Thể thao võ thuật - Triệt quyền đạo
Triệt quyền đạo (截拳道) là một môn võ thuật chú trọng đến hiệu quả và thực tế.Tên
tiếng Anh là Jeet Kune Do.
Mục lục
1 Nguồn gốc
2 Nguyên tắc
3 Các kỹ thuật
o 3.1 Luyện tập và khởi động
o 3.2 Tư thế thủ
o 3.3 Động tác chân
4 Các tính trong Triệt quyền đạo
o 4.1 Tính phối hợp
o 4.2 Tính chuẩn xác
o 4.3 Tính uy lực
o 4.4 Tính bền bỉ
o 4.5 Tính thăng bằng
o 4.6 Tính cơ thể tự cảm nhận
o 4.7 Tính thị giác dự báo
o 4.8 Tính tốc độ
o 4.9 Tính đúng lúc
o 4.10 Điệu, nhịp và tiết tấu
o 4.11 Hình thức tốt
5 Xem thêm
6 Tham khảo
7 Liên kết ngoài
Nguồn gốc
Người sáng lập là Lý Tiểu Long với sự kết hợp các môn võ Trung Hoa (như Vịnh Xuân
Quyền) và các môn thể thao phương Tây (như Quyền Anh, thể dục thể hình,...) và quan
trọng hơn bộ tấn và cách di chuyển của Triệt quyền đạo được lấy từ môn đấu kiếm của
phương Tây [cần dẫn nguồn].
Tên của môn võ này chữ Hán là 截拳道. Nếu dịch theo đúng nghĩa Hán Việt thì phải đọc
là Tiệt quyền đạo. "Tiệt" có nghĩa là "cắt đứt" hay "một đoạn". Ý nghĩa này theo Lý Tiểu
Long là vì môn võ khi đánh cắt đứt đường quyền của đối thủ, trước khi đối thủ có thì giờ
phản ứng. Tuy nhiên, nhiều người dịch lầm là Triệt quyền đạo, với ý tưởng là "triệt tiêu"
địch thủ. Tên này nghe hay hơn nên trở nên phổ thông ở Việt Nam, mặc dù không đúng ý
nghĩa của người sáng lập là Lý Tiểu Long.
Nguyên tắc
Hãy vứt đi mọi thứ bạn có, bỏ đi những khái niệm đã ăn sâu vào đầu bạn để lấy tự
do. Cái tự do đó sẽ giúp bạn hiểu biết tất cả những gì bạn đã bỏ đi, và rồi tiến tới
hiểu thêm cả những gì bạn chưa biết.
Tiệt Quyền Đạo không có nội quy hay nguyên tắc gì ràng buộc bạn cả, nó chỉ cho
bạn hướng để phát triển một cách không hạn chế. Bạn học Tiệt Quyền Đạo để sử
dụng và cũng không cần nhớ là mình học môn gì.
Hình thức phi hình thức là sự yêu cầu trau dồi các kỹ năng rồi tiến tới không cần
đến chúng, chỉ còn lại sự giản dị đến không ngờ.
Các kỹ thuật
Luyện tập và khởi động
Phải có chương trình luyện tập hiệu quả cho cả tuần.
Luyện tập không nhất thiết cứ phải có giờ giấc, bạn có thể tranh thủ bất cứ lúc nào
để luyện tập, như đi bộ đến chỗ nào, tranh thủ trèo cầu thang thay cho đi thang
máy...
Khởi động phải bám sát buổi tập, như buổi tập này bạn dự định tập chân thì nên
khởi động kỹ từ hông đến gót chân.
Bạn đang hướng tới mục địch hiệu quả chứ không phải thể hình vì vậy phải tránh
việc luyện những cơ bắp gây cản trở lực đánh hay sức bật.
Tư thế thủ
Một tư thế thủ phải đảm bảo thích hợp để sử dụng các kỹ năng và giúp cơ thể thư
giãn hoàn toàn. Chúng đòi hỏi ba điều:
o Bảo đảm cho cơ thể và các bộ phận có thể dễ dàng chuyển động kế tiếp.
o Giữ các dấu hiệu hành động một cách kín đáo nhất.
o Tạo cơ thể có tính hiệu quả nhất trong các phản ứng nhanh và phối hợp
cao.
Đầu như đầu một võ sĩ Quyền anh.
Cánh tay trước và bàn tay: bàn tay luôn thay đổi khoảng cách từ tầm thấp đến tầm
cao nhưng cánh tay phải luôn ở tầm trung.
Cánh tay sau và bàn tay: khủyu tay hơi hạ thấp bàn tay hơi tựa vào người nhưng
luôn giữ sao cho bàn tay có thể che kín cả thân hình.
Thân hình: tùy thuộc vào vị trí của bàn chân và ống chân trước nhưng cố sao cho
để tiết diện tấn công bên đối thủ là nhỏ nhất.
Bộ pháp: đứng hơi khom mình là tư thế hoàn hảo vì toàn thân được nối kết chắc
chắn, luôn giữ vững thăng bằng để có thể tấn công, phản công, phòng thủ mà
không cần cử động mào đầu.
Động tác chân
Nguyên tắc chiến đấu chính là nghệ thuật di chuyển để tìm kiếm mục tiêu hoặc
tránh khỏi tầm đánh của đối phương.
Kỹ thuật chân là sự giữ thăng bằng trong hành động, nó giúp tung ra những đòn
có uy lực và tránh sự phản kích của đối thủ.
Kỹ thuật chân chia các các phần:
o Động tác rê chân: lướt đôi bàn chân trên mặt đất sẽ giúp phát triển tốc độ
và sự uyển chuyển.
o Động tác tiến nhanh ra phía trước: giúp di chuyển thân mình nhanh nhẹn.
o Triệt thoái nhanh là kỹ thuật ngược lại với tiến nhanh giúp cho cơ thể
tránh khỏi tầm đánh của đối phương một cách nhanh nhất.
o Bước ngang là kỹ thuật di chuyển thân mình sang phải hay trái mà không
bị mất thăng bằng. Đây là một thao thác phòng thủ cốt tủy, an toàn và tạo
được cơ hội để phản công bất ngờ.
Các tính trong Triệt quyền đạo
Tính phối hợp
là khi âm dương kết hợp, nghĩa là nó đã tồn tại. Khi phòng thủ nhất định phải kèm
với tấn công. Đó là điều cốt lõi trong triệt quyền đạo, vì khi đối phương tấn công
cũng là lúc để lộ rõ sơ hở, phải biết trong nháy mắt đoán được ý đồ của đối
phương để kịp thời ngăn chặn đòn đánh và tức tốc phản kích trong một thời gian
ngắn. Tốc độ phải như tia sáng của mặt trăng, ta không thể nhìn nhưng lại cảm
nhận được nó. Ánh mắt không phải nhìn về mình mà luôn hướng về đối thủ. Đối
thủ lớn nhất của mình không phải ở trước mắt mà là ở đằng sau, khi ta tiêu diệt
được ảo ảnh thì đối thủ cũng biến mất.
Tính chuẩn xác
Là sự đạt được đúng đắn động tác nhằm diễn tả mức thích đáng của động tác phóng ra
mà sức lực thực hiện ít nhất. Nếu sức lực thực hiện ít nhất mà có tốc độ nhanh nhất có thể
thì các bạn sẽ không nắm chắc được thành công khi ra đòn. Yêu cầu phải có tốc độ nhanh
khi ra đòn. Không những nhanh mà lực phát ra phải dồn hết về cánh tay. Cổ tay phải dẻo
và linh hoạt mói có thẻ tấn công tốt được.
Tính uy lực
Uy lực không hoàn toàn chỉ là sức mạnh mà nó là sự kết hợp giữa sức mạnh –
thời điểm – tốc độ. Nếu bạn tăng tốc cho một đòn đánh thì đòn đánh đó tăng uy
lực lên mặc dù độ co kéo của cơ bắp vẫn không đổi.