Nhức đầu, mắt mờ đau nhức sau chấn
thương: Cần đi khám ngay
Nếu bạn thấy có một số triệu chứng như nhức đầu, đau nhức mắt, nhìn mờ,
nhãn áp tăng hoặc lồi mắt có nhịp đập, có tiếng thổi tâm thu đặc biệt nếu các triệu
chứng trên xuất hiện sau chấn thương, có thể bạn đã bị bệnh dò động mạch cảnh
xoang hang.
Bệnh dò động mạch cảnh xoang hang xảy ra khi có sự xuất hiện lỗ thông
giữa động mạch cảnh và xoang hang. Bệnh có liên quan đến khoa mắt và khoa
ngoại thần kinh gây lồi mắt có nhịp đập.
1. Nguyên nhân gây bệnh:
Nguyên nhân của bệnh này là do chấn thương và không do chấn thương
nhưng chủ yếu của bệnh dò động mạch cảnh xoang hang là do chấn thương (chiếm
75% theo Frank J.Bajandas) đặc biệt là những trường hợp có vỡ nền xương sọ liên
quan đến cánh lớn xương bướm.
2. Biểu hiện của bệnh:
Bệnh dò động mạch cảnh xoang hang có thể biểu hiện:
- Đau nhức đầu, đau nhức mắt, nhìn mờ, nhãn áp tăng, song thị do tổn
thương dây thần kinh VI, IV, hoặc III.
- Lồi mắt có nhịp đập, có tiếng thổi tâm thu và rung miu ở mi mắt.
- Dãn tĩnh mạch kết mạc, dãn tĩnh mạch mi mắt, dãn tĩnh mạch võng mạc,
phù hoàng điểm, phù gai thị, xuất huyết võng mạc.
3. Biến chứng:
Bệnh dò động mạch cảnh xoang hang có thể tiến triển nhanh trầm trọng gây
cho bệnh nhân những biến chứng nặng như:
- Viêm loét giác mạc do hở mi.
- Tổn thương dây thần kinh thị giác gây teo thị thần kinh.
- Đặc biệt biến chứng nguy hiểm nhất là xuất huyết não gây liệt nửa người.
4. Chẩn đoán:
Ngoài ra, một số xét nghiệm cận lâm sàng có giá trị trong chẩn đoán cũng
như phát hiện những biến chứng của bệnh dò động mạch cảnh xoang hang.
- Chụp mạch máu não xóa nền hoặc chụp mạch não đồ là xét nghiệm có giá
trị nhất để chẩn đoán bệnh và xác định vị trí lổ dò.
- Đo thị trường kế tự động: phát hiện khuyết thị trường trung tâm, thu hẹp
thị trường, điểm mù lan rộng.
- Chụp mạch máu huỳnh quang ở mắt: phát hiện phù hoàng điểm, phù gai
thị, xuất huyết võng mạc, tân mạch võng mạc.
- Siêu âm mắt : phát hiện dãn tĩnh mạch hốc mắt, xuất huyết dịch kính,
bong võng mạc
- CT-Scanner sọ não có chất cản quang : có thể phát hiện xuất huyết não,
nhũn não, dãn tĩnh mạch hốc mắt.
Chẩn đoán bệnh dò động mạch cảnh xoang hang dựa vào lồi mắt có nhịp
đập, có tiếng thổi tâm thu (khi đặt ống nghe ở trên mi mắt ), sờ trên mi mắt có
rung miu, dãn tĩnh mạch kết mạc mi mắt ù tai, và dấu chứng quan trọng nhất là có
lổ dò giữa động mạch cảnh và xoang hang khi chụp mạch máu não xóa nền hoặc
chụp mạch não đồ.
5. Phòng tránh và Điều trị
Thông thường các bác sĩ điều trị bệnh dò động mạch cảnh xoang hang bằng
phương pháp bít lổ dò bằng quả bóng, mẫu cơ hoặc dùng Coils (những vòng xoắn
nhỏ bằng Platinum). Tuy nhiên để phòng tránh các chấn thương có thể xảy ra, các
bạn nên thực hiện tốt luật lệ giao thông, đội nón bảo hiểm, nón bạo hộ trong khi
lao động và tham gia giao thông. Khi bệnh nhân bị chấn thương đầu thì tái khám
định kỳ hoặc khi bệnh nhân có tiền sử bị chấn thương đầu đột nhiên lồi mắt, đỏ
mắt, nhìn mờ, ù tai thì tái khám ngay để phát hiện sớm bệnh dò động mạch cảnh
xoang hang nếu có.
BS.PHAN XUÂN HOÀNG
Chuyên Khoa Mắt – BV Hoàn Mỹ Sài Gòn