Quyết định số 2396/QĐ-UBND (Thành phố Hồ Chí Minh)

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp, công tác phòng, chống thiên tai và ứng phó với các sự cố thiên nhiên ngày càng trở nên cấp thiết, đặc biệt đối với các đô thị lớn như Thành phố Hồ Chí Minh. Quyết định này ra đời nhằm thiết lập một khuôn khổ pháp lý và hành động toàn diện để giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản, bảo vệ các công trình trọng điểm cũng như đảm bảo an toàn cho các đối tượng dễ bị tổn thương. Văn bản học thuật này sẽ phân tích các nội dung chính của quyết định, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng một phương án ứng phó thiên tai có hệ thống và hiệu quả, dựa trên các quy định pháp luật hiện hành và kinh nghiệm thực tiễn.

Các cơ quan quản lý nhà nước, chính quyền địa phương các cấp, lực lượng vũ trang, tổ chức xã hội, doanh nghiệp và cộng đồng dân cư tại Thành phố Hồ Chí Minh có trách nhiệm thực hiện và phối hợp trong công tác phòng, chống và ứng phó thiên tai.

Quyết định số 2396/QĐ-UBND do Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh ban hành ngày 30 tháng 10 năm 2025 là một văn bản pháp lý quan trọng, thiết lập Phương án phòng, chống, ứng phó thiên tai theo cấp độ rủi ro trên địa bàn thành phố. Văn bản này được xây dựng dựa trên một loạt các luật và nghị định hiện hành về phòng, chống thiên tai, phòng thủ dân sự, khí tượng thủy văn và quản lý rủi ro. Mục tiêu chính của phương án là hạn chế tối đa thiệt hại do thiên tai gây ra, bảo vệ tính mạng, tài sản và các công trình trọng điểm, đồng thời ưu tiên sơ tán và hỗ trợ các nhóm đối tượng dễ bị tổn thương như người già, người khuyết tật, trẻ em và phụ nữ mang thai. Phương án này đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu huy động sức mạnh tổng hợp của toàn bộ hệ thống chính trị, áp dụng phương châm 'bốn tại chỗ' (chỉ huy, lực lượng, phương tiện, hậu cần tại chỗ) và nguyên tắc 'ba sẵn sàng' (phòng ngừa chủ động, ứng phó kịp thời, khắc phục khẩn trương và hiệu quả). Tài liệu phân loại chi tiết 15 loại hình thiên tai có khả năng ảnh hưởng đến Thành phố Hồ Chí Minh, từ bão, áp thấp nhiệt đới, mưa lớn, lũ lụt, ngập lụt, nước dâng, sạt lở đất, xâm nhập mặn đến động đất, sóng thần, cùng với việc xác định cấp độ rủi ro tương ứng cho từng loại. Về phương pháp tiếp cận, Quyết định này quy định rõ ràng cơ chế phân cấp trong chỉ đạo, chỉ huy và điều hành công tác phòng, chống, ứng phó thiên tai theo từng cấp độ rủi ro, từ cấp xã đến cấp thành phố. Nó xác định trách nhiệm của các sở, ban, ngành, lực lượng ứng cứu như Quân đội, Công an, Thanh niên xung phong, Kiểm ngư, cùng với các phương tiện, trang thiết bị cần thiết cho từng tình huống cụ thể. Điều này giúp đảm bảo sự phối hợp nhịp nhàng, hiệu quả và ứng phó kịp thời khi thiên tai xảy ra. Giá trị ứng dụng của quyết định rất cao, cung cấp một lộ trình rõ ràng cho công tác quản lý rủi ro thiên tai, nâng cao năng lực ứng phó của chính quyền và cộng đồng, góp phần xây dựng một thành phố an toàn và resilient hơn trước những thách thức của biến đổi khí hậu.