LUN VN TT NGHIP
 TÀI: “nghiên cu mt s c im sinh
hc, sinh hóa và k thut nuôi nghêu
meretrix lyrata (sowerby) t nng sut cao.”
1
MÅÍ ÂÁÖU
rong saín læåüng khai thaïc thuíy saín haìng nàm trãn thãú giåïi thç âäüng váût Thán
Mãöm (Mollusca) âoïng vai troì khaï quan troüng. Theo æåïc tênh täøng saín læåüng
thuíy saín toaìn thãú giåïi nàm 1987, thç âäüng váût Thán Mãöm âæïng thæï hai våïi saín læåüng
hån 7,5 triãûu táún trong âoï 7,25 triãûu táún thu âæåüc tæì biãøn, pháön coìn laûi ráút nhoí 0,27
triãûu táún thu tæì caïc thuíy væûc næåïc ngoüt. Nhoïm Hai Maính Voí (Bivalvia) chiãúm âa säú
våïi 65,4% täøng saín læåüng Mollusca thu âæåüc, bao gäöm caïc loaìi Trai (Clam), Soì våïi
2,1 triãûu táún dáùn âáöu trong trong nhoïm Hai Maính Voí, Háöu (Oyster) 1 triãûu táún, Veûm
(Mussel) 0,9 triãûu táún (FAO, 1989). Cuîng theo säú liãûu cuía FAO (1996) täøng saín
læåüng thu âæåüc tæì nuäi träöng thuíy saín cuía thãú giåïi âaût 25,46 triãûu táún våïi täøng giaï trë
39,83 tè USD, trong âoï saín læåüng nuäi träöng caïc loaìi thuäüc Mollusca âæïng thæï hai
âaût 17,2% cuía täøng saín læåüng vaì âaût 12,2% täøng giaï trë cuía toaìn thãú giåïi (Hayashi,
1996).
ÅÍ vuìng ven biãøn Nam bäü nguäön låüi Mollusca cuîng ráút låïn. Saín læåüng khai
thaïc haìng nàm âaût khoaíng 80-100 ngaìn táún âaî goïp pháön âaïng kãø trong viãûc cung
cáúp thæûc pháøm cho nhán dán (Voî Sé Tuáún vaì Nguyãùn Hæîu Phuûng, 1998), laì nguäön
thu nháûp chênh cho mäüt säú ngæ dán vuìng ven biãøn. Mäüt trong nhæîng âäúi tæåüng khai
thaïc quan troüng nháút laì Nghãu (chiãúm khoaíng 60%).
Nghãu coï tãn khoa hoüc laì Meretrix lyrata (Sowerby, 1851). Chuïng phán bäú
raíi raïc åí vuìng biãøn Nam Bäü, thæåìng åí gáön caïc cæía säng nåi coï nãön âaïy caït buìn,
vuìng phán bäú táûp trung cuía Nghãu laì åí ven biãøn thuäüc hai tènh Tiãön Giang vaì Bãún
Tre.
T
2
Nghãu laì loaûi thæûc pháøm coï giaï trë dinh dæåîng cao, chæïa khoaíng 56% protein
tênh theo troüng læåüng khä (Træång Quäúc Phuï, 1998), thåm ngon âæåüc nhiãöu ngæåìi
æa thêch. Nghãu sinh træåíng nhanh, sæïc sinh saín låïn, saín læåüng khai thaïc haìng nàm
tæång âäúi cao. Træåïc âáy nghãu chuí yãúu âæåüc tiãu thuû trong näüi âëa, nhæng gáön âáy
âaî âæåüc chãú biãún âäng laûnh xuáút kháøu, vç thãú chuïng tråí thaình âäúi tæåüng kinh tãú quan
troüng cuía ngæ dán vuìng ven biãøn Nam bäü, laìm cho nghãö nuäi Nghãu phaït triãøn
maûnh trong nhæîng nàm gáön âáy.
Nuäi Nghãu laì mäüt nghãö måïi, trçnh âäü kyî thuáût coìn ráút tháúp mang tênh cháút
quaíng canh laì chuí yãúu. Caïc nghiãn cæïu khoa hoüc vãö âäúi tæåüng naìy coìn quaï êt oíi háöu
nhæ chæa âaïp æïng âæåüc tçnh hçnh phaït triãøn cuía nghãö nuäi. Hån thãú næîa, do quaín lyï
nguäön låüi åí caïc âëa phæång chæa âæåüc chàût cheî, con ngæåìi âaî khai thaïc nguäön låüi
naìy quaï mæïc laìm cho saín læåüng khai thaïc giaím, nguäön giäúng khan hiãúm dáön. Træåïc
tçnh hçnh âoï chuïng täi tiãún haình nghiãn cæïu âãö taìi:
“Nghiãn cæïu mäüt säú âàûc âiãøm sinh hoüc, sinh hoïa vaì kyî thuáût nuäi Nghãu
Meretrix lyrata (Sowerby) âaût nàng suáút cao”
Muûc âêch nghiãn cæïu cuía âãö taìi laì xaïc âënh mäüt säú âàûc âiãøm sinh hoüc cuía
Nghãu, khaío saït caïc khêa caûnh kyî thuáût cuía mä hçnh nuäi âang âæåüc ngæ dán aïp
duûng åí vuìng ven biãøn Nam Bäü âäöng thåìi âaïnh giaï nhæîng æu khuyãút âiãøm cuía mä
hçnh. Dæûa trãn cå såí cuía nhæîng nghiãn cæïu vãö sinh hoüc vaì kãút quaí âiãöu tra, âãö xuáút
caïc giaíi phaïp nuäi Nghãu nàng suáút cao.
Näüi dung chênh cuía luáûn aïn bao gäöm nhæîng nghiãn cæïu vãö caïc laînh væûc nhæ
sau:
• Hçnh thaïi cáúu taûo.
3
• Phäø dinh dæåîng vaì thæïc àn chênh.
• Sinh træåíng.
• Sinh saín, muìa vuû sinh saín vaì sæû xuáút hiãûn nghãu giäúng trãn caïc baîi tæû nhiãn.
• Mäüt säú chè tiãu sinh lyï.
• Nhæîng biãún âäøi thaình pháön sinh hoïa trong cå thãø Nghãu qua caïc thaïng
trong nàm.
• Tçm hiãøu caïc khêa caûnh kyî thuáût cuía nghãö nuäi Nghãu cuía ngæ dán åí vuìng
ven biãøn Tiãön Giang, Bãún Tre.
Våïi nhæîng näüi dung nghiãn cæïu trãn, luáûn aïn âaî trçnh baìy âæåüc caïc âàûc âiãøm
sinh hoüc cuía Nghãu. Kãút quaí nghiãn cæïu naìy seî laì cå såí khoa hoüc æïng duûng vaìo
thæûc tiãùn saín xuáút.
Luáûn aïn cuîng âaî trçnh baìy caïc khêa caûnh kyî thuáût cuía nghãö nuäi Nghãu vuìng
Âäöng Bàòng Säng Cæíu Long, nhæîng æu âiãøm cuîng nhæ nhæîng tråí ngaûi vaì âãö xuáút
hæåïng khàõc phuûc nhæîng nhæåüc âiãøm, caíi tiãún kyî thuáût nuäi Nghãu.
Chuïng täi hy voüng ràòng kãút quaí nghiãn cæïu cuía âãö taìi seî laì cå såí khoa hoüc
giuïp cho viãûc quaín lyï nguäön taìi nguyãn, caíi tiãún kyî thuáût vaì phaït triãøn nghãö nuäi
Nghãu, náng cao cháút læåüng saín pháøm thu hoaûch, goïp pháön laìm äøn âënh vaì tàng
nàng suáút nuäi Nghãu åí vuìng ven biãøn Nam Bäü.
4
CHÆÅNG 1
TÄØNG QUAN
I. CAÏC NGHIÃN CÆÏU VÃÖ SINH HOÜC
1. Hçnh thaïi cáúu taûo vaì phán loaûi.
rong caïc cäng trçnh nghiãn cæïu træåïc âáy vãö âàûc âiãøm hçnh thaïi, phán loaûi cuía
âäüng váût Thán Mãöm chè coï mäüt säú cäng trçnh mä taí mäüt säú loaìi thuäüc giäúng
Meretrix nhæ: Walter (1945) mä taí ba loaìi Meretrix lusoria Chem, Meretrix
petechialis Lam vaì Meretrix tripla; Pierre (1952) mä taí mäüt loaìi Meretrix meretrix
(Linnaeus); Anuwat (1995) mä taí hai loaìi thuäüc giäúng Meretrix laì Meretrix lusoria
vaì M. meretrix. Ngoaìi caïc cäng trçnh trãn chæa coï cäng trçnh naìo mä taí loaìi Nghãu
Meretrix lyrata ngoaûi træì cäng trçnh cuía Habe vaì Sadao (1966) vaì cäng trçnh cuía
Nguyãùn Chênh (1996). Tuy nhiãn caïc cäng trçnh naìy chè mä taí så læåüc bàòng hçnh
aính hçnh daûng bãn ngoaìi cuía nghãu (xem Hçnh 1).
Hçnh 1: Hçnh daûng Nghãu Meretrix lyrata, (Habe & Sadao, 1966)
Theo mä taí cuía hai taïc giaí trãn, vë trê phán loaûi cuía Meretrix lyrata nhæ sau:
Ngaình Thán Mãöm : Mollusca
Låïp Hai Maính Voí : Bivalvia
Bäü Mang Tháût : Eulamellibranchia
T