I HC M BÁN CÔNG TP.HCM
TÀI LIU HNG DN HC TP
QUN TR NHÂN S
Biên son TS. Nguyn Hu Thân
-2006-
GII THIU
Chào mng các bn n vi chương trình ào to t xa ca i
hc M Bán Công Tp.HCM
K t khi con ngưi xut hin trên mt t này và k t khi con ngưi
bit hp qun thành t chc thì vn qun tr bt u xut hin. Xã
hi càng phc tp, a dng và ông o bao nhiêu thì vai trò ca nhà
qun tr càng quan trng by nhiêu. Nhưng mt trong nhng vn
mu cht ca qun tr vn là qun tr con ngi (qun tr nhân s).
Mt công ty hay mt t chc dù có ngun tài chánh di dào, tài
nguyên phong phú vi h thng máy móc thit b hin i, kèm theo
các công thc khoa hc k thut thn k i chng n a, c ng tr! nên vô
ích nu không bit qun tr con ngưi. Chính cung cách qun tr con
ngưi này to ra b mt vn hoá ca t chc, to ra bu không khí vui
tươi phn kh!i hay cng th#ng và u ám. $ó là khái nim mà ngưi
Phương Tây gi là vn hoá công ty hay vn hoá doanh nghip
(corporate culture) hoc vn hoá ca t chc (organizational culture).
Ngưi Vit Nam chúng ta gi là bu không khí sinh hot ca công ty.
Thc vây, chính bu không khí sinh hot này hu như quyt nh cho
s thành t ca công ty. Chúng ta không ph nhn vai trò quan trng
ca qun tr tài chánh, qun tr sn xut, qun tr tip th, qun tr hành
chánh vn phòng, k toán qun tr ...Nhưng rõ ràng là qun tr con
ngi (qun tr nhân s) óng vai trò quan trng nht ca mi t chc.
Bt c cp qun tr nào c ng phi bit qun tr nhân viên ca mình.
Tuy nhiên, qun tr nhân s qu là mt l%nh vc phc tp và khó khn
không d& như ngưi ta thưng ngh%. Nó bao gm nhiu vn  như
tâm lý, sinh lý, xã hi, trit hc, o c hc và thm chí c dân tc
hc. Nó là mt khoa hc nhưng ng thi li là mt ngh thut- ngh
thut qun tr con ngi. Là môt khoa hc, ai trong chúng ta c ng có
kh nng nm vng ưc. Nhưng nó li là mt ngh thut, mà ngh
thut thì không phi ai c ng áp d'ng ưc.
Nhưng, trưc khi i sâu vào hot ng qun tr nhân s, chúng ta cn
xác nh rõ xut phát im ca qun tr nhân s; chc nng và vai trò
ca phòng hay b phn nhân s; và nhn thc rõ xu hưng cùng
nhng vn ca qun tr nhân s. $ó là nhng ni dung ưc trình
bày trong bài 1 “i cơng v qun tr nhân s.”
Ngoài ra, nhà qun tr cn phi phân tích và nm vng các yu t môi
trng nh hư!ng trc tip hay gián tip n hot ng qun tr nhân
s. $ó là nhng yu t ưc gi là môi trưng bên ngoài và môi
trưng bên trong công ty. $ó là ni dung ca bài 2 “Môi trng qun
tr nhân s.”
Tuy nhiên, mun qun tr nhân s mt cách khoa hc, công ty cn
phi tin hành phân tách công vic. Phân tách công vic là mt công
c' qun tr nhân s cơ bn nht vì t ó nhà qun tr mi có cơ s!
hoch nh nhân s, tuyn m, tuyn chn, ào to và phát trin, ánh
giá hoàn thành công vic, lương bng và phúc li, an toàn lao ng và
y t, quan h nhân s và quan h lao ng, nghiên cu nhân s, và
tuyn d'ng bình #ng. $ó là ni dung ưc trình bày trong bài 3
“Phân tách công vic.”
Thc th, mun có mt i ng lao ng hoàn thành ưc m'c tiêu
ca t chc, iu ti quan trng là phi bit hoch nh nhân s
bit nhu cu nhân s trong ngn hn c ng như dài hn. T ó, nhà
qun tr bit s( phi làm gì: thêm, bt, thng chc, thuyên chuyn, hay
phi ào to và phát trin áp ng nhu cu trong tương lai. Hoch
nh nhân s có th to nên hoc phá v) mt t chc. Hoch nh
nhân s không có hiu qu ging như mt t chc có mt nhà máy và
mt vn phòng mà không có ngưi iu hành nó mt cách có hiu
nng.1 Tt c nhng vn này ưc cp trong bài 4 “Hoch nh
nhân s.”
Tuy nhiên, mt khi ã có k hoch nhân s ri thì công ty phi tin
hành tuyn m nhân viên. Chúng ta thưng ơn gin ngh% r*ng khi
chúng ta thiu nhân s thì chúng ta c ng báo tìm ngưi. Thm chí
nhiu khi chúng ta ch+ tm thi thiu nhân lc trong mt thi gian rt
ngn, chúng ta vn c tuyn m thêm ngưi. Hu qu là t chc ó c
phình lên và làm n thiu hiu qu.Thc s tuyn m nhân viên là c
mt quá trình phc tp mà trưc ó nhà qun tr phi phân tách công
vic và hoch nh tài nguyên nhân s mt cách c' th. $ây là mt
chương khá quan trng. Tuyn m nhân viên là mt tin trình thu hút
nhng ngưi có kh nng t nhiu ngun khác nhau n ng ký, np
ơn tìm vic làm. Làm tt tin trình này, nhà qun tr ã thành công
mt phn ri. Tt c ưc trình bày trong bài 5 “Tuyn m nhân
viên.”
$úng vy, ông cha ta tng nói: “Thiên thi, a li, nhân hòa”. Nhưng
thiên thi không b*ng a li và a li không b*ng nhân hòa. Mun
cho yu t “nhân” ưc “hòa” cn phi bit “thut dng ngi”. Tin
 ca thut d'ng ngưi ưc các nhà qun tr ti các nưc Âu - M
tóm gn trong câu “úng ngưi, úng ch,, úng lúc”. ngh%a là la
chn úng ngưi, b trí h úng v trí, vào úng thi im cn thit.
Tuyn chn nhân viên là hot ng quan trng trong qun tr. Mt công
ty dù có mt khi tài sn ln, máy móc thit b hin i, ban giám c 
ra các chin lưc cnh tranh nng ng, nhưng các thành viên trong công
ty li ưc b trí vào nhng công vic không phù hp vi kh nng,
 

 !"#$%&'(
(
nng khiu, kin thc và chuyên môn ca h, chc chn công ty y s(
tht bi. $ó là ni dung ca bài 6 “Tuyn chn nhân viên.”
Sau khi mt nhân viên hay công nhân ưc tuyn vào làm vic ti mt
công ty, cp qun tr phi thc hin chương trình hi nhp vào môi
trng làm vic. $ó là chương trình gii thiu v tt c nhng gì liên
quan n t chc, chính sách, iu l, công vic... mà nhân viên mi
s( m trách. Chương trình này có th là chính quy bài bn hoc
không chính quy bài bn. Hi nhp vào môi trng làm vic (job
orientation) là mt chương trình gii thiu vi nhân viên mi v t
chc, v ơn v công tác, và v chính công vic mà h s( m nhn.
M'c ích ch yu ca chương trình là giúp nhân viên mi d& hi nhp
vào khung cnh làm vic mi. Do ó, h cn phi bit tt c các thông
tin mà h cn bit mt cách tng quát v công ty như chính sách, th
t'c, lương bng, phúc li, an toàn lao ng, mi tương quan trong t
chc, cơ s! vt cht, và các vn khác. H c ng cn bit các thông
tin c' th v công vic mà h s( m nhn như các chc nng ca b
phn s( công tác, nhim v' và trách nhim i vi công vic, chính
sách, iu l, th t'c và quy nh liên quan n công vic, v trí các
nơi h cn lui ti. Chương trình này ưc trình bày trong bài 7 “Hi
nhp vào môi trng làm vic.”
Nhưng, như th chưa  nhân viên sm hi nhp vào môi trưng
làm vic. H cn phi ưc ào to có kh nng m ương công
vic hin ti mt cách có hiu qu. ào to và phát trin là mt nhu
cu không th thiu ưc i vi bt c loi hình t chc nào. Mt xã
hi tn ti ưc hay không là do áp ng ưc vi s thay i. Mt xã
hi tin hay lùi c ng do các nhà lãnh o có thy trưc ưc s thay
i kp thi ào to và phát trin lc lưng lao ng ca mình. ào
to là các hot ng nh*m m'c ích nâng cao tay ngh hay k nng