QU C H I
******
C NG HOÀ XÃ H I CH NGHĨA VI T NAM
Đ c l p - T do - H nh phúc
********
S : 54/2005/QH11 Hà N i, ngày 29 tháng 11 năm 2005
QU C H I N C C NG HOÀ XÃ H I CH NGHĨA VI T NAM ƯỚ
Khoá XI, kỳ h p th 8
(T ngày 18 tháng 10 đ n ngày 29 tháng 11 năm 2005 ế )
LU T
CÔNG AN NHÂN DÂN
Căn c vào Hi n pháp n c C ng hoà xã h i ch nghĩa Vi t Nam năm 1992 đã đ c s a đ i, ế ướ ượ
b sung theo Ngh quy t s 51/2001/QH10 ngày 25 tháng 12 năm 2001 c a Qu c h i khoá X, ế
kỳ h p th 10;
Lu t này quy đ nh v Công an nhân dân.
Ch ng Iươ
NH NG QUY Đ NH CHUNG
Đi u 1. Ph m vi đi u ch nh
Lu t này quy đ nh v nguyên t c t ch c, ho t đ ng; ch c năng, nhi m v , quy n h n
ch đ , chính sách đ i v i Công an nhân dân. ế
Đi u 2. Đ i t ng áp d ng ượ
Lu t này áp d ng đ i v i Công an nhân dân, c quan, t ch c, công dân Vi t Nam và t ch c, ơ
cá nhân n c ngoài c trú, ho t đ ng trên lãnh th n c C ng hoà xã h i ch nghĩa Vi tướ ư ướ
Nam; tr ng h p đi u c qu c t mà C ng hoà xã h i ch nghĩa Vi t Nam là thành viên cóườ ướ ế
quy đ nh khác thì áp d ng đi u c qu c t đó. ướ ế
Đi u 3. Gi i thích t ng
Trong Lu t này, các t ng d i đây đ c hi u nh sau: ướ ượ ư
1. B o v an ninh qu c gia phòng ng a, phát hi n, ngăn ch n, đ u tranh làm th t b i các
ho t đ ng xâm ph m an ninh qu c gia .
2. Gi gìn tr t t , an toàn h i phòng ng a, phát hi n, ngăn ch n, đ u tranh ch ng t i
ph m và các hành vi vi ph m pháp lu t v tr t t , an toàn xã h i.
3. quan, h quan nghi p v là công dân Vi t Nam đ c tuy n ch n, đào t o, hu n luy n ượ
ho t đ ng trong các lĩnh v c nghi p v c a Công an nhân n, đ c Nhà n c phong, ượ ướ
thăng c p b c hàm c p t ng, c p tá, c p uý, h sĩ quan. ướ
4. quan, h quan chuyên môn k thu t công dân Vi t Nam, trình đ chuyên môn k
thu t, ho t đ ng trong Công an nhân dân, đ c Nhà n c phong, thăng c p b c hàm c p tá, ượ ướ
c p uý, h sĩ quan.
5. H sĩ quan, chi n sĩ ph c v có th i h n ế là công dân Vi t Nam đ c tuy n ch n vào ph c ượ
v trong Công an nhân dân, th i h n 3 năm, đ c Nhà n c phong, thăng c p b c hàm ượ ướ
Th ng sĩ, Trung sĩ, H sĩ, Binh nh t, Binh nhì.ượ
6. Công nhân, viên ch c là ng i đ c tuy n d ng vào làm vi c trong Công an nhân dân màườ ượ
không thu c di n đ c Nhà n c phong c p b c hàm sĩ quan, h sĩ quan, chi n sĩ. ượ ướ ế
7. Bi n pháp nghi p v các bi n pháp công tác c a Công an nhân dân đ c th c hi n theo ượ
quy đ nh c a pháp lu t đ b o v an ninh qu c gia và gi gìn tr t t , an toàn xã h i.
Đi u 4. V trí, ch c năng c a Công an nhân dân
1. Công an nhân dân l c l ng nòng c t c a l c l ng trang ượ ượ nhân dân trong s nghi p
b o v an ninh qu c giagi gìn tr t t , an toàn xã h i c a Nhà n c C ng hoà xã h i ch ướ
nghĩa Vi t Nam.
Công an nhân dân g m l c l ng An ninh nhân dân và l c l ng C nh sát nhân dân. ượ ượ
2. Công an nhân dân có ch c năng tham m u cho Đ ng, Nhà n c v b o v an ninh qu c gia ư ướ
và gi gìn tr t t , an toàn xã h i; th c hi n th ng nh t qu n lý v b o v an ninh qu c gia và
gi gìn tr t t , an toàn xã h i; đ u tranh phòng, ch ng âm m u, ho t đ ng c a các th l c thù ư ế
đ ch, các lo i t i ph m và các vi ph m pháp lu t v an ninh qu c gia, tr t t , an toàn xã h i.
Đi u 5. Nguyên t c t ch c và ho t đ ng c a Công an nhân dân
1. Công an nhân dân đ t d i s nh đ o tuy t đ i, tr c ti p v m i m t c a Đ ng C ng s n ướ ế
Vi t Nam, s th ng lĩnh c a Ch t ch n c, s th ng nh t qu n lý c a Chính ph và s ch huy, ướ
qu n lý tr c ti p c a B tr ng B Công an. ế ư
2. Công an nhân dân đ c t ch c t p trung, th ng nh t và theo c p hành chính t trung ngượ ươ
đ n c s . ế ơ
3. Ho t đ ng c a Công an nhân dân ph i tuân th Hi n pháp pháp lu t; c p d i ph c ế ướ
tùng c p trên; d a o nhân dân ch u s giám sát c a nhân dân; b o v l i ích c a Nhà
n c, quy n và l i ích h p pháp c a t ch c, cá nhân.ướ
Đi u 6. Tuy n ch n công dân vào Công an nhân dân
1. Công dân có đ tiêu chu n v chính tr , ph m ch t đ o đ c, trình đ h c v n, s c kho , có
nguy n v ng năng khi u phù h p v i công tác công an thì th đ c tuy n ch n vào ế ượ
Công an nhân dân.
2. Công an nhân n đ c u tiên tuy n ch n sinh viên, h c sinh t t nghi p xu t s cượ ư các
h c vi n, tr ng đ i h c, cao đ ng, trung c p chuyên nghi p, d y ngh đ tiêu chu n đ ườ
đào t o, b sung vào Công an nhân dân.
Đi u 7. Công dân ph c v có th i h n trong Công an nhân dân
1. H ng năm, Công an nhân dân đ c tuy n ch n công dân t đ 18 tu i đ n h t 25 tu i đ ượ ế ế
ph c v trong Công an nhân dân v i th i h n là 3 năm.
2. S l ng, tiêu chu n, th t c tuy n ch n c th đ i v i công dân ph c v th i h n ượ
trong Công an nhân dân do Chính ph quy đ nh.
Đi u 8. Ch đ ph c v c a quan, h quan, chi n sĩ, công nhân, viên ch c Công an ế ế
nhân dân
1. Sĩ quan Công an nhân dân ph c v theo ch đ chuyên nghi p; h sĩ quan, chi n sĩ Công an ế ế
nhân dân ph c v theo ch đ chuyên nghi p ho c ph c v có th i h n; công nhân, viên ch c ế
Công an nhân dân ph c v theo ch đ tuy n d ng. ế
2. Công dân ph c v trong Công an nhân dân đ c mi n th c hi n nghĩa v quân s t i ngũ. ượ
Đi u 9. Xây d ng Công an nhân dân
1. Nhà n c chính sách đào t o, b i d ng quan, h quan, chi n Công an nhân dân;ướ ưỡ ế
xây d ng Công an nhân dân cách m ng, chính quy, tinh nhu , t ng b c hi n đ i. ướ
2. C quan, t ch c m i công dân nhi m v tham gia xây d ng Công an nhân dân trongơ
s ch, v ng m nh.
Đi u 10. Giám sát ho t đ ng c a Công an nhân dân
1. Qu c h i, c quan c a Qu c h i, Đoàn đ i bi u Qu c h i, đ i bi u Qu c h i, H i đ ng ơ
nhân dân, đ i bi u H i đ ng nhân dân trong ph m vi nhi m v , quy n h n c a mình th c
hi n giám sát ho t đ ng c a Công an nhân dân.
2. M t tr n T qu c Vi t Nam các t ch c thành viên trách nhi m tuyên truy n, đ ng
viên m i t ng l p nhân dân tham gia phong trào toàn dân b o v an ninh T qu c; ph i h p,
c ng tác, giúp đ Công an nhân dân th c hi n nhi m v xây d ng Công an nhân dân; giám
sát vi c th c hi n pháp lu t v Công an nhân dân.
Đi u 11. Ngày truy n th ng c a Công an nhân dân
Ngày 19 tháng 8 h ng năm là ngày truy n th ng c a Công an nhân dân và là ngày h i "Toàn
dân b o v an ninh T qu c".
Đi u 12. Quan h ph i h p gi a Quân đ i nhân dân, Dân quân t v v i Công an nhân
dân
1. Quân đ i nhân dân, Dân quân t v có trách nhi m ph i h p ch t ch v i Công an nhân dân
đ b o v an ninh qu c gia, gi gìn tr t t , an toàn xã h i và xây d ng Công an nhân dân.
2. Quy ch ph i h p gi a Quân đ i nhân dân, Dân quân t v v i Công an nhân dân do Chínhế
ph quy đ nh.
Đi u 13. Ch đ , chính sách đ i v i c quan, t ch c, cá nhân tham gia, ph i h p, c ng ế ơ
tác, giúp đ ng an nhân dân
1. Nhà n c b o v , gi bí m t cho c quan, t ch c, nhân tham gia, ph i h p, c ng tác,ướ ơ
giúp đ Công an nhân dân trong b o v an ninh qu c gia, gi gìn tr t t , an toàn xã h i.
2. C quan, t ch c, cá nhân tham gia, ph i h p, c ng tác, giúp đ Công an nhân dân trongơ
b o v an ninh qu c gia, gi gìn tr t t , an toàn h i b t n h i v danh d thì đ c ượ
khôi ph c, b thi t h i v tài s n thì đ c đ n bù; ng i b th ng tích, t n h i v s c kho , ượ ườ ươ
tính m ng thì b n thân gia đình đ c h ng ch đ , chính sách theo quy đ nh c a pháp ượ ưở ế
lu t.
Ch ng IIươ
NHI M V VÀ QUY N H N C A CÔNG AN NHÂN DÂN
Đi u 14. Nhi m v , quy n h n c a Công an nhân dân
1. Thu th p thông tin, phân tích, đánh giá, d o tình nh đ xu t v i Đ ng, Nhà n c ướ
ban hành ch đ o th c hi n đ ng l i, chính sách, pháp lu t, chi n l c b o v an ninh ườ ế ượ
qu c gia, gi gìn tr t t , an toàn h i; ki n ngh vi c k t h p yêu c u c a chi n l c b o ế ế ế ượ
v an ninh qu c gia, gi gìn tr t t , an toàn h i v i chi n l c, chính sách v xây d ng, ế ượ
phát tri n kinh t - xã h i, qu c phòng và đ i ngo i c a Nhà n c. ế ướ
2. B o v quy n t do, dân ch , tính m ng, tài s n c a nhân dân; b o v cán b lãnh đ o c p
cao c a Đ ng, Nhà n c và khách qu c t ; b o v s ki n quan tr ng, m c tiêu, công trình ướ ế
tr ng đi m v an ninh qu c gia, c quan đ i di n n c ngoài, đ i di n các t ch c qu c t ơ ướ ế
t i Vi t Nam, cá nhân n m gi ho c liên quan m t thi t đ n bí m t nhà n c. ế ế ướ
3. Ti p nh n, x lý tin báo, t giác v t i ph m, kh i t , đi u tra t i ph m và th c hi n cácế
nhi m v t pháp khác theo quy đ nh c a pháp lu t. ư
4. Th c hi n x ph t vi ph m hành chính áp d ng bi n pháp x hành chính khác theo
quy đ nh c a pháp lu t.
5. H ng d n, ki m tra, thanh tra c quan, t ch c, công dân trong vi cướ ơ th c hi n nhi m v
b o v an ninh qu c gia, gi gìn tr t t , an toàn xã h i; th c hi n công tác tuyên truy n, ph
bi n, giáo d c pháp lu t và xây d ng phong trào toàn dân b o v an ninh T qu c. ế
6. áp d ng các bi n pháp v n đ ng qu n chúng, pháp lu t, ngo i giao, kinh t , khoa h c - k ế
thu t, nghi p v , vũ trang đ b o v an ninh qu c gia, gi gìn tr t t , an toàn xã h i.
7. Đ c s d ng vũ khí, công c h tr và ph ng ti n k thu t nghi p v c n thi t đ chượ ươ ế
đ ng t n công t i ph m và phòng v chính đáng theo quy đ nh c a pháp lu t.
8. Trong tr ng h p c p thi t, đ c ra quy t đ nh ho c ki n ngh t m đình ch , đình ch ho tườ ế ượ ế ế
đ ng c a c quan, t ch c, nhân gây nguy h i đ n an ninh qu c gia, tr t t , an toàn xã h i ơ ế
tr ng d ng ph ng ti n giao thông, thông tin, các ph ng ti n k thu t khác c a c quan,ư ươ ươ ơ
t ch c, nhân ng i đi u khi n, s d ng các ph ng ti n đó theo quy đ nh c a pháp ườ ươ
lu t.
9. Yêu c u c quan, t ch c, cá nhân ph i h p ho t đ ng, cung c p thông tin có liên quan đ n ơ ế
an ninh qu c gia, tr t t , an toàn xã h i.
10. Ph i h p ch t ch v i Quân đ i nhân dân, Dân quân t v , c quan n n c trong b o ơ ướ
v an ninh qu c gia, gi gìn tr t t , an toàn xã h i, b o v đ c l p, ch quy n, th ng nh t và
toàn v n lãnh th c a T qu c.
11. Nghiên c u, ng d ng thành t u khoa h c công ngh hi n đ i trong b o v an ninh
qu c gia, gi gìn tr t t , an toàn xã h i.
12. Xây d ng l c l ng trong s ch, v ng m nh v chính tr , t t ng, t ch c và nghi p v ượ ư ưở
chuyên môn.
13. Th c hi n h p tác qu c t v b o v an ninh qu c gia, gi gìn tr t t , an toàn xã h i. ế
Đi u 15. Nhi m v , quy n h n c a l c l ng An ninh nhân dân ượ
1. Th c hi n quy đ nh t i Đi u 14 c a Lu t này.
2. Ti n hành ho t đ ng phòng ng a, phát hi n, đ u tranh làm th t b i m i âm m u, ho tế ư
đ ng xâm ph m an ninh qu c gia.
3. Ho t đ ng tình báo theo quy đ nh c a pháp lu t.
4. H ng d nướ và ph i h p v i các c quan, t ch c th c hi n công tác b o v an ninh chính ơ
tr n i b , an ninh kinh t , an ninh văn hoá - t t ng, an ninh thông tin; tham ế ư ưở gia th m đ nh
quy ho ch, k ho ch, d án phát tri n kinh t - xã h i liên quan đ n b o v an ninh qu c gia. ế ế ế
5. Th c hi n qu n lý công tác xu t c nh, nh p c nh; qu n lý ng i n c ngoài và ng i ườ ướ ườ
Vi t Nam đ nh c n c ngoài c trú t i Vi t Nam; qu n lý v b o v bí m t nhà n c; ư ướ ư ướ
th c hi n nhi m v b o v an ninh qu c gia biên gi i, c a kh u theo quy đ nh c a pháp
lu t.
6. Làm nòng c t xây d ng th tr n an ninh nhân dân trên các lĩnh v c, t i các đ a bàn. ế
7. Th c hi n nhi m v , quy n h n khác theo quy đ nh c a pháp lu t.
Đi u 16. Nhi m v , quy n h n c a l c l ng C nh sát nhân dân ượ
1. Th c hi n quy đ nh t i Đi u 14 c a Lu t này.
2. Ch đ ng phòng ng a, phát hi n, đ u tranh ch ng t i ph m và vi ph m pháp lu t v tr t
t , an toàn xã h i, v b o v môi tr ng; phát hi n nguyên nhân, đi u ki n phát sinh t i ườ
ph m, vi ph m pháp lu t khác và ki n ngh bi n pháp kh c ph c ế ; tham gia giáo d c đ i
t ng vi ph m pháp lu t t i c ng đ ng theo quy đ nh c a pháp lu t.ượ
3. Qu n lý h kh u, c p gi y ch ng minh nhân dân; qu n lý con d u; qu n lý v an ninh, tr t
t các ngh kinh doanh đi u ki n d ch v b o v ; qu n b o đ m tr t t , an toàn
giao thông, tr t t công c ng; qu n khí, v t li u n ; qu n lý, th c hi n công tác phòng
cháy, ch a cháy; tham gia c u h , c u n n theo quy đ nh c a pháp lu t.
4. Th c hi n nhi m v , quy n h n khác theo quy đ nh c a pháp lu t.
Ch ng IIIươ
T CH C C A CÔNG AN NHÂN DÂN
Đi u 17. H th ng t ch c c a Công an nhân dân
1. H th ng t ch c c a Công an nhân dân g m có:
a) B Công an;
b) Công an t nh, thành ph tr c thu c trung ng; ươ
c) Công an huy n, qu n, th xã, thành ph thu c t nh;
d) Công an xã, ph ng, th tr n. ườ
2. Công an l c l ng trang bán chuyên trách ượ làm nòng c t trong phong trào toàn dân
b o v an ninh T qu c, b o đ m an ninh, tr t t , an toàn h i c s , ch u s nh đ o ơ
tr c ti p, toàn di n c a c p u Đ ng, s qu n lý, đi u nh c a U ban nhân dân s ế
ch đ o, h ng d n nghi p v c a Công an c p trên. ướ
T ch c, ho t đ ng, trang b , trang ph c, đào t o, b i d ng ch đ , chính sách đ i v i ưỡ ế
Công an xã do pháp lu t quy đ nh.
3. Căn c yêu c u b o đ m an ninh, tr t t , trong ph m vi nhi m v , quy n h n c a mình,
B tr ng B Công an quy t đ nh thành l p các đ n, tr m Công an các đ n v đ c l p b ưở ế ơ
trí t i nh ng đ a bàn c n thi t. ế