Luaän Aùn toát Nghieäp Moâ Hình Maùy Ño Taàn Soá
Tröôøng Ñaïi Hoïc Sö Phaïm Kyõ Thuaät Thaønh Phoá Hoà Chí Minh
23
Maïch ñeám hình Hình (H.III.3c) laø maïch ñeám Johnson. Maïch ñöôïc hoài
tieáp cheùo töø Q trôû veà J, Q trôû veà K. Giaû söû ban ñaàu maïch ñöôïc xoùa ñeå QA =
QB = QC = 0. ÔÛ traïng thaùi thöù nhaát caïnh sau QA leân 1, QB = QC = 0. ÔÛ xung
thöù 2 QA =1, QB leân 1, QC = 0, tieáp theo ôû xung thöù 3 QA = 1, QB = 1, QC leân
1, ñeán xung thöù 4 QA xuoáng 0, QB = 1, QC = 1…
Moåi ngoõ ra ôû möùc cao trong 3 chu kyø xung roài laïi xuoáng thaáp trong 3
chu kyø xung, roài laïi leân cao trong 3 chu kyø xung tieáp theo.
Hình III.3d
Hình III.3c
Daïng soùng ngoõ ra laø daïng soùng rieâng coù taàn soá baèng
6
1
laàn taàn soá xung
vaøo, nhöng coù leäch pha nhau. Söï hoaït ñoäng cuûa maïch ñöôïc toùm taét ôû (Hình
III.3f)
Luaän Aùn toát Nghieäp Moâ Hình Maùy Ño Taàn Soá
Tröôøng Ñaïi Hoïc Sö Phaïm Kyõ Thuaät Thaønh Phoá Hoà Chí Minh
24
Traïng thaùi ra ngay sau khi coù xung vaøo Soá xung vaøo
QC QB QA
Soá thaäp phaân
töông öùng
0
1
2
3
4
5
0
0
0
1
1
1
0
0
1
1
1
0
0
1
0
1
0
0
0
1
3
7
6
4
6
7
0
0
0
0
0
1
0
1
Vôùi 3 Flip Flop maïch ñeám ñöôïc Modul M = 6. Ñeå yù laø maïch boû ñi hai
traïng thaùi 010 = 510. Vì lyù do ngaãu nhieân luùc baät ñieän hay do nhieãu khi hoaït
ñoäng maïch ñeám coù theå rôi vaøo moät trong hai traïng thaùi boû ñi (traïng thaùi caám)
vaø sau ñoù chæ thay ñoåi traïng thaùi giöõa caùc traïng thaùi caám naøy.
IV./ MAÏCH GIAÛI MAÕ VAØ HIEÅN THÒ:
1./ Maïch giaûi maõ töø BCD sang Led 7 ñoaïn:
Coøn goïi laø maïch giaûi maõ 4 ñöôøng sang 10 ñöôøng. Maïch coù 10 ngoõ ra
töông öùng vôùi soá thaäp phaân töø 0 ñeán 9 vaø coù 4 ngoõ vaøo. Ngoõ ra töông öùng vôùi
maõ nhò phaân vaøo xuoáng thaáp coøn 9 ngoõ ra kia ôû möùc cao. Maïch goàm 4 cöûa
ñaûo ñeå taïo ,A
B
,C,
D
vaøo 10 cöûa NAND coù 4 ngoõ vaøo. Ngoõ vaøo cuûa NAND
ñaàu tieân laø ,A
B
,C,
D
, ngoõ vaøo cuûa NAND thöù hai laø A,
B
,C,
D
, khi D = C =
B = A = 0 (010) thì
A
=
B
=C=
D
= 1 neân ngoõ ra cuûa cöûa NAND ñaàu tieân, töùc
ngoõ ra xuoáng thaáp (0) coøn caùc ngoõ ra kia ñeàu ôû möùc cao.
Khi coù maéc theâm ñeøn Led (vaø caùc ñieän trôû giôùi haïn doøng) nhö Hình
(H.IV.1a), ñeøn Led 0 seõ saùng coøn caùc ñeàn Led kia seõ taét. Khi D = C = B = 0;
A = 1 ( töùc DCBA = 10) ngoõ ra cuûa cöûa NAND thöù hai xuoáng thaáp vaø ñeøn Led
1 saùng, coøn caùc ñeøn khaùc taét.
Luaän Aùn toát Nghieäp Moâ Hình Maùy Ño Taàn Soá
Tröôøng Ñaïi Hoïc Sö Phaïm Kyõ Thuaät Thaønh Phoá Hoà Chí Minh
25
Hình IV.1.a
2./ Maïch hieån thò:
a./Ñeøn cathod laïnh
Tröôùc khi coù ñeøn Led, caùc loaïi ñeøn Cathod laïnh (Cathod khoâng ñöôïc
söôûi noùng bôûi tim ñeøn) ñöôïc söû duïng Hình (H.IV.2.a1)
Ñeøn chöùa moät khí trô beân trong oáng thuûy tinh, ñeøn goàm moät anod vaø 10
catod, caùc catod laø moät mieáng kim loaïi moõng coù hình töø 0 ñeán soá 9 ñöôïc xeáp
haøng saùt nhau (nhöng khoâng ñuïng nhau) töø tröôùc ra sau, thöôøng coù theâm moät
catod hình daáu chaám thaäp phaân.
Moät ñieän theá döông töø vaøi chuïc Volt trôû leânh ñöôïc ñöa vaøo anod qua
moät ñieän trôû. Khi moät catod ñöôïc noái Mass thì ñeøn daãn ñieän (côõ vaøi mA) vaø
xung quanh catod coù moät vuøng khoâng gian saùng röïc (roäng khoûang 1 mm).
Hình IV.2.a1
Luaän Aùn toát Nghieäp Moâ Hình Maùy Ño Taàn Soá
Tröôøng Ñaïi Hoïc Sö Phaïm Kyõ Thuaät Thaønh Phoá Hoà Chí Minh
26
Hình IV.2.a2
Do söï ion hoùa, trong khi ñoù caùc catod khaùc khoâng saùng. (Hình IIV.2a1)
laø bieåu dieãn cuûa ñeøn coù catod laïnh vaø Hình (H.IV.2.a2) laø hình daïng cuûa ñeøn
nhìn töø phía tröôùc khi ñeøn hieän soá 2.
Moät soá IC giaûi maõ 4 ñöôøng sang 10 ñöôøng:
7441: Giaûi maõ BCD sang thaäp phaân, ngoõ ra chòu Volt cao ( 60V).
7442/LS42: Giaûi maõ BCD sang thaäp phaân.
7445: Giaûi maõ BCD sang thaäp phaân, doøng lôùn ( 80mA)
7414L: Giaûi maõ BCD sang thaäp phaân, ngoõ ra chòu Volt cao (60V).
74145/LS145: Giaûi maõ BCD sang thaäp phaân, doøng lôùn (80mA).
ÖÙng duïng cuûa IC 74145/LS145 vaø IC 7445.
Maïch giaûi maõ 7441 coù ngoõ ra chòu Volt cao (khoaûng 60 volt) neân raát thích
hôïp ñeå hoaït ñoäng caùc ñeøn catod laïnh Hình (H.IV.2.c). Xung muoán ñeám
ñöôïc ñöa vaø chaân (Clock) cuûa IC 7490. Ngoõ ra BCD cuûa maïch ñeám ñöôïc
ñöa ñeán ngoõ vaøo töông öùng cuûa 7441. Ngoõ ra 0 ñeán 9 cuûa 7441 ñöôïc noái
tröïc tieáp ñeán ngoõ vaøo töông öùng cuûa ñeøn catod laïnh.
Hình IV.2.a.3
Luaän Aùn toát Nghieäp Moâ Hình Maùy Ño Taàn Soá
Tröôøng Ñaïi Hoïc Sö Phaïm Kyõ Thuaät Thaønh Phoá Hoà Chí Minh
27
Hình IV.2a.4
Hình IV.2a.4 laø öùng duïng ñeå chæ baùo cuûa 7445, ngoõ vaøo 7445 chæ chòu
ñöôïc 5V nhöng coù theå nhaän doøng lôùn (ñeán 80mA) neân chæ coù theå duøng ñeå thuùc
tröïc tieáp.
b./ Ñeøn Led 7 ñoaïn:
Moät trong caùc soá chæ baùo thoâng duïng laø ñeøn Led 7 ñoaïn. Ñeøn goàm 7
ñoaïn mang teân a, b, c, d, e, f, g ñöôïc saép xeáp theo hình soá 8, xem hình
(H.IV.2.b.1). Beân döôùi maët 7 ñoaïn laø moät soá ñeøn Led (thöôøng laø 7) vaø heä
thoáng phaûn chieáu aùnh saùng leân maët. Tuøy toå hôïp caùc ñoaïn saùng maø ta coù caùc
soá vaø chöõ khaùc nhau.
Hình IV.2.b.1