
BỘ GIÁ O DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ
HỌC VIỆN Y DƯỢC HỌC CỔ TRUYỀN VIỆT NAM
BÙI VĂN TUẤN
ĐÁNH GIÁ TÁC DỤNG CỦA PHƯƠNG PHÁP
PHÙ CHÂ M KẾT HỢP XOA BÓ P BẤM HUYỆT
ĐIỀU TRỊ ĐAU THẮT LƯNG
ĐỀ TÀ I LUẬN VĂN BÁC SĨ CHUYÊN KHOA CẤP II
CHUYÊ N NGÀ NH: Y HỌC CỔ TRUYỀN
HÀ NỘI – 2025

BỘ GIÁ O DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ
HỌC VIỆN Y DƯỢC HỌC CỔ TRUYỀN VIỆT NAM
‘
BÙI VĂN TUẤN
ĐÁNH GIÁ TÁC DỤNG CỦA PHƯƠNG PHÁP
PHÙ CHÂ M KẾT HỢP XOA BÓ P BẤM HUYỆT
ĐIỀU TRỊ ĐAU THẮT LƯNG
Chuyên Ngà nh: Y học cổ truyền
Mã số : 8720115
Người hướng dẫn khoa học:
PGS. TS. Nguyễn Đức Minh
HÀ NỘI – 2025

LỜI CẢM ƠN
Để hoà n thà nh luận văn này, tôi xin trân trọng bà y tỏ lò ng biết ơn sâu sắc tới:
Đảng ủy, Ban Giám đốc, Phòng đào tạo sau Đại học, các Bộ mô n, Khoa phò ng
Học viện Y - Dược học cổ truyền Việt Nam đã tạo điều kiện và giúp đỡ tô i trong quá
trình học tập và là m luận văn.
PGS.TS. Nguyễn Đức Minh - người Thầy đã trực tiếp hướng dẫn vô cùng tận
tâm, chu đáo, trang bị cho tô i kiến thức chuyên ngành, giúp đỡ tô i sửa chữa thiếu só t
trong luận văn, động viên tô i trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu.
Đảng ủy, Ban Giám đốc, Phò ng Kế hoạch Tổng hợp, Khoa Khám bệnh đa
khoa Bệnh viện Y học cổ truyền Hà Đông đã tạo mọi điều kiện cả về vật chất lẫn tinh
thần cho tô i hoà n thà nh khó a học.
Các thầy cô trong Hội đồng thông qua đề cương luận văn đã cho tôi những ý
kiến đóng góp quý báu trong quá trình hoàn thiện luận văn này
Tô i xin gửi lời cảm ơn chân thành tới tất cả các bệnh nhâ n tình nguyện tham
gia nghiên cứu.
Tôi xin được bà y tỏ lò ng biết ơn sâu sắc tới bố mẹ, gia đình và người thân đã
luô n bên cạnh, khuyến khích tô i trong suốt quá trình học tập. Tôi xin được cảm ơn
tới bạn bè đồng nghiệp đã luôn động viên, khích lệ tôi để vượt qua những khó khăn
trong quá trình nghiên cứu và hoà n thà nh luận văn.
Xin trâ n trọng cảm ơn !
Học viên
Bùi Văn Tuấn

LỜI CAM ĐOAN
Tôi là Bùi Văn Tuấn, học viên Bác sĩ chuyên khoa II khóa 9 Học viện Y - Dược
học Cổ truyền Việt Nam, chuyên ngành Y học cổ truyền, xin cam đoan:
1. Đây là luận văn do bản thân tôi trực tiếp thực hiện dưới sự hướng dẫn của Thầy
PGS.TS. Nguyễn Đức Minh
2. Công trình này không trùng lặp với bất kỳ nghiên cứu nào khác đã được công bố
tại Việt Nam
3. Các số liệu và thông tin trong nghiên cứu là hoàn toàn chính xác, trung thực và
khách quan, đã được xác nhận và chấp thuận của cơ sở nơi nghiên cứu.
Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật về những cam kết này.
Hà Nội, ngày tháng năm 2025
Học viên
Bùi Văn Tuấn

MỤC LỤC
ĐẶT VẤN ĐỀ ................................................................................................... 1
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀ I LIỆU ........................................................... 3
1.1. Tổng quan đau thắt lưng theo y học hiện đại ........................................ 3
1.1.1. Định nghĩa ....................................................................................... 3
1.1.2. Dịch tễ học đau thắt lưng ................................................................ 3
1.1.3. Nguyên nhâ n ................................................................................... 3
1.1.4. Cơ chế bệnh sinh ............................................................................. 4
1.1.5. Chẩn đoán xác định ......................................................................... 4
1.1.6. Điều trị............................................................................................. 6
1.2. Tổng quan về đau thắt lưng theo YHCT. .............................................. 7
1.2.1. Đại cương. ....................................................................................... 7
1.2.2. Nguyên nhân và cơ chế bệnh sinh .................................................. 8
1.2.3. Thể lâm sàng và điều trị. ................................................................. 9
1.3. Tổng quan về phương pháp Phù châm. .............................................. 11
1.3.1. Định nghĩa. .................................................................................... 11
1.3.2. Cơ sở lý luận Y học cổ truyền của phương pháp Phù châm......... 11
1.3.3. Đặc điểm của phương pháp Phù châm .......................................... 12
1.3.4. Cơ chế tác dụng của phương pháp Phù châm ............................... 13
1.3.5. Chỉ định của phương pháp Phù châm ........................................... 14
1.3.6. Chống chỉ định của phương pháp Phù châm ................................ 15
1.3.7. Nghiên cứu về Phù châ m .............................................................. 15
1.4. Tổng quan về phương pháp xoa bóp bấm huyệt ................................. 15
1.4.1. Định nghĩa ..................................................................................... 15
1.4.2. Tác dụng của phương pháp XBBH ............................................... 16
1.4.3. Chỉ định của phương pháp XBBH ................................................ 16
1.4.4. Chống chỉ định của phương pháp XBBH ..................................... 16

