NGH LU N XÃ H IỊ Ậ Ộ
I. YÊU C U CHUNG:Ầ
1. H c sinh làm m t bài văn ng nọ ộ ắ (kho ng 400 t - kho ng hai trang gi y thi) bàn v m t tả ừ ả ấ ề ộ ư
t ng đo lí ho c m t hi n t ng đi s ng.ưở ạ ặ ộ ệ ượ ờ ố
2. Tuy đi u ki n th i gian làm bài r t eo h p nh ng h c sinh cũng c n ph i đm b o c uề ệ ờ ấ ẹ ư ọ ầ ả ả ả ấ
trúc m t bài văn ngh lu n xã h i hoàn ch nh.ộ ị ậ ộ ỉ C th :ụ ể
- Bài làm ph i đy đ ba ph n: ả ầ ủ ầ M bài, thân bài, k t bài.ở ế
- Gi a ba ph n (ữ ầ m bài, thân bài, k t bàiở ế ) và gi a các lu n đi m, các đo n trong ph n thân bài ph iữ ậ ể ạ ầ ả
có s liên k t ch t ch . Đ làm đc nh v y, c n ph i:ự ế ặ ẽ ể ượ ư ậ ầ ả
+ S d ng nh ng t ng , nh ng câu văn… đ chuy n ý.ử ụ ữ ừ ữ ữ ể ể
+ Câu chuy n ý th ng đu đo n văn (Câu này th ng có ch c năng: liên k t v i ý đo n vănể ườ ở ầ ạ ườ ứ ế ớ ở ạ
tr c đó và m ra ý m i trong đo n văn).ướ ở ớ ạ
+ Không th trình bày ph n thân bài ch v i m t đo n văn!ể ầ ỉ ớ ộ ạ
- Ph i b o đm tính cân đi gi a ba ph n (m bài, thân bài, k t bài) trong toàn b bài văn cũng nhả ả ả ố ữ ầ ở ế ộ ư
gi a các lu n đi m ph n thân bài, tránh tr ng h p làm bài ki u ữ ậ ể ở ầ ườ ợ ể “đu voi đuôi chu t”ầ ộ (ph n ầ“mở
bài, thân bài” l i nói nhi u, thi u ph n “ạ ề ế ầ k t bàiế”).
- Ph i bi t v n d ng k t h p các thao tác l p lu n trong bài văn: gi i thích, phân tích, ch ng minh,ả ế ậ ụ ế ợ ậ ậ ả ứ
so sánh, bác b , bình lu n…ỏ ậ
- Đ bài văn có s c thuy t ph c, c n s d ng m t s ph ng th c bi u đt nh bi u c m, t s ,ể ứ ế ụ ầ ử ụ ộ ố ươ ứ ể ạ ư ể ả ự ự
miêu t , thuy t minh… h tr cho ph ng th c ngh lu n chính.ả ế ỗ ợ ươ ứ ị ậ
II. ĐNH H NG N I DUNG, V N Đ NGH LU NỊ ƯỚ Ộ Ấ Ề Ị Ậ
1. Ngh lu n v m t t t ng, đo lí:ị ậ ề ộ ư ưở ạ
- V n đ nh n th c: ấ ề ậ ứ lí t ng, m c đích s ng, ngh nghi p, c m …ưở ụ ố ề ệ ướ ơ
- V n đ v đo đc, tâm h n, tính cách: ấ ề ề ạ ứ ồ lòng yêu n c, lòng nhân ái, v tha, bao dung, đ l ng;ướ ị ộ ượ
tính trung th c, dũng c m, chăm ch , c n cù, thái đ hòa nhã, khiêm t n; thói ích k , ba hoa, v l i…ự ả ỉ ầ ộ ố ỉ ụ ợ
- V n đ v các quan h gia đình: ấ ề ề ệ tình m u t , tình ph t , tình anh em…ẫ ử ụ ử
- V n đ v các quan h xã h i: ấ ề ề ệ ộ tình đng bào, tình th y trò, tình b n…ồ ầ ạ
- V n đ v cách ng x , đi nhân x th c a con ng i trong cu c s ng.ấ ề ề ứ ử ố ử ế ủ ườ ộ ố
2. Ngh lu n v m t hi n t ng đi s ng:ị ậ ề ộ ệ ượ ờ ố
- Đ tài ngh lu n th ng g n gũi v i đi s ng và sát h p v i trình đ nh n th c c a h c sinh: ề ị ậ ườ ầ ớ ờ ố ợ ớ ộ ậ ứ ủ ọ tai
n n giao thông, hi n t ng môi tr ng b ô nhi m, đi d ch AIDS, nh ng tiêu c c trong thi c , n nạ ệ ượ ườ ị ễ ạ ị ữ ự ử ạ
b o hành trong gia đình- trong h c đng, phong trào thanh niên ti p s c mùa thi, cu c v n đngạ ọ ườ ế ứ ộ ậ ộ
giúp đ đng bào ho n n n, nh ng t m g ng ng i t t vi c t t, hi n t ng lãng phí, l i s ng th ỡ ồ ạ ạ ữ ấ ươ ườ ố ệ ố ệ ượ ố ố ờ ơ
vô c m, hi n t ng ch y theo th i th ng, thói d i trá…ả ệ ượ ạ ờ ượ ố
Ngh lu n v m t hi n t ng đi s ng không ch có ý nghĩa xã h i, tác đng đn đi s ng xãị ậ ề ộ ệ ượ ờ ố ỉ ộ ộ ế ờ ố
h i mà còn có tác d ng giáo d c t t ng, đo lí, cách s ng đúng đn, tích c c đi v i h c sinh, thanhộ ụ ụ ư ưở ạ ố ắ ự ố ớ ọ
niên.
III. ĐNH H NG DÀN Ý CHUNG:Ị ƯỚ
1. Ngh lu n v m t t t ng, đo lí:ị ậ ề ộ ư ưở ạ
a. M bài:ở
- D n d tẫ ắ vào v n đ c n ngh lu nấ ề ầ ị ậ
- Nêu v n đ ấ ề c n ngh lu n ra ( trích d n)ầ ị ậ ẫ
- Ph iả làm gì v v n đ đa ra ngh lu n ề ấ ề ư ị ậ (có tính chuy n ýể)
b. Thân bài:
* B c 1: Gi i thích t t ng, đo lí c n bàn lu n (…). ướ ả ư ưở ạ ầ ậ
Tùy theo yêu c u đ bài có th có nh ng cách gi i thích khác nhau:ầ ề ể ữ ả
- Gi i thích khái ni mả ệ , trên c s đó gi i thích ý nghĩa, n i dung v n đ.ơ ở ả ộ ấ ề
Gi i thích nghĩa đenả c a t ng , r i suy lu n ra ủ ừ ữ ồ ậ nghĩa bóng, trên c s đó gi i thích ý nghĩa, n iơ ở ả ộ
dung v n đ. ấ ề
- Gi i thích m nh đả ệ ề, hình nhả trong câu nói, trên c s đó xác đnh n i dung, ý nghĩa c a v n đơ ở ị ộ ủ ấ ề
mà câu nói đ c p.ề ậ
* L u ýư : Tránh sa vào c t nghĩa t ng ( theo nghĩa t v ng).ắ ừ ữ ừ ự
* B c 2: Phân tích và ch ng minh nh ng m t đúng c a t t ng, đo lí c n bàn lu n (…)ướ ứ ữ ặ ủ ư ưở ạ ầ ậ
B n ch t c a thao tác này là gi ng gi i nghĩa lí c a v n đ đc đt ra đ làm sáng t t i cùngả ấ ủ ả ả ủ ấ ề ượ ặ ể ỏ ớ
b n ch t c a v n đ. Ph n này th c ch t là tr l i câu h i: ả ấ ủ ấ ề ầ ự ấ ả ờ ỏ T i sao? (Vì sao?) V n đ đc bi uạ ấ ề ượ ể
hi n nh th nào? Có th l y nh ng d n ch ng nào làm sáng t ?ệ ư ế ể ấ ữ ẫ ứ ỏ
* B c 3: Bình lu n, đánh giá (bàn b c, m r ng, đ xu t ý ki n…):ướ ậ ạ ở ộ ề ấ ế
- Đánh giá v n đ: Nêu ấ ề ý nghĩa c a v n đ, m c đ ủ ấ ề ứ ộ đúng – sai, đóng góp – h n chạ ế c a v n đ.ủ ấ ề
- Phê phán, bác b nh ng bi u hi n sai l ch có liên quan đn v n đ đang bàn lu n (…)ỏ ữ ể ệ ệ ế ấ ề ậ
- M r ng v n đở ộ ấ ề
* B c 4: Rút bài h c nh n th c và hành đngướ ọ ậ ứ ộ
- T s đánh giá trên, rút ra ừ ự bài h c kinh nghi mọ ệ trong cu c s ngộ ố cũng nh trong ưh c t pọ ậ , trong
nh n th cậ ứ cũng nh trong ưt t ng, tình c m, ư ưở ả …( Th c ch t tr l i câu h i: t v n đ bàn lu n,ự ấ ả ờ ỏ ừ ấ ề ậ
hi u ra đi u gì? Nh n ra v n đ gì có ý nghĩa đi v i tâm h n, l i s ng b n thân?...)ể ề ậ ấ ề ố ớ ồ ố ố ả
- Bài h cọ hành đngộ - Đ xu t ph ng châm đúng đn, ph ng h ng hành đng c th ề ấ ươ ắ ươ ướ ộ ụ ể
( Th c ch t tr l i câu h iự ấ ả ờ ỏ : Ph i làm gì? …)ả
c. K t bài:ế
- Kh ng đnh chung v t t ng, đo lí đã bàn lu n thân bài (…)ẳ ị ề ư ưở ạ ậ ở
- L i nh n g i đn m i ng i (…)ờ ắ ử ế ọ ườ
2. Ngh lu n v m t hi n t ng đi s ngị ậ ề ộ ệ ượ ờ ố
a. M bài:ở
- D n d t vào đ (…) đ gi i thi u chung v nh ng v n đ có tính b c xúc mà xã h i ngày nayẫ ắ ề ể ớ ệ ề ữ ấ ề ứ ộ
c n quan tâm.ầ
- Gi i thi u v n đ ngh lu n đt ra đ bài: hi n t ng đi s ng mà đ bài đ c p…ớ ệ ấ ề ị ậ ặ ở ề ệ ượ ờ ố ề ề ậ
- ( Chuy n ý)ể
b. Thân bài:
* B c 1: Trình bày th c tr ng – Mô t hi n t ng đi s ng đc nêu đ bài (…). Có thướ ự ạ ả ệ ượ ờ ố ượ ở ề ể
nêu thêm hi u bi t c a b n thân v hi n t ng đi s ng đó (…).ể ế ủ ả ề ệ ượ ờ ố
L u ý: ưKhi miêu t th c tr ng, c n đa ra nh ng thông tin c th , tránh l i nói chung chung, mả ự ạ ầ ư ữ ụ ể ố ơ
h m i t o đc s c thuy t ph c.ồ ớ ạ ượ ứ ế ụ
- Tình hình, th c tr ng trên th gi i (…)ự ạ ế ớ
- Tình hình, th c tr ng trong n c (…)ự ạ ướ
- Tình hình, th c tr ng đa ph ng (…)ự ạ ở ị ươ
* B c 2: Phân tích nh ng nguyên nhân – tác h i c a hi n t ng đi s ng đã nêu trên.ướ ữ ạ ủ ệ ượ ờ ố ở
- nh h ng, tác đng - H u qu , tác h i Ả ưở ộ ậ ả ạ c a hi n t ng đi s ng đó:ủ ệ ượ ờ ố
+ nh h ng, tác đngẢ ưở ộ - H u qu , tác h i đi v i c ng đng, xã h i (…)ậ ả ạ ố ớ ộ ồ ộ
+ H u qu , tác h i đi v i cá nhân m i ng i (…)ậ ả ạ ố ớ ỗ ườ
- Nguyên nhân:
+ Nguyên nhân khách quan (…)
+ Nguyên nhân ch quan (…)ủ
* B c 3: ướ Bình lu n v hi n t ng ( t t/ x u, đúng /sai...)ậ ề ệ ượ ố ấ
- Kh ng đnh:ẳ ị ý nghĩa, bài h c t hi n t ng đi s ng đã ngh lu n.ọ ừ ệ ượ ờ ố ị ậ
- Phê phán, bác b m t s quan ni m và nh n th c sai l m có liên quan đn hi n t ng bàn lu nỏ ộ ố ệ ậ ứ ầ ế ệ ượ ậ
(…).
- Hi n t ng t góc nhìn c a th i hi n đi, t hi n t ng nghĩ v nh ng v n đ có ý nghĩa th iệ ượ ừ ủ ờ ệ ạ ừ ệ ượ ề ữ ấ ề ờ
điạ
* B c 4: Đ xu t nh ng gi i pháp:ướ ề ấ ữ ả
L u ý:ư C n d a vào nguyên nhân đ tìm ra nh ng gi i pháp kh c ph c.ầ ự ể ữ ả ắ ụ
- Nh ng bữi n phápệ tác đng vào hi n t ng đi s ng đ ngăn ch n (n u gây ra h u quộ ệ ượ ờ ố ể ặ ế ậ ả
x u) ho c phát tri n (n u tác đng t t): ấ ặ ể ế ộ ố
+ Đi v i b n thân…ốớả
+ Đi v i đa ph ng, ố ớ ị ươ c quan ch c năngơ ứ :…
+ Đi v i xã h i, đt n c: …ố ớ ộ ấ ướ
+ Đi v i toàn c uố ớ ầ
c. K t bài:ế
- Kh ng đnh chung v hi n t ng đi s ng đã bàn (…)ẳ ị ề ệ ượ ờ ố
- L i nh n g i đn t t c m i ng i (…)ờ ắ ử ế ấ ả ọ ườ
3. Ngh lu n v m t v n đ xã h i đt ra t tác ph m văn h c đã h c: ị ậ ề ộ ấ ề ộ ặ ừ ẩ ọ ọ
L u ý:ư
- Ngh lu n v m t v n đ xã h i đt ra t tác ph m văn h c là ki u bài ngh lu n xã h i, khôngị ậ ề ộ ấ ề ộ ặ ừ ẩ ọ ể ị ậ ộ
ph i là ki u bài ngh lu n văn h c. C n tránh tình tr ng làm l c đ sang ngh lu n văn h c.ả ể ị ậ ọ ầ ạ ạ ề ị ậ ọ
- V n đ xã h i đt ra t tác ph m văn h c có th là m t t t ng, đo lí ho c m t hi n t ngấ ề ộ ặ ừ ẩ ọ ể ộ ư ưở ạ ặ ộ ệ ượ
đi s ng (th ng là m t t t ng, đo lí)ờ ố ườ ộ ư ưở ạ
DÀN Ý CHUNG
a. M bài:ở
- D n d t vào đ (…) ẫ ắ ề
- Gi i thi u tác gi , tác ph m và v n đ xã h i mà tác ph m nêu đ bài đt ra (…)ớ ệ ả ẩ ấ ề ộ ẩ ở ề ặ
- Trích d n câu th , câu văn ho c đo n văn, đo n th n u đ bài có nêu ra (…)ẫ ơ ặ ạ ạ ơ ế ề
b. Thân bài:
* Ph n Gi i thích và rút ra v n đ xã h i đã đc đt ra t tác ph m (…)ầ ả ấ ề ộ ượ ặ ừ ẩ
L u ý: ưPh n này ch gi i thích, phân tích m t cách khái quát và cu i cùng ph i ch t l i thành m tầ ỉ ả ộ ố ả ố ạ ộ
lu n đ ng n g n.ậ ề ắ ọ
* Ph n tr ng tâm: Th c hi n trình t các thao tác ngh lu n t ng t nh bài văn ầ ọ ự ệ ự ị ậ ươ ự ư ở nghị
lu n v t t ng đo lí ậ ề ư ưở ạ ho c ặngh lu n v hi n t ng đi s ngị ậ ề ệ ượ ờ ố nh đã nêu trên (…)ư ở
L u ý:ư Khi t “ừph n gi i thíchầ ả ” chuy n sang “ểph n tr ng tâmầ ọ ” c n ph i có nh ng câu vănầ ả ữ
“chuy n ýể” th t n t ng và phù h p đ bài làm đc logic, m ch l c, ch t ch .ậ ấ ượ ợ ể ượ ạ ạ ặ ẽ
c. K t bàiế
- Kh ng đnh chung v ý nghĩa xã h i mà tác ph m văn h c đã nêu ra (…)ẳ ị ề ộ ẩ ọ
- L i nh n g i đn t t c m i ng i (…) ờ ắ ử ế ấ ả ọ ườ
S Đ HÓA DÀN ÝƠ Ồ
B c cố ụ N i dungộThao tác ch y uủ ế
M bàiở- D n d t v n đẫ ắ ấ ề
- Nêu v n đấ ề
- Nêu thao tác ngh lu n và ph m vi t liêị ậ ạ ư ụ
Thân bài
- Ý 1 : Gi i thích v t t ng đa lí đc nêu trong lu n đả ề ư ưở ọ ượ ậ ề
(Tr l i câu h iả ờ ỏ : Hi u nh th nàoể ư ế ? Câu nói có ý nghĩa
nh th nàoư ế ?Ý ki n th hi n quan ni m gìế ể ệ ệ ?...)
- Ý 2 : Bàn lu n v các khía c nh, các bi u hi n c a tậ ề ạ ể ệ ủ ư
t ng đo lí - dùng các d/c làm sáng t t ng khía c nh, bi uưở ạ ỏ ừ ạ ể
hi n c a v n đ (- đt câu h i : ệ ủ ấ ề ặ ỏ V n đ đc bi u hi n nhấ ề ượ ể ệ ư
th nàoế ? đâuỞ ? Bao giờ ?T i saoạ ? Có th l y d n ch ngể ấ ẫ ứ
nào làm sáng tỏ ?...)
- Ý 3 : Kh ng đnh m t đúng, ý nghĩa tích c c c a quan ni m,ẳ ị ặ ự ủ ệ
t t ng – Phê phán nh ng bi u hi n l ch l c trên quanư ưở ữ ể ệ ệ ạ
đi m đúng c a v n đ.(ể ủ ấ ề t i sao đúng, t i sao sai, đúng chạ ạ ỗ
nào, sai ch nàoỗ ?Nh ng bi u hi n l ch l c, sai tráiữ ể ệ ệ ạ ? Nhìn
v n đ góc nhìn th i đi...ấ ề ở ờ ạ )
- Ý 3 : Rút ra bài h c cho b n thân (ý nghĩa v m t nh nọ ả ề ặ ậ
th c,– ứHi u ra đi u gìể ề ? Nh n ra v n đ có ý nghĩa nh thậ ấ ề ư ế
nào đi v i tâm h n, l i s ng c a b n thânố ớ ồ ố ố ủ ả ? Ý nghĩa về
ph ng h ng hành đng – ươ ướ ộ Ph i làm gìả ?...)
- Gi i thíchả
- Phân tích
- Ch ng minhứ
- Bình lu nậ
K t bàiế- Kh ng đnh ý ki n b n thân v v n đ đó.ẳ ị ế ả ề ấ ề
- Ý nghiã v n đ đi v i con ng i, cu c s ng.ấ ề ố ớ ườ ộ ố
IV. TH C HÀNH M T S Đ BÀI NGH LU N V M T T T NG, ĐO LÍỰ Ộ Ố Ề Ị Ậ Ề Ộ Ư ƯỞ Ạ
Đ 1Ề:
Trình bày suy nghĩ c a mình v câu nói:ủ ề
“ trên đi, m i chuy n đu không có gì khó khăn n u c m c a mình đ l n”.Ở ờ ọ ệ ề ế ướ ơ ủ ủ ớ
DÀN Ý THAM KH OẢ
1. Gi i thích câu nóiả:
- c m : là đi u t t đp phía tr c mà con ng i tha thi t, khao khát, c mong h ng t i, đtƯớ ơ ề ố ẹ ở ướ ườ ế ướ ướ ớ ạ
đc.ượ
- Có ng i đã ví: ườ “ c m gi ng nh ng n h i đăng, chúng ta là nh ng con thuy n gi a bi nƯớ ơ ố ư ọ ả ữ ề ữ ể
kh i bao la, ng n h i đăng th p sáng giúp cho con thuy n c a chúng ta đi đc t i b mà không bơ ọ ả ắ ề ủ ượ ớ ờ ị
m t ph ng h ng”.ấ ươ ướ S ví von qu th t chí lí, giúp ng i ta hi u rõ, hi u đúng h n v c m c aự ả ậ ườ ể ể ơ ề ướ ơ ủ
mình.
- c m đ l n: là c m kh i đu t đi u nh bé, tr i qua m t quá trình nuôi d ng, ph nƯớ ơ ủ ớ ướ ơ ở ầ ừ ề ỏ ả ộ ưỡ ấ
đu, v t nh ng khó khăn tr ng i đ tr thành hi n th c.ấ ượ ữ ở ạ ể ở ệ ự
- Câu nói: đ c p đn c m c a m i con ng i trong cu c s ng. B ng ý chí, ngh l c và ni mề ậ ế ướ ơ ủ ỗ ườ ộ ố ằ ị ự ề
tin, c m c a m i ng i s “đ l n”, tr thành hi n th c.ướ ơ ủ ỗ ườ ẽ ủ ớ ở ệ ự
2. Phân tích, ch ng minh :ứ
Có ph i ả“ trên đi, m i chuy n đu không có gì khó khăn n u c m c a mình đ l n”?Ở ờ ọ ệ ề ế ướ ơ ủ ủ ớ
Ý 1: c m c a m i ng i trong cu c đi cũng th t phong phú.Ướ ơ ủ ỗ ườ ộ ờ ậ
- Có nh ng c m nh bé, bình d , có nh ng c m l n lao, cao c …ữ ướ ơ ỏ ị ữ ướ ơ ớ ả
- Có c m v t đn r i v t đi; c m luôn đng hành cùng đi ng i; c m là vô t n. ướ ơ ụ ế ồ ụ ướ ơ ồ ờ ườ ướ ơ ậ
- Th t t nh t, vô nghĩa khi cu c đi không có nh ng c m .ậ ẻ ạ ộ ờ ữ ướ ơ
Ý 2: c mƯớ ơ cũng nh m t cái cây- ph i đc m m m r i tr ng thành.ư ộ ả ượ ươ ầ ồ ưở
- M t cây s i c th cũng ph i b t đu t m t h t gi ng đc gieo và n y m m r i d n l n lên. Nhộ ồ ổ ụ ả ắ ầ ừ ộ ạ ố ượ ả ầ ồ ầ ớ ư
v y, c m đ l n nghĩa là c m b t đu t nh ng đi u nh bé và đc nuôi d ng d n lên.ậ ướ ơ ủ ớ ướ ơ ắ ầ ừ ữ ề ỏ ượ ưỡ ầ
- Nh ng đ c m l n lên, tr ng thành thì không d dàng mà có đc. Nó ph i tr i qua bao b cư ể ướ ơ ớ ưở ễ ượ ả ả ướ
thăng tr m, th m chí ph i n m mùi cay đng, th t b i. N u con ng i v t qua đc nh ng thầ ậ ả ế ắ ấ ạ ế ườ ượ ượ ữ ử
thách, tr ng i, kiên trung v i c m , khát v ng, lí t ng c a mình thì s đt đc đi u mình mongở ạ ớ ướ ơ ọ ưở ủ ẽ ạ ượ ề
mu n.ố
* D n ch ngẫ ứ :
+ c m c a ch t ch H Chí Minh là gi i phóng dân t c, đem l i cu c s ng m no, h nh phúcƯớ ơ ủ ủ ị ồ ả ộ ạ ộ ố ấ ạ
cho dân mình. Tr i qua bao gian kh khó khăn và hi sinh, Ng i đã theo đu i đn cùng đi u mình mả ổ ườ ổ ế ề ơ
c c m đó đã tr thành hi n th c.ướ ướ ơ ở ệ ự
+ Nhi u nhà t t ng l n, nh ng nhà khoa h c cho đn nh ng ng i bình dân, th m chí nh ngề ư ưở ớ ữ ọ ế ữ ườ ậ ữ
thân th khuy t t t… v n v n t i, đp b ng m i khó khăn, c n tr trong cu c s ng đ đt đcể ế ậ ẫ ươ ớ ạ ằ ọ ả ở ộ ố ể ạ ượ
m c c a mình ơ ướ ủ
Ý 3: Nh ng cũng có nh ng c m th t nh bé, bình d thôi mà cũng không d đt đcư ữ ướ ơ ậ ỏ ị ễ ạ ượ :
- Nh ng em bé b mù, nh ng em bé t t nguy n do ch t đc da cam, nh ng em bé m c b nh hi mữ ị ữ ậ ề ấ ộ ữ ắ ệ ể
nghèo… v n h ng p nh ng m c, hi v ng. ẫ ằ ấ ủ ữ ơ ướ ọ
- Nh ng cái chính là h không bao gi đ cho c m c a mình l i tàn ho c m t đi.ư ọ ờ ể ướ ơ ủ ụ ặ ấ
Ý 4: c m không đn v i nh ng con ng i s ng không lí t ng, thi u ý chí, ngh l cƯớ ơ ế ớ ữ ườ ố ưở ế ị ự , l iườ
bi ng, ăn bám…ế
3. Đánh giá – m r ngở ộ :
- L i bài hát “ờc mƯớ ơ” cũng là l i nh c nh chúng ta: ờ ắ ở “M i ng i m t c m , nh bé mà l n laoỗ ườ ộ ướ ơ ỏ ớ
trong cu c đi, c m có th thành, có th không…”.ộ ờ ướ ơ ể ể Th t đúng v y, m i m t con ng i t n t iậ ậ ỗ ộ ườ ồ ạ
trên cõi đi này ph i có riêng cho mình c m , hi v ng, lí t ng, m c đích s ng c a đi mình.ờ ả ướ ơ ọ ưở ụ ố ủ ờ
- Phê phán: c m có th thành, có th không nh ta ph i bi t gi lòng tin v i nh ng c m c aƯớ ơ ể ể ư ả ế ữ ớ ữ ướ ơ ủ
mình . N u s c m b th t b i mà không dám c m , hay không đ ý chí, ngh l c mà nuôiế ợ ướ ơ ị ấ ạ ướ ơ ủ ị ự
d ng c m “đ l n” thì th t đáng ti c, đáng phê phán. Cu c đi s ch ng đt đc đi u gì mìnhưỡ ướ ơ ủ ớ ậ ế ộ ờ ẽ ẳ ạ ượ ề
mong mu n và s ng nh th th t t nh t, vô nghĩa.ố ố ư ế ậ ẻ ạ