Nám da và cách phòng
chống hữu hiệu
Nám là một bệnh da phổ biến, phần lớn xảy ra ở phái nữ, thể hiện
trên da mặt bằng những đốm nâu (từ nhạt đến sẫm màu), kích thước
thay đổi theo thời gian, thường xuất hiện trên hai má, sống mũi, trán,
cằm...
Đây là chứng bệnh lành tính nhưng gây mất thẩm mỹ gương mặt, là
nỗi lo của rất nhiều chị em phụ nữ. Bệnh rất dễ chuẩn đoán bằng mắt
thường, song việc làm biến mất chúng hoặc hết một cách triệt để là
điều không dễ, có khi phải kiên trì trong một thời gian lâu, tốn kém.
Sở hữu một gương mặt không có
nám, mụn là mơ ước của tất cả phụ
nữ
Bác sĩ Võ Thị Bạch Sương, giảng viên Trường đại học Y dược
TP.HCM, một chuyên gia về da liễu tại TP.HCM cho biết "Muốn
chữa trị nám trên khuôn mặt, trước hết phải tìm hiểu ra đúng nguyên
nhân gây ra nó. Có những nguyên nhân dễ phát hiện như phơi bày
gương mặt ra ánh nắng nhiều, sử dụng mỹ phẩm bừa bãi, dùng một
số thuốc gây nhạy cảm ánh sáng... nhưng cũng có những nguyên
nhân khác mà việc tìm kiếm ra, khắc phục nó thật nhiêu khê, căng
thẳng thần kinh, yếu tố chủng tộc, nòi giống, sự lão hóa của da mặt...
Những điều nên kiêng và điều trị
Chính vì thế, để tránh nhiều trường hợp nám gia thì chính chị em
phụ nữ là người có thể làm "thầy thuốc" cho chính mình, tức là
phòng bệnh!
Đầu tiên phải kể đến, đó là việc tránh nắng: Việc chống nắng tích
cực có thể giúp chị em hạn chế sự phát triển của bệnh, làm nhạt màu
vết nám và ngăn ngừa tái phát sau khi việc trị nám đã mang lại kết
quả khả quan. Cần giới hạn tối đa việc ra nắng, nhất là thời điểm có
cường độ tia cực tím cao (từ 10 giờ sáng đến 3 giờ chiều).
Trường hợp bắt buộc phải ra nắng, nên che kín mặt bằng khăn, nón
rộng vành hoặc thoa thuốc có chỉ số chống nắng (SPF) từ 30 trở lên.
Các thuốc chống nắng có thể dùng đơn độc hoặc kết hợp trong
những sản phẩm trang điểm như kem lót, phấn nền, phấn phủ... để
đạt kết quả tốt, thuốc chống nắng được thoa ít nhất 30 phút trước khi
ra nắng và dùng lại sau khi đỏ mồ hôi, xuống nước hoặc sau 4-5 giờ.
Trong điều trị nám, thường áp dụng những biện pháp làm nhạt màu
vết nám theo chỉ dẫn của bác sĩ. Có nhiều biện pháp như dùng hóa
chất để thoa, uống hoặc dùng biện pháp vật lý như chiếu laser, lột da
mặt... tùy theo từng trường hợp cụ thể cũng như nguyên nhân nám.
Các chất như acid azelaic, licorice, beta carotene, acid kojic, acid
ascorbic (vitamin C) là những hóa chất có hiệu quả làm mờ vết nám
và dùng lâu ngày mà không gây hại.
Chất hydroquinone 4% được dùng từ thập niên 60 của thế kỷ trước
và được xem là thuốc trị nám "đàn chị" đến nay vẫn được xem là
tiêu chuẩn vàng để cải thiện nám. Tuy nhiên thuốc này chỉ nên dùng
trong khoảng thời gian nhất định theo chỉ dẫn của bác sĩ.
Việc chiếu tia laser đã làm phong phú thêm loại hình điều trị, vùng
da được xử lý trông trẻ hơn nhưng không phải ai bị nám cũng được
laser làm thuyên giảm. Cảm nhận được vết nám nào thích hợp với
việc điều trị laser, chỉ định loại laser nào phù hợp cho từng loại náo
còn tùy thuộc vào kinh nghiệm của bác sĩ chuyên khoa. Sau đó bệnh
nhân phải tránh nắng thật kỹ, nếu không việc điều trị xem như "đổ
sông đổ biển" và vết nám còn trầm trọng hơn!
Các bác sĩ chuyên khoa về da liễu đa đưa ra một số nguyên tắc,
phương pháp khi điều trị nám như sau:
- Phải kiên trì: Việc chữa trị làn da không thể có kết quả trong một
sớm một chiều, đây là chứng bệnh "thách đố" sự kiên trì của người
bệnh. Bất kể loại thuốc điều trị nám hiện tại nào trên thị trường hiện
nay đều chưa thể là "thần dược", dù uống, dù thoa ngoài, dù chiếu tia
laser... tình hình được cải thiện phải sau vài tuần, vài tháng.
- Chế độ ăn uống cho người bị nám: Bệnh nhân không cần kiêng
khem gì, những thức ăn làm đẹp da và đủ dinh dưỡng cho cơ thể
đều cần thiết cho bệnh nhân. Tuy nhiên cần chú ý bổ sung nguồn
thực phẩm cung cấp các chất chống lại gốc tự do như vitamin C (có
nhiều trong cam, chanh...), beta carotene (có nhiều trong gấc, đu đủ,
củ cải đỏ...), vitamin E (giá, đậu...) selenium.
- Massage thư giãn, làm mặt nạ: Nên làm mặt nạ với nước cốt trái
thơm (quả dứa) mỗi tuần một lần sẽ giúp da nám sớm được cải thiện.
Chất acid bromalic có trong quả dứa sẽ lột nhẹ lớp da chết bên
ngoài, nhờ vậy da sẽ tươi sáng hơn.
Bạn có thể lấy nước ép của quả dứa v
à
thấm vào mặt nạ giấy rồi đắp lên mặt
để giảm vết nám
Những người có làn da nhạy cảm hoặc da đang lột sẵn do thuốc điều
trị mụn, nám thì không nên làm hoặc chỉ làm cách 2 tuần/lần và chỉ
để nước cốt quả dứa không quá 5 phút trên da. Bệnh nhân có thể
dùng các loại mặt nạ có tẩm sẵn các chất thuốc, tiện lợi hơn tuy đắt
tiền nhưng đôi khi người sử dụng không hiểu rõ hết thành phần của
chúng.
Những việc không nên làm
- Tự điều trị: Theo mách bảo của người này, chỗ nọ. Trong thực tế
đã có nhiều phụ nữ làm hư da của mình từ việc điều trị nám sai, các
vết nám chưa "đi" thì da mặt nổi mụn thành dề, đỏ mặt, da khô mẫn
cảm... không nên dùng các thuốc không rõ xuất xứ, nguồn gốc, thành
phần hoặc các loại kem pha chế, đồng thời cũng nên thận trọng trước
những sản phầm với lời mời gọi hấp dẫn làm trắng da "cấp tốc"
- Tự lột da: Bệnh nhân không nên mua những loại thuốc lột da mặt,
hoặc dùng củ huệ tự lột da, điều này rất nguy hiểm, có thể phần nám
da sẽ mất đi một thời gian ngắn sau khi lột nhưng sau đó thì tác dụng
ngược lại, gây khó khăn trong điều trị nám tiếp theo.