Bµi 11: LuyÖn tËp ( TiÕt 2)
B¶ng tuÇn hoµn, sù biÕn ®æi tuÇn hoµn cÊu h×nh electron cña nguyªn tè vµ tÝnh chÊt
c¸c nguyªn tè ho¸ häc
I . Môc tiªu:
1. Cñng cè kiÕn thøc.
• Nguyªn t¾c x¾p xÕp c¸c nguyªn tè vµo b¶ng tuÇn hoµn.
• CÊu t¹o b¶ng tuÇn hoµn.
• §Æc ®iÓm c¸c nguyªn tè thuéc ph©n nhãm chÝnh A.
• BiÕn thiªn tÝnh chÊt c¸c nguyªn tè trong b¶ng hÖ thèng tuÇn hoµn.
2. RÌn kü n¨ng.
•VËn dông kiÕn thøc tr¶ lêi c¸c phiÕu häc tËp vÒ cÊu t¹o vµ tÝnh chÊt c¸c nguyªn tè.
• Lµm c¸c bµi tËp t×m vÞ trÝ, cÊu h×nh, tÝnh chÊt c¸c nguyªn tè ho¸ häc.
II. ChuÈn bÞ
1. §å dïng d¹y häc
Gi¸o viªn: c¸c phiÕu häc tËp.
M« h×nh trùc quan vÒ b¶ng tuÇn hoµn.
PhÇn mÒn biÒu diÔn mèi quan hÖ c¸c nguyªn tè trong b¶ng.
C¸c bµi tËp ®Ó cñng cè kiÕn thøc.
2.Ph¬ng ph¸p d¹y häc : Hái ®¸p, gîi nhí, tæng hîp kiÕn thøc cò, nhÊn m¹nh träng t©m.
III. TiÕn tr×nh gi¶ng d¹y
1. æn ®Þnh líp: KiÓm tra sÜ sè
2. KiÓm tra bµi tËp vÒ nhµ:
HS: GV gäi 4 hs lªn b¶ng lµm nhanh c¸c bµi tËp 6,7,8,9 trong SGK
GV: Ch÷a bµi vµ nhËn xÐt.
3. Bµi luyÖn tËp.
Ho¹t ®éng cña thÇy Ho¹t ®éng cña trß
Ho¹t ®éng 3: Sö dông c¸c phiÕu häc tËp.
PhiÕu sè 1
Nguyªn tö cña nguyªn tè X cã cÊu h×nh e
lµ 1s22s22p63s23p4. H·y chØ ra ®¸p ¸n
®óng vÒ kÝ hiÖu ho¸ cña X?
a. O - Ph©n nhãm IV A
b. S - Ph©n nhãm VI A
c. O - Ph©n nhãm VI A
d. S - Ph©n nhãm IV A
PhiÕu sè 2
Cho c u t o các l p e c a các nguyên tấ ạ ớ ủ ố
nh sau. ư
Li: 2 / 1 S: 2 / 8 / 6
HS: §¸p ¸n b.
Gi¶i thÝch ®¸p ¸n ®· chän
O: 2 / 6 Na: 2 / 8 / 1
Nguyên t có tính kim lo i m nh nh t là ?ố ạ ạ ấ
a. Li b. S
c. Na d. O
PhiÕu sè 3
T×m c©u sai trong c¸c c©u sau ®©y
a. Ngnyªn tö của c¸c nguyªn tè trong
cïng mét chu kú cã sè líp e b»ng
nhau.
b. Trong chu kú tõ tr¸i qua phải c¸c
nguyªn tè ®îc xÕp vào bảng tuần
hoàn theo chiÒu sè hiÖu nguyªn
tö t¨ng dÇn.
c. Nguyªn tö cña c¸c nguyªn tè trong
cïng mét chu kú cã sè e lớp ngoài
cïng bằng nhau.
d. Nguyªn tử của c¸c nguyªn tố
trong cïng một nhãm cã số e lớp
ngoài cïng bằng nhau.
Ho¹t ®éng 4: Cho häc sinh lµm c¸c bµi
tËp vËn dông
Bµi sè 1
Tæng sè h¹t proton, notron, electron
trong nguyªn tö cña mét nguyªn tè thuéc
nhãm VII A lµ 28.
a. ViÕt cÊu h×nh electron nguyªn tö cña
nguyªn tè ®ã.
b. TÝnh nguyªn tö khèi.
Bµi tËp sè 2
Hai nguyªn tè A và B cã cïng ph©n nhãm
ch×nh vµ thuéc 2 chu kú nhá liªn tiÕp.
Tæng sè h¹t proton cña 2 nguyªn tö lµ 22.
a. ViÕt cÊu h×nh cña A vµ B.
b. T×m vÞ trÝ cña A vµ B trong B
HS: §¸p ¸n c. Gi¶i thÝch ®¸p ¸n ®· chän.
HS: §¸p ¸n c. Gi¶i thÝch ®¸p ¸n ®· chän.
HS: Gi¶i bµi tËp 1.
Gäi sè proton lµ Z ( Z Є N+ ).
Gäi sè notron lµ N ( N Є N+ ).
Ta cã 2Z + N = 28 _ Z < 14.
_ Nguyªn tè thuộc chu kú 2 hoÆc 3.
Mà c¸c nguyªn tè cã Z < 14 và thuéc chu kỳ 3 là lµ
c¸c nguyªn tè cã Z = 11, 12, 13 kh«ng thuéc nhãm
VII A.
_ Nguyªn tè thuéc chu kú 2 và nhãm VIIA.
_ Nguyªn tö cña nguyªn tè ®ã cã 2 líp eletron vµ 7
electron líp ngoµi cïng.
_ CÊu h×nh electron : 1s2 2s22p5.
_ Z = 9 ð Nguyªn tè ®ã là Flo (F).
_ N = 28 – 2. 9 = 10
_ Nguyªn tö khèi
A = Z + N = 10 + 9 = 19
HS: Gi¶i bµi tËp 2.
Gọi số proton cña Avµ B lÇn luît là ZA và ZB (ZA , ZB
Є N+)
_ ZA + ZB = 22 (1)
Hai nguyªn tè ë 2 chu kú nhá liªn tiÕp, l¹i cïng ph©n
HTTH
Bµi tËp sè 3
Hîp chÊt khÝ víi Hi®r« cña mét nguyªn tố
lµ RH4.
Oxit cao nhÊt cña nã chøa 53,3% oxi vÒ
khèi lîng . T×m nguyªn tö khèi cña nguyªn
tè ®ã.
Bµi tËp sè 4
Cho hai nguyªn tè A vµ B thuéc cïng mét
chu kú vµ hai ph©n nhãm chÝnh liªn tiÕp
trong b¶ng hÖ thèng tuÇn hoµn, cã tæng
®iÖn tÝch h¹t nh©n lµ 25.
a. X¸c ®Þnh cÊu h×nh e vµ vÞ trÝ
cña A, B trong b¶ng tuÇn hoµn.
b. So s¸nh tÝnh chÊt cña A vµ B.
Ho¹t ®éng 5. Bµi tËp vÒ nhµ.
Bµi 1.
a. So s¸nh tÝnh phi kim cña:
Si(Z=14); Al (Z=13) vµ P (Z=15)
nhãm chÝnh thÞ sè proton cña chóng c¸c nhau là
8.
_ ZA – ZB = 8 (2)
Từ (1) và (2) _ ZA = 15
ZB = 7
CÊu h×nh cña A : 1s22s22p63s23p3.
VËy A là P ( phot pho) thuéc nhãm chÝnh VA vµ
chu kú 3.
CÊu h×nh cña B : 1s22s22p3.
Vậy B là N (Nitơ) thuéc nhãm chÝnh VA vµ chu kú
2.
HS: Gi¶i bµi tËp 3.
Hîp chÊt khÝ víi hiđr« lµ RH4 vËy oxit cao nhÊt cña
nã cã c«ng thøc lµ RO2 .
%m (o)= 32 /(R + 32) = 53,3%
_ R = 28
VËy nguyªn tö khèi cña nguyªn tè ®ã lµ: 28
Nguyªn tè ®ã lµ Si
+ C«ng thøc víi hi®r« lµ SiH4
+ C«ng thøc oxit lµ SiO2
HS: Gi¶i bµi tËp 4.
a. A, B cïng thuéc mét chu kú vµ hai ph©n nhãm
chÝnh liªn tiÕp.
NÕu gäi ®iÖn tÝch h¹t nh©n cña A lµ Z( Z Є N+).
Th× ®iÖn tÝch h¹t nh©n cña B lµ Z + 1.
Ta cã Z + (Z + 1) = 25.
_ Z = 12
ZA = 12 ð A là Mg 1s22s22p63s2.
ZB = 13 ð B là Al 1s22s22p63s23p1.
b. C¶ 2 nguyªn tè ®Òu lµ kim lo¹i (v× cã 2vµ 3
eletron líp ngoµi cïng ).Trong chu kú tö tr¸i qua ph¶i
Al ®øng sau Mg nªn tÝnhkim lo¹i cña Al yÕu h¬n
Mg.
b. So s¸nh tÝnh phi kim cña:
Si(Z=14); C(Z=6); Ge(Z=32) Bµi 2.
H·y x¸c ®Þnh vÞ trÝ vµ tÝnh chÊt cña c¸c nguyªn tè:
X(Z=13); Y(Z=17); T(Z=20)