Ai dễ bị hen tim?
Hen tim không phải là bệnh hen theo đúng nghĩa của nó.
Nó là tình trạng khò khè, khó thở xuất hiện đột ngột trong
thể suy tim sung huyết. Nguyên nhân là do ứ trệ tuần hoàn
phổi và có hay không hội chứng phù phổi cấp. Sự co thắt
phế quản trong bệnh hen tim nguyên nhân là do áp lực dồn
trở lại từ tim trái tới phổi (tim trái không đủ khả năng bơm
hết lượng máu đưa về từ phổi gây “ứ máu giật lùi” về phổi)
làm cho đường thông khí của phổi bị hẹp lại. Còn trong hen
phế quản thì co thắt phế quản là do các cơ trơn phế quản co
thắt lại gây hẹp đường thở.
Dấu hiệu chính trong hen tim
Hen tim cũng khá giống với hen phế quản. Trong đó bệnh
nhân mắc bệnh suy tim hoặc các bệnh van tim cũng xuất
hiện các triệu chứng khó thở, thở dốc (thở nông), có tiếng
khò khè và ho.
Chẩn đoán hen tim chủ yếu dựa vào các dấu hiệu lâm sàng.
Các dấu hiệu này thường xuất hiện khi gắng sức, làm việc
nặng nhọc (như leo cầu thang, đi bộ quãng đường dài…)
hoặc có thể xuất hiện về nửa đêm gần sáng. Một số dấu
hiệu chính bao gồm: thở dốc (không nhất thiết phải kèm
theo có tiếng khò khè); nhịp thở tăng lên và thở nông; tăng
cả nhịp tim và huyết áp; tinh thần hoảng loạn. Ngoài những
dấu hiệu trên thì trong hen tim còn có các triệu chứng của
suy tim để ta phân biệt với hen phế quản. Bệnh nhân
thường có tiền sử bệnh tim mạch trước đây. Triệu chứng
phù ở mắt cá chân, đi tiểu ít, gan to là những triệu chứng dễ
dàng phát hiện nhất. Và khi có các dấu hiệu này thì tiên
lượng bệnh nhân rất nặng. Ngoài ra khi thăm khám ta có
thể thấy các dấu hiệu tại tim gây nên suy tim như tiếng thổi
do hẹp hở van hai lá, thông liên thất…Nghe phổi có tiếng
ran rít, ran ngáy và trong cơn phù phổi cấp có thể thấy tiếng
ran dâng trào từ đáy phổi lên đỉnh phổi - gọi là dấu hiệu
“thủy triều dâng”.
Các cơn hen tim thường xảy ra giống
như cơn hen nhưng thường ở người bệnh
tim.
Chìa khóa để kiểm soát có hiệu quả bệnh hen tim là phải
chẩn đoán chính xác. Phải phân biệt được giữa những
người bệnh hen tim do suy tim cấp tính với những người
khó thở do các rối loạn khác, chẳng hạn như bệnh hen
suyễn, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), viêm phổi,
embolism phổi hoặc hội chứng suy hô hấp cấp (Ards).
Nguyên tắc cơ bản điều trị hen tim là cần phải cải thiện khả
năng bơm máu của tim để giải phóng lượng máu ứ trệ ở
phổi (hay nói cách khác chính là điều trị suy tim) kết hợp
với thuốc giãn phế quản. Nếu hen tim nguyên nhân do van
tim hoặc một số bệnh tim bẩm sinh có thông giữa các
buồng tim thì phẫu thuật hoặc can thiệp qua da cần được
cân nhắc.
Mục tiêu điều trị cần kiểm soát được các cơn ho vào ban
đêm, kiểm soát tình trạng phù thũng, kiểm soát được lượng
dịch vào cơ thể và số lượng máu còn dư trong tâm thất trái.
Điều trị suy tim cấp với thuốc lợi tiểu nhằm giải phóng
lượng dịch ứ trệ tại tuần hoàn phổi và thuốc giúp tăng tác
dụng co bóp của cơ tim. Khi tình trạng suy tim được cải
thiện thì khó thở sẽ hết. Một số bệnh nhân xuất hiện đồng
thời cả hen phế quản và suy tim thì chúng ta cần chữa trị
đồng thời cả hai bệnh cùng một lúc.
Thuốc corticosteroid cho bệnh nhân hen tim cấp chỉ định
phụ thuộc vào tình trạng lâm sàng và đáp ứng của bệnh
nhân với những điều trị ban đầu. Khi mà điều trị hen tim
thuần túy có tác dụng thì khò khè, khó thở sẽ tự động tan
biến. Nếu phải dùng corticosteroids thì cần vài giờ mới có
tác dụng tốt nhất.
Những ai dễ bị hen tim?
Hen tim thường xuất hiện ở những bệnh nhân nhiều tuổi
mắc bệnh suy tim. Đối với người già mắc bệnh suy tim thì
khả năng co bóp tống máu của cơ tim lại càng yếu hơn và
máu rất dễ bị ứ trệ tại tuần hoàn phổi gây nên hen tim. Do
đó mọi người cần chú ý, đặc biệt là những người nhiều tuổi
mắc bệnh suy tim khi xuất hiện ho, khò khè, khó thở tăng
lên cần đến cơ sở y tế nơi gần nhất để được điều trị kịp thời