§Ò bµi: Chøng minh “Tuyªn ng«n ®éc lËp” lµ ¸ng v¨n chÝnh luËn mÉu mùc.
Bµi lµm:
“Tuyªn ng«n ®éc lËp” (1945) cña Chñ tÞch Hå ChÝ Minh ra ®êi trong hoµn c¶nh lÞch sö
®Êt níc nguy vong : chÝnh quyÒn c¸ch m¹ng cßn non trÎ h¶i ®¬ng ®Çu víi bao khã kh¨n
chång chÊt. B¶n tuyªn ng«n ph¶i ®ßng thêi lµm hai nhiÖm vô : võa kh¼ng ®Þnh nÒn ®éc
lËp cña d©n téc, võa phñ ®Þnh lÝ lÏ bÞp bîm cña bän thùc d©n cíp níc tríc d luËn thÕ giíi.
HiÓu nh thÕ míi thÊy ®îc v× sao HCM l¹i dïng nh÷ng lÝ lÏ ®anh thÐp, nh÷ng lËp luËn chÆt
chÏ, nh÷ng b»ng chøng kh«ng thÓ chèi c·i ®îc ®Ó viÕt nªn ¸ng v¨n chÝnh luËn mÉu mùc.
Kh«ng chØ vËy, v¨n kiÖn lËp quèc nµy cßn lµ tÊm lßng yªu níc nång nµn, niÒm tù hµo d©n
téc m·nh liÖt, sù khao kh¸t ®éc lËp tù do vµ ý chÝ quyÕt t©m b¶o vÖ tù do, ®éc lËp cña
nh©n d©n ViÖt Nam ë HCM.
Trongb¶n tuyªn ng«n ®éc lËp, ®Ó b¸c bá luËn ®iÖu x¶o tr¸, bÞp bîm cña bän thùc d©n
vµ kh¼ng ®Þnh quyÒn ®éc lËp tù do cña níc ViÖt Nam, Chñ tÞch HCM ®· sö dông lËp
luËn chÆt chÏ, dÉn chøng thuÕt phôc vµ lÝ lÏ ®anh thÐp .
Khi HCM ®äc b¶n tuyªn ng«n th× ë phÝa Nam, thùc d©n Ph¸p nóp sau lng qu©n ®äi Anh
®ang tiÕn qu©n vµo §«ng D¬ng; cßn ë phÝa B¾c 20 v¹n qu©n Tëng tay sai cña ®Õ quèc
MÜ ®· chùc s½n ë biªn giíi. VËy ®èi tîng cña b¶n tuyªn ng«n kh«ng chØ lµ ®ång bµo c¶ níc,
lµ nh©n d©n thÕ giíi nãi chung; mµ tríc hÕt lµ bän thùc d©n, ®Õ quèc ®ang ©m mu t¸i
chiÕm níc ta.
B¶n tuyªn ng«n ®· gi¶i quyÕt vÊn ®Ò bøc thiÕt Êy voiø nhòng lËp luËn chÆt chÏ vµ
®anh thÐp ngay tõ phÇn më ®Çu. HCM më ®Çu b¶n tuyªn ng«n b»ng c¸ch trÝch dÉn lêi hai
b¶n tuyªn ng«n bÊt hñ cña MÜ vµ Ph¸p : “TÊt c¶ mäi ngêi ®Òu sinh ra tù do vµ b×nh ®¼ng.
T¹o hãa cho hä nh÷ng quyÒn kh«ng ai cã thÓ x©m ph¹m ®îc; trong nh÷ng quyÒn Êy, cã
quyÒn ®îc sèng, quyÒn tù do vµ quyÒn mu cÇu h¹nh phóc”( Tuyªn ng«n ®éc lËp cña níc
MÜ); “Ngêi ta sinh ra tù do vµ b×nh ®¼ng vÒ quyÒn lîi; vµ ph¶i lu«n lu«n ®îc tù do vµ b×nh
®¼ng vÒ quyÒn lîi” (Tuyªn ng«n Nh©n quyÒn vµ D©n quyÒn cña níc Ph¸p). Bëi lÏ bÊy giê,
t tëng tiÕn bé cña nh÷ng níc lín, níc t b¶n ®ang cã ¶nh hëng m¹nh mÏ trªn thÕ giíi. ViÖc
trÝch dÉn tuyªn ng«n cña hai níc lín Ph¸p vµ MÜ sÏ dÔ t¹o ®îc th«ng suèt, sù c«ng nhËn tøc
thêi, ®îc nhiÒu níc thõa nhËn. NÕu thÕ giíi ®· c«ng nhËn quyÒn ®éc lËp, tù do, d©n chñ ,
b×nh ®¼ng cña MÜ, cña Ph¸p thf sÏ ph¶i c«ng nhËn quyÒn ®éc lËp tù do cña ViÖt Nam.
B¶n tuyªn ng«n cña ViÖt Nam ®· cã mét c¬ së ph¸p lÝ chÝnh nghÜa rÊt v÷ng vµng.
C¸ch trÝch dÉn Êy cßn lµ chiÕn thuËt s¾c bÐn cña HCM_ khÐo lÐo vµ kiªn quyÕt. KhÐo
lÐo, v× HCM tá ra tr©n träng nh÷ng danh ng«n bÊt hñ cña ngêi Ph¸p , ngêi MÜ. Kiªn quyÕt
v× HCM ®· nh¾c nhë hä ®õng ph¶n béi tæ tiªn m×nh, ®õng lµm vÊy bÈn lªn ngän cê nh©n
®¹o vµ chÝnh nghÜa cña ng÷ng cuéc c¸ch m¹ng vÜ ®¹i. Ngoµi ra më ®Çu nh thÕ cßn cã ý
nghÜa gîi lªn niÒm tù hµo d©n téc to lín. B¶n tuyªn ng«n níc ta ®Æt ngang hµng víi hai b¶n
tuyªn ng«n cña hai níc lín : Ph¸p vµ MÜ, tøc lµ ®Æt ngang hµng ba cuéc c¸ch m¹ng, ba nÒn
®éc lËp, ba quèc gia. ThËt ®¸ng tù hµo , v× cuéc c¸ch m¹ng th¸ng T¸m 1945 ®· gi¶i quyÕt
nhiÖm vô cña c¶ c¸ch m¹ng MÜ(1776) vµ c¸ch m¹ng Ph¸p(1791). B¶n tuyªn ng«n ®· nªu râ :
“D©n ta ®· ®¸nh ®æ c¸c xiÒng xÝch thùc d©n gÇn 100 n¨m nay ®Ó g©y dùng nªn níc ViÖt
Nam ®éc lËp “, ®ã lµ nhiÖm vô cña c¸ch m¹ng MÜ: ®Êu tranh gi¶i phãng d©n téc; vµ “D©n
ta l¹i ®¸nh ®æ chÕ ®é qu©n chñ mÊy m¬i thÕ kØ mµ lËp nªn chÕ ®ä D©n chñ Céng hßa”,
®ã lµ tinh thÇn c¬ b¶n cña cuéc c¸ch m¹ng nh©n quyÒn, d©n quyÒn cña Ph¸p.
Hå ChÝ Minh chÆn ®øng ngay ©m mu x©m lîc cña kÎ thï mét c¸ch thÊu t×nh ®¹t lÝ
trong ý kiÕn suy réng ra : “ Suy réng ra, c©u Êy cã ý nghÜa lµ : tÊt c¶ c¸c d©n téc trªn thÕ
giíi ®Òu sinh ra b×nh ®¼ng, d©n téc nµo còng cã quyÒn sèng, quyÒn tù do vµ quyÒn mu
cÇu h¹nh phóc.”. C¸ch suy réng ra Êy võa dÔ hiÓu l¹i võa cã nghÜa lín lao ®èi víi phong
trµo ®Êu tranh gi¶i phãng d©n téc trªn thÕ giíi. Ta cã thÓ xem c©u suy réng ra Êy cña HCM
nh ph¸t sóng lÖnh më ®Çu cho b·o t¸p c¸ch m¹ng ë c¸c níc thuéc ®Þa, sÏ lµm sôp ®æ chñ
nghÜa thùc d©n vµo nöa sau thÕ kØ XX. HCM ®· kÕt l¹i phÇn më ®Çu víi mét c©u nãi
ch¾c nÞch, thÓ hiÖn râ quan ®iÓm cña Ngêi : “§ã lµ nh÷ng lÏ ph¶i kh«ng ai cã thÓ chèi c·i
®îc”. VËy cã nghÜa lµ, quyÒn ®éc lËp cña d©n téc ViÖt Nam ®· cã mét c¨n cø s©u xa, mét
hËu thuÉn v« cïng v÷ng ch¾c. Còng cã nghÜa lµ thùc d©n Ph¸p kh«ng ®îc ®i ngîc l¹i víi
“nh÷ng lÏ ph¶i” cña tæ tiªn hä.
Bän thùc d©n ®Ó chuÈn bÞ cho cuéc t¸i chiÕm níc ta, chóng ®· tung ra tríc d luËn thÕ
giíi nh÷ng lÝ lÏ bÞp bîm : §«ng D¬ng vèn lµ thuéc ®Þa cña Ph¸p, Ph¸p cã c«ng khai hãa ®Êt
níc nµy, nay trë l¹i lµ lÏ ®¬ng nhiªn, khi ph¸t xÝt NhËt ®· bÞ §ång Minh ®¸nh b¹i. Thùc d©n
ph¸p kÓ c«ng khai hãa §«ng D¬ng th× b¶n tuyªn ng«n ®· bãc trÇn b¶n chÊt cíp níc cña
chóng b»ng mét hÖ thèng dÉn chøng x¸c ®¸ng, thuyÕt phôc vµ nh÷ng lÝ lÏ ®anh thÐp, hïng
hån. Tõ chuyÓn ý “thÕ mµ” nh mét ®iÓm tùa, mét ®ßn bÈy bÊt ngê hÊt tung bé mÆt x¶o tr¸
cña bän thùc d©n Ph¸p, ph¬i bµy ch©n tíng giÊu sau chiªu bµi v¨n minh, khai hãa, b¶o hé
thùc chÊt lµ x©m lîc, lµ cíp níc. B»ng mét c©u v¨n ch¾c gän: “Hµnh ®éng cña chóng tr¸i
h¼n víi nh©n ®¹o vµ chÝnh nghÜa” , HCM ®· kÕt téi bän thùc d©n nãi ®iÒu nh©n nghÜa
lµm ®iÒu phi nghÜa. §Ó ®Ëp tan luËn ®iÖu x¶o tr¸ nµy cña thùc d©n, HCM ®· ®a ra nh÷ng
dÉn chøng chän läc cô thÓ, x¸c ®¸ng, toµn diÖn v¹ch ra téi ¸c d· man, tµn b¹o cña thùc d©n
ph¸p chñ yÕu trªn hai lÜnh vùc chÝnh trÞ vµ kinh tÕ. 14 c©u v¨n dÉn ra hµng lo¹t téi ¸c ®iÓn
h×nh cña thùc d©n Ph¸p trong gÇn mét thÕ kØ ®« hé níc ta, mµ chóng cho lµ v¨n minh, khai
hãa. Nh÷ng hµnh ®éng cña chóng tr¸i h¼n víi nh©n ®¹o vµ chÝnh nghÜa. Tù do d©n chñ lµ
quyÒn c¬ b¶n cña con ngêi nhng tõ khi Thùc d©n Ph¸p bíc ch©n vµo ViÖt Nam ®· “tuyÖt
®èi kh«ng cho nh©n d©n ta mét chót tù do d©n chñ nµo”. Chóng ®· biÕn ViÖt Nam thµnh
thuéc ®Þa, ngêi d©n thµnh n« lÖ. Vµ cßn hµng lo¹t nh÷ng chÝnh s¸ch bãc lét v« cïng tµn
nhÉn kh¸c ®îc HCM nªu ra: “ Chóng thi hµnh nh÷ng luËt ph¸p d· man./ Chóng lËp ra nhµ tï
nhiÒu h¬n trêng häc./ Chóng t¾m c¸c cuéc khëi nghÜa cña ta trong nh÷ng bÓ m¸u. VÒ kinh
tÕ, chóng bãc lét d©n ta ®Õn tËn x¬ng tñy, khiÕn cho d©n ta nghÌo nµn, thiÕu thèn, níc ta
x¬ x¸c, tiªu ®iÒu”. Cuèi cïng chóng g©y ra n¹n ®ãi khiÕn “tõ Qu¶ng TrÞ ®Õn B¾c K× h¬n
gai triÖu ®ång bµo ta bÞ chÕt ®ãi”. Víi nh÷ng dÉn chøng x¸c thùc, kh«ng thÓ chèi c·i ®îc vµ
c¸ch lËp luËn chÆt chÏ, ®anh thÐp, HCM ®· kÕt téi cíp níc cña bän thùc d©n Ph¸p mét c¸ch
hïng hån. HCM l¹i ®Ëp tan mäi luËn ®iÖu x¶o tr¸, bÞp bîm mµ bän chóng ®· tung ra tríc d
luËn thÕ giíi.
NÕu thùc d©n Ph¸p kÓ c«ng “b¶o hé” th× b¶n tuyªn ng«n ®· lªn ¸n : “ThÕ lµ ch¼ng
nh÷ng chóng kh«ng b¶o hé ®îc ta, tr¸i l¹i, trong 5 n¨m chóng ®· b¸n níc ta hai lÇn cho NhËt”.
Nh÷ng dÉn chøng mµ HCM ®a ra ®Òu lµ nh÷ng sù kiÖn, b»ng chøng lÞch sö. Mïa thu n¨m
1940, NhËt x©m lîc §«ng D¬ng th× ph¸p ®· “qu× gèi ®Çu hµng, më cöa níc ta ríc NhËt”.
C¸ch dïng tõ ng÷ ®Çy mØa mai cña HCM ®· v¹ch trÇn b¶n chÊt b¹c nhîc, ®ª hÌn cña bän
thùc d©n Ph¸p. ChÝnh sù tháa hiÖp ®ã cña chóng ®· khiÕn nh©n d©n ta ph¶i chÞu hai
tÇng xiÒng xÝch : Ph¸p vµ NhËt. Ngµy 9/3/1945 khi NhËt ®¶o chÝnh, “bän thùc d©n Ph¸p
hoÆc lµ bá ch¹y, hoÆc lµ ®Çu hµng” ®Ó níc ta r¬i vµo tay NhËt. §o¹n v¨n thÓ hiÖn sù kh«n
khÐo vµ tµi hïng biÖn chÆt chÏ, v÷ng vµng cña HCM tríc mét bµi to¸n khã liªn quan ®Õn
vËn mÖnh cña c¶ d©n téc ViÖt Nam khi ®ã. Thùc d©n Ph¸p lµ kÎ thï cña ta. Nhng ta vµ Ph¸p
l¹i cïng thuéc §ång minh, cïng mét hµng ngò. VËy võa lµ kÎ thï, võa lµ b¹n. HCM ®· khÐo lÐo
lo¹i bá bän thùc d©n Ph¸p ë §«ng D¬ng ra khái hµng ngò §ång Minh. Thø nhÊt, chóng ®· b¸n
ViÖt Nam cho ph¸t xÝt NhËt ®Ó më thªm c¨n cø ®¸nh §ång Minh. Thø hai, chóng cù tuyÖt
liªn minh ®Ó chèng ph¸t xÝt. Thø ba, chóng khñng bè nh÷ng ngêi §ång Minh chèng ph¸t xÝt.
Víi nh÷ng b»ng chøng lÞch sö râ rµng, s¸ng tá HCM ®· kÕt téi bän thùc d©n Ph¸p ë §«ng D-
¬ng ph¶n béi §ång Minh, kh«ng thùc hiÖn nghÜa vô chèng ph¸t xÝt.
HCM cßn kh¼ng ®Þnh thùc d©n Ph¸p kh«ng cã quyÒn quay trë l¹i ViÖt Nam bëi ViÖt
Nam ®· kh«ng cßn lµ thuéc ®Þa cña Ph¸p n÷a: “Sù thËt lµ tõ mïa thu n¨m 1940, níc ta ®·
thµnh thuéc ®Þa cña NhËt, chø kh«ng ph¶i thuéc ®Þa cña Ph¸p n÷a”. V× Ph¸p ®· b¸n ViÖt
Nam cho NhËt, ViÖt Nam kh«ng cßn lµ thuéc ®Þa cña Ph¸p. Vµ “Sù thËt lµ d©n ta lÊy l¹i níc
ViÖt Nam tõ tay NhËt, chø kh«ng ph¶i tõ tay Ph¸p”. §iÖp tõ “sù thËt lµ” lÆp l¹i nh mét ®iÖp
khóc, lµm t¨ng ©m hëng hïng hån, ®anh thÐp, ch¾c ch¾n cho b¶n tuyªn ng«n. V× søc m¹nh
cña chÝnh nghÜa bao giê còng lµ søc m¹nh cña sù thËt. §ã lµ mét thµnh c«ng trong nghÖ
thuËt lËp luËn chÆt chÏ, thuyÕt phôc ngêi ®äc cña HCM. Thùc d©n Ph¸p kh«ng cã c«ng
khai hãa, b¶o hé ViÖt Nam, ViÖt Nam kh«ng cßn lµ thuéc ®Þa cña Ph¸p, Ph¸p kh«ng thÓ
vin cí g× ®Ó quay trë l¹i ViÖt Nam. §©y lµ mét lËp luËn hÕt søc chÆt chÏ, kÝn kÏ; mét lÝ lÏ
®anh thÐp, ®Çy søc thuyÕt phôc cña HCM. Qua ®ã, ta cµng c«ng nhËn Tuyªn ng«n ®éc
lËp lµ mét ¸ng v¨n chÝnh luËn s¾c s¶o, hïng hån.
Tuy nhiªn ®Ó lµm nªn mét ¸ng v¨n chÝnh luËn mÉu mùc th× chØ cã lËp luËn vµ dÉn
chøng th«i lµ cha ®ñ. Trong b¶n tuyªn ng«n, ®Ó v¹ch trÇn téi ¸c d· man, tµn b¹o cña bän
thùc d©n , HCM cßn sö dông tõ ng÷ giµu h×nh ¶nh kÕt hîp víi giäng ®iÖu c©u v¨n thay ®æi
®Ó thÓ hiÖn nh÷ng cung bËc c¶m xóc kh¸c nhau. §iÒu ®ã gãp phÇn t¹o søc thuyÕt phôc
cho ngêi ®äc th«ng qua nh÷ng c¶m xóc gi¶n dÞ nhÊt, ch©n thËt nhÊt cña Ngêi. §iÒu Êy lµm
cho lêi kÕt téi thªm xóc ®éng thÊm thÝa, nghÑn ngµo : “Chóng th¼ng tay chÐm giÕt nh÷ng
ngêi yªu níc th¬ng nßi cña ta. Chóng t¾m c¸c cuéc khëi nghÜa cña ta trong nh÷ng bÓ m¸u”,
“Chóng bãc lét d©n ta ®Õn tËn x¬ng tñy”,… Dêng nh c¶m xóc tíi ®©y ®· nghÑn l¹i trong
c©u v¨n ng¾n, mét ®o¹n v¨n ng¾n. HCM cßn sö dông nh÷ng tõ ®ång nghÜa ®i sãng ®«i víi
nhau ®Ó kh¾c s©u h×nh ¶nh ®Êt níc ta sau h¬n 80 n¨m bÞ thùc d©n Ph¸p dµy xÐo : “VÒ
kinh tÕ, chóng bãc lét d©n ta ®Õn tËn x¬ng tñy, khiÕn cho d©n ta nghÌo nµn, thiÕu thèn, n-
íc ta x¬ x¸c, tiªu ®iÒu”. ViÖc sö dông tõ ng÷ giµu h×nh ¶nh c¶m xóc cïng cÊu tróc ng÷ ph¸p
®iÖp liªn tiÕp trong 14 c©u v¨n ®· gãp phÇn cho lêi kÓ téi ¸c thùc d©n cña HCM cµng hïng
hån, ®anh thÐp h¬n n÷a. Nh÷ng chÝnh s¸ch Êy thùc chÊt ®· vi ph¹m quyÒn con ngêi. Tuyªn
ng«n ®éc lËp cßn lµ ¸ng v¨n chÝnh luËn xóc ®éng lßng ngêi ®îc béc lé tõ tÊm lßng yªu níc
nång nµn ë HCM. TÊm lßng Êy ®· truyÒn vµo tõng lêi v¨n khi tha thiÕt tù hµo, khi hïng hån
®anh thÐp g©y xóc ®éng m¹nh mÏ ®èi víi ngêi ®äc. Trong ®o¹n v¨n kÓ téi bän thùc d©n
Ph¸p giäng v¨n cña HCM chia ra lµm hai gam giäng râ rµng trong tõng vÕ c©u v¨n. VÕ c©u
kÓ téi ¸c cña giÆc th× giäng v¨n s«i trµo, ®anh thÐp, phÉn né c¨m thï, vÕ c©u nªu hËu qu¶
cña ngêi d©n ViÖt Nam ph¶i g¸nh chÞu th× nghÑn ngµo, trÇm l¾ng, xãt xa, u uÊt. Nh÷ng
®o¹n v¨n dµi ng¾n x« ®Èy xen kÏ nhau nh nhÞp c¶m xóc lªn xuèng thæn thøc theo ®au th-
¬ng vµ dån nÐn c¨m hên, khi l¹i s«i trß ®anh thÐp. §o¹n v¨n gîi ta nhí ®Õn b¶n chÐp téi giÆc
Minh cña NguyÔn Tr·i xa : “§éc ¸c thay tróc Lam S¬n kh«ng ghi hÕt téi/ D¬ bÈn thay níc
§«ng H¶i kh«ng röa hÕt mïi”. Ta còng cã thÓ nãi nh thÕ víi thùc d©n Ph¸p. V× ®©y kh«ng
ph¶i lÇn ®Çu tiªn HCM kÕt téi thùc d©n Ph¸p. Cã lÏ ®©y chØ lµ nh÷ng dßng v¨n cuèi cïng
cña mét “B¶n ¸n chÕ ®ä thùc d©n Ph¸p” mµ HCM ®· lËp hå s¬ tõ nh÷ng n¨m 20. HCM
kh«ng luËn téi mµ kÕt téi trùc tiÕp, tuyªn ¸n thùc d©n Ph¸p tríc d luËn thÕ giíi. Cã c¶m gi¸c
HCM nh mét vÞ quan tßa ®ang cÊt cao lêi buéc téi chñ nghÜa thùc d©n, cßn bän thùc d©n
Ph¸p hiÖn ra nh bÞ c¸o bÞ v¹ch téi tríc c«ng luËn thÕ giíi.
Tõ nh÷ng lÝ lÏ trªn, HCM trÞnh träng tuyªn bè víi thÕ giíi r»ng : “Níc ViÖt Nam cã quyÒn
hëng tù do vµ ®éc lËp, vµ sù thËt ®· thµnh mét níc tù do, ®éc lËp. Toµn thÓ d©n téc ViÖt
Nam quyÕt ®em tÊt c¶ tinh thÇn vµ lùc lîng, tÝnh m¹ng vµ cña c¶i ®Ó gi÷ v÷ng quyÒn tuqj
do, ®éc lËp Êy. QuyÒn tù do, ®éc lËp Êy phï hîp víi “lÏ ph¶i kh«ng ai chèi c·i ®îc”, lµ kÕt qu¶
®Êu tranh x¬ng m¸u, bÒn bØ cña biÕt bao con ngêi suèt gÇn 100 n¨m. HCM ®· kh¼ng
®Þnh: “sù thËt ®· thµnh níc tù do, ®éc lËp”. NghÜa lµ, nÒn ®éc lËp kh«ng ph¶i c¸i ta cÇn
ph¶i cã, mµ nã ®· lµ sù thËt, ta ®· cã, ®· giµnh ®îc. Tõ nay níc ViÖt Nam ®éc lËp tù do ®·
®îc c¶ thÕ giíi c«ng nhËn. Song do chÝnh quyÒn c¸ch m¹ng cßn rÊt non trÎ ®· ph¶i ®¬ng
®Çu víi bao khã kh¨n chång chÊt, v× thÕ HCM kh«ng thÓ nãi nh NguyÔn tr·i xa:
“X· t¾c tõ ®©y v÷ng bÒn
Giang s¬n tõ ®©y ®æi míi”.
Bëi, kÎ thï trùc tiÕp vµ nguy hiÓm nhÊt ®e däa nÒn ®éc lËp cña d©n téc ta khi Êy lµ bän
thùc d©n Ph¸p cßn ®ang ©m munt¸i chiÕm níc ta. §Èy lïi nguy c¬ Êy sÏ ph¶i lµ cuéc chiÕn
®Êu vò trang l©u dµi cña toµn d©n. Theo t tëng HCM cho r»ng : “§éc lËp tù do lµ quyÒn
thiªng liªng nhÊt, lµ tµi s¶n quý gi¸ nhÊt mµ mçi d©n téc cÇn giµnh vµ gi÷u lÊy”. Trong phÇn
tuyªn ng«n chÝnh thøc nµy, mét lÇn n÷a HCM l¹i sö dông c¸ch lËp luËn hÕt søc chÆt chÏ,
s¾c s¶o cña thÓ lo¹i v¨n chÝnh luËn.
B¶n tuyªn ng«n chÝnh thøc khai sinh ra níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hßa. Nã nªu cao
tinh thÇn, kh¸t väng tù do, h¹nh phóc c¶u d©n téc ViÖt Nam, ®¸nh dÊu trang sö vÎ vang nhÊt
trong lÞch sö ®Êu tranh gi¶i phãng d©n téc. Tuyªn ng«n ®éc lËp cßn lµ ¸ng v¨n chÝnh luËn
mÉu mùc cña nÒn v¨n häc ViÖt Nam.