Ông Trời của người Việt nam qua ca dao, tục ngữ
1. Trời trong các đạo: Thần, Phật, Khổng, Lão, Ông Bà
2. Trời trong ca dao tục ngữ dân Việt
3. Trời trong đạo Thiên Chúa
1. Trời trong các đạo:
1- Thờ Thần
Người Việt nam thời xưa cũng như người Thượng (gốc người Việt) còn tới thời
nay, thờ nhiều thần. Mỗi sức mạnh của vũ trụ như mưa sấm sét, mỗi nghề nghiệp,
mỗi địa phương đều có những vị thần riêng. Đây là tính cách sơ khai về tín
ngưỡng. Thổ công, hiện còn được một số người VN tôn thờ để coi sóc gia đình.
Thần tài cũng còn được tôn kính.
Bởi đạo thờ Thần không Giáo chủ, không giáo sĩ, người dân nghe vị thần nào linh
thiêng là tin tưởng, cầu cúng. Với thời gian, lắm sự lầm lạc mê tín xen vào.
Họ không biết tới Đức Chúa Trời, nên không có xác tín rõ rệt, chỉ có những tư
tưởng chung chung như ca dao người Việt mô tả, sẽ đề cập dưới đây.
2- Thờ Phật
Quãng năm 560 trước Tây lịch, Phật tổ ra đời, được đặt tên là Gautama Shidata, tại
nước Ấn độ. Lớn lên trong cung điện nước Kosala do cha ông làm Tiểu vương.
Công tử Gautama đã đi ra ngoài cung điện, tìm hiểu cuộc đời. Qua 4 lần xuất du,
ông đã nhận định về 4 hạng người trong xã hội: Bệnh tật, chết chóc, già nua, nghèo
túng. Nói đúng hơn là 4 cảnh khổ. Ông cũng nhận thấy 4 giai cấp xã hội: Tăng lữ,
Quí tộc, Trung lưu, hạ lưu. Sự đau khổ của con người và giai cấp xã hội tách biệt
khiến ông quyết tâm tìm đạo.
Năm 30 tuổi ông từ bỏ cung điện để sống một đời tu khổ hạnh, để tìm chánh phúc.
Năm 39 tuổi, Ông thành đạo dưới gốc cây Bồ đề. Ngài bắt đầu lên đường hành đạo
và tự xưng danh hiệu Boudha (Bụt, Tự giác) còn gọi là Phật hay ThíchcaMâuNi.
(Kim Long, Triết sử Đông phương)
Theo Phật giáo, có 4 đề về chân lí:
1- Đời là bể khổ, sinh khổ, già khổ, bệnh khổ, chết khổ, không ưa mà hợp là khổ,
muốn mà không được là khổ.
2- Nguồn gốc của cái khổ là lòng tham muốn, trong luân hồi kiếp này nối kiếp
khác.
3- Từ bỏ lòng tham muốn sẽ hết luân hồi, đó là tới Niết bàn.
4- Đường giải thoát nằm trong bát chính đạo:
(1. Chính kiến (thấy rõ chân lý), 2. Tư duy (Suy nghĩ đúng chân lý, 3. Chính ngữ
(nói đúng chân lý, 4. Chính nghiệp (Hành động đúng), 5. Chính mệnh (Sống đúng
chân lý), 6. Tinh tiến (tiến đức tới đắc đạo), 7. Chính niệm (ý niệm chân chính
không gian bạo), 8. Chính định (định trí vào chân lý cách vững vàng).
Ngoài phần lý thuyết trên, Phật tử còn phải giữ ngũ giới và lục độ. Ngũ giới (cấm
sát sinh, đạo tặc, dâm ô, vọng ngữ - ăn gian nói dối-, rượu chè,) - Lục độ tức 6
đường tu gồm: Bố thí, trì giới (giữ 5 điều nói trên) nhẫn nhục, tinh tiến, Thiền định
(suy niệm), bát nhã (học giáo lý cho thông)
Đối với Phật giáo thì giai đoạn sau cùng là Niết bàn (Nirvâna). Tới Niết bàn là
không còn đạo. Niết bàn do động từ Nirvâna có nghĩa là dập tắt đi để được mát mẻ
thảnh thơi. Niết bàn có thể xuất hiện ngay ở cõi trần, đó là 1 tình trạng trong đó ý
tưởng, cảm xúc không còn nữa và những dục vọng đã bị tiêu diệt.
Niết bàn chỉ là 1 trạng thái của linh hồn đã thoát cõi Vô minh mê lầm mà vào cõi
giác, chứ đó không phải là cõi hạnh phúc nào tích cực như cõi Thiên đường. Chính
Như Lai Phật Tổ đã nói với Râdha:"Tịch diệt ái dục là Niết bàn".
Nhận xét: Tự mình giải thoát mình khỏi "dục vọng". Hết dục là hết khổ. Hết dục là
Niết bàn. Phật giáo không nói gì đến Ông Trời, hay nhờ Trời mà được ơn này ơn
nọ…không nói tới thần thánh nào hết. Cũng không bảo thờ cúng ai hết. Phật giáo
đúng ra là con đường tự giải thoát. Không nhìn nhận Ông Trời.
Nhưng trên thực tế, có nhiều cái khổ không phải tự mình tham muốn, đúng ra là
không muốn, không tham. Nó đến từ bên ngoài như tai nạn thiên nhiên, hoặc từ
đâu đâu ập đến, người ta gọi là "tai bay vạ gió", biết giải thích sao, nếu không nhận
có một Ông Trời điều hành vũ trụ?Ai sẽ thưởng phạt công minh?
3. Thờ Khổng