BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN
MÔ ĐUN
TO HNH CƠ BN
CHO CÂY CA
NH
M S: MĐ 02
Nghề: Tạo dáng và chăm sóc cây cảnh
1
TUYÊN B BN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được
phép dùng nguyên bản hoặc trích dẫn dùng cho các mục đích về đào tạo và tham
khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh
doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
M TÀI LIỆU: MĐ 02
2
LỜI GIỚI THIỆU
Những năm gần đây tình hình dạy nghề của nước ta đã có những đổi mới,
từ cách đào tạo theo truyền thống, hàn lâm chuyển sang đào tạo theo phương
pháp mới dạng Môđun, giảng dạy công việc. Nhằm đáp ứng nhu cầu học tập,
giảng dạy; nhóm biên sọan chúng tôi đã bám sát theo yêu cầu đào tạo, sản xuất,
nhu cầu của người học và bản chất công việc để biên soạn tập tài liệu bài giảng
tích hợp làm tài liệu giảng dạy cho giáo viên và tài liệu học tập cho học sinh
trong quá trình đào tạo nghề.
Tập bài giảng tích hợp và bộ phiếu phân tích công việc sẽ là cẩm nang
của người học nghề. Chúng tôi tin rằng tập bài giảng tích hợp sẽ góp phần đáp
ứng công tác dạy nghề cho chương trình nghề Ta
o dang va chăm soc cây canh .
Mô đun này giúp các học viên có được những kiến thức, kỹ năng cơ bản
về Các dáng thế cơ bản của cây cảnh, kỹ thuật cắt tỉa, uốn nắn tạo hình cho cây
cảnh nghệ thuật. Mô đun được chia làm 3 bài:
Bài 1. Xây dưng y tương ta
o hinh cây cảnh
Bài 2. Cắt tỉa tạo hình cho cây
Bài 3. Uốn nắn tạo hình cho cây
Phương pháp biên soạn bài giảng theo phương pháp tích hợp là một
phương pháp mới đối với giáo viên nhà trường, quá trình biên soạn vẫn bị ảnh
hưởng của phương pháp truyền thống đồng thời biên soạn trong một thời gian
ngắn nên không thể tránh khỏi những thiếu sót, mong được sự góp ý của các
đồng nghiệp, bạn đọc để tập giáo trình được hoàn chỉnh hơn.
Chúng tôi xin chân thành cảm ơn./.
Nhóm biên soạn
Lê Hoài Nam
Nguyên Đư
c Ngo
c
3
PHLC
ĐỀ MC TRANG
LỜI GIỚI THIỆU ............................................................................................... 1
PHLC .......................................................................................................... 2
Bài 1. Xây dựng y tưởng ta
o hinh cây ................................................................ 4
1.1. Khái quát chung về cây cảnh, cây cảnh nghệ thuật ...................................... 4
1.1.1. Cây cảnh, Cây dáng thế, Cây bonsai .................................................... 4
1.1.2. Triết lý – tinh thần của cây cảnh, cây dáng thế ..................................... 5
1.2. Phân loại cây cảnh ....................................................................................... 6
1.2.1. Dựa vào tình trạng của cây................................................................... 6
1.2.2. Dựa vào trọng lượng hay kích cỡ.......................................................... 6
1.2.3. Dựa vào dáng thế của cây .................................................................... 7
1.3. Các dáng thế cơ bản .................................................................................... 7
1.3.1. Dáng cơ bản ......................................................................................... 7
1.3.1.1. Dáng trực (thế đứng) α = 0o .......................................................... 7
1.3.1.2. Dáng xiên (xiêu)/ nghiêng hay dáng tà (Hình 2.2) ......................... 8
1.3.1.3. Dáng hoành (hình 2.3) ................................................................... 9
1.3.1.4. Dáng huyền .................................................................................. 10
1.3.2. Môt sô thê cơ bản ............................................................................... 11
1.3.2.1 Thế từ cây một thân ...................................................................... 11
1.3.2.2 Thê từ cây 2 thân một gốc ............................................................. 17
1.3.2.3 Nhng thê từ cây môt gôc ba thân hoăc ba thân trông ghe
p tr lên
................................................................................................................. 20
1.3.2.4. Môt sô thê kha
c ............................................................................ 21
1.4. Quy ước thẩm mỹ về cây cảnh nghệ thuật ................................................. 24
1.4.1. Nhng quy ưc cơ s .......................................................................... 24
1.4.2. Một số quy ưc c th ......................................................................... 24
1.4.2.1. Rễ cây .......................................................................................... 24
1.4.2.2 Thân cây ....................................................................................... 25
1.4.2.3. Cành, tán lá ................................................................................. 26
1.5. Ý nghĩa một số con số dùng trong nghệ thuật cây cảnh ............................. 27
Bài 2: Cắt tỉa tạo hình ....................................................................................... 33
2.1. Những cơ sở để uốn nắn, cắt tỉa cây .......................................................... 33
2.1.1. Các tính hưng ................................................................................... 33
2.1.2. Ưu thế ngọn ........................................................................................ 34
4
2.1.3. Tăng trưng ........................................................................................ 34
2.2. Dụng cụ cắt tỉa cây cảnh ............................................................................ 34
2.2.1. Cưa ..................................................................................................... 34
2.2.2. Ko ..................................................................................................... 35
2.2.3. Kìm ..................................................................................................... 35
2.3. Cắt tỉa tạo hình cho cây ............................................................................. 35
2.3.1. Nguyên tăc chung khi că t tao hinh da
ng ............................................. 36
2.3.2. K thut ct thân, ngọn ....................................................................... 37
2.3.3. K thut ct cành ................................................................................ 38
2.4. Cắt tỉa giữ dáng - tu bổ .............................................................................. 39
2.4.1. Ta thưa .............................................................................................. 40
2.4.2. Ta ngọn ............................................................................................. 40
Bài 3. Uốn, nắn tạo hình cho cây ...................................................................... 44
3.1. Dụng cụ vật tư dùng đề uốn, nắn tạo hình cây cảnh ................................... 44
3.1.1. Uôn băng dây đông, dây kem.............................................................. 44
3.1.2. Sử dụng dây chằng xoắn ..................................................................... 45
3.1.3. Sử dụng nẹp uốn ................................................................................. 46
3.1.4. Khóa uốn cành .................................................................................... 46
3.1.5. Nẹp ba chân ........................................................................................ 46
3.2. Kỹ thuật uốn nắn cây cảnh ..................................................................... 47
3.2.1. Phương pha
p buôc dây ...................................................................... 47
3.2.2. Chăng buôc băng dây kim loai .......................................................... 48
3.2.3. Phương pha
p dung ke săt .................................................................. 50
3.2.4. Phương pha
p keo co gây chô
ng ......................................................... 50
3.2.5. Phương pha
p xuyên thâu tr cong .................................................... 50
3.2.6. Phương pha
p căt răng cưa tr cong .................................................. 51
3.2.7. Phương pha
p xe ranh ........................................................................ 51
HƯỚNG DẪN GIẢNG DẠY MÔ ĐUN/MÔN HỌC ...................................... 54
I. VỊ TRÍ, TÍNH CHẤT CỦA MÔ ĐUN .......................................................... 54
II. MC TIÊU CỦA MÔ ĐUN ....................................................................... 54
III. NỘI DUNG CỦA MÔ ĐUN ...................................................................... 55
IV. HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN BÀI TẬP, THỰC HÀNH ............................ 55
V. YÊU CẦU VỀ ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP ..................................... 56
VI. TÀI LIỆU THAM KHẢO .......................................................................... 57