Nghị định Sở Giao dịch Hàng hóa: Thành lập và Hoạt động

Nghị định này ra đời trong bối cảnh Việt Nam đang nỗ lực phát triển các trung tâm tài chính quốc tế, nhằm nâng cao vị thế và sức hấp dẫn của thị trường tài chính trong nước. Việc thiết lập và vận hành một Sở giao dịch hàng hóa hiện đại, tuân thủ các chuẩn mực quốc tế, là yếu tố then chốt để đa dạng hóa các sản phẩm tài chính, tạo kênh huy động vốn hiệu quả và quản lý rủi ro tốt hơn cho các doanh nghiệp, nhà đầu tư. Văn bản pháp lý này đặc biệt quan trọng trong việc tạo dựng khuôn khổ rõ ràng, minh bạch cho hoạt động giao dịch hàng hóa, từ đó thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, ổn định thị trường và hội nhập sâu rộng hơn vào nền kinh tế toàn cầu.

Các nhà hoạch định chính sách, cơ quan quản lý nhà nước, các tổ chức tài chính, ngân hàng, quỹ đầu tư, doanh nghiệp tham gia hoặc có kế hoạch tham gia giao dịch hàng hóa, các nhà đầu tư cá nhân và tổ chức, luật sư, chuyên gia tư vấn pháp luật trong lĩnh vực tài chính, hàng hóa.

Nghị định số 330/2025/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết về việc thành lập và hoạt động của Sở giao dịch hàng hóa trong Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam, cụ thể hóa Nghị quyết số 222/2025/QH15. Văn bản này làm rõ phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng, và giải thích các thuật ngữ quan trọng như Sở giao dịch hàng hóa, sàn giao dịch hàng hóa, và các loại hợp đồng phái sinh như hợp đồng tương lai, hợp đồng quyền chọn, hợp đồng hoán đổi. Về phương pháp, Nghị định đặt ra các điều kiện chặt chẽ để thành lập Sở giao dịch hàng hóa, bao gồm yêu cầu về vốn điều lệ tối thiểu 1.500 tỷ đồng, mô hình tổ chức, và đặc biệt là hệ thống công nghệ thông tin tiên tiến, bảo đảm an toàn, ổn định, và khả năng giám sát giao dịch. Ngoài ra, quy định còn bao gồm các quy trình cấp phép, sửa đổi, cấp lại Giấy phép thành lập, cũng như các biện pháp quản lý trong trường hợp khẩn cấp để đảm bảo an ninh thị trường. Hàng hóa được phép mua bán qua Sở giao dịch rất đa dạng, từ nông nghiệp, năng lượng, kim loại cho đến tín chỉ các-bon và sản phẩm nghệ thuật số (NFT). Nghị định cũng tập trung vào vai trò của Trung tâm thanh toán bù trừ, quy định về vốn tối thiểu, hệ thống công nghệ và các trách nhiệm cụ thể trong quản lý ký quỹ, bù trừ, quản lý rủi ro, phòng chống rửa tiền. Các quy định này có ý nghĩa ứng dụng quan trọng trong việc xây dựng một thị trường hàng hóa chuyên nghiệp, hiệu quả, minh bạch, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững của thị trường tài chính Việt Nam, đồng thời tăng cường giám sát và phòng ngừa các rủi ro liên quan đến giao dịch hàng hóa.