Bài 16:
THÂN TO RA DO ĐÂU
I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức
- Học sinh trả lời câu hỏi: thân cây to ra do đâu?
- Phân biệt được dác và dòng : tập xác định tuổi của cây qua việc đếm vòng
gỗ hàng năm.
2. Kĩ năng
- Rèn kĩ năng quan sát, so sánh, nhận biết kiến thức.
3. Thái độ
- Giáo dục lòng yêu thiên nhiên, ý thức bảo vệ thực vật.
II. ĐỒ DÙNG DẠY VÀ HỌC
- GV: Đoạn thân gỗ già cưa ngang (thớt gỗ tròn)
Tranh phóng to hình 15.1; 16.1; 16.2
- HS: Chuẩn bị thớt, 1 cành cây bằng lăng... dao nhỏ, giấy lau.
III. TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG
1. Ổn định tổ chức
- Kiểm tra sĩ số.
2. Kiểm tra bài cũ
- Nêu đặc điểm cấu tạo và chức năng của thân non?
3. Bài học
VB: HS đã biết cây dài ra do phần ngọn nhưng cây không những dài
ra mà còn to ra, vậy cây to ra do đâu?
Hoạt động 1: Xác định tầng phát sinh
Mục tiêu: HS phân biệt được tầng sinh vỏ và sinh trụ.
Hoạt động của GV Hoạt động của HS
- GV treo tranh hình 15.1 và 16.1 trả
lời câu hỏi: cấu tạo trong của thân
non như thế nào?
- GV lưu ý: vì ở hình 16.1 không có
phần biểu bì, nếu HS cho đó là đặc
điểm khác thì GV phải giải thích.
- GV hướng dẫn HS xác định vị trí 2
tầng phát sinh như SGV.
- GV yêu cầu HS đọc thông tin SGK,
thảo luận theo nhóm 3 câu hỏi.
- HS quan sát tranh trên bảng, trao
đổi nhóm và ghi nhận xét vào giấy.
- Yêu cầu: Phát hiện được tầng sinh
vỏ và sinh trụ)
- 1 HS lên bảng trả lời chỉ trên tranh
điểm khác nhau cơ bản giữa thân non
và thân trưởng thành.
- HS các nhóm tập làm theo GV, tìm
tầng sinh vỏ và sinh trụ.
- HS đọc mục thông tin SGK trang
51, trao đổi nhóm thống nhất ý kiến,
ghi ra giấy.
- GV gọi đại diện nhóm lên chữa bài.
- GV nhận xét phần trao đổi của SH
các nhóm, yêu cầu HS rút ra kết luận
cuối cùng của hoạt động.
- Yêu cầu:
+ Tầng sinh vỏ sinh ra vỏ.
+ Tầng sinh trụ sinh ra lớp mạch
rây và mạch gỗ.
- HS của nhóm mang mẫu của nhóm
lên chỉ vị trí của tầng phát sinh và
nội dung trả lời, nhóm khác nhận xét,
bổ sung.
Tiểu kết:
- Cây to ra nhờ tầng sinh vỏ và tầng sinh trụ.
Hoạt động 2: Nhận biết vòng gỗ hàng năm, tập xác định tuổi cây
Mục tiêu: HS biết đếm vòng của cây gỗ, xác định tuổi cây.
Hoạt động của GV Hoạt động của HS
- GV cho HS đọc SGK, quan sát
hình, tập đếm vòng gỗ, thảo luận
theo 2 câu hỏi.
? Vòng gỗ hàng năm là gì? tại dao có
- HS đọc thông tin mục SGK trang
51 mục “Em có biết” (trang 53),
quan sát hình 16.3 trao đổi nhóm.
- Đại diện nhóm trình bày, các nhóm
vòng gỗ sẫm và vòng gỗ sáng màu?
? Làm thế nào để đếm được tuổi cây?
- GV gọi đại diện 1-2 nhóm mang
miếng gỗ lên trước lớp rồi đếm số
vòng gỗ và xác định tuổi cây.
- GV nhận xét và đánh giá điểm cho
nhóm có kết quả đúng.
khác nhận xét, bổ sung.
- Các nhóm đếm số vòng gỗ trên
miếng gỗ củamình rồi trình bày trước
lớp, nhóm khác bổ sung.
Hoạt động 3: Tìm hiểu khái niệm dác và ròng
Mục tiêu: HS phân biệt được dác và ròng.
Hoạt động của GV Hoạt động của HS
- GV yêu cầu HS hoạt động độc lập
và trả lời câu hỏi:
? Thế nào là dác? Thế nào là ròng?
? Tìm sự khác nhau giữa dác và
ròng?
- GV nhận xét phần trả lời của HS,
có thể mở rộng: Người ta chặt cây gỗ
xoan rồi ngâm xuống ao, sau một
- HS đọc thông tin quan sát hình
16.2 SGK trng 52 và trả lời 2 câu
hỏi.
- HS trả lời, các HS khác nhận xét,
bổ sung.
- HS dựa vào vị trí của dác và ròng
để trả lời câu hỏi (phần bong ra là
dác, phần cứng chắc là ròng).
thời gian vớt lên, có hiện tượng phần
bên ngoài của thân bong ra nhiều lớp
mỏng, còn phần trong cứng chắc, Em
hãy giải thích?
? Khi làm cột nhà, làm trụ cầu, thành
tà vẹt (đường ray tàu hoả) người ta sẽ
sử dụng phần nào của gỗ?
- GV chú ý giáo dục ý thức bảo vệ
cây rừng.
- Dựa vào tính chất của dác và ròng
để trả lời (người ta dùng phần ròng
để làm).
Tiểu kết:
- Thân cây gỗ già có dác và ròng.
4. Củng cố
- Gọi HS lên bảng chỉ trên tranh vị trí của tàng phát sinh, trả lời câu
hỏi: thân cây to ra do đâu?
- Xác định tuổi gỗ bằng cách nào? Xác định tuổi gỗ của miếng gỗ của
nhóm hay nhóm khác.
5. Hướng dẫn học bài ở nhà
- Học bài và trả lời câu hỏi SGK.