SỞ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ
TRUNG TÂM CHUYỂN ĐỔI SỐ VÀ ĐỔI MỚI SÁNG TẠO
TÀI LIỆU TẬP HUẤN
ỨNG DỤNG TRÍ TUỆ NHÂN TẠO (AI)
TRONG CÔNG TÁC PHỔ BIẾN, GIÁO DỤC PHÁP LUẬT (PBGDPL)
Mục lục
LỜI NÓI ĐẦU......................................................................................................3
1. TƯ DUY SỐ TRONG CÔNG TÁC PBGDPL HIỆN ĐẠI...............................3
1.1. Vai trò của AI - Người trợ lý số.....................................................................3
1.2. 07 Nguyên tắc vàng khi sử dụng AI...............................................................3
2. PHƯƠNG PHÁP: QUY TRÌNH 5 BƯỚC VÀ CÔNG THỨC “1 VĂN BẢN -
6 SẢN PHẨM – 3 KIỂM TRA”...........................................................................4
2.1. Quy trình “CHỌN - RÚT - CHUYỂN - KIỂM – ĐĂNG”............................4
2.2. Công thức “1 Văn bản tạo 6 Sản phẩm”........................................................4
2.3. Quy tắc “3 Kiểm tra” (3 KIỂM)....................................................................5
3. KỸ NĂNG CỐT LÕI - CÁCH VIẾT PROMPT HIỆU QUẢ..........................5
3.1. Prompt chuẩn: Chìa khóa để điều khiển “Trợ lý số”.....................................5
3.2. Công thức cấu tạo Prompt chuyên nghiệp.....................................................6
3.3. Ví dụ minh họa...............................................................................................6
3.4. 10 Prompt mẫu ứng dụng ngay......................................................................7
4. HƯỚNG DẪN THỰC HÀNH CÔNG CỤ AI CHUYÊN BIỆT......................8
4.1. ChatGPT/Gemini - Trợ lý nội dung...............................................................8
4.2. NotebookLM - Chuyên gia phân tích tài liệu dài..........................................8
4.3. Canva AI - Thiết kế Infographic trực quan....................................................8
4.4. Vbee/MiniMax & CapCut - Sản xuất Video tuyên truyền.............................9
5. THỰC THI VÀ QUẢN LÝ KẾ HOẠCH TRUYỀN THÔNG SỐ..................9
5.1. Kế hoạch “Mỗi tháng một chủ đề Pháp luật số”............................................9
5.2. Checklist kiểm duyệt trước khi đăng tải......................................................10
6. CÁC LỖI THƯỜNG GẶP VÀ CÁCH KHẮC PHỤC...................................11
3
LỜI NÓI ĐẦU
Trong bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ, công tác Phổ biến, giáo dục
pháp luật (PBGDPL) đang dịch chuyển từ phương thức truyền thống
sang môi trường số. Người dân hiện nay tiếp cận thông tin chủ yếu
qua điện thoại thông minh và các nền tảng trực tuyến. Sự xuất hiện
của Trí tuệ nhân tạo (AI) mang đến cơ hội đột phá, giúp cán bộ tư
pháp tối ưu hóa nguồn lực. Tuy nhiên, AI không thay thế con người;
nó là “cánh tay nối dài” giúp chúng ta làm việc nhanh hơn, hiệu quả
hơn. Tài liệu này cung cấp tư duy và kỹ năng thực hành cốt lõi để
mỗi cán bộ có thể làm chủ AI, phục vụ nhân dân tốt nhất.
1. TƯ DUY SỐ TRONG CÔNG TÁC PBGDPL HIỆN ĐẠI
1.1. Vai trò của AI - Người trợ lý số
AI (Artificial Intelligence) được định nghĩa là một trợ lý số hỗ trợ cán
bộ PBGDPL trong việc xử lý ngôn ngữ, phân tích dữ liệu và sáng tạo
nội dung.
Thông điệp chiến lược: AI không thay thế trách nhiệm của cán bộ. AI
giúp giảm thời gian thực hiện các công việc sự vụ (từ 4-6 giờ xuống
còn 1-2 giờ) để cán bộ tập trung vào việc kiểm chứng thông tin và tư
vấn trực tiếp cho người dân.
Các công việc AI hỗ trợ đắc lực:
Tóm tắt nhanh các văn bản pháp luật dài, phức tạp.
Xây dựng bài viết tuyên truyền đa nền tảng (Facebook, Zalo).
Thiết kế hình ảnh, infographic trực quan.
Chuyển văn bản thành giọng đọc tự nhiên cho phát thanh cơ
sở.
Xây dựng kịch bản video tuyên truyền ngắn.
1.2. 07 Nguyên tắc vàng khi sử dụng AI
1. AI chỉ là công cụ hỗ trợ: AI gợi ý bản nháp, con người là người
quyết định và phê duyệt cuối cùng.
4
2. Chỉ sử dụng văn bản pháp luật chính thức: Chỉ nhập vào AI
các văn bản từ nguồn tin cậy (Luật, Nghị định, Thông tư, Kế
hoạch của cơ quan nhà nước).
3. Không đưa thông tin mật/nhạy cảm lên AI: Tuyệt đối không
nhập tài liệu mật, hồ sơ chưa công bố hoặc dữ liệu cá nhân
của công dân.
Lưu ý từ chuyên gia:
Dữ liệu chia sẻ trên các AI công cộng sẽ
trở thành dữ liệu đào tạo cho mô hình, không thể thu hồi.
4. Luôn kiểm tra kết quả AI tạo ra: Đối chiếu kỹ lưỡng số hiệu,
ngày ban hành và thời hạn hiệu lực của văn bản.
5. Diễn đạt dễ hiểu nhưng không đổi nội dung pháp luật: Có thể
đơn giản hóa ngôn từ để dân dễ hiểu nhưng tuyệt đối không
thêm thắt quy định không có trong văn bản gốc.
6. Chọn sản phẩm phù hợp đối tượng: Tùy vào nhóm đối tượng
(thanh niên, người già, học sinh...) để chọn hình thức truyền
thông tương ứng.
7. Người dùng chịu trách nhiệm cuối cùng: Cán bộ và đơn vị sử
dụng phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác
của thông tin công bố.
2. PHƯƠNG PHÁP: QUY TRÌNH 5 BƯỚC VÀ CÔNG THỨC “1 VĂN BẢN
- 6 SẢN PHẨM – 3 KIỂM TRA”
2.1. Quy trình “CHỌN - RÚT - CHUYỂN - KIỂM – ĐĂNG”
CHỌN: Lựa chọn đúng văn bản pháp luật cần tuyên truyền
(không xử lý nhiều văn bản không liên quan cùng lúc).
RÚT: Yêu cầu AI đọc và rút ra những điểm mới, những quy
định ảnh hưởng trực tiếp đến người dân.
CHUYỂN: Sử dụng AI để biến nội dung đã rút gọn thành các
định dạng truyền thông đa dạng.
KIỂM: Đối chiếu sản phẩm với văn bản gốc. Đây là bước quan
trọng nhất để loại bỏ sự “suy diễn” của AI.
ĐĂNG: Phân phối nội dung lên các kênh: Facebook, Zalo OA,
Trang thông tin điện tử, Loa truyền thanh.
2.2. Công thức “1 Văn bản tạo 6 Sản phẩm”
Từ một văn bản gốc, cán bộ có thể yêu cầu AI tạo ra bộ sản phẩm
đồng bộ:
5
1. Bài viết Facebook: Tiêu đề hấp dẫn, khoảng 250-300 từ, ngôn
ngữ gần gũi.
2. Tin Zalo OA: Ngắn gọn (dưới 150 từ), tập trung vào các mốc
thời gian và hành động cần làm.
3. Nội dung Infographic: Bố cục gồm tiêu đề và 5-6 mục chính,
mỗi mục không quá 20 từ.
4. Kịch bản Video ngắn: Dài 60-90 giây, bao gồm lời dẫn, gợi ý
hình ảnh và lời kết.
5. Bộ câu hỏi đáp (Q&A): Các tình huống thực tế thường gặp gắn
với quy định pháp luật.
6. Bản tin phát thanh cơ sở: Văn phong nói, rõ ràng, phù hợp để
phát trên loa xã.
2.3. Quy tắc “3 Kiểm tra” (3 KIỂM)
Trước khi công bố, phải thực hiện bộ lọc chất lượng:
Kiểm tra Pháp lý: Đối chiếu tên, số hiệu, cơ quan ban hành,
ngày có hiệu lực. Tuyệt đối không để AI tự suy diễn quy định
mới.
Kiểm tra Nội dung: Đảm bảo ngôn ngữ đơn giản, không gây
hiểu lầm, phù hợp với thuần phong mỹ tục.
Kiểm tra Trước khi công bố: Rà soát lỗi chính tả, logo cơ quan,
hình ảnh minh họa và trình lãnh đạo phê duyệt.
3. KỸ NĂNG CỐT LÕI - CÁCH VIẾT PROMPT HIỆU QUẢ
3.1. Prompt chuẩn: Chìa khóa để điều khiển “Trợ lý số”
Prompt là câu lệnh bạn nhập vào AI. Một Prompt tốt giống như một
bản giao việc chi tiết cho một chuyên viên pháp lý.
Prompt chưa tốt: “Viết về Luật Phòng, chống ma túy.” -> Kết
quả sẽ rất chung chung, dài dòng.
Prompt chuyên nghiệp: “Đóng vai Báo cáo viên pháp luật. Hãy
viết bài Facebook 250 từ cho thanh niên về mức xử phạt hành
vi tàng trữ ma túy theo Luật Phòng, chống ma túy mới nhất.
Ngôn ngữ mạnh mẽ, có lời kêu gọi tránh xa tệ nạn.”