Àïí biïët thïm thöng tin, liïn hïå
"World Intellectual Property Organization"
Àõa chó:
34, chemin des Colombettes P.O. Box 18
CH-1211 Geneva 20
Switzerland
Àiïån thoaåi:
41 22 338 91 11
Fax:
41 22 733 54 28
e-mail:
wipo.mail@wipo.int
hoùåc Vùn phoâng àiïìu phöëi cuãa Töí chûác taåi New York
Àõa chó:
2, United Nations Plaza Suite 2525
New York, N.Y. 10017
United States of America
Àiïån thoaåi:
1 212 963 6813
Fax:
1 212 963 4801
e-mail:
wipo@un.org
Vaâo àõa chó website cuãa WIPO:
http://www.wipo.int
vaâ àùåt mua taåi Quêìy saách àiïån tûã WIPO taåi àõa chó:
http://www.wipo.int/ebookshop
hoùåc Cuåc Súã hûäu trñ tuïå Viïåt Nam
Àõa chó: 386 Nguyïîn Traäi, Haâ Nöåi
Àiïån thoaåi: 84-4-8583609
Taâi liïåu àûúåc phaát haânh bùçng nguöìn taâi trúå cuãa Quyä Tñn thaác Nhêåt Baãn
Söë xuêët baãn WIPO: 900 VN (Vietnamese) ISBN 92-805-1595-0
Giêëy pheáp xuêët baãn söë 324/GP-CXB cuãa Böå VHTT cêëp ngaây 15 thaáng 11 nùm 2006
WORLD
INTELLECTUAL
PROPERTY
ORGANIZATION
http://www.wipo.int/sme/
Låìi tæûa
Âáy laì cuäún âáöu tiãn trong bäü saïch hæåïng dáùn vãö “Såí hæîu trê tuãû daình
cho caïc doanh nghiãûp”. Cuäún saïch naìy viãút vãö nhaîn hiãûu, mäüt yãúu täú
trung tám trong chiãún læåüc tiãúp thë vaì nhaîn hiãûu cuía báút kyì cäng ty
naìo.
Cuäún saïch naìy nhàòm giaíi thêch nhaîn hiãûu tæì goïc âäü kinh doanh. Caïch
tiãúp cáûn cuía cuäún saïch mang tênh thæûc tiãùn vaì viãûc giaíi thêch âæåüc
minh hoaû bàòng caïc vê duû vaì hçnh aính nhàòm laìm cho ngæåìi âoüc dãù hiãøu
hån. Caïc doanh nghiãûp væìa vaì nhoí (SMEs) nãn sæí duûng cuäún saïch
hæåïng dáùn naìy âãø gàõn chiãún læåüc nhaîn hiãûu våïi chiãún læåüc kinh doanh
täøng thãø cuía mçnh. Täø chæïc Såí hæîu trê tuãû Thãú giåïi (WIPO) ráút hoan
nghãnh yï kiãún âoïng goïp cuía âäüc giaí âãø hoaìn thiãûn hån næîa cuäún saïch
hæåïng dáùn naìy nhàòm âaím baío ràòng cuäún saïch âaïp æïng nhu cáöu cuía
doanh nghiãûp væìa vaì nhoí trãn toaìn thãú giåïi.
WIPO khuyãún khêch caïc cå quan quäúc gia vaì âäúi taïc trong næåïc liãn hãû
våïi WIPO âãø xin baín quyãön sæía âäøi cuäún saïch naìy cho phuì håüp våïi
tæìng quäúc gia.
Kamil Idris
Täøng Giaïm âäúc WIPO
Täø chæïc Såí hæîu trê tuãû Thãú giåïi (WIPO)
1
Giåïi haûn traïch nhiãûm: Caïc thäng tin trong taìi liãûu hæåïng dáùn naìy khäng nhàòm thay thãú dëch vuû tæ váún
phaïp lyï chuyãn nghiãûp. Muûc âêch chênh cuía taìi liãûu naìy laì cung cáúp thäng tin cå baín.
Quyãön taïc giaí thuäüc WIPO (2003)
Nghiãm cáúm nhán baín hoàûc chuyãøn taíi báút cæï näüi dung naìo cuía áún pháøm naìy dæåïi báút kyì hçnh thæïc
hoàûc phæång tiãûn naìo, bàòng phæång tiãûn âiãûn tæí hay cå hoüc, khi khäng âæåüc pheïp bàòng vàn baín cuía
chuí Såí hæîu quyãön taïc giaí, ngoaûi træì caïc træåìng håüp phaïp luáût cho pheïp.
Baín gäúc cuía cuäún saïch naìy do WIPO, chuí såí hæîu quyãön taïc giaí cuía cuäún saïch cung cáúp. Ban Thæ kyï
WIPO khäng coï nghéa vuû hay traïch nhiãûm gç liãn quan âãún viãûc chuyãøn thãø hoàûc dëch cuäún saïch naìy.
3
1. Nhaîn hiãûuMuûc luûc
http://www.wipo.int/sme/
2
1. Nhaîn hiãûu 3
2. Baío häü nhaîn hiãûu 6
3. Caïc loaûi nhaîn hiãûu 15
4. Sæí duûng nhaîn hiãûu 17
5. Thæûc thi quyãön âäúi våïi nhaîn hiãûu 21
Trang Nhaîn hiãûu laì dáúu hiãûu coï khaí nàng phán biãût haìng
hoaï hoàûc dëch vuû do mäüt doanh nghiãûp saín xuáút
hoàûc cung cáúp våïi haìng hoaï hoàûc dëch vuû cuía caïc
doanh nghiãûp khaïc.
Báút kyì tæì, chæî caïi, con säú, baín veî, hçnh aính,
hçnh daïng, maìu sàõc, lägä, nhaîn maïc hoàûc
sæû kãút håüp caïc yãúu täú âoï coï khaí nàng phán
biãût âæåüc sæí duûng âãø phán biãût haìng hoaï hoàûc
dëch vuû âãöu âæåüc xem laì mäüt nhaîn hiãûu. Taûi mäüt säú
næåïc, caïc kháøu hiãûu quaíng caïo cuîng âæåüc coi
laì nhaîn hiãûu vaì coï thãø âàng kyï taûi cå quan âàng kyï
nhaîn hiãûu quäúc gia. Ngaìy caìng nhiãöu næåïc cho
pheïp âàng kyï nhaîn hiãûu phi truyãön thäúng nhæ maìu
sàõc thuáön tuyï, dáúu hiãûu ba chiãöu (hçnh daïng saín
pháøm hoàûc caïch âoïng goïi saín pháøm), dáúu hiãûu
nghe tháúy (ám thanh) hoàûc dáúu hiãûu taïc âäüng lãn
khæïu giaïc (muìi). Nhæng nhiãöu næåïc coï quy âënh
giåïi haûn viãûc âàng kyï nhaîn hiãûu, thæåìng chè cho
pheïp âàng kyï nhæîng dáúu hiãûu træûc quan hoàûc coï
thãø âäö hoaû âæåüc.
Vê du
Nhaän hiïåu laâ gò?
Logo:
Âæåüc pheïp cuía Cäng ty TNHH Saïch Penguin
Kãút håüp chæî caïi våïi logo:
1986 WWF - Quyãön taïc giaí cuía Quyî Tæû nhiãn Quäúc tãú
(Træåïc âáy laì Quyî Âäüng váût hoang daî thãú giåïi)
WWF chuí nhaîn hiãûu âaî âàng kyï
Nhaîn hiãûu 3 chiãöu (hçnh daïng saín pháøm):
Toblerone laì nhaîn hiãûu âæåüc Táûp âoaìn Thæûc
pháøm Kraft âàng kyï 1986
Tæì
Âæåüc pheïp cuía Yahoo!
http://www.wipo.int/sme/
45
Chæïc nàng chênh cuía mäüt nhaîn hiãûu laì giuïp ngæåìi
tiãu duìng xaïc âënh mäüt saín pháøm (laì mäüt haìng
hoaï hoàûc dëch vuû) cuía mäüt cäng ty cuû thãø nhàòm
phán biãût saín pháøm âoï våïi caïc saín pháøm
giäúng hoàûc tæång tæ ûdo caïc cäng ty khaïc cung
cáúp. Mäüt khi, ngæåìi tiãu duìng haìi loìng våïi saín
pháøm âoï, coï khaí nàng hoü seî mua hoàûc sæí duûng saín
pháøm âoï trong tæång lai. Vç váûy, nhaîn hiãûu cáön
phán biãût âæåüc dãù daìng trong säú caïc saín pháøm
giäúng hoàûc tæång tæû.
Bàòng viãûc giuïp caïc cäng ty phán biãût cäng ty vaì saín
pháøm cuía hoü våïi saín pháøm cuía caïc cäng ty khaïc,
nhaîn hiãûu âoïng mäüt vai troì ráút quan troüng trong
chiãún læåüc nhaîn hiãûu vaì tiãúp thë cuía caïc cäng ty,
goïp pháön xáy dæûng hçnh aính vaì danh tiãúng saín
pháøm cuía cäng ty trong con màõt ngæåìi tiãu duìng.
Hçnh aính vaì danh tiãúng cuía saín pháøm taûo niãöm
tin, laìm cå såí âãø hçnh thaình nhæîng khaïch haìng
trung thaình vaì náng cao danh tiãúng cuía cäng
ty. Ngæåìi tiãu duìng thæåìng hçnh thaình mäüt sæû gàõn
kãút tçnh caím våïi mäüt säú nhaîn hiãûu nháút âënh, dæûa
trãn mäüt säú pháøm cháút hoàûc âàûc âiãøm, maì hoü mong
muäún, cuía saín pháøm mang nhæîng nhaîn hiãûu âoï.
Nhaîn hiãûu cuîng taûo ra mäüt âäüng læûc khuyãún khêch
caïc cäng ty âáöu tæ vaìo viãûc duy trç vaì náng cao cháút
læåüng saín pháøm cuía mçnh nhàòm âaím baío ràòng caïc
saín pháøm mang nhaîn hiãûu cuía hoü coï mäüt danh
tiãúng täút.
Chûác nùng cuãa nhaän hiïåu? Giaá trõ cuãa nhaän hiïåu?
Theo phaïp luáût vãö nhaîn hiãûu, viãûc âàng kyï mang
laûi cho cäng ty cuía baûn âäüc quyãön ngàn chàûn
ngæåìi khaïc âæa ra thë træåìng caïc saín pháøm
giäúng hoàûc tæång tæû mang nhaîn hiãûu giäúng
hoàûc tæång tæû gáy nháöm láùn.
Nãúu khäng âàng kyï, viãûc âáöu tæ cuía baûn cho viãûc
tiãúp thë mäüt saín pháøm coï thãø tråí nãn vä êch båíi vç
cäng ty âäúi thuí coï thãø sæí duûng nhaîn hiãûu giäúng
hoàûc tæång tæû gáy nháöm láùn cho caïc saín pháøm
giäúng hoàûc tæång tæû våïi saín pháøm cuía baûn. Nãúu
mäüt âäúi thuí caûnh tranh sæí duûng mäüt nhaîn hiãûu
giäúng hoàûc tæång tæû, ngæåìi tiãu duìng coï thãø bë
màõc læìa khi mua saín pháøm cuía âäúi thuí maì nghé
ràòng âoï laì saín pháøm cuía cäng ty baûn. Âiãöu naìy
khäng chè laìm giaím låüi nhuáûn cuía cäng ty baûn vaì
gáy nháöm láùn âäúi våïi khaïch haìng maì coìn laìm
phæång haûi âãún danh tiãúng vaì hçnh aính cäng ty
baûn, âàûc biãût nãúu saín pháøm cuía âäúi thuí caûnh tranh
coï cháút læåüng tháúp.
Båíi giaï trë cuía nhaîn hiãûu vaì táöm quan troüng maì
mäüt nhaîn hiãûu coï thãø quyãút âënh sæû thaình cäng
cuía mäüt saín pháøm trãn thë træåìng, âiãöu quan troüng
laì phaíi âaím baío ràòng nhaîn hiãûu âoï âæåüc âàng kyï
taûi (caïc) thë træåìng liãn quan.
Ngoaìi ra, nhaîn hiãûu âaî âæåüc âàng kyï coï thãø
âæåüc chuyãøn giao cho cäng ty khaïc, vç thãú taûo
ra mäüt nguäön thu nháûp bäø sung cho cäng ty cuía
baûn hoàûc coï thãø laì cå såí cuía thoía thuáûn chuyãøn
giao âàûc quyãön kinh doanh.
Nhaän hiïåu?
Âäi khi, mäüt nhaîn hiãûu âaî âæåüc âàng kyï våïi danh
tiãúng täút âäúi våïi ngæåìi tiãu duìng coï thãø âæåüc duìng
laìm thãú cháúp âãø vay väún tæì caïc täø chæïc tên duûng,
nhæîng täø chæïc ngaìy caìng nháûn thæïc âæåüc táöm quan
troüng cuía nhaîn hiãûu âäúi våïi sæû thaình cäng cuía
doanh nghiãûp.
giuïp ngæåìi tiãu duìng coï thãø phán biãût âæåüc
caïc saín pháøm våïi nhau;
giuïp cäng ty coï thãø phán biãût âæåüc saín pháøm
cuía mçnh;
laì mäüt cäng cuû tiãúp thë vaì cå såí âãø xáy dæûng
hçnh aính vaì danh tiãúng;
coï thãø chuyãøn giao vaì coï thãø mang laûi mäüt
nguäön thu træûc tiãúp tæì phê chuyãøn giao;
laì mäüt cáúu pháön quan troüng trong caïc thoaí
thuáûn chuyãøn giao âàûc quyãön kinh doanh;
coï thãø laì mäüt taìi saín kinh doanh coï giaï trë;
khuyãún khêch caïc cäng ty âáöu tæ vaìo viãûc duy
trç hoàûc náng cao cháút læåüng saín pháøm;
coï thãø sæí duûng âãø vay väún.
Trong khi háöu hãút caïc doanh nghiãûp nháûn thæïc âæåüc
táöm quan troüng cuía viãûc sæí duûng nhaîn hiãûu âãø phán
biãût saín pháøm cuía hoü våïi saín pháøm cuía doanh
nghiãûp khaïc, khäng phaíi táút caí hoü âãöu nháûn thæïc
âæåüc táöm quan troüng cuía viãûc baío vãû nhaîn hiãûu
thäng qua viãûc âàng kyï.
Taåi sao cöng ty cuãa baån cêìn baão vïå nhaän
hiïåu cuãa mònh?
Mäüt nhaîn hiãûu âæåüc læûa choün vaì chàm soïc cáøn tháûn
laì mäüt taìi saín kinh doanh coï giaï trë cuía háöu hãút
caïc cäng ty. Âäúi våïi mäüt säú cäng ty, nhaîn hiãûu coï
thãø laì taìi saín coï giaï trë nháút maì hoü såí hæîu. Giaï trë
æåïc tênh cuía mäüt säú nhaîn hiãûu haìng hoaï näøi tiãúng
nháút thãú giåïi nhæ Coca-Cola hoàûc IBM, âãöu væåüt
quaï 50 tè âä la. Lyï do laì khi khaïch haìng âaïnh giaï
cao nhaîn hiãûu, danh tiãúng, hçnh aính hoàûc mäüt säú
pháøm cháút cuía noï, hoü seî trung thaình våïi nhaîn hiãûu
âoï vaì sàôn saìng traí nhiãöu tiãön hån âãø mua saín pháøm
mang nhaîn hiãûu maì hoü thæìa nháûn vaì âaïp æïng kyì
voüng cuía hoü. Båíi thãú, såí hæîu mäüt nhaîn hiãûu våïi
mäüt hçnh aính vaì danh tiãúng täút taûo cho cäng ty mäüt
låüi thãú caûnh tranh so våïi caïc âäúi thuí cuía hoü.
Âæåüc pheïp cuía: Cäng ty IBM Deutshchland GmbH
http://www.wipo.int/sme/
67
Nhaîn hiãûu coï thãø âæåüc baío häü thäng qua viãûc
âàng ky ïhoàûc taûi mäüt säú næåïc, cuîng coï thãø thäng
qua viãûc sæí duûng. Tháûm chê trong træåìng håüp
nhaîn hiãûu coï thãø âæåüc baío häü thäng qua viãûc sæí
duûng, baûn cuîng nãn âàng kyï nhaîn hiãûu bàòng caïch
näüp âån theo máùu quy âënh taûi cå quan âàng kyï
nhaîn hiãûu quäúc gia (mäüt säú cå quan âàng kyï nhaîn
hiãûu cho pheïp nháûn âån træûc tuyãún). Thäng qua
viãûc âàng kyï, nhaîn hiãûu seî âæåüc baío häü maûnh hån,
âàûc biãût trong træåìng håüp coï tranh cháúp våïi mäüt
nhaîn hiãûu giäúng hoàûc tæång tæû. Khi âàng kyï nhaîn
hiãûu, sæí duûng dëch vuû cuía âaûi diãûn såí hæîu cäng
nghiãûp thæåìng ráút hæîu êch (vaì taûi mäüt säú quäúc gia
âiãöu naìy laì bàõt buäüc).
2. Baío vãû nhaîn hiãûu
Cöng ty cuãa baån coá thïí baão vïå nhaän hiïåu
bùçng caách naâo?
Viïåc baån àùng kyá tïn thûúng maåi cuãa cöng ty
mònh àaä àuã chûa?
Nhiãöu ngæåìi cho ràòng bàòng viãûc âàng kyï hoaût âäüng
kinh doanh cuía mçnh vaì tãn thæång maûi cuía cå
såí kinh doanh taûi cå quan âàng kyï kinh doanh, tãn
naìy seî màûc nhiãn âæåüc baío häü nhæ mäüt nhaîn hiãûu.
Âáy laì mäüt sæû nháöm láùn phäø biãún. Cáön phán biãût
sæû khaïc nhau giæîa tãn thæång maûi vaì nhaîn hiãûu.
Tãn thæång maûi laì tãn âáöy âuí cuía cå såí kinh
doanh cuía baûn nhæ : “Cäng ty traïch nhiãûm hæîu
haûn quäúc tãú Blackmark” vaì tãn thæång maûi naìy
xaïc âënh cäng ty cuía baûn. Tãn thæång maûi
thæåìng kãút thuïc våïi cuûm tæì Cäng ty traïch nhiãûm
hæîu haûn hoàûc caïc chæî viãút tàõt thãø hiãûn âàûc âiãøm
phaïp lyï cuía cäng ty.
Tuy nhiãn, nhaîn hiãûu laì dáúu hiãûu phán biãût
(caïc) saín pháøm cuía cäng ty baûn. Mäüt cäng ty
coï thãø coï nhiãöu nhaîn hiãûu. Chàóng haûn, Cäng ty
traïch nhiãûm hæîu haûn quäúc tãú Blackmark coï thãø baïn
mäüt saín pháøm cuía mçnh våïi nhaîn hiãûu
BLACKMARK vaì mäüt saín pháøm khaïc våïi nhaîn hiãûu
REDMARK. Caïc cäng ty coï thãø sæí duûng mäüt nhaîn
hiãûu cuû thãø âãø phán biãût táút caí caïc haìng hoaï, mäüt
loaût caïc saín pháøm hoàûc mäüt loaûi saín pháøm cuû thãø
do cäng ty saín xuáút. Mäüt säú cäng ty cuîng coï thãø sæí
duûng tãn thæång maûi cuía mçnh hoàûc mäüt pháön tãn
thæång maûi laìm nhaîn hiãûu vaì trong træåìng håüp âoï,
cáön âàng kyï tãn thæång maûi âoï våïi tæ caïch laì mäüt
nhaîn hiãûu.
Ai àûúåc pheáp nöåp àún àùng kyá nhaän hiïåu?
Noïi chung, báút kyì ngæåìi naìo coï yï âënh sæí duûng
nhaîn hiãûu hoàûc cho pheïp ngæåìi thæï ba sæí duûng,
âãöu coï thãø näüp âån âàng kyï. Ngæåìi âoï coï thãø laì caï
nhán hoàûc phaïp nhán.
Viïåc àùng kyá nhaän hiïåu cuãa möåt cöng ty
coá bùæt buöåc khöng?
Màûc duì viãûc âàng kyï khäng bàõt buäüc, nhæng âæåüc
khuyãún khêch båíi vç thäng qua viãûc âàng kyï cäng ty
coï quyãön ngàn cáúm viãûc sæí duûng traïi pheïp nhaîn
hiãûu âoï.
Khi læûa choün mäüt nhaîn hiãûu, cáön tçm hiãøu loaûi dáúu
hiãûu naìo thæåìng khäng âæåüc cháúp nháûn baío häü.
Caïc âån âàng kyï baío häü nhaîn hiãûu thæåìng bë tæì
chäúi dæûa trãn caïc lyï do thæåìng âæåüc goüi laì “cå såí
tuyãût âäúi” trong caïc træåìng håüp sau:
Tãn goüi chung: chàóng haûn, nãúu cäng ty cuía
baûn dæû âënh âàng kyï nhaîn hiãûu GHÃÚ TÆÛA âãø
baïn ghãú tæûa, nhaîn hiãûu âoï seî bë tæì chäúi våïi lyï
do tæì “ghãú tæûa” laì tãn goüi chung cho loaûi saín
pháøm naìy;
Thuáût ngæî mang tênh mä ta:í âoï laì nhæîng
tæì maì thæåìng âæåüc duìng trong thæång maûi âãø
mä taí saín pháøm nháút âënh. Chàóng haûn, nhaîn
hiãûu NGOÜT coï khaí nàng bë tæì chäúi khi duìng
âãø tiãúp thë saín pháøm säcäla vç bë xem laì mang
tênh mä taí. Trãn thæûc tãú, seî khäng cäng bàòng
khi cho pheïp mäüt nhaì saín xuáút säcäla duy
nháút âäüc quyãön sæí duûng tæì “ngoüt” âãø tiãúp thë
saín pháøm naìy. Tæång tæû, caïc thuáût ngæî mä taí
cháút læåüng hoàûc bçnh pháøm nhæ “NHANH”
“TÄÚT NHÁÚT” “CÄØ ÂIÃØN” hoàûc “ÂÄØI MÅÏI” coï
thãø bë tæì chäúi våïi lyï do tæång tæû, ngoaûi træì caïc
thuáût ngæî naìy laì mäüt pháön cuía mäüt nhaîn hiãûu
coï khaí nàng phán biãût. Trong træåìng håüp âoï, coï
thãø cáön phuí nháûn ràòng pháön cuû thãø âoï cuía nhaîn
hiãûu khäng yãu cáöu baío häü âäüc quyãön.
Nhaîn hiãûu mang tênh læìa däúi: âáy laì nhæîng
nhaîn hiãûu coï khaí nàng læìa däúi hoàûc gáy nháöm
láùn âäúi våïi ngæåìi tiãu duìng vãö baín cháút, cháút
læåüng hoàûc nguäön gäúc âëa lyï cuía saín pháøm.
Chàóng haûn, viãûc âæa ra thë træåìng saín pháøm bå
thæûc váût dæåïi nhaîn hiãûu mä taí mäüt con boì caïi
coï thãø bë tæì chäúi båíi vç âiãöu âoï coï thãø bë coi laì
gáy nháöm láùn âäúi våïi ngæåìi tiãu duìng, nhæîng
ngæåìi coï khaí nàng liãn hãû nhaîn hiãûu âoï våïi caïc
saín pháøm tæì sæîa (vê duû nhæ bå âäüng váût);
Nhaîn hiãûu bë coi laì traïi våïi tráût tæû hoàûc
âaûo âæïc xaî häüi: caïc tæì hoàûc sæû minh hoüa
bàòng hçnh aính bë coi laì vi phaûm caïc chuáøn mæûc
âaûo âæïc vaì tän giaïo âæåüc xaî häüi cháúp nháûn,
thæåìng khäng âæåüc âàng kyï nhæ laì caïc nhaîn
hiãûu;
Quäúc kyì, huy hiãûu, caïc dáúu hiãûu chênh
thæïc vaì biãøu tæåüng cuía caïc quäúc gia
hoàûc caïc täø chæïc quäúc tã úâaî âæåüc thäng
baïo cho Vàn phoìng quäúc tãú cuía WIPO thæåìng
khäng âæåüc âàng kyï baío häü.
Caác lyá do chñnh àïí tûâ chöëi möåt àún
àùng kyá laâ gò?
