NGUYÊN TẮC CHUNG KHÂU NỐI
ỐNG TIÊU HÓA
I. NHẮC LẠI GIẢI PHẪU RUỘT NON
1. Liên quan giải phẫu
Ruột non là phần ống tiêu hoá được tính từ môn vị đến lỗ hồi-manh tràng, có chiều
dài rất thay đổi tùy vào mỗi con người, trung bình từ 6,5m. Khẩu kính của ruột
non giảm dần từ các khúc ruột đầu (3cm) đến các khúc ruột cuối (2cm)
Ruột non được sắp xếp nằm ở tầng dưới của mạc treo đại tràng ngang, dính vào
thành sau ổ phúc mạc nhờ mạc treo ruột non, rễ mạc treo ruột non có hình chữ S đi
từ góc tá hỗng tràng đến góc hồi-manh tràng, vì vậy nó phải xếp thành khoảng 14-
16 quai ruột, khoảng một nửa số quai phía trên xếp nằm ngang và đè lên phía
trước của kết tràng xuống, số quai còn lại phía dưới lại xếp đứng nằm vùng quanh
rốn và hạ vị.
Ruột non rất di động nhờ mạc treo ruột non.
Mạc treo ruột non: bản chất là một màng mỏng gọi là phúc mạc, phần bọc mặt
ngoài của ruột gọi là lớp thanh mạc, phần di động từ ruột đến gốc dính gọi là mạc
treo, phần bám vào thành bụng gọi là lá phúc mạc thành bụng. Ruột non lúc bao
bọc mặt ngoài ruột tạo ra một khoảng trống, khoảng trống này rộng hay hẹp tùy
thuộc vào mỗi cơ thể, như vậy lớp thanh mạc bọc ngoài ruột non để hở một phần
không có thanh mạc, vùng này gọi là bờ mạc treo ruột non. Giữa 2 lá mạc treo
chứa đựng mạch máu bao gồm các nhánh động-tĩnh mạch mạc treo tràng trên, các
hạch bạch huyết và thần kinh. Rễ mạc treo ruột non dài khoảng 15cm.
2. Cấu trúc ruột non
Thành ruột non có 5 lớp, kể từ trong ra ngoài.
- Lớp niêm mạc, lớp này dày, chắc, dễ tách biệt và xếp thành nếp, khi rạch mở
ruột non các nếp niêm mạc dễ bị phòi ra ngoài vì vậy khi khâu hoặc nối sẽ gây khó
khăn, các nếp phúc mạc khó khăn lắm mới được lộn hết vào trong lòng ruột.
- Lớp dưới niêm mạc: Lớp này chắc, dính vào lớp niêm mạc, chứa nhiều mạch
máu tưới cho ruột. Khi khâu nối ống tiêu hóa phải cầm máu kỹ ở lớp này, trong
trường hợp có biến chứng chảy máu đường tiêu hóa sau mổ là do máu từ lớp dưới
niêm mạc chảy vào lòng ruột.
- Lớp cơ: cơ của ruột non gồm 2 lớp.
. Lớp trong là các thớ cơ vòng và dày, lớp này làm nhiệm vụ co bóp tạo nên sự
nhu động ruột.
. Lớp ngoài là các thớ cơ dọc, mỏng và chạy suốt chiều dài của ruột non, lớp dọc
phối hợp với lớp vòng bên trong tạo sự nhu động ruột non đẩy nội dung trong lòng
ruột xuống dưới.
- Lớp dưới thanh mạc: rất mỏng, lót dưới lớp thanh mạc
- Lớp thanh mạc: là lớp phúc mạc bọc quanh ruột non liên tiếp với 2 lá của mạc
treo tràng, chắc và dai, có tính chất dễ dính nên được sử dụng trong các thủ thuật
khâu nối ruột. Nơi mạc treo dính vào ruột non sẽ không có thanh mạc che phủ, đây
là điểm yếu khi khâu nối ống tiêu hóa.
II. KỸ THUẬT KHÂU ỐNG TIÊU HOÁ
1. Các điều kiện của một đường khâu tốt
- Đường khâu chắc để bảo đảm cho sức kéo và làm căng do các đợt nhu động ruột
xảy ra.
- Đường khâu phải cầm máu tốt: Ở lớp dưới niêm mạc là nơi tập trung các mạch
máu, khi khâu, nối ống tiêu hóa bắt buộc phải cầm máu tốt lớp này, các mạch máu
có thể chảy thành tia và đổ vào lòng ruột, có trường hợp máu chảy nhiều ảnh
hưởng đến tính mạng bệnh nhân, cần phải theo dõi và có chỉ định mổ lại kịp thời.
Đối với lớp cơ khi cầm máu không tốt máu sẽ chảy thành dám và bị tù hãm lại
trong lớp cơ gây mảng máu tụ, mảng máu tụ lớn sẽ chèn ép làm hẹp chỗ khâu nối,
thậm chí mảng máu tụ bị bội nhiễm sẽ gây bục, dò đường khâu.
- Đường khâu phải kín:
+ Trong khi khâu nối ống tiêu hóa không được để lớp niêm mạc phòi ra ngoài.
Nếu để phòi ra ngoài sẽ tạo một ngách hở làm cho dịch tiêu hóa dò rỉ vào ổ phúc
mạc.
+ Khâu lớp thanh mạc - cơ phải phủ kín hoàn toàn đường khâu.
- Đường khâu không gây hẹp lòng ruột: ở người lớn khẩu kính của ruột thay đổi,
thành ruột có thể dày lên, khi khâu nối phải lưu ý chọn kỹ thuật phù hợp để đường
khâu bảo đảm sự lưu thông tốt. Trường hợp đường khâu bị hẹp, thậm chí bị tắc
nghẽn dễ gây các biến chứng như dò, bục đường khâu trong thời gian hậu phẫu,
hoặc gây tắc ruột sớm sau mổ.
2. Kỹ thuật khâu
2.1. Phương pháp khâu
Khâu một lớp: Đường khâu một lớp là khi xuyên kim qua tất cả các lớp của thành
ruột, tùy thuộc vào trường hợp củ thể có thể xuyên kim từ ngoài vào trong ở mép
bên này rồi xuyên từ trong ra ngoài ở mép bên kia và cuối cùng buộc mũi chỉ ở
bên ngoài. Cũng có thể xuyên kim từ trong ra ngoài ở mép bên này rồi tiếp tục
xuyên kim từ ngoài vào trong ở mép bên kia sau đó buộc mũi chỉ ở bên trong lòng
ruột .
Khi xuyên kim phải lấy lớp thanh mạc nhiều hơn lớp niêm mạc để tránh không
cho niêm mạc phòi ra ngoài. Ngày nay có một số tác giả khâu một lớp không
xuyên qua lớp niêm mạc.
Thông thường khâu một lớp nên chọn kỹ thuật khâu mũi rời, tuy vậy nhờ chỉ khâu
ngày càng hoàn thiện và tốt, bảo đảm an toàn cao nên vẫn có thể cho phép khâu
một lớp bằng đường khâu vắt.
- Ưu điểm của đường khâu một lớp:
+ Đường khâu mềm mại, không bị cộm, ít phù nề.
+ Không gây hẹp khẩu kính tại đường khâu.
+ Tốn ít thời gian.
- Nhược điểm:
+ Độ an toàn không cao.
+ Đường khâu dễ bị hở (không kín)