TIẾT 59 : TỔNG KẾT TỪ VỰNG
LUYỆN TẬP TỔNG HỢP
A. Mục tiêu cần đạt
Hs biết vận dụng những kiến thức về từ vựng đã học để phân tích những hiện
tượng ngôn ngữ trong thực tiễn giao tiếp nhất là trong văn chương.
B. Chuẩn bị
- Sgv, sgk, thiết kế bài giảng
- Lập bảng biểu
C. Khởi động
1. Kiểm tra : Sự chuẩn bị của học sinh.
2. Giới thiệu bài : Nêu yêu cầu tiết học.
D. Tiến trình các hoạt động dạy và học
Hoạt động của giáo viên - học sinh Nội dung cần đạt
Hoạt động 1
Hs đọc bài 1.
Trao đổi nhóm đôi. Trình bày kết quả
Gv chốt.
→ Khi dùng từ phải chú ý phù hợp
với văn cảnh và phải đạt mục đích
Bài 1. Xác định từ ngữ phù hợp
* Gật đầu : cúi xuống rồi ngẩng lên ngay thường để
chào hỏi hay tỏ sự đồng ý → không thích hợp
* Gât gù : gật nhẹ và nhiều lần biểu thị thái độ đồng
tình và tán thưởng
→ thích hợp với ý nghĩa cần biểu đạt : tuy món ăn rất
gtiếp
Hs đọc bài 2
Trao đổi nhóm đôi
Trình bày
Gv chốt đáp án.
→ Hiện tượng “ông nói gà, bà nói
vịt”
Vi phạm p/chất hồi thoại về chất → là
nguyên tắc khi xây dựng truyện cười.
đầu súng : giống đâu (người, vật) đều
là phần trên cùng.
Vai áo nơi chứa vai người → vật
chứa đựng, vật bị chứa đựng.
Gv hướng dẫn hs làm bài 4 theo y/cầu
đạm bạc nhưng đôi vợ chồng nghèo ăn rất ngon miệng
vì họ biết chia sẻ niềm vui đơn sơ trong cuộc sống.
Bài 2. Nhận xét n/v người vợ
- Không hiểu nghĩa của cách nói “Chỉ có một chân sút”
(chỉ có một người giỏi ghi bàn → nghĩa chuyển)
- Người vợ hiểu “một chân” → nghĩa chính.
Bài 3.
* Nghĩa chính : miệng, chân, tay
* Nghĩa chuyển : vai (hoán dụ)
đầu (ẩn dụ)
Bài 4.
* Trường màu sắc : đỏ, xanh, hồng
* Trường lửa : ánh, lửa, cháy, tro
* Các từ thuộc hai trường trên lại có quan hệ chặt chẽ
với nhau
- Đỏ áo → Thắp lửa trong mắt chàng trai (và bao người
của sgk
Gv chia hs thành 4 nhóm thi nhau tìm
nhanh, nhiều, đúng theo yêu cầu của
bài tập.
≠)
- Ngọn lửa : + làm anh ngất ngây say đắm (đến mức
cháy thành tro)
+ làm không gian biến sắc (cây xanh → ánh hồng)
→ H/ảnh gây ấn tượng mạnh thể hiện một tình yêu
mãnh liệt cháy bỏng của chàng trai đ/với cô gái.
Bài 5.
- Các sự vật htg được đặt tên theo cách dùng từ ngữ có
sẵ với một nội dung mới dựa vào đặc điểm riêng biệt
- Tìm VD
+ Cà tím (cà quả tròn, màu tím)
+ Cá kiếm (cá cảnh cỡ nhỏ đuôi dài và nhọn như cái
kiếm)
+ Chè móc câu (chè búp ngọn, cánh săn nhỏ và cong
như hình cái móc câu)
+ Chuột đồng (sống ngoài đồng, ở hang, phá mùa
màng)
+ Ớt chỉ thiên (quả nhỏ, chỉ thăng lên trời)
Bài 6.
Truyện phê phán thói sính dùng từ nước ngoài
E. Củng cố – dặn dò :
- Học bài
- CBBài tiếp – Làm BT