1
Nguyễn Phong Anh, tư vấn đào tạo Media và AI cho tòa soạn. Zalo: 0983816180
2
Nguyễn Phong Anh, tư vấn đào tạo Media và AI cho tòa soạn. Zalo: 0983816180
3
MỤC LỤC
MỤC LỤC 3
ChatGPT và báo chí địa phương 4
VIDEO TÁC ĐỘNG CỦA AI TỚI BÁO CHÍ ĐỊA PHƯƠNG 4
1.1. Ghi chú trước khi bắt đầu 4
1.2. Mục đích và mục tiêu của sổ tay này 6
1.3. Hiểu về chú giải màu trong sổ tay này 7
1.4. Một vài trường hợp sử dụng ChatGPT cho tin tức địa phương 8
2. Hiểu về khả năng và hạn chế của AI đối với báo chí địa phương 9
2.1. Những hạn chế của việc sử dụng mô hình ngôn ngữ cho tin tức địa phương 11
2.3. Đánh giá chất lượng của nội dung do AI tạo ra 13
2.4. Cung cấp thông tin, minh bạch và niềm tin 14
2.5. Những cân nhắc về bảo mật và quyền riêng tư 16
2.6. Một số LLM (Mô hình Ngôn ngữ Lớn) và chatbot phổ biến 17
2.7. Đây có phải là một nhiệm vụ phù hợp cho AI? 18
3. Xây dựng và tạo ra những lời nhắc hiệu quả 20
3.1. Điều gì làm nên một lời nhắc tốt so với một lời nhắc tệ? 21
3.2. Tiến xa hơn: Điều gì làm nên một lời nhắc tuyệt vời so với một lời nhắc tốt? 23
3.3. Câu lệnh có thể giải quyết mọi câu lệnh? 33
3.4. Kho báu kiến thức: "Đóng vai máy tạo prompt (lời nhắc)" 38
3.5 Thêm một số ví dụ về Prompt nâng cao 41
3.6. Sử dụng các đoạn văn bản nhỏ để tăng tốc gợi ý của bạn 45
4. Các ứng dụng khác và ví dụ điển hình 47
4.1 Dọn dẹp và trích xuất các đoạn trích dẫn từ bản ghi (GPT-4) 48
4.2. Tạo dàn ý và cấu trúc tài liệu 49
4.3. Sử dụng prompt tiêm nhiễm (prompt injection) cho các phong cách viết khác nhau51
4.4. Tổ phản biện (Red-team) cho các ý tưởng bài viết 53
4.5. Kết hợp tính năng tự động hóa 54
4.6. AI như kho lưu trữ trí nhớ cho tòa soạn 55
5. Kết thúc với một nốt nhạc lạc quan 57
4
ChatGPT và báo chí địa phương
VIDEO TÁC ĐỘNG CỦA AI TỚI BÁO CHÍ ĐỊA PHƯƠNG
1.1. Ghi chú trước khi bắt đầu
Cuộc tranh luận về việc sử dụng công nghệ AI trong báo chí lại nóng lên sau sự ra đời của
Trợ lý ChatGPT đầy tính cách mạng.
Nếu bạn chưa có cơ hội thử nghiệm với ChatGPT, tôi rất khuyến khích bạn nên thử - tất
nhiên là vì mục đích nghiên cứu.
Cá nhân tôi bị hấp dẫn bởi khả năng tạo tài liệu và lập kế hoạch của nó. Những thứ như
chương trình hội thảo, phác thảo dự án và tổng quan thảo luận. Đó là dạng công việc mà
trong hầu hết các trường hợp, không ai thực sự ghi nhận tên tác giả hay gắn cho bất kỳ cá
nhân cụ thể nào.
Nhưng điều đó thực sự chỉ mới chạm đến bề nổi về những gì công cụ này (và những phiên
bản kế nhiệm, bắt chước chắc chắn sẽ xuất hiện) có thể làm được trong tương lai. Đối với
các nhà báo và cơ quan báo chí, bước nhảy vọt về năng lực công nghệ này đặt ra nhiều
câu hỏi hóc búa và vấn đề đạo đức (thậm chí là nhiều hơn) so với những tiềm năng và cơ
hội mà nó mang đến.
Và đây có cảm giác như một bước nhảy vọt thật sự.
Tôi sẽ không đi sâu vào vấn đề đạo đức ở đây, vì có rất nhiều người đủ năng lực hơn tôi đã
thảo luận điều đó một cách dài dòng.
Thay vào đó, tôi sẽ nói suy nghĩ của tôi về việc loại công nghệ này có thể tác động giả định
đến các tổ chức báo chí địa phương quy mô nhỏ và vừa - đặc biệt là những nơi có ít hơn
năm nhân viên toàn thời gian.
Các nhà quản lý và lãnh đạo tại các tòa soạn ở mọi quy mô đều mệt mỏi và kiệt sức.
Khả năng tạo nhanh các loại tài liệu, hướng dẫn và các loại giấy tờ khác phục vụ vận hành
hạ tầng nội bộ có thể giúp các nhà xuất bản tin tức độc lập và địa phương nhỏ tiết kiệm một
lượng thời gian và công sức đáng kinh ngạc.
Tạo ngay các bản tóm tắt của các cuộc họp và tài liệu công khai, tạo tweet và bài đăng trên
mạng xã hội từ các tin bài, phác thảo kịch bản cho các chương trình phát sóng tin tức, thậm
chí đề xuất các biến thể tiêu đề khác nhau — tất cả chỉ bằng một cú nhấp chuột — sẽ là yếu
tố thay đổi cuộc chơi cho các tổ chức tin tức vốn đã thiếu người và nguồn lực.
Nguyễn Phong Anh, tư vấn đào tạo Media và AI cho tòa soạn. Zalo: 0983816180
5
Điều tương tự cũng áp dụng cho việc lập hóa đơn, yêu cầu hồ sơ công khai và thậm chí cả
các email tiếp cận cơ bản. Chưa kể đến tác động của khả năng tạo mã của ChatGPT bằng
cách sử dụng đầu vào ngôn ngữ tự nhiên.
Đơn giản, bạn hãy bảo nó tạo một văn bản nào đó và có thể nó sẽ tạo ra cho bạn.
Chúng ta có thể (và nên) sử dụng thời gian tiết kiệm được để đưa tin hoặc tương tác với
các thành viên cộng đồng. Nó cũng có thể giúp nội dung tin tức địa phương dễ tiếp cận hơn
với người khuyết tật, người nói tiếng Anh như ngôn ngữ thứ hai và những người thường
không bắt gặp các câu chuyện tin tức địa phương theo định dạng hiện tại.
Điều thú vị là hiệu quả công việc còn tiến xa hơn nữa khi bạn kết hợp ChatGPT với các
công cụ tự động hóa như Zapier và các nền tảng quản lý tài nguyên như Airtable và Notion.
Những hạn chế tiềm ẩn và mối quan ngại về đạo đức cũng rất hiển nhiên và có lẽ hệ trọng
hơn, nhưng nhiều vấn đề trong số đó cuối cùng gắn liền với cách chủ nghĩa tư bản hoạt
động ngay trong hệ thống báo chí phục vụ cộng đồng và thậm chí còn đối lập với lợi ích
công. (Một chủ đề khác mà tôi rất vui được thảo luận kỹ hơn nhưng sẽ không đi sâu ở đây.)
Dù thế nào thì mọi sự coi như đã rồi.
Những khả năng lạc quan và những khía cạnh bi quan, phản văn hóa của chúng có thể sẽ
đóng một vai trò to lớn trong tương lai của báo chí.
Joe Amditis (@jsamditis)
Trợ lý giám đốc sản phẩm + sự kiện
Trung tâm Truyền thông Hợp tác
amditisj@montclair.edu
💡
GHI CHÚ: Tôi sẽ cảm thấy thật tệ nếu nói thẳng rằng, vâng, ChatGPT đã giúp tôi một
số khía cạnh khi viết cuốn sách này. Tất nhiên đã viết thì phải thật, nhưng tôi đã sử dụng
nó để giúp tạo dàn ý và các tiểu mục, xem xét, sửa đổi những gì tôi đã viết, đề xuất các
tiêu đề và phần thay thế, v.v. Hãy làm những gì bạn muốn với thông tin đó, và thoải mái
gửi một email "phẫn nộ" cho tôi nếu điều đó khiến bạn bực mình.
Một phiên bản của bài trên ban đầu được xuất bản vào tháng 12 năm 2022 bởi Nieman Lab
trong loạt bài #Predix2023 của họ. Bạn có thể xem bản gốc tại đây: liên kết đến bài gốc trên
Nieman Lab.
Nguyễn Phong Anh, tư vấn đào tạo Media và AI cho tòa soạn. Zalo: 0983816180