Tiết: 14 ( lớp 11a2), 15 ( lớp 11a5,11a6) Ngày soạn: 26 / 09 / 07
TÌM HIỂU THÊM VỀ NGUYỄN KHUYẾN
A. Mục tiêu bài học.
Giúp hs:
- Thấy được mối gắn bó của nhà thơ với quê hương, đó là nguồn gốc của những thành
công Nguyễn Khuyến trong văn học.
- Về sáng tác của Nguyễn Khuyến, tuy ông có thơ yêu nước, thơ trào phúng, nhưng
tiêu biểu nấht ở Nguyễn Khuyến là những tác phẩm trữ tình của ông viết về nông thôn.
Nguyễn Khuyến là nhà thơ của nông thôn, chú ý đến phong cách thơ Nguyễn Khuyến và
những thành công trong ngôn ngữ thơ của ông.
B. Chuẩn bị.
1. Gv: Stk, soạn giảng
2. Hs: Đọc sgk – chương trình cũ, tìm đọc thêm tư liệu về Nguyễn Khuyến.
C. Tiến trình bài dạy.
1. Ổn định lớp
2. Kiểm tra bài cũ.
Đọc thuộc lòng bài thơ “ Vịnh khoa thi hương” và cho biết suy nghĩ của anh chị về hiện
thực được miêu tả trong bài.
3. Bài mới.
Hoạt động của Gv - Hs Nội dung cần đạt
Pv. Theo em những nhân tố nào ảnh hưởng đến
cuộc đời của một con người? ( quê hương, gia
đình, thời đại)
Pv. Nêu một vài nét về quê hương, gia đình, thời
đại của Nguyễn Khuyến?
Dg. Gia đình Nguyễn Khuyến có truyền thống
hiếu học. Ông nội đỗ tiến sĩ; cha đỗ 3 khoa tú tài
chuyên nghề dạy học, là người thanh bạch giản dị,
trọng đạo lí. Tính cách ảnh hưởng sâu sắc đến
NK.
Mẹ: Trần Thị Thoan (Ý Yên, Nam Định ) bà là
một bậc nữ lưu mẫu mực, đoan trang, chịu
thương, chịu khó. Bà cả một đời phụng dưỡng mẹ
chồng, chăm chỉ, cần cù, có lúc phải bán cả tư
trang, may thuê, vá mướn, kiếm sống để khuyến
khích chồng con thi cử.
- Quê hương: vùng chiêm trũng rất nghèo, lại sinh
ra trong gia đình nhà Nho nghèo, nên Nguyễn
Khuyến rất thấm thía cái khỗ của người dân, gắn
bó với nông thôn. Quê hương là dòng sữa nuôi
lớn NK và tác động nhiều đến tâm hồn của ông.
Pv. Ba yếu tố trên ảnh hưởng đến Nguyễn
Khuyến như thế nào?
I.Cuộc đời và con người.
1. Quê hương, gia đình, thời đại.
- Xuất thân trong một gia đình nhà
Nho nghèo.
- NK sinh ra ở Ý Yên, lớn lên trên
quê hương Yên Đỗ ( Nam Định ), đó
là vùng chiêm nước trũng rất nghèo
ảnh hưởng đến các sáng tác của ông.
- Thời đại: rối ren, loạn lạc. Pháp
chiếm Nam kì và đang đánh ra Bắc,
Tự Đức chết Nguyễn Khuyến cáo
quan về sống với nhân dân
Ảnh hưởng đến cảm quan cuộc
Pv. Những nét chính về cuộc đời và con người
Nguyễn Khuyến?
Dg. Ông cất tiếng chào đời từ một ngôi nhà
hướng Đông trông thẳng ra núi Quế, sau này ông
cũng được chôn cất ở núi này.
Gd. Các nhà Nho xưa đã đi học, đi thi, thi đỗ thì
phải ra làm quan “thờ vua giúp dân” khi đất` nước
có ngoại xâm, thì họ có 3 con đường: chống pháp,
hợp tác , trung lập. Nguyễn Khuyến chọn con
đường thứ 3 ( từ quan ), chúng ta cũng thông cảm
cho nhà nho yêu nước này, vì đây cũng là bi kịch
của ông, bi kịch của một người yêu nước nhưng
không có khả năng tham gia những phong trào
cứu nước. Bởi bản tính ông ôn hoà, không có tính
cách quyết liệt như Phan Đình Phùng.
sống và tư tưởng trong các sáng tác
của ông.
2. Cuộc đời và con người.
- NK ( 1835 – 1909), lúc nhỏ có tên là
Thắng, hiệu là Quế Sơn.
- 1852 đi thi với cha nhưng bị hỏng
- 1864, thi Hương đỗ giải nguyên
- 1871 đỗ cả Hội nguyên, Đình
nguyên.
- Con đường công danh, quan lại gặp
thuận lợi, làm quan 10 năm thì cáo
quan về nhà.
- Có thái độ bất hợp tác với giặc.
4. Củng cố
- Những yếu tố ảnh hưởng đến Nguyễn Khuyến.
- Vài nét về con người, cuộc đời Nguyễn Khuyến.
5. Dặn dò
- Học bài.
- Chuẩn bị trước phần nội dung thơ văn NK.
- Lớp a2 chuẩn bị bài “ Bài ca ngất ngưởng”
Rút kinh nghiệm:.........................................................................................................
......................................................................................................................................
......................................................................................................................................
......................................................................................................................................