Những vũkhúc tuyệt vời của
ánh sáng trên bầu trời
Trong quyển sách của ông, Kính vạn hoa Bầu trời, nhà tựnhiên học Tim
Herd giải thích cảloạt kì quan mà người ta có thểnhìn thấy trong bầu khí quyển
của chúng ta, một vài kì quan trong số đó được trích giới thiệuở đây.
Hào quang 22 độ
Một khu nghỉdưỡng trượt tuyếtởÁo đã cung cấpảnh chụp này của những
tinh thểbăng. Các tinh thểbăng tác dụng nhưnhững lăng kính, bẻcong ánh sáng
mặt trời không hơn 22 độ. Do đó, cái vòng bạn thấyđược gọi là hào quang 22 độ,
và phần bên trong của nó có vẻtối vì ánh sáng bịbẻcong ra khỏi nó.
Khi những con tàu biết bay
Đừng tin vào hoạt hình - ảoảnh không chỉcó xảy ra trong sa mạc. Ánh sáng
bịbẻcong bất kểlúc nào nó đi qua không khí, nhưng khi nhiệtđộ không khí biến
thiên kịch tích trên một khoảng cách ngắn, làm cho nó có sựthăng giáng lớn về
mậtđộ, thì nó có thểbẻcong ánh sáng nhiềuđến mứcảoảnh có thểxuất hiện.
Hình này được gọi là ảoảnh trên cao vì nó làm cho con tàu trông nhưcao
hơn chiều cao thật sựcủa nó. Và ảoảnh trên cao luôn luôn tạo ra một phần
củahình ảnh bịlộn ngược, nhưbạn có thểtrông thấyở đây.
Con mắt của quỷ?
Với cái ống khói chặn mất ánh chói của mặt trời, chúng ta có thểthấy một
quầng hào quang 22 độ mờnhạt trên bầu trời Phần Lan. Hiện tượng này được gọi
là hào quang ngoại tiếp vì chúng ta có thểthấy nó vạch nên toàn bộmột vòng tròn.
Hào quang xảy ra mọi lúc; chúng phổbiến hơn các cầu vồng. Nhưng bạn phải
chặn mất ánh chói mặt trờiđể nhìn thấy chúng.
Hai mặt trời lặn trong một ngày
Sựkhúc xạcủa ánh sáng mặt trời luôn luôn làm cho mặt trời trông nhưdẹt
hơn và ovan hơnởtrên đường chân trời lúc hoàng hôn. hình ảnh hoàng hôn này
trên Thái Bình Dương, do Đài thiên văn Nam châu Âu ởChile chụp, là phiên bản dễ
thấy hơn của hiệuứng thịgiác đó.
Sựkhúc xạlàm san phẳng mạnh phần chóp trên của mặt trời, nhưng ánh
sáng của nó sáng hơn vì nó đi một hành trình ngắn hơn trong khí quyển. Ảnh mặt
trời kép nhìn thấyởbên dướiđược gọi là ảnh ảo phía dưới. Đây là loạiảoảnh phổ
biến nhất, cái chúng ta thấy mọi lúc trên đường cao tốc trong những ngày nắng
nóng.
cực quang màu đỏ
Các hạt hạnguyên tửliên tục thổi tung ra khỏi mặt trời, trong cái chúng ta
gọi là gió mặt trời. Thật may cho các sinh vật sống, từquyển củatrái đấtlàm lệch
hướng đa phần những hạt này ra xa chúng ta.
Nhưng ởvùng cực xa xôi của hành tinh chúng ta, một sốhạt này đi vào bầu
khí quyển của chúng ta và mang lại sựtrình diễn ánh sáng nhiều màu sắc mà
chúng ta gọi là cực quang.
Cực quang phát ra ánh sáng nhiều màu trong phổkhảkiến, nhưng chỉvài ba
màu át trội, với màu lục là màu phổbiến nhất. Oxygen bịion hóa ởcao trên bầu
trời Alaska cho phép sinh ra những tia cực quang màu đỏ hiếm thấy này.
Sét sa mạc
Bạn có thểcòn nhớhiện tượng này từhồi còn học phổthông: Những hạt tích
điện âm tích góp trong những phần bên dưới của những đám mây; những hạt tích
điện dương tích góp trên mặtđất.
Khi hiệuđiện thếvượt quá khảnăng cách điện của không khí thì - rầm! Tia
sét đơnđộc, dài ngoằn này chạy trên bầu trời Arizona ởMĩ, gần dãy núi Silverbell.