Đ án t t nghi pồ ố ệ
L I M Đ UỜ Ở Ầ
Trong vài th p niên g n đây n n kinh t th gi i đã có nh ng d u hi uậ ầ ề ế ế ớ ữ ấ ệ
chuy n mình khá rõ r t, các nghành kinh t c a các n c có nh ng đ t pháể ệ ế ủ ướ ử ộ
m i m . Cùng v i s đi lên c a n n kinh t m mang, năng đ ng mang tínhớ ẻ ớ ự ủ ề ế ở ộ
th tr ng c a th gi i n n kinh t Vi t Nam ta cũng có nh ng phát tri nị ườ ủ ế ớ ề ế ệ ữ ể
đáng k . Các ph ng ti n v n t i hi n đ i t các n c có n n công nghi pể ươ ệ ậ ả ệ ạ ừ ướ ề ệ
tiên ti n đ c nh p vào Vi t Nam ngày càng nhi u. Công nghi p ô tô n c taế ượ ậ ệ ề ệ ướ
tuy còn r t non tr nh ng đã b t đ u có nh ng b c đi tri n v ng.ấ ẻ ư ắ ầ ữ ướ ể ọ
Nh ng năm g n đây xe ô tô Vi t Nam b t đ u đ c s d ng r ngư ầ ở ệ ắ ầ ượ ử ụ ộ
rãi, s l ng ô tô hi n đ i s d ng công ngh đánh l a đi n t ngày càngố ượ ệ ạ ử ụ ệ ử ệ ử
nhi u. Nh vào h th ng phun xăng, đánh l a đi n t và ho t d ng c a cácề ờ ệ ố ử ệ ử ạ ộ ủ
c m bi n d n t i vi c đi u khi n xe ngày càng d dàng h n. M t khác nóả ế ẫ ớ ệ ề ể ễ ơ ặ
cũng đ ra thách th c kjhi s lý s c h ng hóc c a các dòng xe này, m t m tề ứ ử ự ố ỏ ủ ộ ặ
n a là các trang thi t b s a ch a còn nghèo nàn, l c h u, trình đ c a ng iữ ế ị ử ữ ạ ậ ộ ủ ườ
k thu t ch a cao và có nhi u h n ch v ngo i ng trong v n đ ti p thuỹ ậ ư ề ạ ế ề ạ ữ ấ ề ế
trình đ khoa h c k thu t n c ngoài.ộ ọ ỹ ậ ướ
Qua quá trình h c t p và làm đ án t t nghi p chúng em nh n th yọ ậ ồ ố ệ ậ ấ
r ng h th ng đánh l a đi n t s d ng trên ô tô có nhi u u đi m v t tr iằ ệ ố ử ệ ử ử ụ ề ư ể ượ ộ
so v i các h th ng thông th ng tr c đó nh : công su t đ c nâng cao, khíớ ệ ố ườ ướ ư ấ ượ
th i ra s ch s h n, ti t ki m nhiên li u h n…ả ạ ẽ ơ ế ệ ệ ơ
V i m c đích giúp sinh viên có kh năng làm vi c đ c l p, sáng t o vàớ ụ ả ệ ộ ậ ạ
c ng c ki n th c đã h c đào sâu và tìm tòi nghiên c u v ki n th c chuyênủ ố ế ứ ọ ứ ề ế ứ
môn v nguyên lý, c u t o h th ng đi u khi n nâng cao hi u bi t c s lýề ấ ạ ệ ố ề ể ể ế ơ ở
lu n chuyên nghành ô tô em đã ch n đ tài: ậ ọ ề ” Tìm hi u h th ng m ng k tể ệ ố ạ ế
n i thông tin đi u khi n CAN-MPX trên ôtô. ng d ng máy ch n đoán l iố ề ể Ứ ụ ẩ ỗ
đ ki m tra và ch n đoán l i trên ôtô ể ể ẩ ỗ ” v i 3 ch ng:ớ ươ
Ch ng 1ươ : S ra đ i và phát tri n c a ngành công nghi p ô tôự ờ ể ủ ệ
Ch ng 2ươ : Tìm hi u c u t o, nguyên lý làm vi c c a h th ng k t n iể ấ ạ ệ ủ ệ ố ế ố
thông tin đi u khi n CAN-MPX trên xe ô tô ề ể
1
Ch ng 3ươ : ng d ng c a máy ch n đoán l i đ ki m tra và ch n đoánỨ ụ ủ ẩ ỗ ể ể ẩ
l i trên ô tôỗ
Sau m t th i gian tìm tòi nghiên c u th c hi n đ án chúng em đã hoànộ ờ ứ ự ệ ồ
thành. Nh ng do th i gian không có nhi u và s h n ch v trình đ chuyênư ờ ề ự ạ ế ề ộ
môn nên đ án không tránh kh i nh ng thi u sót, kính mong nhà tr ng cùngồ ỏ ữ ế ườ
các th y cô và các b n góp ý đ đ án đ c hoàn thi n h n.ầ ạ ể ồ ượ ệ ơ
Cu i cùng em xin chân thành c m n nhà tr ng, các th y cô trongố ả ơ ườ ầ
Khoa Công ngh K thu t Ô tô và th y giáo ệ ỹ ậ ầ Ph m Tr ng Ph cạ ọ ướ đã d y dạ ỗ
ch b o h ng d n t n tình t o m i đi u ki n giúp đ em trong su t quá trìnhỉ ả ướ ẫ ậ ạ ọ ề ệ ỡ ố
h c t p t i tr ng và giúp em hoàn thành đ án này!ọ ậ ạ ườ ồ
Hà N i, ngày …. tháng…….năm 2013ộ
Sinh viên th c hi n: ự ệ 1 - Ph m Văn Hi uạ ế
2 - Bùi Văn Linh
2
Đ án t t nghi pồ ố ệ
Ch ng 1: S RA Đ I VÀ PHÁT TRI N C A NGÀNH CÔNG NGHI Pươ Ự Ờ Ể Ủ Ệ
Ô TÔ
1.1. L ch s hình thành công ngh ô tô th gi i và đ c đi m, vai trò c aị ử ệ ế ớ ặ ể ủ
ngành ô tô
1.1.1. S ra đ i c a nghành công ngh p ô tô th gi iự ờ ủ ệ ế ớ
Cùng v i các nhu c u v “ăn”, “m c”, “ ”, thì “đi l i” là m t trong b nớ ầ ề ặ ở ạ ộ ố
nhu c u c n thi t c a con ng i trong sinh ho t hàng ngày. T vi c mongầ ầ ế ủ ườ ạ ừ ệ
mu n sao cho đi l i đ c ti n l i h n, nhanh h n, đ t n s c h n, nhân lo iố ạ ượ ệ ợ ơ ơ ỡ ố ứ ơ ạ
đã sáng t o ra nhi u lo i ph ng ti n khác nhau nh : xe ng a, xe đ p, xeạ ề ạ ươ ệ ư ự ạ
đi n, máy bay,… V i u đi m t c đ di chuy n cao, c đ ng, không t n s c,ệ ớ ư ể ố ộ ể ơ ộ ố ứ
ô tô đã tr thành ph ng ti n h u ích t t c các qu c gia trên th gi i và làở ươ ệ ữ ở ấ ả ố ế ớ
ph ng ti n không th thi u c a ng i dân các n c công nghi p phát tri n.ươ ệ ể ế ủ ườ ướ ệ ể
Năm 1820 Đ c, l n đ u tiên ng i ta nhìn th y m t chi c xe chuy nở ứ ầ ầ ườ ấ ộ ế ể
đ ng b ng đ ng c h i n c. Chi c xe v a to v a thô k ch l i tuôn ra nhi uộ ằ ộ ơ ơ ướ ế ừ ừ ệ ạ ề
khói nên đã không d c ch p nh n. Cho đ n năm 1885 chi c ô tô ch y b ngượ ấ ậ ế ế ạ ằ
đ ng c xăng đ u tiên ra đ i do m t ng i Đ c có tên là Karl Vesh phát minh.ộ ơ ầ ờ ộ ườ ứ
Chi c ô tô ch y băng đ ng c xăng này đã th c s tr thành ph ng ti nế ạ ộ ơ ự ự ở ươ ệ
mang tính th c d ng. Nh ng th i đó, ô tô v n b coi là nh ng c máy thôự ụ ư ờ ẫ ị ữ ỗ
k ch, là n i kinh hoàng c a ng i đi đ ng và nó không th sánh đ c v iệ ỗ ủ ườ ườ ể ượ ớ
nh ng c xe ng a sang tr ng.ữ ỗ ự ọ
Năm 1892, t i m t cu c tri n lãm Chicago (M ) đã xu t hi n m tạ ộ ộ ể ở ỹ ấ ệ ộ
chi c ô tô ch y b ng đ ng c đ t trong, có b n bánh và hàng lo t tính năngế ạ ằ ộ ơ ố ố ạ
k thu t m i nh h th ng đánh l a b ng đi n, b b m d u t đ ng. Phátỹ ậ ớ ư ệ ố ử ằ ệ ộ ơ ầ ự ộ
minh này là c a ông Iac plép, m t k s c khí quân đ i Nga, và nó đã đ củ ố ộ ỹ ư ơ ộ ượ
th nghi m thành công. Chi c xe có th ch y v i t c đ 20 km/h. Ngay sauử ệ ế ể ạ ớ ố ộ
đó, Nga hoàng đã ban s c l nh v quy ch và các đi u ki n đ s d ng cácắ ệ ề ế ề ệ ể ử ụ
lo i xe có d ng c t v n hành n c Nga. Đi u đó có nghĩa là xe ô tô, b ngạ ộ ơ ự ậ ở ướ ề ằ
hi u qu th c t c a nó, đã tr thành lo i ph ng ti n c a giai c p đ cệ ả ự ế ủ ở ạ ươ ệ ủ ấ ặ
quy n và nh ng ng i giàu có. Đa s các nhà s n xu t ô tô th i kỳ đó đ uề ữ ườ ố ả ấ ờ ề
3
mu n làm sao s n xu t ra đ c nhi u xe có ch t l ng cao mà giá thànhố ả ấ ượ ề ấ ượ
th p. M c tiêu đó đã đ c th c hi n và m t k nguyên m i c a ô tô b t đ u:ấ ụ ượ ự ệ ộ ỷ ớ ủ ắ ầ
S n xu t dây chuy n và ô tô “nhân dân”.ả ấ ề
Vào năm 1902 Pháp, ô tô “Popula” ra đ i, ng i ta g i là xe nhân dân.ở ờ ườ ọ
Đây m i ch là tên g i, ph i ba năm sau xe Popula m i th c s đi vào đ iớ ỉ ọ ả ớ ự ự ờ
s ng c a t ng l p bình dân. M , có m t nhà s n xu t tên là Ranson Onsuố ủ ầ ớ Ở ỹ ộ ả ấ
cũng quan tâm đ n vi c s n xu t nh ng chiêc ô tô dành cho qu n chúng vàế ệ ả ấ ữ ầ
hàng năm đã có kho ng t 3.000 d n 4.000 chi c xe mang nhãn hi u Onsuả ừ ế ế ệ
đ c tung ra th tr ng. Nh m m c đích qu ng cáo, hãng này cho phép m iượ ị ườ ằ ụ ả ọ
ng i vào tham quan nhà máy c a h . Trong s nh ng ng i tham quan cóườ ủ ọ ố ữ ườ
m t ng i th ng xuyên có m t, đó là Henry Ford. Đ n năm 1903, sau m tộ ườ ườ ặ ế ộ
th i gian dài chu n b , Henry Ford đã cho ra đ i chi c xe r ti n đ u tiên c aờ ẩ ị ờ ế ẻ ề ầ ủ
mình v i giá 1.000 $. Lúc đó ng i M đang chu ng lo i xe Cadillac hayớ ườ ỹ ộ ạ
Pascal v i giá thành r t cao. H cho r ng nh ng chi c xe c a Ford là đ dànhớ ấ ọ ằ ữ ế ủ ể
cho nh ng k b t h nh vì ng i mua chi c xe v i giá 1.000 $ là k khôngữ ẻ ấ ạ ườ ế ớ ẻ
may. Nh ng Henry Ford đã thành công nh nh ng “k b t h nh” vì h r tư ờ ữ ẻ ấ ạ ọ ấ
đông. Đ n cu i năm 1928, hãng Ford đã cho ra đ i chi c xe th 15 tri u vàế ố ờ ế ứ ệ
Henry Ford tr thành ng i giàu có nh t trong ngành s n xu t ô tô th gi i.ở ườ ấ ả ấ ế ớ
Ông có công r t l n trong vi c t o ra nh ng dây chuy n s n xu t xe h i, bi nấ ớ ệ ạ ữ ề ả ấ ơ ế
nh ng chi c xe ô tô thành ph ng ti n đi l i cho ng i dân. C c u c a dâyữ ế ươ ệ ạ ườ ơ ấ ủ
chuy n này đ c chia ra làm nhi u khâu đ l p ráp và nh v y t c đ l p rápề ượ ề ể ắ ư ậ ố ộ ắ
đã tăng lên kho ng 500 l n so v i tr c và giá c theo đó cũng gi m đi nhi u.ả ầ ớ ướ ả ả ề
Trên th gi i trong l ch s phát tri n ô tô không th không k đ n n cế ớ ị ử ể ể ể ế ướ
Nga. Tình hình s n xu t ô tô c a Nga vao nh ng năm 20 c a th k h u nhả ấ ủ ữ ủ ế ỷ ầ ư
ch a có gì. Ch có vài c s s n xu t c a Nga lúc đó nh p các lo i khung xe,ư ỉ ơ ở ả ấ ủ ậ ạ
các chi ti t máy, sau đó hoàn thi n t i nhà máy c khí mang tên Piôt Alêchxâyế ệ ạ ơ
Evic và đó là c s hình thành các xí nghi p liên doanh s n xu t ô tô đ u tiên.ơ ở ệ ả ấ ầ
Năm 1945, nhà máy s n xu t ô tô Gaz đã tung ra lo i xe m i có tên ”Chi nả ấ ạ ớ ế
th ng” v i đ ng c gây đ c s chú ý và giá r . Năm 1960, chính ph Italiaắ ớ ộ ơ ượ ự ẻ ủ
đã ký k t hi p đ nh v i chính ph Liên Xô (cũ) v vi c s n xu t lo i xe ô tôế ệ ị ớ ủ ề ệ ả ấ ạ
4
Đ án t t nghi pồ ố ệ
r t n i ti ng là Lada. Vào th p k 70 Liên xô, ngành công nghi p ô tô phátấ ổ ế ậ ỷ ở ệ
tri n m nh, m i ngày bình quân có kho ng vài trăm chi c ô tô đ c xu tể ạ ỗ ả ế ượ ấ
x ng và m i năm l i có m t ki u ô tô m i ra đ i.ưở ỗ ạ ộ ể ớ ờ
Cùng th i gian đó, Nh t B n, m t n c b i tr n nh ng đã phát tri nờ ậ ả ộ ướ ạ ậ ư ể
kinh t v i m t ti m l c phi th ng. Ng i Nh t B n sang M đ h c kinhế ớ ộ ề ự ườ ườ ậ ả ỹ ể ọ
nghi m ch t o ô tô và h đã thành công, tr thành m t trong nh ng n c cóệ ế ạ ọ ở ộ ữ ướ
ngành công nghi p ô tô phát tri n nh t th gi i. ệ ể ấ ế ớ
Ngày nay, s n xu t ô tô đã tr thành m t ngành công nghi p ch y uả ấ ở ộ ệ ủ ế
c a th gi i. Công nghi p ô tô đ c đánh giá là b m t cho n n công nghi pủ ế ớ ệ ượ ộ ặ ề ệ
m i qu c gia. T ng s ô tô trên th gi i hi n nay kho ng 660 tri u xe. Sỗ ố ổ ố ế ớ ệ ả ệ ố
l ng này h u nh không tăng gi m trong nhi u năm g n đây và s n l ng ôượ ầ ư ả ề ầ ả ượ
tô th gi i g n nh n đ nh quanh con s kho ng 50 -52 tri u xe/năm, t pế ớ ầ ư ổ ị ố ả ệ ậ
trung vào 3 trung tâm công nghi p l n là B c M , Tây Âu và Nh t B n. Tuyệ ớ ắ ỹ ậ ả
nhiên, trong nh ng năm g n đây, Đông Nam Á và Châu Á cũng đang n i lên vàữ ầ ổ
có xu h ng là m t trung tâm công nghi p ô tô c a th gi i trong t ng laiướ ộ ệ ủ ế ớ ươ
(đáng k là Hàn Qu c, Thái Lan và Trung Qu c). Các hãng s n xu t ô tô hàngể ố ố ả ấ
đ u th gi i hi n nay là: TOYOTA, FORD, CHRYSLER, GM, VW, FIAT,ầ ế ớ ệ
NISSAN, MISUBISHI, PEUGEOT,…
Ngày nay s n xu t ô tô đã mang tính qu c t và toàn c u, s h p tác vàả ấ ố ế ầ ự ợ
chuyên môn hoá s n xu t không có biên gi i, kho ng cách đ a lý và khôngả ấ ớ ả ị
gian h u nh không có ý nghĩa. S đ u t c a các n c đan xen nhau và hoàầ ư ự ầ ư ủ ướ
l n nhau. Đi u đó gi i thích m t ph n cho s thâm nh p t c a các hãngẫ ề ả ộ ầ ự ậ ồ ạ ủ
s n xu t ô tô hàng đ u th gi i vào Vi t Nam th i gian qua.ả ấ ầ ế ớ ệ ờ
1.1.2. Đ c đi m c a ngành công nghi p ô tô.ặ ể ủ ệ
1.1.2.1. V v n đ u t .ề ố ầ ư
So v i v n đ u t vào đ i b ph n các ngành công nghi p khác, v nớ ố ầ ư ạ ộ ậ ệ ố
đ u t vào s n xu t ô tô cao h n r t nhi u, trung bình đ s n xu t m t xe ôầ ư ả ấ ơ ấ ề ể ả ấ ộ
tô c n kho ng 15.000-20.000 USD. M i ô tô có đ n 20.000 -30.000 chi ti t,ầ ả ỗ ế ế
b ph n khác nhau. Các chi ti t, b ph n l i đ c s n xu t v i nh ng côngộ ậ ế ộ ậ ạ ượ ả ấ ớ ữ
5