Tuyến yên và các
loại hoocmôn
1 Thuỳ trước tuyến yên
Gồm nhiều loại tế bào. Chúng tiết
ra nhiều loại hormon khác nhau
như:
1.1 Kích tố phát triển (STH =
Somato trophin hormone)
STH là một protein, trọng lượng
phân tử thay đổi theo loài, ở người
là 21.500, gồm 191 acid amin (ở
lợn là 42.250), cấu trúc phân tử có
2 cầu nối disulfua. Đã tổng hợp
được từ năm 1971, có khả năng tạo
kháng thể. Hormon này còn được
gọi dưới tên là Hormon sinh trưởng
(GH = Grow Hormon).
Cấu tạo của hormon sinh trưởng
(STH hay GH)
Tác dụng chính của STH là thúc
đẩy sự phát triển của cơ thể động
vật. STH tác dụng chủ yếu vào sự
phát triển sụn liên hợp, tăng sinh về
khối lượng và phát triển về thể tích
của hệ thống xương. STH có tác
dụng phối hợp với Thyroxin của
tuyến giáp.
Tác động của GH (STH) lên sự
phát triển ở chuột
A: Chuột bình thường; B: Chuột
cắt tuyến yên
Đồ thị tăng trọng cơ thể theo tuổi ở
người
B: Đồ thị tỷ lệ tăng trọng theo tuổi
ở người
Khi ưu năng tuyến yên trước tuổi
dậy thì gây bệnh khổng lồ, ưu năng
sau tuổi dậy thì gây bệnh to đầu
ngón, còn nhược năng trước tuổi
dậy thì gây bệnh lùn, nhưng cơ
thể cân đối, nhược năng sau tuổi
dậy thì thì gây bệnh Simmonds,
rối loạn sinh dục. Bệnh
simmonds có triệu chứng gầy đét,
teo cơ quan sinh dục, thoái biến đặc
điểm sinh dục phụ, rụng lông tóc,
sút cân, giảm chuyển hoá cơ sở,
giảm thân nhiệt, nhịp tim chậm,
giảm huyết áp, hạ đường huyết.
Tham gia quá trình chuyển hóa
protein, tăng tổng hợp protein ở cơ;
chuyển hóa lipid, làm thoái biến
lipid và kìm hãm quá trình chuyển
glucid thành lipid; chuyển hóa
glucid, nó ức chế enzym
hexokinase làm cho glucose không
chuyển hóa gây ra bệnh đái đường
do tuyến yên.