"Vũ nguyệt vật ngữ" của "Ueda
Akinari" và "Truyền kì mạn lục"
của Nguyễn Dữ
Toàn bộ Kim Ngao tân thoại có bao nhiêu truyện, không còn tài liệu nào
ghi được, hiện nay chỉ còn 5 truyện. Xin xem bảng sau nói về tình hình ảnh
hưởng từ Tiễn đăng tân thoại đến Kim Ngao tân thoại:
TIỄN ĐĂNG TÂN THOẠI KIM NGAO TÂN
THOẠI
Đằng Mục rượu say chơi
vườn Tụ Cảnh
Vạn Phúc Tự Xu Bồ
Ký
Lệnh Hồ nằm mơ xuống âm
phủ
Nam Viêm Bộ Châu
Chí
Cuộc kỳ ngộ ở Vị Đường
Lý Sinh Khuy Tường
Truyện
Tiệc mừng dưới Thuỷ cung
Long Cung Phó Yến
Lục
Đêm chơi thuyền trên hồ
Giám
Tuý Du Phù Bích Ký
Nhìn chung các truyện trong Kim Ngao tân thoại khá nhẹ nhàng, mang đậm màu
sắc Lão Trang thoát tục, phiêu du trong cảnh đẹp, rượu và ái tình. Nó không dữ dội,
gay gắt như các truyện dưới đây của Việt Nam và Nhật Bản. Nguyên nhân có lẽ nó ra
đời sớm, lúc ấy triều đại Lý đang hưng thịnh, xã hội bình yên nên những mâu thuẫn
trong cuộc sống không bộc lộ ra gay gắt.
Điều đáng chú ý là trong Kim Ngao tân thoại có 2 truyện được Asai Ryôi
phóng tác trung thành trong tập Già tì tử của mình, thay vì chịu ảnh hưởng trực tiếp
từ Tiễn đăng tân thoại (chúng tôi sẽ trình bày ở phần sau).
3. Asai Ryôivà Già tì tử (Nhật Bản)
ASAI RYÔI (? - 1691) là nhà văn thời Edo trung kỳ. Lúc đầu là một võ sĩ
lang thang, sau đó vào tu ở chùa Chính Nguyện tự , theo phái Tịnh độ tông ,
viết nhiều sách giải thích kinh Phật. Viết nhiều sách loại sách “giả danh thảo tử”
(Kanasôshi ), trong đó nổi bật nhất là bộ Già tì tử (Hình nhân thế mạng) hoàn
thành năm 1666.
Già tì tử có một vị trí quan trọng. Mặc dù nó không phải là truyện thần quái đầu
tiên, nhưng là tác phẩm điển hình theo kiểu truyện truyền kỳ của Nhật Bản.
Toàn bộ tác phẩm có 68 truyện, trong đó có 2 truyện phóng tác theo Kim Ngao
tân thoại (như đã nói ở trên):
GIÀ TÌ TỬ KIM NGAO TÂN THOẠI
Ka
wo nakadachi toshite chigiru
Lý Sinh Khuy tường truyện
Rỳu kỳu no
jôtô
Long Cung Phó Yến
Lục
Còn lại 18 truyện phóng tác từ Tiễn đăng tân thoại, trong đó có truyện cực kỳ
nổi tiếng, được sau này sử dụng nhiều trong sân khấu kể chuyện quái đàm là
truyện Mẫu đơn đăng lung (Chiếc đèn mẫu đơn) phóng tác từ Mẫu đơn đăng
ký . Mặc dù tập Già tì tử có đến 68 truyện nhưng cũng không phải là một tập