QU C H IỐ Ộ C NG HÒA XÃ H I CH NGHĨA VI T NAMỘ Ộ Ủ Ệ
Đc l p - T do - H nh phúc ộ ậ ự ạ
Lu t s : 73/2014/QH13ậ ố Hà N i, ngày 27 tháng 11 năm 2014ộ
LU TẬ
Công an nhân dân
Căn c Hi n pháp n c C ng hòa xã h i ch nghĩa Vi t Namứ ế ướ ộ ộ ủ ệ ;
Qu c h i ban hành Lu t Công an nhân dân.ố ộ ậ
Ch ng Iươ
NH NG QUY ĐNH CHUNGỮ Ị
Đi u 1. Ph m vi đi u ch nhề ạ ề ỉ
Lu t này quy đnh v nguyên t c t ch c, ho t đng; ch c năng, nhi mậ ị ề ắ ổ ứ ạ ộ ứ ệ
v , quy n h n và ch đ, chính sách đi v i Công an nhân dân.ụ ề ạ ế ộ ố ớ
Đi u 2. Đi t ng áp d ngề ố ượ ụ
Lu t này áp d ng đi v i Công an nhân dân, c quan, t ch c, công dânậ ụ ố ớ ơ ổ ứ
Vi t Nam và t ch c, cá nhân n c ngoài c trú, ho t đng trên lãnh thệ ổ ứ ướ ư ạ ộ ổ
n c C ng hòa xã h i ch nghĩa Vi t Nam; tr ng h p đi u c qu c t màướ ộ ộ ủ ệ ườ ợ ề ướ ố ế
C ng hòa xã h i ch nghĩa Vi t Nam là thành viên có quy đnh khác thì ápộ ộ ủ ệ ị
d ng đi u c qu c t đó.ụ ề ướ ố ế
Đi u 3. Gi i thích t ngề ả ừ ữ
Trong Lu t này, các t ng d i đây đc hi u nh sau:ậ ừ ữ ướ ượ ể ư
1. B o v an ninh qu c giaả ệ ố là phòng ng a, phát hi n, ngăn ch n, đuừ ệ ặ ấ
tranh làm th t b i các ho t đng xâm ph m an ninh qu c gia.ấ ạ ạ ộ ạ ố
2. B o đm tr t t , an toàn xã h iả ả ậ ự ộ là phòng ng a, phát hi n, ngăn ch n,ừ ệ ặ
đu tranh ch ng t i ph m và các hành vi vi ph m pháp lu t v tr t t , an toànấ ố ộ ạ ạ ậ ề ậ ự
xã h i.ộ
3. Sĩ quan, h sĩ quan nghi p vạ ệ ụ là công dân Vi t Nam đc tuy n ch n,ệ ượ ể ọ
đào t o, hu n luy n và ho t đng trong các lĩnh v c nghi p v c a Công anạ ấ ệ ạ ộ ự ệ ụ ủ
nhân dân đc phong, thăng c p b c hàm c p t ng, c p tá, c p úy, h sĩượ ấ ậ ấ ướ ấ ấ ạ
quan.
4. Sĩ quan, h sĩ quan chuyên môn k thu tạ ỹ ậ là công dân Vi t Nam , cóệ
trình đ chuyên môn k thu t, ho t đng trong Công an nhân dân đc phong,ộ ỹ ậ ạ ộ ượ
thăng c p b c hàm c p tá, c p úy, h sĩ quan.ấ ậ ấ ấ ạ
5. H sĩ quan, chi n sĩ nghĩa vạ ế ụ là công dân Vi t Nam th c hi n nghĩaệ ự ệ
v tham gia Công an nhân dân đc phong, thăng c p b c hàm Th ng sĩ,ụ ượ ấ ậ ượ
Trung sĩ, H sĩ, Binh nh t, Binh nhì.ạ ấ
6. Công nhân công an là ng i đc tuy n d ng vào làm vi c trongườ ượ ể ụ ệ
Công an nhân dân mà không thu c di n đc phong c p b c hàm sĩ quan, hộ ệ ượ ấ ậ ạ
sĩ quan, chi n sĩ.ế
Đi u 4. V trí, c c u c a Công an nhân dânề ị ơ ấ ủ
Công an nhân dân là l c l ng vũ trang nhân dân làm nòng c t trong th cự ượ ố ự
hi n nhi m v b o v an ninh qu c gia, b o đm tr t t , an toàn xã h i, đuệ ệ ụ ả ệ ố ả ả ậ ự ộ ấ
tranh phòng, ch ng t i ph m.ốộạ
Công an nhân dân g m l c l ng An ninh nhân dân, l c l ng C nh sátồ ự ượ ự ượ ả
nhân dân và Công an xã.
Đi u 5. Nguyên t c t ch c, ho t đng c a Công an nhân dânề ắ ổ ứ ạ ộ ủ
1. Công an nhân dân đt d i s lãnh đo tuy t đi, tr c ti p v m iặ ướ ự ạ ệ ố ự ế ề ọ
m t c a Đng C ng s n Vi t Nam, s th ng lĩnh c a Ch t ch n c, sặ ủ ả ộ ả ệ ự ố ủ ủ ị ướ ự
th ng nh t qu n lý nhà n c c a Chính ph và s ch huy, qu n lý tr c ti pố ấ ả ướ ủ ủ ự ỉ ả ự ế
c a B tr ng B Công an.ủ ộ ưở ộ
2. Công an nhân dân đc t ch c t p trung, th ng nh t và theo c p hànhượ ổ ứ ậ ố ấ ấ
chính t trung ng đn c s .ừ ươ ế ơ ở
3. Ho t đng c a Công an nhân dân ph i tuân th Hi n pháp và phápạ ộ ủ ả ủ ế
lu t; c p d i ph c tùng c p trên; d a vào Nhân dân và ch u s giám sát c aậ ấ ướ ụ ấ ự ị ự ủ
Nhân dân; b o v l i ích c a Nhà n c, quy n và l i ích h p pháp c a tả ệ ợ ủ ướ ề ợ ợ ủ ổ
ch c, cá nhân.ứ
Đi u 6. Ngày truy n th ng c a Công an nhân dânề ề ố ủ
Ngày 19 tháng 8 h ng năm là ngày truy n th ng c a Công an nhân dân vàằ ề ố ủ
là ngày h i “Toàn dân b o v an ninh T qu c”.ộ ả ệ ổ ố
Đi u 7. Tuy n ch n công dân vào Công an nhân dânề ể ọ
1. Công dân có đ tiêu chu n v chính tr , ph m ch t đo đc, trình đủ ẩ ề ị ẩ ấ ạ ứ ộ
h c v n, s c kho , có nguy n v ng và năng khi u phù h p v i công tác côngọ ấ ứ ẻ ệ ọ ế ợ ớ
an thì có th đc tuy n ch n vào Công an nhân dân.ể ượ ể ọ
2. Công an nhân dân đc u tiên tuy n ch n sinh viên, h c sinh xu tượ ư ể ọ ọ ấ
s c t t nghi p các h c vi n, tr ng đi h c, cao đng, trung c p chuyênắ ố ệ ở ọ ệ ườ ạ ọ ẳ ấ
nghi p, d y ngh có đ tiêu chu n đ đào t o, b sung vào Công an nhânệ ạ ề ủ ẩ ể ạ ổ
dân.
Đi u 8. Nghĩa v tham gia Công an nhân dânề ụ
1. Công dân th c hi n nghĩa v tham gia Công an nhân dân là th c hi nự ệ ụ ự ệ
nghĩa v b o v T qu c trong l c l ng vũ trang nhân dân. H ng năm, Côngụ ả ệ ổ ố ự ượ ằ
an nhân dân đc tuy n ch n công dân trong đ tu i g i nh p ngũượ ể ọ ộ ổ ọ ậ vào ph cụ
v trong Công an nhân dân v i th i h n là ba năm.ụ ớ ờ ạ
2. Th t c tuy n ch n công dân th c hi n nghĩa v tham gia Công anủ ụ ể ọ ự ệ ụ
nhân dân đc áp d ng nh đi v i công dân th c hi n nghĩa v quân s t iượ ụ ư ố ớ ự ệ ụ ự ạ
ngũ.
Đi u 9. Ch đ ph c v c a sĩ quan, h sĩ quan, chi n sĩ Công anề ế ộ ụ ụ ủ ạ ế
nhân dân và công nhân công an
1. Sĩ quan Công an nhân dân ph c v theo ch đ chuyên nghi p; h sĩụ ụ ế ộ ệ ạ
quan, chi n sĩ Công an nhân dân ph c v theo ch đ chuyên nghi p ho cế ụ ụ ế ộ ệ ặ
ch đ nghĩa v ; công nhân công an ph c v theo ch đ tuy n d ng.ế ộ ụ ụ ụ ế ộ ể ụ
2. Công dân ph c v trong Công an nhân dân xu t ngũ, chuy n ngànhụ ụ ấ ể
ph i th c hi n nghĩa v quân s trong ng ch d b theo quy đnh c a phápả ự ệ ụ ự ạ ự ị ị ủ
lu t.ậ
Đi u 10. Xây d ng Công an nhân dânề ự
1. Nhà n c có chính sách đào t o, b i d ng sĩ quan, h sĩ quan, chi nướ ạ ồ ưỡ ạ ế
sĩ Công an nhân dân; xây d ng Công an nhân dân cách m ng, chính quy, tinhự ạ
nhu , t ng b c hi n đi.ệ ừ ướ ệ ạ
2. C quan, t ch c và công dân có trách nhi m tham gia xây d ng Côngơ ổ ứ ệ ự
an nhân dân trong s ch, v ng m nh.ạ ữ ạ
Đi u 11. Giám sát ho t đng c a Công an nhân dânề ạ ộ ủ
1. Qu c h i, c quan c a Qu c h i, Đoàn đi bi u Qu c h i, đi bi uố ộ ơ ủ ố ộ ạ ể ố ộ ạ ể
Qu c h i, H i đng nhân dân, đi bi u H i đng nhân dân trong ph m viố ộ ộ ồ ạ ể ộ ồ ạ
nhi m v , quy n h n c a mình th c hi n giám sát ho t đng c a Công anệ ụ ề ạ ủ ự ệ ạ ộ ủ
nhân dân.
2. M t tr n T qu c Vi t Nam và các t ch c thành viên có trách nhi mặ ậ ổ ố ệ ổ ứ ệ
tuyên truy n, đng viên m i t ng l p nhân dân tham gia phong trào toàn dânề ộ ọ ầ ớ
b o v an ninh T qu c, ph i h p, c ng tác, giúp đ Công an nhân dân th cả ệ ổ ố ố ợ ộ ỡ ự
hi n nhi m v và xây d ng Công an nhân dân, giám sát vi c th c hi n phápệ ệ ụ ự ệ ự ệ
lu t v Công an nhân dân.ậ ề
Đi u 12. Quan h ph i h p gi a Quân đi nhân dân, Dân quân tề ệ ố ợ ữ ộ ự
v v i Công an nhân dânệ ớ
1. Quân đi nhân dân, Dân quân t v có trách nhi m ph i h p ch t chộ ự ệ ệ ố ợ ặ ẽ
v i Công an nhân dân đ b o v an ninh qu c gia, b o đm tr t t , an toàn xãớ ể ả ệ ố ả ả ậ ự
h i và xây d ng Công an nhân dân.ộ ự
2. Vi c ph i h p gi a Quân đi nhân dân, Dân quân t v v i Công anệ ố ợ ữ ộ ự ệ ớ
nhân dân do Chính ph quy đnh.ủ ị
Đi u 13. Trách nhi m và ch đ, chính sách đi v i c quan, tề ệ ế ộ ố ớ ơ ổ
ch c, cá nhân tham gia, ph i h p, c ng tác, giúp đ Công an nhân dânứ ố ợ ộ ỡ
1. C quan, t ch c, cá nhân ho t đng trên lãnh th n c C ng hòa xãơ ổ ứ ạ ộ ổ ướ ộ
h i ch nghĩa Vi t Nam và c quan, t ch c, công dân Vi t Nam n cộ ủ ệ ơ ổ ứ ệ ở ướ
ngoài có trách nhi m tham gia, ph i h p, c ng tác, giúp đ Công an nhân dânệ ố ợ ộ ỡ
th c hi n ch c năng, nhi m v , quy n h n theo quy đnh c a pháp lu t.ự ệ ứ ệ ụ ề ạ ị ủ ậ
2. Nhà n c b o v , gi bí m t cho c quan, t ch c, cá nhân tham gia,ướ ả ệ ữ ậ ơ ổ ứ
ph i h p, c ng tác, giúp đ Công an nhân dân trong b o v an ninh qu c gia,ố ợ ộ ỡ ả ệ ố
b o đm tr t t , an toàn xã h i, đu tranh phòng, ch ng t i ph m.ả ả ậ ự ộ ấ ố ộ ạ
C quan, t ch c, cá nhân tham gia, ph i h p, c ng tác, giúp đ Công anơ ổ ứ ố ợ ộ ỡ
nhân dân trong b o v an ninh qu c gia, b o đm tr t t , an toàn xã h i, đuả ệ ố ả ả ậ ự ộ ấ
tranh phòng, ch ng t i ph m có thành tích thì đc khen th ng; b t n h iố ộ ạ ượ ưở ị ổ ạ
v danh d thì đc khôi ph c, b thi t h i v tài s n thì đc đn bù; ng iề ự ượ ụ ị ệ ạ ề ả ượ ề ườ
b th ng tích, t n h i v s c kho , tính m ng thì b n thân và gia đình đcị ươ ổ ạ ề ứ ẻ ạ ả ượ
h ng ch đ, chính sách theo quy đnh c a pháp lu t.ưở ế ộ ị ủ ậ
Ch ng IIươ
CH C NĂNG, NHI M V VÀ Ứ Ệ Ụ
QUY N H N C A CÔNG AN NHÂN DÂNỀ Ạ Ủ
Đi u 14. Ch c năng c a Công an nhân dânề ứ ủ
Công an nhân dân có ch c năng tham m u cho Đng, Nhà n c v b oứ ư ả ướ ề ả
v an ninh qu c gia, b o đm tr t t , an toàn xã h i, đu tranh phòng, ch ngệ ố ả ả ậ ự ộ ấ ố
t i ph m; ch u trách nhi m tr c Chính ph th c hi n th ng nh t qu n lýộ ạ ị ệ ướ ủ ự ệ ố ấ ả
nhà n cướ v an ninh qu c gia, tr t t , an toàn xã h i; đu tranh phòng, ch ngề ố ậ ự ộ ấ ố
âm m u, ho t đng c a các th l c thù đch, các lo i t i ph m và vi ph mư ạ ộ ủ ế ự ị ạ ộ ạ ạ
pháp lu t v an ninh qu c gia, tr t t , an toàn xã h i.ậ ề ố ậ ự ộ
Đi u 15. Nhi m v và quy n h n c a Công an nhân dânề ệ ụ ề ạ ủ
1. Thu th p thông tin, phân tích, đánh giá, d báo tình hình và đ xu t v iậ ự ề ấ ớ
Đng, Nhà n c ban hành, ch đo th c hi n đng l i, chính sách, phápả ướ ỉ ạ ự ệ ườ ố
lu t, chi n l c b o v an ninh qu c gia, b o đm tr t t , an toàn xã h i,ậ ế ượ ả ệ ố ả ả ậ ự ộ
đu tranh phòng, ch ng t i ph m; tham gia th m đnh, đánh giá tác đng vấ ố ộ ạ ẩ ị ộ ề
an ninh qu c gia, tr t t , an toàn xã h i đi v i quy ho ch, k ho ch, d ánố ậ ự ộ ố ớ ạ ế ạ ự
phát tri n kinh t - xã h i; k t h p ch t ch nhi m v b o v an ninh qu cể ế ộ ế ợ ặ ẽ ệ ụ ả ệ ố
gia, b o đm tr t t , an toàn xã h i, đu tranh phòng, ch ng t i ph m v iả ả ậ ự ộ ấ ố ộ ạ ớ
nhi m v xây d ng, phát tri n kinh t , văn hóa, xã h i; ph i h p có hi u quệ ụ ự ể ế ộ ố ợ ệ ả
ho t đng an ninh v i ho t đng qu c phòng và đi ngo i.ạ ộ ớ ạ ộ ố ố ạ
2. Ch đng phòng ng a, phát hi n, ngăn ch n, đu tranh làm th t b iủ ộ ừ ệ ặ ấ ấ ạ
âm m u, ho t đng xâm ph m an ninh qu c gia, lo i tr nguy c đe d a anư ạ ộ ạ ố ạ ừ ơ ọ
ninh qu c gia; b o v Đng, Nhà n c và ch đ xã h i ch nghĩa, b o vố ả ệ ả ướ ế ộ ộ ủ ả ệ
đc l p, ch quy n, th ng nh t và toàn v n lãnh th c a T qu c; b o v anộ ậ ủ ề ố ấ ẹ ổ ủ ổ ố ả ệ
ninh chính tr , an ninh trong các lĩnh v c t t ng - văn hóa, kinh t , qu cị ự ư ưở ế ố
phòng, đi ngo i, thông tin, xã h i, môi tr ng và các l i ích khác c a qu cố ạ ộ ườ ợ ủ ố
gia; b o v kh i đi đoàn k t toàn dân t c; b o v tính m ng, s c kh e, danhả ệ ố ạ ế ộ ả ệ ạ ứ ỏ
d , nhân ph m, tài s n, quy n t do, dân ch c a công dân, quy n và l i íchự ẩ ả ề ự ủ ủ ề ợ
h p pháp c a c quan, t ch c, cá nhân.ợ ủ ơ ổ ứ
3. Ho t đng tình báo theo quy đnh c a pháp lu t.ạ ộ ị ủ ậ
4. B o v cán b lãnh đo c p cao c a Đng, Nhà n c, khách qu c tả ệ ộ ạ ấ ủ ả ướ ố ế
đn thăm và làm vi c t i Vi t Nam; b o v s ki n, m c tiêu quan tr ng vế ệ ạ ệ ả ệ ự ệ ụ ọ ề
chính tr , kinh t , ngo i giao, khoa h c - k thu t, văn hóa, xã h i; b o vị ế ạ ọ ỹ ậ ộ ả ệ
công trình quan tr ng liên quan đn an ninh qu c gia, c quan đi di n n cọ ế ố ơ ạ ệ ướ
ngoài, đi di n c a t ch c qu c t t i Vi t Nam; b o v cá nhân n m giạ ệ ủ ổ ứ ố ế ạ ệ ả ệ ắ ữ
ho c liên quan m t thi t đn bí m t nhà n c theo quy đnh c a pháp lu t.ặ ậ ế ế ậ ướ ị ủ ậ
5. Th c hi n qu n lý v b o v an ninh qu c gia, b o v bí m t nhàự ệ ả ề ả ệ ố ả ệ ậ
n c; ch trì th c hi n qu n lý v nh p c nh, xu t c nh, quá c nh, c trúướ ủ ự ệ ả ề ậ ả ấ ả ả ư
c a ng i n c ngoài t i Vi t Nam; ki m soát nh p c nh, xu t c nh, quáủ ườ ướ ạ ệ ể ậ ả ấ ả
c nh t i các c a kh u theo quy đnh c a Chính ph ; ph i h p v i B điả ạ ử ẩ ị ủ ủ ố ợ ớ ộ ộ
Biên phòng, các ngành h u quan và chính quy n đa ph ng trong ho t đngữ ề ị ươ ạ ộ
qu n lý, b o v biên gi i qu c gia, gi gìn an ninh, tr t t , an toàn xã h i ả ả ệ ớ ố ữ ậ ự ộ ở
khu v c biên gi i theo quy đnh c a pháp lu t.ự ớ ị ủ ậ
6. Th c hi n qu n lý v công tác đi u tra và phòng, ch ng t i ph m.ự ệ ả ề ề ố ộ ạ
Ch trì th c hi n nhi m v phòng, ch ng kh ng b , b o lo n và gi i quy tủ ự ệ ệ ụ ố ủ ố ạ ạ ả ế
các tình hu ng ph c t p v an ninh qu c gia, tr t t , an toàn xã h i theo quyố ứ ạ ề ố ậ ự ộ
đnh c a pháp lu t. Ch đng phòng ng a, phát hi n, ngăn ch n, đu tranhị ủ ậ ủ ộ ừ ệ ặ ấ
ch ng t i ph m và vi ph m pháp lu t v tr t t , an toàn xã h i, b o v môiố ộ ạ ạ ậ ề ậ ự ộ ả ệ
tr ng; ti p nh n, gi i quy t tin báo, t giác v t i ph m, ki n ngh kh i t ;ườ ế ậ ả ế ố ề ộ ạ ế ị ở ố
kh i t , đi u tra t i ph m theo quy đnh c a pháp lu t; th c hi n công tácở ố ề ộ ạ ị ủ ậ ự ệ
th ng kê hình s ; phát hi n nguyên nhân, đi u ki n phát sinh t i ph m, viố ự ệ ề ệ ộ ạ
ph m pháp lu t v tr t t , an toàn xã h i, b o v môi tr ng và ki n nghạ ậ ề ậ ự ộ ả ệ ườ ế ị
bi n pháp kh c ph c; giáo d c đi t ng vi ph m pháp lu t t i c ng đngệ ắ ụ ụ ố ượ ạ ậ ạ ộ ồ
theo quy đnh c a pháp lu t.ị ủ ậ
7. Th c hi n qu n lý v thi hành án hình s ; qu n lý tr i giam, c sự ệ ả ề ự ả ạ ơ ở
giáo d c b t bu c, tr ng giáo d ng, tr i t m giam, nhà t m gi ; t ch cụ ắ ộ ườ ưỡ ạ ạ ạ ữ ổ ứ
thi hành b n án, quy t đnh v hình s , bi n pháp t pháp, th c hi n nhi mả ế ị ề ự ệ ư ự ệ ệ
v h tr ho t đng t pháp theo quy đnh c a pháp lu t.ụ ỗ ợ ạ ộ ư ị ủ ậ
8. Th c hi n qu n lý v x ph t vi ph m hành chính trong lĩnh v c anự ệ ả ề ử ạ ạ ự
ninh, tr t t , an toàn xã h i; x ph t vi ph m hành chính và áp d ng các bi nậ ự ộ ử ạ ạ ụ ệ
pháp x lý hành chính theo quy đnh c a pháp lu t; b o đm an ninh, tr t tử ị ủ ậ ả ả ậ ự
trong vi c th c hi n quy t đnh c ng ch khi có yêu c u c a c quan cóệ ự ệ ế ị ưỡ ế ầ ủ ơ
th m quy n.ẩ ề
9. Th c hi n qu n lý v c trú, c s d li u qu c gia v dân c , cănự ệ ả ề ư ơ ở ữ ệ ố ề ư
c c công dân, con d u, tr t t , an toàn giao thông, tr t t công c ng, vũ khí,ướ ấ ậ ự ậ ự ộ
v t li u n , công c h tr , phòng cháy, ch a cháy theo quy đnh c a phápậ ệ ổ ụ ỗ ợ ữ ị ủ
lu t; c p th Căn c c công dân; đăng ký, c p bi n s ph ng ti n giaoậ ấ ẻ ướ ấ ể ố ươ ệ
thông c gi i đng b ; th c hi n công tác phòng cháy, ch a cháy và c uơ ớ ườ ộ ự ệ ữ ứ
n n, c u h ; th c hi n qu n lý v an ninh, tr t t các ngành, ngh kinh doanhạ ứ ộ ự ệ ả ề ậ ự ề
có đi u ki n và d ch v b o v theo quy đnh c a pháp lu t.ề ệ ị ụ ả ệ ị ủ ậ
10. Ch trì, ph i h p qu n lý và th c hi n công tác tuyên truy n, giáoủ ố ợ ả ự ệ ề
d c v b o v an ninh qu c gia, b o đm tr t t , an toàn xã h i, đu tranhụ ề ả ệ ố ả ả ậ ự ộ ấ
phòng, ch ng t i ph m; h ng d n, ki m tra, thanh tra, gi i quy t khi u n i,ố ộ ạ ướ ẫ ể ả ế ế ạ
t cáo trong ho t đng b o v an ninh qu c gia, b o đm tr t t , an toàn xãố ạ ộ ả ệ ố ả ả ậ ự
h i, đu tranh phòng, ch ng t i ph m.ộ ấ ố ộ ạ
11. Làm nòng c t xây d ng th tr n an ninh nhân dân, xây d ng phongố ự ế ậ ự
trào toàn dân b o v an ninh T qu c. H ng d n các c quan, t ch c th cả ệ ổ ố ướ ẫ ơ ổ ứ ự
hi n công tác b o v an ninh chính tr n i b , an ninh kinh t , tài chính, ti nệ ả ệ ị ộ ộ ế ề