VIỆT NAM
----------***----------
NGUYỄN TRỌNG GIÁP
ĐÁNH GIÁ TÁC DỤNG CỦA BÀI TẬP MC GILL
KẾT HỢP ĐIỆN CHÂM, HỒNG NGOẠI ĐIỀU TRỊ
ĐAU THẦN KINH TOẠ
LUẬN VĂN BÁC SĨ CHUYÊN KHOA CẤP II
Chuyên ngành: Y học cổ truyền
Người hướng dẫn khoa học
1. PGS.TS Dương Trọng Nghĩa
2. TS. Nguyễn Văn Hải
HÀ NỘI, NĂM 2025

3
LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành khóa học và hoàn tất luận văn này, tôi luôn nhận được sự giúp
đỡ vô cùng quý báu của các Thầy giáo, Cô giáo, các đồng nghiệp, bạn bè và gia đình.
Tôi xin chân thành cảm ơn Đảng ủy, Ban Giám đốc, Phòng Đào tạo Sau đại
học và các Thầy Cô giáo trong Học viện Y - Dược học Cổ truyền Việt Nam đã giảng
dạy, chỉ bảo tận tình, tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt quá trình học tập và
nghiên cứu.
Tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc và lòng kính trọng đến các PGS, TS trong Hội
đồng chấm luận văn đã góp ý cho tôi nhiều kiến thức quý báu để hoàn thành luận văn
này.
Tôi xin bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới PGS.TS Dương Trọng Nghĩa,
Phó Giám đốc – Bệnh viện Y học cổ truyền Trung ương và Tiến sĩ Nguyễn Văn Hải,
Bộ môn Châm cứu - Học viện Y - Dược học Cổ truyền Việt Nam đã tận tình chỉ bảo,
cung cấp cho tôi những kiến thức về mặt lý thuyết cũng như triển khai đề tài trên lâm
sàng để hoàn tất luận văn này.
Tôi xin chân thành cảm ơn và ghi nhớ sự giúp đỡ của Ban lãnh đạo cùng tập
thể các y bác sỹ, các bạn đồng nghiệp của khoa Y học cổ truyền - Phục hồi chức năng,
Trung tâm Y tế huyện Yên Lạc đã tạo mọi điều kiện thuận lợi trong quá trình triển
khai đề tài trên lâm sàng.
Cuối cùng, tôi cũng rất biết ơn những người thân trong gia đình, cùng bạn bè,
đồng nghiệp đã luôn động viên khích lệ tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu.
Hà Nội, ngày tháng năm 20
Tác giả
Nguyễn Trọng Giáp

4
LỜI CAM ĐOAN
Tôi là Nguyễn Trọng Giáp, học viên lớp Chuyên khoa II - Khóa 9, Học viện
Y - Dược học Cổ truyền Việt Nam, chuyên ngành Y học cổ truyền, xin cam đoan:
1. Đây là luận văn do bản thân tôi trực tiếp thực hiện dưới sự hướng dẫn của thầy
PGS.TS Dương Trọng Nghĩa và TS. Nguyễn Văn Hải.
2. Công trình này không trùng lặp với bất kỳ nghiên cứu nào khác đã được công bố
tại Việt Nam.
3. Các số liệu và thông tin trong nghiên cứu là hoàn toàn chính xác, trung thực và
khách quan, đã được xác nhận và chấp nhận của cơ sở nơi nghiên cứu.
Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về những cam kết này.
Hà Nội, ngày tháng năm 20
Người viết cam đoan
Nguyễn Trọng Giáp

5
MỤC LỤC
ĐẶT VẤN ĐỀ........................................................................................................1
CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN TÀI LIỆU.................................................................3
1.1. Đau thần kinh tọa theo Y học hiện đại............................................................3
1.1.1. Khái niệm...............................................................................................3
1.1.2. Đặc điểm giải phẫu dây thần kinh tọa...................................................3
1.1.3. Nguyên nhân và cơ chế bệnh sinh..........................................................5
1.1.4. Triệu chứng đau dây thần kinh tọa........................................................5
1.1.5. Chẩn đoán..............................................................................................8
1.1.6. Điều trị...................................................................................................8
1.2. Đau thần kinh tọa theo Y học cổ truyền..........................................................9
1.2.1. Bệnh danh..............................................................................................9
1.2.2. Nguyên nhân và cơ chế gây bệnh...........................................................9
1.2.3. Các thể lâm sàng và phương pháp điều trị...........................................10
1.3. Tổng quan về các phương pháp được sử dụng trong nghiên cứu...................13
1.3.1. Tổng quan về điện châm......................................................................13
1.3.2. Tổng quan về phương pháp chiếu đèn hồng ngoại..............................14
1.3.3. Tổng quan về bài tập Mc Gill..............................................................15
1.4. Tình hình nghiên cứu điều trị đau dây thần kinh tọa trên thế giới và ở Việt Nam
...........................................................................................................................18
1.4.1. Tình hình nghiên cứu trên thế giới.......................................................18
1.4.2. Tình hình nghiên cứu tại Việt Nam......................................................20
CHƯƠNG 2. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU....................22
2.1. Chất liệu và phương tiện nghiên cứu............................................................22
2.1.1. Chất liệu nghiên cứu............................................................................22
2.1.2. Phương tiện nghiên cứu.......................................................................23
2.2. Đối tượng nghiên cứu..................................................................................23
2.2.1. Tiêu chuẩn lựa chọn bệnh nhân...........................................................24

