Thuốc trị khó tiêu đầy bụng
Khó tiêu đầy bụng (dyspepsia, KTĐB) là triệu chứng cảm thấy no
hơi, nặng bụng, mau no và no lâu, chán ăn, nóng rát vùng thượng vị,
buồn nôn, khó chịu do có sự tích khí trong đường tiêu hóa, do TIÊU
HÓA KHÔNG TỐT, THỨC ĂN BỊ Ứ ĐỌNG Ở DẠ DÀY.
KTĐB là mội rối loạn tiêu hóa và được phân loại 4 kiểu: Rối loạn tiêu
hóa (RLTH) giống loét, RLTH kiểu hồi lưu, RLTH kiểu rối loạn vận động
và RLTH không đặc hiệu.
Cần phân biệt:
· Rối loạn tiêu hóa chức năng: thăm dò cận lâm sàng không phát
hiện bệnh thực thể.
· Rối loạn tiêu hóa thực thể: đã có bệnh lý ở đường tiêu hóa.
Nguyên nhân thông thường đưa đến RLTH chức năng:
- Thói quen ăn uống: chế độ ăn quá nhiều xơ, tinh bột hoặc bữa ăn có
quá nhiều chất béo hoặc gia vị. Ăn quá mau, nhai không kỹ, khi ăn uống
nhiều nước.
- Lạm dụng rượu, càphê, thuốc lá làm tăng acid dịch vị.
- Nuốt nhiều không khí: Người có tâm trạng bồn chồn, lo lắng hay
nuốt nhiều không khí trong và giữa những bữa ăn, trẻ bú không được cho ợ
hơi.
- Hệ tiêu hóa yếu kém:
Ø Thiếu dịch, men tiêu hóa (acid clorhydric, pepsin ở dạ dày,
pancreatin ở ruột).
Ø Rối loạn nhu động đường tiêu hóa (rối loạn vận động dạ dày-tá
tràng, trào ngược dạ dày-thực quản).
Ø Không dung nạp lactose có trong sữa (do thiếu men lactase).
Ø Thiếu mật hoặc sự tống mật không tốt.
Ø Stress.
Nguyên nhân bệnh lý đưa đến RLTH thực thể:
- Hệ tiêu hóa: viêm loét DD-TT (có thể do Helicobacter pylori), viêm
thực quản hồi lưu, bệnh gan mật.
- Rối loạn chuyển hóa: đái tháo đường, cường giáp, suy giáp.
- Do dùng thuốc: kháng sinh, NSAID, thuốc dãn phế quản…
Cần ghi nhận 80% người cao tuổi có bệnh thực thể (33% bị ung
thư), 62% người trẻ có bệnh thực thể.
Cần THĂM DÒ CẬN LÂM SÀNG: X-quang, nội soi, xét nghiệm
(NFS-VS, ion đồ, đường huyết, calci huyết, urê huyết, creatinin huyết, lipid
huyết, AST, ALT, g-GT, phosphatase kiềm, amylase huyết…).
Trước khi tính chuyện dùng thuốc, ta nên lưu ý thực hiện mấy điều
sau:
- Nên quan tâm đến cách ăn uống để tránh chứng khó tiêu đầy
bụng như ăn chậm, nhai kỹ, tạo không khí thoải mái trong bữa ăn, tránh
dùng các thực phẩm mà kinh nghiệm cho thấy gây chứng khó tiêu (như thức
ăn chiên quá nhiều dầu mỡ), không lạm dụng rượu, cà phê, thuốc lá, gia vị
gây kích thích quá đáng.
- Có thể dùng gừng giã nhỏ lấy nước hòa với nước âm ấm uống,
mà theo nhiều người cảm nhận thấy có thể làm giảm chứng khó tiêu.
Chỉ nên dùng các thuốc trị KTĐB khoảng 5-7 ngày, nếu sau đó chứng
khó tiêu, đầy bụng không cải thiện, ta nên đi bác sĩ khám bệnh (đặc biệt,
người trên 45 tuổi, bị sụt cân (trên 3kg), nuốt khó càng nên đi khám
bệnh tổng quát để tầm soát các bệnh hay mắc ở người cao tuổi).
THUỐC UỐNG SAU BỮA ĂN (1 GIỜ):
v Thuốc là chất hấp thụ khí: CARBOPHOS, SMECTA.
v Thuốc chứa chất chống đầy hơi SIMETHICONE: PEPSAN,
SILIGAZ, MAALOX PLUS, MYLANTA II, KREMIL-S, SIMELOX...
v Thuốc dạng sủi bọt: NORMOGASTRYL, ORTHOGASTRIN,
ALKA-SELTZER.
THUỐC UỐNG TRƯỚC BỮA ĂN: thường 3 lần/ngày
v Thuốc chống tiết acid dịch vị: thuốc kháng thụ thể H2
(RANITIDIN), thuốc ức chế bơm proton (OMEPRAZOL,
LANSOPRAZOL,..)
v Thuốc điều hòa nhu động dạ dày: METOCLOPRAMID
(PRIMPERAN), DOMPERIDON (MOTILIUM-M), CISAPRID
(PREPULSID)
v Thuốc là men tiêu hóa: Các men tiêu hóa (enzymes digestives)
cũng là thuốc giúp tiêu hóa, được chiết xuất từ các cơ quan súc vật hen, bò,
được trình bày trong các chế phẩm hỗn hợp gồm nhiều loại enzym. Nên
uống ngay trước hoặc cùng với bữa ăn.
- ENZYM dịch tụy (ALIPASE, FESTAL, PANCRÉALASE,
NÉO-PEPTIN)
- AMYLODIASTASE THÉPÉIER (AMYLASE từ mầm ngũ
cốc)
- ASKENZYME LALEUF (môi trường cấy các chủng chọn lọc
Aspergillus aureus)
v Thuốc là mật hoặc làm tăng tiết mật: (còn trị táo bón)
- Mật: Déchophyline, Spasmenzyme, Biliflurine.
- Thuốc lợi mật (cholérétiques): có tác dụng tăng sản xuất mật bằng
cách kích thích tế bào gan tiết ra mật.