M Đ UỞ Ầ
S thành công c a m t b phim ho c m t ch ng trình truy n hình thìự ủ ộ ộ ặ ộ ươ ề
không th không nh c đ n vai trò c a h a sĩ thi t k . H a si thi t kể ắ ế ủ ọ ế ế ọ ế ế
cùng v i đ o di n và quay phim là ba nhân t quan tr ng trong m tớ ạ ễ ố ọ ộ
ch ng trình truy n hình. ươ ề
Trong m t ch ng trình truy n hình, ba thành ph n h a sĩ thi t k -ộ ươ ề ầ ọ ế ế
đ o di n – quay phim là nh ng thành ph n chính. Ba thành ph n này cóạ ễ ữ ầ ầ
m i quan h ch t ch v i nhau, h góp ý b sung cho nhau đ t o nênố ệ ặ ẽ ớ ọ ổ ể ạ
hi u qu t t nh t cho ch ng trình. M i thành ph n đ u có công vi c vàệ ả ố ấ ươ ỗ ầ ề ệ
nhi m v riêng.ệ ụ
H a sĩ thi t k là ng i chuyên s p x p b i c nh, không gian th i gianọ ế ế ườ ắ ế ố ả ờ
sao cho phù h p v i n i dung ch ng trình. H a sĩ thi t k còn ph tráchợ ớ ộ ươ ọ ế ế ụ
ph n s p x p b trí ánh sáng m thu t truy n hình, hóa trang, ph c trang,ầ ắ ế ố ỹ ậ ề ụ
đ o c và kĩ x o.ạ ụ ả
Đ o di n ph trách ch đ o di n xu t c a di n viên, ch n b i c nh,ạ ễ ụ ỉ ạ ễ ấ ủ ễ ọ ố ả
đ nh hình khuynh h ng ngh thu t cho b phim, th ng nh t k ch b n,ị ướ ệ ậ ộ ố ấ ị ả
phân c nh thành các l p (d ng theo nh ch p và gióng khung), t ch c vàả ớ ự ả ụ ổ ứ
ch n đ a đi m quay.ọ ị ể
Quay phim ph trách ch đ o di n xu t (v trí di n viên, gi ng, thụ ỉ ạ ễ ấ ị ễ ọ ể
hi n c m xúc, c đ ng), ch u trách nhi m ch n v trí đ t máy quay, khungệ ả ử ộ ị ệ ọ ị ặ
c nh, cú máy... ch n ánh sáng cho khung c nh (cùng v i đ o di n hìnhả ọ ả ớ ạ ễ
nh),đ m b o th i gian quay và cân đ i ngân sách thu chi, t t c nh ngả ả ả ờ ố ấ ả ữ
ho t đ ng khác nh ch đ o ngh thu t, kĩ thu t cho b phim và nh t làạ ộ ư ỉ ạ ệ ậ ậ ộ ấ
qu n lí ê-kíp làm phim.ả
1
Ch ng Iươ
KHÁI QUÁT CHUNG V THI T K Ề Ế Ế
M THU T TRUY N HÌNHỸ Ậ Ề
I – KHÁI NI MỆ
1. M thu t là gì?ỹ ậ
M thu t đ c hi u nôm na là “ngh thu t c a cái đ p”( theo Hánỹ ậ ượ ể ệ ậ ủ ẹ
Vi t “m ” nghĩa là ‘đ p” và “thu t” là “ngh thu t”). Đây là t đ cệ ỹ ẹ ậ ệ ậ ừ ượ
dùng đ ch các lo i hình ngh thu t t o hình ch y u là h i h a, điêuể ỉ ạ ệ ậ ạ ủ ế ộ ọ
kh c. ki n trúc, đ h a.ắ ế ồ ọ
Theo cách nhìn khác, m thu t là cái đ p do con ng i ho c thiênỹ ậ ẹ ườ ặ
nhiên t o ra mà m t ng i nhìn th y đ c. Vì th ng i ta còn dùng tạ ắ ườ ấ ượ ế ườ ừ
“ngh thu t th giác” đ nói v m thu tệ ậ ị ể ề ỹ ậ
M thu t bao g m : H i h a, Nhi p nh, Điêu kh c, Ngh thu t ngỹ ậ ồ ộ ọ ế ả ắ ệ ậ ứ
d ng, Ki n trúcụ ế
2. M thu t truy n hình là gi?ỹ ậ ề
M thu t truy n hình là s úng d ng m thu t vào lĩnh v c truy nỹ ậ ề ự ụ ỹ ậ ự ề
hình nh thi t k sân kh u theo ý đ , thi t k ngo i c nh khi th c hi nư ế ế ấ ồ ế ế ạ ả ự ệ
ch ng trình ngoài tr i, thi t k v không gian, b i c nh c a m t ch ngươ ờ ế ế ề ố ả ủ ộ ươ
trình truy n hình…ề
3. Thi t k m thu t truy n hình là gì?ế ế ỹ ậ ề
Thi t k m thu t truy n hình là thi t l p các m c đích ý t ng vàoế ế ỹ ậ ề ế ậ ụ ưở
trong truy n hình. Thi t k m thu t truy n hình là s k t h p gi a nghề ế ế ỹ ậ ề ự ế ợ ữ ệ
thu t và công ngh .ậ ệ
2
II – VAI TRÒ, CH C NĂNG C A THI T K M THU T TRUY NỨ Ủ Ế Ế Ỹ Ậ Ề
HÌNH
1. Vai trò c a Thi t k m thu t truy n hìnhủ ế ế ỹ ậ ề
Trong b t c m t ch ng trình truy n hình nào thì thi t k m thu tấ ứ ộ ươ ề ế ế ỹ ậ
truy n hình đ u đóng vai trò quan tr ng. Nó là b c chu n b cho m tề ề ọ ướ ẩ ị ộ
ch ng trình truy n hình cũng nh góp ph n vào s thành công c a m tươ ề ư ầ ự ủ ộ
ch ng trình truy n hìnhươ ề
Thi t k m thu t truy n hình t o d ng, chu n b không gian cũngế ế ỹ ậ ề ạ ụ ẩ ị
nh s p x p, b trí các đ o c , các thi t b , v t d ng c n thi t cho m tư ắ ế ố ạ ụ ế ị ậ ụ ầ ế ộ
ch ng trình truy n hình.ươ ề
Có th nói Thi t k m thu t nh là “m t b qu n áo” c a m tể ế ế ỹ ậ ư ộ ộ ầ ủ ộ
ch ng trình truy n hình. Thi t k m thu t làm cho ch ng trình tuy nươ ề ế ế ỹ ậ ươ ề
hình tr nên h p d n, g i c m xúc đ i v i ng i xem.ỏ ấ ẫ ọ ả ố ớ ườ
Trong m t ch ng trình truy n hình, đ o di n – quay phim – h a sĩộ ươ ề ạ ễ ọ
thi t k là ba nhân t ch y u t o d ng nên không gian, s ki n trongế ế ố ủ ế ạ ự ự ệ
m t b i c nh c th nh m đ m b o tính thong nh t v th m m .ộ ố ả ụ ể ằ ả ả ấ ề ẩ ỹ
2. Chúc năng c a Thi t k m thuât try n hình.ủ ế ế ỹ ề
Thi t k m thu t truy n là m t khâu quan tr ng không th thi uế ế ỹ ậ ề ộ ọ ể ế
trong m t ch ng trình truy n hình.ộ ươ ề
Thi t k m thu t truy n hình t o ra không gian, không khí, b i c nh,ế ế ỹ ậ ề ạ ố ả
d báo các tình hu ng có th x y ra n m trong k ch b n ch ng trình.ự ố ể ả ằ ị ả ươ
Thi t k m thu t truy n hình d báo n i dung ch ng trình, ch aế ế ỹ ậ ề ụ ộ ươ ứ
đ ng m i s ki n.ụ ọ ự ệ
Thi t k m thu t truy n hình có nh ng ch c năng sau đây:ế ế ỹ ậ ề ữ ứ
3
+ T o b m t không gian, th i gian c a ch ng trình. T o d ng khôngạ ộ ặ ờ ủ ươ ạ ự
gian r ng ho c h p trong nhà ho c ngoài tr i, th i gian ban ngày ho c banộ ặ ẹ ặ ờ ờ ặ
đêm.
+ T o nên các ho t đ ng c a nhân v t. Nhân v t, di n viên ho t đ ngạ ạ ộ ủ ậ ậ ễ ạ ộ
không phù h p, ch đông ng i, ch ít ng i có th v t ra gi i h nợ ỗ ườ ỗ ườ ể ượ ớ ạ
không gian c a thi t k .ủ ế ế
+ Góp ph n t o nên các hành đ ng c a nhân v t. Thi t k t o nên cácầ ạ ộ ủ ậ ế ế ạ
kĩ x o giúp nhân v t th c hi n đ c hành đ ng ph c t p, t o đi u ki nả ậ ự ệ ượ ộ ứ ạ ạ ề ệ
cho hành đ ng c a nhân v t.ộ ủ ậ
+ T o nên các góc đ c a ng kính. Thi t k m thu t đ m b o choạ ộ ủ ố ế ế ỹ ậ ả ả
quay phim có đ c m i góc đ nh ý mu n. Các góc máy khác nhau c nượ ọ ộ ư ố ầ
ph i có h u c nh thích h p, khi quay phim thay đ i góc quay thì ng iả ậ ả ợ ổ ườ
thi t k đ m b o m i góc đ đ u có đ c nhũng khuôn hình nh ýế ế ả ả ở ọ ộ ề ượ ư
mu n.ố
+ Góp ph n t o nên các nhân v t. Hóa trang cho các nhân v t sao choầ ạ ậ ậ
đúng v i tính cách nhân v t, b i c nh c a câu chuy n, k ch b n.ớ ậ ố ả ủ ệ ị ả
+ Thông qua công vi c thi t k m thu t truy n hình góp ph n giáoệ ế ế ỹ ậ ề ầ
d c th m m nh n th c chung v b n s c văn hóa dân t c. Gi gìn vàụ ẩ ỹ ậ ứ ề ả ắ ộ ữ
phát huy tinh hoa văn hóa dân t cộ
4
CH NG IIƯƠ
NH NG NG I N DI N SAU KHUÔN HÌNHỮ ƯỜ Ẳ Ệ
I – H A SĨ THI T KỌ Ế Ế
H a sĩ thi t k là ng i đ ng hành v i ê-kip ch tác g m đ o di n vàọ ế ế ườ ồ ớ ế ồ ạ ễ
quay phim.
Cùng v i h a sĩ thi t k còn có nh ng thành ph n khác nh : ánh sángớ ọ ế ế ữ ầ ư
m thu t truy n hình, đ o c m thu t truy n hình, hóa trang m thu tỹ ậ ề ạ ụ ỹ ậ ề ỹ ậ
truy n hình, ph c trang m thu t truy n hình, d ng c nh m thu t truy nề ụ ỹ ậ ề ụ ả ỹ ậ ề
hình, h a sĩ thi t k kĩ x oọ ế ế ả
Trong các ch ng trình có lien quan đ n l ch s , nh m t b phim vươ ế ị ử ư ộ ộ ề
đ tài l ch s , c n thi t ph i tái hi n m t gian đo n l ch s nào đó thìề ị ủ ầ ế ả ệ ộ ạ ị ủ
không th thi u h a sĩ thi t k . Khó mà xác đ nh đ c h a sĩ thi t kể ế ọ ế ế ị ượ ọ ế ế
đóng góp bao nhiêu ph n trăm vào thành công c a m t tác ph m, n uầ ủ ộ ẩ ế
thi u đi bàn tay c a h a sĩ thi t k thì tác ph m đó tr nên thi u thuy tế ủ ọ ế ế ẩ ở ế ế
ph c đ i v i ng i xem.ụ ố ớ ườ
Khi có k ch b n ị ả trong tay, h aọ
sĩ thi t k s cùng đ o di n bànế ế ẽ ạ ễ
b c ý t ng hình thành b phim.ạ ưở ộ
Đ o di n s ph i trình bày cáchạ ễ ẽ ả
th hi n, cùng trao đ i, xây d ngể ệ ổ ự
cá tính nhân v t. Ví d m t nhânậ ụ ộ
v t nam nóng tính thì s s d ngậ ẽ ử ụ
nh ng màu có v thô k ch m tữ ẻ ệ ộ
chút, s d ng nh ng màu nóng, ki u dáng trang ph c h i thô ráp... Đ làmử ụ ữ ể ụ ơ ể
n i b t tính cách nhân v t này, kinh nghi m c a h a sĩ thi t k là vô cùngổ ậ ậ ệ ủ ọ ế ế
5
Thi t k m thuât trong phim Nguy n Áiế ế ỹ ễ
Qu c H ng Kôngố ỏ ồ