Văn bản hợp nhất số 19/VBHN-BNNMT

Nghị định này thiết lập khuôn khổ pháp lý quan trọng cho việc quản lý tiếp cận và chia sẻ lợi ích từ việc sử dụng nguồn gen tại Việt Nam. Văn bản này cụ thể hóa các quy định nhằm bảo vệ sự đa dạng sinh học quốc gia, đảm bảo việc khai thác nguồn gen được thực hiện một cách bền vững và công bằng. Nó nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hài hòa lợi ích giữa các bên liên quan, từ cung cấp đến tiếp cận, và thúc đẩy trách nhiệm xã hội trong nghiên cứu và phát triển sản phẩm từ nguồn gen, đặc biệt trong bối cảnh các cam kết quốc tế như Nghị định thư Nagoya.

Các cơ quan quản lý nhà nước về tài nguyên và môi trường, các tổ chức, cá nhân nghiên cứu khoa học, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghệ sinh học và nông nghiệp, cũng như các nhà đầu tư và đối tác quốc tế có liên quan đến việc tiếp cận và sử dụng nguồn gen tại Việt Nam.

Nghị định về quản lý tiếp cận nguồn gen và chia sẻ lợi ích từ việc sử dụng nguồn gen, cùng các sửa đổi bổ sung, đưa ra một hệ thống quy định chi tiết nhằm kiểm soát và thúc đẩy việc sử dụng bền vững tài nguyên di truyền của Việt Nam. Văn bản này xác định rõ phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng, bao gồm các tổ chức, cá nhân tham gia nghiên cứu hoặc phát triển sản phẩm thương mại từ nguồn gen. Nó giải thích các thuật ngữ cốt lõi như “bên cung cấp”, “bên tiếp cận”, “dẫn xuất”, “công nghệ sinh học” và “Hợp đồng tiếp cận nguồn gen và chia sẻ lợi ích”, tạo cơ sở cho việc triển khai các quy định.

Nghị định thiết lập các nguyên tắc quản lý, khẳng định chủ quyền quốc gia đối với nguồn gen, khuyến khích các hoạt động nghiên cứu trong nước, và đảm bảo chia sẻ lợi ích công bằng, hợp lý. Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn được chỉ định là cơ quan đầu mối quốc gia thực hiện Nghị định thư Nagoya, với trách nhiệm quản lý, cung cấp thông tin và phối hợp quốc tế. Quy trình cấp, gia hạn, cấp lại và thu hồi Giấy phép tiếp cận nguồn gen được mô tả chi tiết, bao gồm yêu cầu hồ sơ và trình tự thực hiện tại cấp tỉnh. Nghị định cũng quy định việc đưa nguồn gen ra nước ngoài cho mục đích phi thương mại. Đặc biệt, nó tập trung vào cơ chế chia sẻ lợi ích, phân biệt giữa lợi ích bằng tiền (tỷ lệ phần trăm doanh thu, tiền bản quyền) và lợi ích không bằng tiền (chia sẻ kết quả nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, đào tạo), đảm bảo các bên liên quan và ngân sách nhà nước đều nhận được phần lợi ích xứng đáng từ việc sử dụng nguồn gen, góp phần vào bảo tồn và phát triển đa dạng sinh học.