Một số lưu ý về các triệu
chứng tai biến mạch
máu não
Kiến thức về những dấu hiệu báo động tai biến mạch máu não (TBMMN)
cho phép cứu được hàng ngàn mạng sống mỗi năm. Theo báo cáo thống kê
tại Gruzia, chỉ có 39% người được hỏi nói được một dấu hiệu báo động
TBMMN.
Các tai biến thiếu máu cục bộ thoáng qua (AIT)
Các tai biến thiếu máu cục bộ thoáng qua (accidents ischémiques
transitoires=AIT) là một tai biến não mà các triệu chứng đôi khi thoáng qua
ít ai để ý. Tuy nhiên đó lại chính là những dấu hiệu báo động thật sự.
Các dấu hiệu AIT đều ngắn và kéo dài dưới 24 giờ:
- Tê liệt một chi hoặc một bên.
- Giảm mạnh thị lực một bên hoặc nhìn bị nhoè.
- Rối loạn cảm giác một chi hay một bên.
- Rối loạn ngôn ngữ, nói khó khăn.
- Rối loạn thăng bằng.
- Rối loạn nhận thức.
Các rối loạn này có thể biến mất và không để lại một di chứng nào nhưng
tình trạng này cứ tiếp diễn nhiều lần thì TBMMN sẽ hợp thành với các rối
loạn kéo dài trên 24 giờ và có thể kéo theo các di hại thể chất hoặc trí
tuệ. Theo Hội Tim mạch Hoa Kỳ, một người là nạn nhân của một hoặc
nhiều AIT sẽ có đến 9,5 lần gặp TBMMN so với người cùng tuổi, cùng giới
tính mà không bị AIT.
Vì thế, không nên xem thường các dấu hiệu này, đó là trường hợp cấp cứu
cần được khám gấp để tiên lượng diễn biến có thể dẫn đến một tai nạn
TBMMN với hậu quả đáng tiếc. Một số ca TBMMN xuất huyết có triệu
chứng báo trước là đau nhức đầu lan toả thình lình với cường độ rất cao.
Các triệu chứng thường gặp khác
Đột ngột xuất hiện, đôi lúc ngay trong giấc ngủ, các triệu chứng có thể xuất
hiện dữ dội hoặc ngược lại trong vài phút hay vài giờ. Trong số các triệu
chứng thường gặp, có thể kể:
- Yếu cơ một tay hay một chân, mặt tê cóng, đờ đẫn. Có hiện tượng liệt tay
chân ở cùng một bên (bán thân bất toại).
- Rối loạn thị giác được biểu hiện bằng cách mất một nửa hoặc một phần thị
lực mắt, đồng nhất cả hai mắt (hémianopsie= bán thông manh), mất thị giác
ở một mắt hoặc cả hai, hoặc nhìn thấy hình bị nhoè.
- Gặp khó khăn trong ngôn ngữ khi nói không rõ và chính xác, loạn vận
ngôn, diễn tả khó khăn hoặc khó hiểu trong ngôn từ.
- Mất cảm giác khi tiếp xúc với sức nóng, như được gây tê
- Nhức đầu bất thường và rất dữ dội mà không có nguyên nhân rõ ràng kèm
theo nôn ói.
- Mất thăng bằng, dễ té ngã, chóng mặt, mất đi sự phối hợp vận động… Đôi
khi rối loạn nhận thức hoặc hôn mê.
Ngày nay TBMMN có tỉ lệ gia tăng tại các thành phố lớn trong đời sống
công nghiệp hoá và có khuynh hướng trẻ hoá (40-45 tuổi thay vì 50-60 như
trước kia) khiến nhiều người trẻ cũng có thể gặp TBMMN. Tình trạng hút
thuốc lá nhiều cũng là một trong những yếu tố làm tăng nguy cơ TBMMN ở
người trẻ. Vì thế việc hiểu biết các triệu chứng TBMMN và hành động
nhanh sẽ góp phần hy vọng cứu sống bệnh nhân.
