Viêm gan B- con đường lây truyền bệnh
Trên thế giới có khoảng 1/3 dân số tức là trên 2 tỉ người bị nhiễm virut
viêm gan B và khoảng 350 triệu người trong số họ trở thành mang virut mạn tính.
Nếu trẻ em nhiễm virut viêm gan B do lây truyền từ mẹ thì 98% những trẻ em này
sẽ mang virut suốt đời và 40% trong số này có nguy cơ sẽ chết vì bệnh xơ gan và
ung thư gan. Vì thế tiêm vaccin phòng bệnh cho trẻ ngay sau khi sinh là một biện
pháp phòng bệnh tốt nhất.
Đường lây truyền của viêm gan virut B
- Lây truyền qua đường máu: hay gặp do truyền máu và chế phẩm của máu
có nhiễm virut viêm gan B, dùng kim tiêm chung mà chưa được khử trùng theo
đúng tiêu chuẩn.
- Lây truyền qua quan hệ tình dục.
- Truyền từ mẹ sang con: virut được truyền từ mẹ sang con trong quá trình
sinh đẻ mà không phải trong thời kỳ mang thai.
Cách xác định có bị nhiễm virut viêm gan B hay không
Muốn biết mình có nhiễm virut viêm gan B chỉ cần xét nghiệm HBsAg
trong máu. Nếu kết quả cho thấy có dương tính với HBsAg tức là mình đã bị
nhiễm virut viêm gan B. Nếu xét nghiệm cho kết quả âm tính với HBsAg mà có
dương tính với Anti-HBs có nghĩa là mình đã có nhiễm virut viêm gan B nhưng đã
khỏi và hiện tại đã có miễn dịch với virut viêm gan B. Nếu xét nghiệm cho kết quả
âm tính với HBsAg mà đồng thời có âm tính với Anti-HBs thì trường hợp này cần
phải đi tiêm phòng vì cơ thể chưa bị nhiễm virut viêm gan B và cũng chưa có khả
năng miễn dịch với bệnh. Sau khi có viêm gan virut B cấp tính nếu sau 6 tháng mà
xét nghiệm HBsAg vẫn dương tính tức là người đó đã chuyển sang giai đoạn mạn
tính.
Diễn biến khi bị virut xâm nhập
Sau khi nhiễm virut viêm gan B phần lớn người bệnh không có biểu hiện
của bệnh, chỉ có một số ít người có biểu hiện viêm gan virut B cấp tính đó là: mệt
mỏi, chán ăn, sợ mùi thức ăn đặc biệt là thức ăn có nhiều chất béo và nhiều chất
đạm (trứng, thịt, cá), đau mỏi toàn thân, đi tiểu nước tiểu sẫm màu như nước trà
đặc hoặc nước vối tiếp sau đó da và củng mạc mắt vàng tăng dần. Sau 1-2 tháng
diễn biến bệnh dần hồi phục. Tuy nhiên trong giai đoạn viêm gan cấp có một tỷ lệ
rất ít bệnh nhân có thể viêm gan nặng và suy gan dẫn tới tử vong.
Khoảng 10% số người lớn sau khi bị viêm gan virut B cấp tính sau 6 tháng
vẫn chưa sạch virut mà chuyển sang giai đoạn mạn tính. Trong trường hợp điển
hình viêm gan virut B mạn tính bệnh nhân có từng đợt mệt mỏi, nước tiểu sẫm
màu, đau vùng gan, có thể có vàng da, khi đi khám bệnh thường được phát hiện có
gan to chắc. Thật không may mắn cho người bệnh, ở giai đoạn mạn tính hầu như
không có biểu hiện các triệu chứng mặc dù bệnh vẫn tiến triển âm thầm dẫn tới xơ
gan và ung thư gan.
Phòng ngừa bệnh và biến chứng
- Đối với người chưa có miễn dịch với virut viêm gan B cần tiêm phòng.
- Đối với trẻ em sinh ra từ mẹ mà xét nghiệm có HBsAg dương tính cần
được dùng globulin miễn dịch và tiêm phòng vaccin trong vòng 12 giờ ngay sau
khi sinh sẽ giúp giảm 95% khả năng lây truyền từ mẹ sang con.
- Đối với những người viêm gan virut B mạn tính mà chưa có chỉ định điều
trị cần theo dõi thường xuyên cứ 3-6 tháng một lần bằng xét nghiệm ALT trong
máu, aFP và siêu âm gan.
- Không dùng dao cạo râu và bàn chải đánh răng chung với người có nhiễm
virut viêm gan B.
- Trước khi kết hôn cần thử HBsAg nếu vợ hoặc chồng có nhiễm virut viêm
gan B mà người kia chưa có miễn dịch cần tiêm phòng trước khi kết hôn.