http://www.ebook.edu.vn
38
Ch−¬ng 3
MÆt ®−êng cÊp thÊp
MÆt ®−êng cÊp thÊpMÆt ®−êng cÊp thÊp
MÆt ®−êng cÊp thÊp
3.1. Kh¸i niÖm chung
MÆt ®−êng cÊp thÊp thùc chÊt lµ líp ®Êt ë mÆt trªn nÒn ®−êng ®−îc ®¾p thµnh, cã khi
®−îc ®Çm chÆt, kh«ng cã líp mãng riªng. Còng cã khi, mÆt ®−êng ®−îc gia cè b»ng c¸c vËt liÖu
h¹t nh− g¹ch vì, ®¸ d¨m ®¸ cuéi...
MÆt ®−êng cÊp thÊp th−êng kh«ng ®¶m b¶o th«ng xe quanh n¨m. §èi víi c¸c lo¹i mÆt
®−êng cã tÝnh dÝnh (sÐt, ¸ sÐt) mÆt ®−êng bÞ ph¸ ho¹i nghiªm träng vµo mïa m−a, lµm xe cé
kh«ng qua l¹i ®−îc, thËm chÝ ng−êi ®i bé qua l¹i còng khã kh¨n. V× vËy, sau mçi mïa m−a
th−êng ph¶i tu söa lµm cho mÆt ®−êng trë vÒ tr¹ng th¸i nh− cò. Ng−îc l¹i, ®èi víi mÆt ®−êng ®Êt
cã tÝnh dÝnh kÐm (®Êt c¸t) vµo mïa kh« hanh ®Êt ë mÆt ®−êng t¬i ra, còng g©y trë ng¹i cho xe cé
qua l¹i.
MÆt ®−êng ®Êt gia cè b»ng vËt liÖu h¹t, tuy chÊt l−îng mÆt ®−êng vµ c−êng ®é tuy cã cao
h¬n nh−ng vÉn kh«ng ®¶m b¶o th«ng xe quanh n¨m. C−êng ®é cña nã sÏ gi¶m ®i nhiÒu hay Ýt,
møc ®é ph¸ ho¹i cña nã nh− thÕ nµo vµo mïa m−a lµ tuú thuéc vµo t×nh h×nh tho¸t n−íc, ®é cao
cña nÒn ®−êng, mËt ®é vµ thµnh phÇn xe ch¹y, sè l−îng vµ chÊt l−îng vËt liÖu gia cè.
Ngoµi ra, mÆt ®−êng ®Êt tù nhiªn cßn cã nh−îc ®iÓm n÷a lµ hao mßn nhanh, bôi nhiÒu
vµo mïa kh« hanh, lµm ¶nh h−ëng tíi ®iÒu kiÖn vÖ sinh ë hai bªn ®−êng.
Nãi chung, mÆt ®−êng ®Êt tù nhiªn th−êng gÆp ë c¸c tuyÕn ®−êng n«ng th«n, c¸c ®−êng
liªn xJ, c¸c ®−êng huyÖn lé, tØnh lé.
3.2. MÆt ®−êng ®Êt tù nhiªn
3.2.1. Kh¸i niÖm.
VÒ thùc chÊt, mÆt ®−êng ®Êt tù nhiªn lµ phÇn trªn cña nÒn ®−êng ®−îc lu lÌn chÆt l¹i t¹o
nªn mét líp cã kh¶ n¨ng chÞu lùc nhÊt ®Þnh.
3.2.2. Nguyªn lÝ h×nh thµnh c−êng ®é.
C−êng ®é h×nh thµnh do qu¸ tr×nh lu lÌn vµ ®¶m b¶o tho¸t n−íc khi khai th¸c t¹o nªn ®é
bÒn v÷ng cho nÒn ®−êng.
3.2.3. CÊu t¹o mÆt ®−êng.
- §é dèc ngang mÆt, lÒ 5 - 6%.
- ChiÒu dÇy kÕt cÊu 20 - 30cm.
3.2.4. Tr×nh tù thi c«ng.
Ph−¬ng ph¸p 1: X¸o xíi phÇn nÒn ®−êng ë trªn sau ®ã lu lÌn t¹o thµnh mÆt ®−êng.
Ph−¬ng ph¸p 2: §µo khu«n ®−êng, chuyÓn ®Êt n¬i kh¸c vÒ ®¾p, lu lÌn t¹o thµnh
mÆt ®−êng.
Tr×nh tù thi c«ng theo ph−¬ng ph¸p 1:
- C¾m l¹i hÖ thèng cäc tim vµ mÐp phÇn xe ch¹y.
- X¸o xíi nÒn ®−êng, san mui luyÖn, bï phô cho b»ng chiÒu dµy lu lÌn.
http://www.ebook.edu.vn
39
- Lu lÌn: Nªn dïng lu nhÑ hoÆc lu võa, sè l−ît lu 6 - 8 l−ît/®iÓm. Trong qu¸ tr×nh lu lÌn
ph¶i ®¶m b¶o ®é Èm ®Êt gÇn víi ®é Èm tèt nhÊt.
- Hoµn thiÖn: Lu lÒ, mÐp, söa taluy...
Tr×nh tù thi c«ng ph−¬ng ph¸p 2:
- C¾m l¹i hÖ thèng cäc tim vµ mÐp phÇn xe ch¹y.
- T¹o khu«n ®−êng vµ lu lÌn lßng ®−êng.
- VËn chuyÓn ®Êt tõ n¬i kh¸c vÒ ®Ó thi c«ng mÆt ®−êng.
- San r¶i ®Êt, t¹o mui luyÖn, chiÒu dÇy líp ®Êt r¶i b»ng (1,3 - 1,5) htk.
- Lu lÌn: Nªn dïng lu nhÑ hoÆc lu võa, sè l−ît lu 6 - 8 l−ît/®iÓm. Trong qu¸ tr×nh lu lÌn
ph¶i ®¶m b¶o ®é Èm ®Êt gÇn víi ®é Èm tèt nhÊt.
- Hoµn thiÖn: Lu lÒ, mÐp, söa taluy...
3.3. MÆt ®−êng ®Êt gia cè b»ng vËt liÖu h¹t
3.2.1. Kh¸i niÖm.
Ng−êi ta trén vµo trong ®Êt tù nhiªn mét tû lÖ nhÊt ®Þnh c¸c h¹t vËt liÖu cøng, r¶i thµnh
líp, lu lÌn t¹o thµnh mét líp vËt liÖu lµm mÆt ®−êng cã c−êng ®é nhÊt ®Þnh.
C¸c vËt liÖu h¹t dïng gia cè cã thÓ lµ:
- §¸ d¨m, cuéi, ®¸ sái, sái ong.
- G¹ch vôn.
- XØ than, xØ quÆng.
- §¸ sß.
3.2.2. Nguyªn lÝ h×nh thµnh c−êng ®é.
C−êng ®é h×nh thµnh do qu¸ tr×nh lu lÌn, c¸c h¹t vËt liÖu cøng t¹o thµnh khung kÕt cÊu vµ
®Êt ®ãng vai trß chÊt dÝnh kÕt.
3.2.3. CÊu t¹o mÆt ®−êng.
- §é dèc ngang mÆt, lÒ 5 - 6%.
- ChiÒu dÇy kÕt cÊu 20 - 25cm.
3.2.4. Tr×nh tù thi c«ng.
- C¾m l¹i hÖ thèng cäc tim vµ mÐp phÇn xe ch¹y.
- X¸o xíi nÒn ®−êng.
- R¶i vËt liÖu gia cè (tØ lÖ kho¶ng 20%).
- Trén vËt liÖu (cã thÓ trén b»ng thñ c«ng hoÆc b»ng m¸y nh− m¸y xíi, phay).
- San t¹o mui luyÖn.
- Lu lÌn: Nªn dïng lu nhÑ vµ lu võa, sè l−ît lu 6 - 8 l/®iÓm. Trong qu¸ tr×nh lu lÌn ph¶i
®¶m b¶o ®é Èm ®Êt gÇn víi ®é Èm tèt nhÊt.
- Hoµn thiÖn: Lu lÒ, mÐp, söa taluy... Qu¸ tr×nh hoµn thiÖn cã thÓ r¶i mét líp d¨m s¹n cã
chiÒu dµy 1 - 1.5cm lªn bÒ mÆt nh»n b¶o vÖ mÆt ®−êng.
3.2.5. KiÓm tra, nghiÖm thu.
http://www.ebook.edu.vn
40
- KiÓm tra kÝch th−íc h×nh häc: ChiÒu dµy, réng, ®é dèc ngang. KiÓm tra bÒ dÇy: 1km
kiÓm tra ë ba mÆt c¾t: tim, bªn tr¸i, bªn ph¶i (c¸ch lÒ 1m). KiÓm tra b»ng c¸ch ®µo hoÆc dïng
m¸y thuû b×nh.
- NghiÖm thu vÒ chÊt l−îng: Chñ yÕu kiÓm tra ®é chÆt lu lÌn (cã thÓ dïng ph−¬ng ph¸p
rãt c¸t).