Điện Công nghiệp – kiến thức cơ bản

P06: Động cơ Điện

Presenter: NGUYỄN NGỌC Phúc Diễm Hoang-Hon Trinh

Industrial and Civil Automation Lab Tel: 0903767041

trinhhoanghon09@gmail.com www.icalabhcmut.edu.vn

16/07/2015 8:01 SA

Định nghĩa

* Là một thiết bị điện

Biến đổi điện sang cơ

Không đồng bộ

Máy điện Đồng Bộ

Máy điện DC

2 16/07/2015 8:01 SA Trịnh Hoàng Hơn ICA Lab

Đặc điểm chung

* Cấu tạo: 3 phần

Stator Rotor Các bộ phận khác

3 16/07/2015 8:01 SA Trịnh Hoàng Hơn ICA Lab

Đặc điểm chung

* Các bộ phận khác

Chân đế Võ máy: mội trường làm việc •Phân loại

–Kiểu hở (IP23)

»Nước và bụi vào được bên trong động cơ

–Kiểu kín (IP44)

»Giọt nước và bụi kích thước F1mm không vào được

4 16/07/2015 8:01 SA Trịnh Hoàng Hơn ICA Lab

Đặc điểm chung

•Chức năng

–Bảo vệ máy –An toàn cho người lao động –Làm mát

»Cánh tản nhiệt

Động cơ không đồng bộ kiểu hở

•Mốc dùng để vận chuyển

–Lifting lug •Hộp ra dây ? •Nhãn máy ?

5 16/07/2015 8:01 SA Trịnh Hoàng Hơn ICA Lab

Đặc điểm chung

•Quạt làm mát •Ổ bi, bạc đạn

Động cơ không đồng bộ kiểu hở

6 16/07/2015 8:01 SA Trịnh Hoàng Hơn ICA Lab

Stator: KĐB và ĐB

* Hình trụ rỗng Nhiều lá thép mỏng ghép lại Mặt trong •Răng •Rãnh

–Bộ dây quấn

»3 pha »2 pha (KĐB)

7 16/07/2015 8:01 SA Trịnh Hoàng Hơn ICA Lab

Stator: KĐB và ĐB

* Khi cấp nguồn điện cân bằng, đối xứng

Ba pha Hai pha

* Tạo ra từ trường quay

Từ trường 1 pha: đập mạch Từ trường tổng hợp: quay tròn

TTQ 2 pha

TTQ 3 pha

8 16/07/2015 8:01 SA Trịnh Hoàng Hơn ICA Lab

Stator: KĐB và ĐB

* Định lượng

Tốc độ quay từ trường

•Với,

– n1: tốc độ quay của từ trường (vòng/phút) – f: tần số của nguồn điện (50 – 60 Hz) – p: số đôi cực (phụ thuộc vào cách quấn dây)

TTQ 4 cực

TTQ 6 cực

Stator đứng yên – từ trường quay tròn

9 16/07/2015 8:01 SA Trịnh Hoàng Hơn ICA Lab

Stator: KĐB và ĐB

* Định lượng

Từ thông 1 pha trong mạch từ

•Nhận xét

–Phụ thuộc vào điện áp –Tổn hao lõi thép (nóng lên)

10 16/07/2015 8:01 SA Trịnh Hoàng Hơn ICA Lab

Rotor: Không đồng bộ

* Lồng sóc hoặc

dây quấn

11 16/07/2015 8:01 SA Trịnh Hoàng Hơn ICA Lab

Rotor: Không đồng bộ

* Khi từ trường stator quay

Gởi qua khung dây rotor biến thiên Sinh ra từ trường ngược

•Tương tác với từ trường stator

–Bắc hút nam –Nam hút bắc •Rotor quay theo – s là độ trượt

12 16/07/2015 8:01 SA Trịnh Hoàng Hơn ICA Lab

Rotor: máy đồng bộ

* Cực ẩn hoặc cực lồi

13 16/07/2015 8:01 SA Trịnh Hoàng Hơn ICA Lab

Rotor: máy đồng bộ

* Cho dòng điện một chiều

Chạy vào rotor qua vành trượt Các cực từ nhiễm từ

•Hút và quay theo từ trường stator

14 16/07/2015 8:01 SA Trịnh Hoàng Hơn ICA Lab

Tổn hao và hiệu suất

* Tổn hao đồng

Dây quấn stator, rotor Phụ thuộc vào

•Tải và dòng điện •Nhiệt độ của động cơ

Lắp đặt động cơ nơi thông thoáng Vệ sinh võ máy hàng tuần, hàng ngày

15 16/07/2015 8:01 SA Trịnh Hoàng Hơn ICA Lab

Tổn hao và hiệu suất

* Tổn hao thép (trong mạch từ)

Phụ thuộc • Điện áp • Sự già hóa của mạch từ

Điều chỉnh điện áp cấp vào thích hợp với tải (thường dùng biến tần)

16 16/07/2015 8:01 SA Trịnh Hoàng Hơn ICA Lab

Tổn hao và hiệu suất

* Tổn hao ma sát + quạt gió

 Phụ thuộc vào

Bảo trì bảo dưỡng định kỳ

•Chế độ bảo trì, bảo dưỡng

* Tổn hao phụ

Tổn hao trong cách điện

Khi tuổi thọ máy cao thì tổn hao phụ tăng lên đáng kể

17 16/07/2015 8:01 SA Trịnh Hoàng Hơn ICA Lab

Tổn hao và hiệu suất

* Hiệu suất

18 16/07/2015 8:01 SA Trịnh Hoàng Hơn ICA Lab

Động cơ một chiều

* Có dòng điện phần cảm, phần ứng đều là điện

một chiều Bộ chổi than + cổ góp

•Tia lửa điện * Có nhiều loại

Song song, nối tiếp, độc lập, hỗn hợp Các dạng động cơ khác nhau có đặc tính khác nhau

19 16/07/2015 8:01 SA Trịnh Hoàng Hơn ICA Lab

Đặc tính

Đặc tính Ứng dụng

Động cơ KĐB Rộng rãi Tự khởi động

Động cơ ĐB Chuyên dụng Không tự khởi động

Khởi động

Dòng khởi động lớn

Phải dùng biến tần hỗ trợ

Moment khởi động nhỏ

Hoặc dùng cuộn đệm

B. trì B. dưỡng

Dễ dàng

Khó khăn, đắt tiền

Vòng kín

Vòng hở

Điều khiển chính xác Giá thành Khối lượng

Thấp Bé

cao Lớn

20 16/07/2015 8:01 SA Trịnh Hoàng Hơn ICA Lab

Đặc tính

Đặc tính Ứng dụng

Động cơ KĐB Rộng rãi Khởi động phức tạp

Động cơ DC Khá phổ biến + chuyên dụng Tương đối đơn giản

Khởi động

Moment khởi động nhỏ Moment khởi động tương đối

B. trì B. dưỡng

Dễ dàng

Khó khăn, đắt tiền

Vòng kín Lập trình phức tạp

Vòng kín Dễ điều khiển

Điều khiển chính xác

Đa dạng

Đặc tính cơ

Lớn

Khối lượng

21 16/07/2015 8:01 SA Trịnh Hoàng Hơn ICA Lab

Thanks!

22 16/07/2015 8:01 SA Trịnh Hoàng Hơn ICA Lab