Ph ng pháp đi u tr b nh cho gà và v t nuôiươ ề ị ệ ậ
Vi c nuôi gà và b b nh là đi u không ai mong mu n, tuy nhiên khi b bê h r i thìệ ị ệ ề ố ị ẹ ồ
ph i làm th nào thì mình xin phép gi i thi u m t s v n đ cũng có th nói làả ể ớ ệ ộ ố ấ ề ể
nguyên t c trong đi u tr các b nh nói chung cho các bác tham kh o. Khi nào r nhắ ề ị ệ ả ả
mình s gi i thi u cho các bác phác đ riêng t ng b nh sau. Do quĩ th i gian có h nẽ ớ ệ ồ ừ ệ ờ ạ
nên bài vi t ch a đ c chu n v câu t và đ y đ v n i dung, mình post lên đ cế ư ượ ẩ ề ừ ầ ủ ề ộ ể ả
nhà tham kh o, trao đ i và góp ý nhé.ả ồ
Ph ng pháp 3 b c 5 đúngươ ướ
Th nh t: 3 b c g mứ ấ ướ ồ
B c 1: V sinhướ ệ
B c 2: Dùng thu cướ ố
B c 3: B trướ ổ ợ
Th 2: 5 đúngứ
Đúng thu cố
Đúng cách
Đúng th i đi mờ ể
Đúng l ngượ
Đúng li u trìnhệ
3 b c trong đi u tr b nhướ ề ị ệ
B c 1: V sinhướ ệ
V sinh là khâu vô cùng quan tr ng trong đi u tr cũng nh phòng b nh. Trong côngệ ọ ề ị ư ệ
tác phòng b nh thì v sinh là ph ng pháp r ti n mà đem l i hi u qu cao. Trongệ ệ ươ ẻ ề ạ ệ ả
khi đi u tr b nh v sinh có m t ý nghĩa vô cùng quan tr ng.ề ị ệ ệ ộ ọ
Ý nghĩa:
- V sinh c gi i giúp lo i b phân, ch t đ n chu ng, n i c trú c a m m b nh.ệ ơ ớ ạ ỏ ấ ộ ồ ơ ư ủ ầ ệ
- V sinh c gi i làm c t đ t m t khâu trong vòng đ i c a m t s m m b nh (c uệ ơ ớ ắ ứ ộ ờ ủ ộ ố ầ ệ ầ
trùng) làm cho m m b nh không phát tri n đ c.ầ ệ ể ượ
- V sinh sát trùng giúp tiêu di t m m b nh, làm suy y u m m b nh và làm cho m mệ ệ ầ ệ ế ầ ệ ầ
b nh trong môi tr ng không có kh năng gây b nh, gi m áp l c m m b nh.ệ ườ ả ệ ả ự ầ ệ
- Làm s ch môi tr ng.ạ ườ
Ph ng pháp:ươ
- V sinh c gi i: d n toàn b phân, ch t đ n chu ng ra kh i chu ng nuôi và ti nệ ơ ớ ọ ộ ấ ộ ồ ỏ ồ ế
hành x lý b ng cách ho c chôn cùng vôi b t, thu c sát trùng, … Ti n hành phátử ằ ủ ặ ộ ố ế
quang b i r m khu v c xung quanh chu ng đ lo i b n i c trú c a đ ng v t trungụ ậ ự ồ ể ạ ỏ ơ ư ủ ộ ậ
gian truy n b nh (ru i, mu i, côn trùng khác…). Riêng b nh C u trùng thì ta ph iề ệ ồ ỗ ệ ầ ả
d n phân hàng ngày trong li u trình đi u tr (3-2-3) đ lo i b các noãn nang (m mọ ệ ề ị ể ạ ỏ ầ
b nh) ra ngoài. Các b nh khác có th lo i b phân 2-3 ngày/l n tuỳ đi u ki n th c t .ệ ệ ể ạ ỏ ầ ề ệ ự ế
Chú ý: Vi c d n phân trong chu ng s làm xáo tr n v t nuôi, gây stress, gây ra các tácệ ọ ồ ẽ ộ ậ
đ ng làm gà ch ng đ ng lên nhau nên d gây ch t do d m đ p, do v y chúng ta ph iộ ồ ố ễ ế ẫ ạ ậ ả
th t nh nhàng, d n t ng khu m t tránh gây tác đ ng m nh nh t là v i v t nuôi m nậ ẹ ọ ừ ộ ộ ạ ấ ớ ậ ẫ
c m nh gà Ai c p. Sau khi thu d n phân, ch t đ n chu ng s ch s chúng ta thay m tả ư ậ ọ ấ ộ ồ ạ ẽ ộ
l p đ n chu ng khác và r c m t l p b t sát trùng n n chu ng lên trênn.ớ ộ ồ ắ ộ ớ ộ ề ồ
- V sinh sát trùng: Ti n hành phun thu c sát trùng 1 l n/ngày trong m i lo i b nh khiệ ế ố ầ ọ ạ ệ
đang đi u tr . Thu c sát trùng ch c n pha đúng li u c a nhà SX ho c cao h n m tề ị ố ỉ ầ ề ủ ặ ơ ộ
chút, không nên lãng phí (vì là hoá ch t nên c đ n ng đ là di t đ c m m b nh).ấ ứ ủ ồ ộ ệ ượ ầ ệ
Sau khi pha thì phun v i li u 2-4lít dung d ch đã pha cho 100m2 chu ng nuôi, khôngớ ề ị ồ
nên phun nhi u làm t n n chu ng (n u n n chu ng m quá thì kh thu c sát trùngề ướ ề ồ ế ề ồ ẩ ố
h t tác d ng m m b nh l i có đi u ki n thu n l i đ phát tri n). Nên phun ng aế ụ ầ ệ ạ ề ệ ậ ợ ể ể ử
vòi,vòi phun càng m n c ng t t, và phun vào th i đi m “khô” và “ m” nh t trongị ả ố ờ ể ấ ấ
ngày.
- Phát quang b i r m: xung quanh khu v c chu ng nuôi ph i phát quang và phunụ ậ ự ồ ả
thu c sát trùng hàng ngày, không nên phun vào lúc n ng nóng. N u có mu i, ru i vàố ắ ế ỗ ồ
côn trùng khác thì ph i phun thu c di t côn trùng.ả ố ệ
B c 2: Dùng thu cướ ố
5 đúng trong đi u tr b nhề ị ệ
1. Đúng thu c:ố B nh ch kh i khi dùng đúng thu c đi u tr , do v y công vi c ch nệ ỉ ỏ ố ề ị ậ ệ ẩ
đoán b nh c c kỳ quan tr ng. Đúng thu c có 2 d ngệ ự ọ ố ạ
- Đúng nguyên nhân: nguyên nhân nào thì thu c y. Ví dố ấ ụ
Tiêu ch y: Colistin, Enrofloxacin, Neomycin, Gentamycin, Ampicoli, Sulfamethoxazoleả
+ Trymethoprim, …
C u trùng: Totraruzil, Diclaruzil, Sulfachlorin, Sulfaquinoxalin, …ầ
Hen (CRD): Tylosin, Doxycyclin, Tiamulin, Erythromycin, Tobramycin, …
Hen (CCRD): Florfenicol, Tylosin + Enrofloxacin, …
Viêm ru t: Amoxycillin + Colistin, Tylosin + Colistin (l n)ộ ợ
Giun: Levamisol, Ivermectin,…
….
- Đúng tri u ch ng:ệ ứ khi ch a phát hi n đúng nguyên nhân ho c trong m t s b như ệ ặ ộ ố ệ
ph c t p thì c n ph i dùng thêm thu c đi u tr tri u ch ng. VD:ứ ạ ầ ả ố ề ị ệ ứ
o Hen có đ m: Bromhexin, Ephedrin, Dexamethazole (l n)ờ ợ
o Tiêu ch y: đi n gi i bù n c, atropin (l n)ả ệ ả ướ ợ
o S t: Paracetamol (acetaminophen), anagilC, ketoprofen,…ố
2. Đúng cách: Đ a thu c vào c th đúng đ ng s d ng (cho u ng, tiêm b p, tiêmư ố ơ ể ườ ử ụ ố ắ
d i da, tiêm ven, tiêm phúc m c). Thông th ng trên nhãn mác đã h ng d n cướ ạ ườ ướ ẫ ụ
th .ể
3. Đúng th i đi m:ờ ể Dùng càng s m càng t tớ ố
V th i gian dùng thu c, n u b nh ghép ph i dùng nhi u lo i thu c có th chia raề ờ ố ế ệ ả ề ạ ố ể
nh sau:ư
Sáng: Thu c th 1ố ứ
Tr a: Đi n gi iư ệ ả
Chi u: Thu c th 2ề ố ứ
Chi u t i: bề ố ổ
Thu c ch cho u ng t i đa 2-3h, th i gian không u ng thu c và bu i t i u ng n cố ỉ ố ố ờ ố ố ổ ố ố ướ
tr ng.ắ
4. Đúng l ng: ượ dùng đúng li u khuy n cáo, đ i v i kháng sinh nên dùng li u t caoề ế ố ớ ề ừ
xu ng th p (tr b nh th ng hàn). Tuy nhiên hi n nay có th do m m b nh đã nh nố ấ ừ ệ ươ ệ ể ầ ệ ờ
thu c ho c m t s ch t l ng nguyên li u, tá d c ch a t t nên dùng đúng li uố ặ ộ ố ấ ượ ệ ượ ư ố ề
mang l i hi u qu ch a cao nên c n dùng tăng li u.ạ ệ ả ư ầ ề
5. Đúng li u trình:ệ Đi u tr b nh ph i dùng đ li u trình, thông th ng 3-5 ngàyề ị ệ ả ủ ệ ườ
th m chí 01 tu n ho c h n. Li u trình h p lý là n u dùng trong 2 ngày mà có hi uậ ầ ặ ơ ệ ợ ế ệ
qu thì SD đ n khi nào kh i b nh và dùng thêm 01 ngày n a thì d ng, n u sau 2 ngàyả ế ỏ ệ ữ ừ ế
không th y hi u qu thì nên đ i thu c khác. Trong tr ng h p đi u tr kéo dài thì sauấ ệ ả ổ ố ườ ợ ề ị
khi đi u tr 5-7 ngày tuỳ b nh và th tr ng v t nuôi chúng ta nên d ng thu c b nh đề ị ệ ể ạ ậ ừ ố ệ ể
“t m b ” kho ng 2 ngày l i đi u tr ti p. Tr ng h p b nh c u trùng thì dùng theoẩ ổ ả ạ ề ị ế ườ ợ ệ ầ
phác đ 3-2-3 (đi u tr 3 ngày, ngh 2 ngày r i l i đi u tr ti p 3 ngày)ồ ề ị ỉ ồ ạ ề ị ế
B c 3: B trướ ổ ợ
B tr giúp v t nuôi nâng cao th tr ng và s c đ kháng, đ ng th i gi i đ c, thôngổ ợ ậ ể ạ ứ ề ồ ờ ả ộ
th ng có các lo i sau:ườ ạ
- Đi n gi i có vitamin: Dùng trong m i tr ng h p b nh đ u đ c. Có tác d ng cânệ ả ọ ườ ợ ệ ề ượ ụ
b ng h đ m, ch ng stress. Vitamin có giúp tăng c ng chuy n hoá, ch ng ng đ cằ ệ ệ ố ườ ể ố ộ ộ
và gi i đ c, tăng s c đ kháng. Lo i này nên dùng bu i tr a.ả ộ ứ ề ạ ổ ư
- B gan th n dòng Sorbitol: thông th ng s có thêm các acid amin và vitamin B12.ổ ậ ườ ẽ
Lo i này có tác d ng l i m t, tăng kh năng tiêu hoá và m t ph n ch ng ng đ c choạ ụ ợ ậ ả ộ ầ ố ộ ộ
gan. Đây là lo i thu c b khá r ti n, dùng trong khi đi u tr có tác d ng trung bình.ạ ố ổ ẻ ề ề ị ụ
- B gan th n dòng th o d c: Thông th ng là chi t xu t d ng cao (ít có d ngổ ậ ả ượ ườ ế ấ ở ạ ở ạ
“nano”). Lo i này có tác d ng t t cho gan và c th nh ng ph i dùng lâu dài, hi uạ ụ ố ơ ể ư ả ệ
qu không cao trong tr ng h p b nh c p tính.ả ườ ợ ệ ấ
- B gan dong acid amin: d ng này có tác d ng t t, m t s acid amin có tác d ng gi iổ ạ ụ ố ộ ố ụ ả
đ c. Dùng trong c khi đi u tr và lúc bình th ng.ộ ả ề ị ườ
- Gi i đ c d ng chi t xúât vi sinh v t + hóa d c (có th có chi t xu t th o d cả ộ ạ ế ậ ượ ể ế ấ ả ượ
d ng nano): d ng này là lo i gi i đ c (c gi i đ c gan và gi i đ c t m m b nh),ạ ạ ạ ả ộ ả ả ộ ả ộ ố ầ ệ
nâng cao mi n d ch ch không ph i ch b gan. Đây là lo i g n nh t t nh t và đ tễ ị ứ ả ỉ ổ ạ ầ ư ố ấ ắ
nh t, hay SD trong đi u tr c p tính, b nh n ng (IB th th n, Gumboro, PRRS, ….)ấ ề ị ấ ệ ặ ể ậ
- B gan dòng acid phosphoric: ch y u tăng quá trình tái t o t bào gan. Dùng trongổ ủ ế ạ ế
tr ng h p t bào gan b phá v quá nhi u (ký sinh trùng đ ng máu gia c m) và nênườ ợ ế ị ỡ ề ườ ầ
k t h p v i lo i trên.ế ợ ớ ạ
- Men tiêu hoá: nên b sung hàng ngày, trong lúc đi u tr nên dùng lo i men tiêu hoáổ ề ị ạ
s ng ch u kháng sinh s có hi u qu h n.ố ị ẽ ệ ả ơ
- Khoáng: trong m t s tr ng h p đ c bi t nên b sung c khoáng đa l ng và viộ ố ườ ợ ặ ệ ổ ả ượ
l ng (còi c c, c n m lông, tiêu ch y, ...)ượ ọ ắ ổ ả
b nh gà và cách đi u tr . ệ ở ề ị
mình đang d tính nuôi gà và 5 ngày t i nh n 400 con. hic mà ch a bê t nuôi th nàoự ớ ậ ư ế ế
n a. lang thang trên m ng thì th y tài li u này hay hay, có b ích mình box bài lên màữ ạ ấ ệ ổ
trùng v i bài c a ai thì ACE thông c m nha. mong nó giúp các b n đ c nhi u.ớ ủ ả ạ ượ ề
B nh gàệ
Gi i thi u m t s b nh chính gà và phác đ phòng tr b nh hi u qu cao, kèm nhớ ệ ộ ố ệ ở ồ ị ệ ệ ả ả
minh ho tri u ch ng lâm sàng, b nh tích và s n ph m đi u tr . Đ xem chi ti t b nhạ ệ ứ ệ ả ẩ ề ị ể ế ệ
tích và thông tin s n ph m, click vào nh.ả ẩ ả
BÊNH GÀ CO TRIÊU CH NG HEN * + * Ư+
1. B nh hô h p mãn tính. Tri u ch ng: Đây là b nh truy n nhi m, còn g i là b nhệ ấ ệ ứ ệ ề ễ ọ ệ
CRD, b nh hen gà, do Mycoplasma gallicepticum gây ra gà thu c m i l a tu i,ệ ở ộ ọ ứ ổ
nhi u nh t gà th t 4 - 8 tu n tu i. Gà b nh hen khò khè, ch y d ch mũi, gi m ăn,ề ấ ở ị ầ ổ ệ ả ị ả
g y. Gà đ gi m s n l ng tr ng. M khám th y trong xoang mũi, khí qu n có nhi uầ ẻ ả ả ượ ứ ổ ấ ả ề
d ch nh y, túi khí đ c. Trong tr ng h p mãn tính và ghép E.coli, ngoài b nh tíchị ầ ụ ườ ợ ệ
viêm ph i n ng, còn th y màng bao tim và màng gan b ph l p fibrin dày có màuổ ặ ấ ị ủ ớ
tr ng ngà mà Bà con quen g i là "E.coli kéo màng" (Xem nh trong m c B nh E.coli).ắ ọ ả ụ ệ
Đ c bi t, khi b nhi m đ ng th i v i b nh Niucatx n b c tranh lâm sàng, b nh tíchặ ệ ị ễ ồ ờ ớ ệ ơ ứ ệ
và vi c đi u tr còn ph c t p h n nhi u.ệ ề ị ứ ạ ơ ề
Đi u tr : ề ị Khi gà có tri u ch ng và b nh tích nh trên c n đ ng th i dùng vacxinệ ứ ệ ư ầ ồ ờ
kh ng ch b nh Niucatx n và dùng thu c đi u tr b nh CRD b ng cách gà d i m tố ế ệ ơ ố ề ị ệ ằ ướ ộ
tháng tu i nh l i vacxin Lasota, gà trên m t tháng tu i tiêm ngay vacxin H1. N u gàổ ỏ ạ ộ ổ ế
trên m t tháng tu i ch a dùng Lasota l n nào thì tr c h t nh Lasota, sau m t tu nộ ổ ư ầ ướ ế ỏ ộ ầ
m i tiêm vacxin H1. Đ ng th i dùng thu c đi u tr b nh CRD liên t c 5 - 7 ngày. ớ ồ ờ ố ề ị ệ ụ
Cách 1 (Liên t c 5 - 7 ngày): ụ
- Cho u ng m t trong các lo i kháng sinh sau: CRD-Pharm ho c Corymax-pharmố ộ ạ ặ
(1g/1lít n c), D.T.C Vit (2g/1lít n c) ho c Ery-pharm (5g/lít n c) đ di t viướ ướ ặ ướ ể ệ
khu n. ẩ
- Cho u ng kèm Phartigum B (2g/1lít n c) đ gi m đau h s t và Phar-pulmovetố ướ ể ả ạ ố
(1ml/lít n c) đ gà d th .ướ ể ễ ở
Cách 2: - Cho toàn đàn u ng 4 ngày kháng khu n Pharpoltrrim (10g/6lít n c u ng).ố ẩ ướ ố
- Ph i h p tiêm b p kháng sinh Prenacin (1ml/2kgP) ho c Prenacin II (1ml/4kgP) v iố ợ ắ ặ ớ
thu c long đ m Phar-pulmovet (1ml/5kgP), 1l n/ngày, n u c n tiêm nh c l i sau 24ố ờ ầ ế ầ ắ ạ
gi .ờ
Cách 3: - Cho u ng kháng sinh Phargentylo-F (đ c tr hen gà, kh c v t), 5ml/1lít n cố ặ ị ẹ ị ướ
ho c nh tr c ti p 5 gi t/kgP/l n, 2l n/ngày đ di t vi khu n.ặ ỏ ự ế ọ ầ ầ ể ệ ẩ
- Cho u ng Pharbiozym và Phartigum B, 2g(m i lo i)/1lít n c đ gi m đau, h s t,ố ỗ ạ ướ ể ả ạ ố
tăng c ng tiêu hoá.ườ
Cách 4: Tiêm b p 3 ngày kháng sinh Combi-pharm (1ml/7,5kgP/l n) ho c Phar-ắ ầ ặ
combido (1ml/2,5kgP/l n), 1l n/ngày. Dùng dung d ch sinh lý ho c n c c t phaầ ầ ị ặ ướ ấ
loãng đ d chia li u tiêm. ể ễ ề
Cách 5 (CCRD):
N u gà b nh b tiêu ch y n ng ho c ghép E.coli, bi u hi n khi m khám th y màngế ệ ị ả ặ ặ ể ệ ổ ấ
ngoài gan và màng bao tim ph nhi u fibrin (bà con quen g i là E.coli kéo màng ho củ ề ọ ặ
có khi nh m cho là màng gan, màng tim ph m ) c n đi u tr 2 lo i thu c nh sau:ầ ủ ỡ ầ ề ị ạ ố ư
- Cho u ng m t trong các lo i kháng sinh sau: CRD-Pharm ho c Corymaxx-pharmố ộ ạ ặ
(1g/lít n c), D.T.C Vit (2g/lít n c) ho c Ery-pharm (10g/2 lít n c), liên t c 5 - 7ướ ướ ặ ướ ụ
ngày.
- Đ ng th i k t h p tiêm b p cho nh ng cá th m n ng kháng sinh Prenacin IIồ ờ ế ợ ắ ữ ể ố ặ
(1ml/4kgP/l n) ho c Prenacin (1ml/2kgP/l n), tiêm 2 mũi cách nhau 24 gi ho c choầ ặ ầ ờ ặ
c đàn u ng 1 trong các thu c kháng sinh sau: Ampi-col ho c Pharamox (1g/lít n c);ả ố ố ặ ướ
PTH-pharma (2g/1lít n c); Pharpoltrim, Pharmpicin ho c Dia-pharm (10g/3lít n c),ướ ặ ướ
liên t c 3 đ n 5 ngày.ụ ế
Chú ý:
- Có th chia đôi l ng thu c dùng trong c ngày cho u ng trong vòng 3 gi bu i sángể ượ ố ả ố ờ ổ
và 3 gi bu i chi u, gi a 2 đ t dùng kháng sinh cho u ng đi n gi i vitamin (Dizavit-ờ ổ ề ữ ợ ố ệ ả
plus, 2g/lít n c) và men s ng (Pharbiozym ho c Pharselenzym, 2g/lít n c). ướ ố ặ ướ
- Sau đ t dùng kháng sinh c n cho đàn gà u ng thêm Phar-boga T (1g/lít n c) đ gi iợ ầ ố ướ ể ả
đ c gan r a th n.ộ ử ậ
2. B nh s ng phù đ u gà. ệ ư ầ Tri u ch ng: Đây là b nh truy n nhi m c p tính do việ ứ ệ ề ễ ấ
khu n Gr(-) Haemophillus paragallinarum gây ra gà thu c m i l a tu i. B nh nàyẩ ở ộ ọ ứ ổ ệ
còn g i là b nh Coryza, b nh s mũi truy n nhi m. Tri u ch ng chính: Gà b nhọ ệ ệ ổ ề ễ ệ ứ ệ
ch y n c mũi, hen khò khè, phù m t, s ng h c m t ( nh bên), viêm k t m c.ả ướ ặ ư ố ắ ả ế ạ
Đi u tr : ề ị
Cách 1 (liên t c 5 - 7 ngày): ụ
- Cho c đàn u ng kháng sinh Pharamox (1g/1lít n c ho c 1g/20kgP/l n, 2l n/ngày)ả ố ướ ặ ầ ầ
ho c kháng khu n Pharpoltrim (10g/3lít n c ho c 10g/60kgP/l n, 2l n/ngày) ho cặ ẩ ướ ặ ầ ầ ặ
Pharpoltrim-Max (1g/lít n c u ng) đ di t vi khu n.ướ ố ể ệ ẩ
- K t h p cho u ng Phartigum B (2g/1lít n c) đ gi m đau, h s t, tăng đ kháng vàế ợ ố ướ ể ả ạ ố ề
Phar-pulmovet (1ml/lít) đ thông th . ể ở
Cách 2 (đi u tr 5 - 7 ngày):ề ị
- Tiêm b p kháng sinh Prenacin (1ml/2kgP/l n) ho c Prenacin II (1ml/4kgP/l n), tiêmắ ầ ặ ầ
l p l i sau 24 gi đ di t vi khu n.ặ ạ ờ ể ệ ẩ
- Tiêm b p Phar-pulmovet, 1ml/5kgP (hoà l n v i Prenacin ngay tr c khi tiêm) ho cắ ẫ ớ ướ ặ
cho u ng v i li u 1ml/lít n c.ố ớ ề ướ
- Cho u ng men Pharbiozym, 2g/lít n c. ố ướ
Sau khi ng ng dùng kháng sinh s d ng men s ng Pharbiozym ho c Pharselenzymừ ử ụ ố ặ
thêm 7 ngày đ đàn gà chóng ph c h i s c kho .ể ụ ồ ứ ẻ
Chú ý:
Trong tr ng h p gà b b nh n ng (Khí qu n ch a nhi u đ m, gà v n c khi th ,ườ ợ ị ệ ặ ả ứ ề ờ ươ ổ ở
hay v y m ), c n đi u tr toàn đàn v a tiêm v a cho u ng nh sau:ẩ ỏ ầ ề ị ừ ừ ố ư
Cách 3: - Cho c đàn u ng/ăn kháng sinh Pharamox, 1g/1lít n c ho c 1g/20kgP/l n,ả ố ướ ặ ầ
2l n/ngày.ầ