Phòng bệnh héo xanh
khoai tây
Bệnh héo xanh do vi khuẩn Pseudomonas solanacearum gây hại,
làm cây héo đột ngột, bệnh thường hại nặng trên cây rau đã trưởng
thành, đang ra củ mạnh. Trên cây bị bệnh, lá vẫn còn xanh, có thể héo
từng cành hoặc toàn cây.
Lá cây bị bệnh có thể hồi phục một vài ngày vào buổi sớm và ban
đêm khi sương xuống độ ẩm không khí cao. Đoạn thân, cành bị bệnh thường
sùi nốt nhỏ xung quanh. Nếu cắt đôi thân, cành cây bị bệnh nhìn rõ thấy bó
mạch hoá nâu chứa dịch nhờn màu trắng đục. Bệnh lây lan rất nhanh, làm
chết 30-70% số cây trong ruộng.
Vi khuẩn thích hợp trong điều kiện nhiệt độ 25-35oC, mưa to, mưa
dài ngày, ẩm độ đất, ẩm độ không khí tăng cao. Vi khuẩn xâm nhập, lây lan
từ cây bệnh hoặc ngoài môi trường vào cây khoẻ qua vết thương trong quá
trình thao tác bổ củ giống, bấm ngọn, tỉa lá hoặc do mưa to làm dập lá. Bệnh
hại nặng trong vụ khoai sớm và khoai vụ xuân. Nguồn bệnh cho năm sau là
vi khuẩn trong đất, vi khuẩn có thể sống lâu trong đất tới 5-6 năm và trên tàn
dư cây bệnh vụ trước, đặc biệt có nhiều trong phân chuồng tươi chưa ủ.
Cách phòng bệnh: Chọn giống khoai sạch bệnh, giống khoai tây
kháng bệnh héo xanh để trồng. Vệ sinh dao bổ củ khoai tây giống bằng nước
xà phòng đặc mỗi khi bổ củ đề phòng nguồn bệnh lây lan từ củ giống bị
bệnh sang củ khác qua lưỡi dao.
Luân canh đất trồng các cây cùng bị hại như cây họ cà (cà chua, khoai
tây, cà pháo, cà bát…), họ đậu (lạc, đậu xanh…) với cây trồng khác tốt nhất
là lúa. Ruộng khoai bị bệnh héo xanh vụ trước cách khoảng 7 năm mới trồng
vụ khoai mới.
Nếu đất quá chua, độ pH<5 các vi sinh vật có ích kém phát triển cần
bón 20-25kg vôi bột/sào Bắc bộ trước khi trồng khoai 7-10 ngày. Không bón
phân chuồng chưa ủ hoai mục cho khoai. Bón đầy đủ và cân đối các loại
phân vô cơ, phân vi lượng làm cây sinh trưởng khoẻ mạnh gia tăng khả năng
chống chịu bệnh cho cây.
Nên sử dụng chế phẩm Penac P và siêu phân bón NEB-26 cho khoai.
Hai sản phẩm này làm hoạt hoá tăng số lượng các vi sinh vật hữu ích cớ lợi,
ức chế vi sinh vật có hại. Nhiều hộ nông dân ở huyện Hiệp Hoà , tỉnh Bắc
Giang sử dụng hai sản phẩm này cho khoai tây vụ đông 2007-2008 kết quả
cho thấy làm giảm 50-70% mức độ nhiễm bệnh héo xanh vi khuẩn, giảm
50% lượng phân đạm, tăng tới 30% năng suất khoai, đất trồng khoai được
cải tạo màu mỡ tơi xốp hơn.
Hiện nay chưa có thuốc đặc trị bệnh héo xanh vi khuẩn cho khoai tây.
Khi bị bệnh, nhổ bỏ cây bị bệnh đem chôn hoặc đốt, đồng thời phun một
trong các loại thuốc trừ vi khuẩn sau để hạn chế lây lan: Ditacin 8L; Physan
20EC; Staner 20WP; Sasa 20WP; Hoả tiễn 50WP