14/11/2011
1
Chương 2
YÊU CẦU ĐIỀU KIỆN NGOẠI CẢNH
CỦA CÂY NỘI THẤT
1. Phân biệt cây chịu bóng và cây ưa
sáng
- Một số loài chỉ sinh trưởng trong điều kiện ánh
sáng có cường độ cao, chúng được gọi là cây ưa
sáng.
- Những loài cây chỉ sinh trưởng tốt trong điều
kiện có bóng che được gọi là loài cây chịu bóng.
14/11/2011
2
Phân biệt cây chịu bóng và cây ưa sáng
(về đặc điểm sinh l{)
•Quá trình thoát hơi nước ở lá
- Cây chịu bóng, cây ưa ẩm và cây còn non: lớp
cutin mỏng nên cường độ thoát hơi nước qua
cutin gần tương đương với cường độ thoát hơi
nước qua khí khổng.
- Các loài cây trung sinh, cây ưa sáng: lượng
nước thoát ra qua cutin chiếm 30%, cây hạn sinh
thuộc vùng sa mạc hầu như nước không thoát ra
qua bề mặt biểu bì.
Phân biệt cây chịu bóng và cây ưa sáng
(về đặc điểm sinh l{)
•Quang hợp và cường độ, thành phần quang phổ
ánh sáng
-Sự biến động về độ dài sóng trong phổ nhìn thấy
của các bức xạ mặt trời không chỉ đảm bảo cho
thực vật có thể quang hợp mà còn ảnh hưởng
đến sắc tố và hình thái của thực vật.
-Thực vật hấp thu mạnh ánh sáng có bước sóng l=
0,39 – 0,76 µm nghĩa là trùng với vùng ánh sáng
nhìn thấy. Vì thế vùng này được gọi là vùng có
bức xạ hoạt tính quang hợp
14/11/2011
3
Phân biệt cây chịu bóng và cây ưa sáng
(về đặc điểm sinh l{)
•Quang hợp và cường độ, thành phần quang phổ ánh
sáng
- Cây chịu bóng có lá mỏng và to hơn, lục lạp to hơn và
chứa nhiều clorophin hơn, ít chất sừng, tế bào thịt lá và
lỗ khí ít, khoảng cách giữa các tế bào rộng hơn, số lượng
diệp lục chỉ bằng 1/2 so với loài thực vật ưa sáng nhưng
phiến lá lại tương đối rộng hơn.
- Cây ưa sáng có lá dày và thô hơn, mặt lá có một lớp
chất sừng hay paraphin có thể phản xạ ánh sáng mặt trời,
lỗ thoát khí thường nhỏ, độ dày và kích thước lá nhỏ
nhưng nhiều.
14/11/2011
4
Phân biệt cây chịu bóng và cây ưa sáng
(về đặc điểm sinh l{)
•Quang hợp và cường độ, thành phần quang phổ
ánh sáng
- Sự thích nghi với điều kiện chiếu sáng thể hiện
không chỉ ở sự tăng hàm lượng clorophin tổng số
mà còn ở sự thay đổi tỉ lệ các sắc tố trong lục lạp
- Cây chịu bóng nhận được ánh sáng khuếch tán
giàu tia sóng ngắn nên chứa nhiều clorophin b, tỉ lệ
clrophin a/b thấp (1,4) còn những cây ưa sáng có tỉ
lệ clorophin a/b cao (5,5).
Phân biệt cây chịu bóng và cây ưa sáng
(về đặc điểm sinh l{)
•Quang hợp và cường độ, thành phần quang phổ
ánh sáng
-Điểm bù ánh sáng ở cây chịu bóng thấp hơn cây
ưa sáng nhiều.
- Khi cường độ ánh sáng tăng thì quang hợp ở cây
ưa sáng tăng đến độ chiếu sáng cực đại ban trưa
tuy rằng chậm, còn ở cây chịu bóng thì lúc tăng
độ chiếu sáng lên thì quang hợp tăng nhưng đến
một lúc nào đó thì thôi, về sau nếu tiếp tục tăng
độ chiếu sáng thì quang hợp không tăng mà
giảm.
14/11/2011
5
Phân biệt cây chịu bóng và cây ưa sáng
(về đặc điểm hình thái và giải phẫu)
Về đặc điểm tán cây, cách phân cành:
• Cây chịu bóng có tán dày nhưng nhỏ, thu hẹp lại
ở phần ngọn, cành dưới dài hơn cành trên để dễ
dàng nhận ánh sáng từ đỉnh xuống. Thân hình
trụ, tỉa cành tự nhiên, vỏ mỏng và sẫm.
• Cây ưa sáng có tán thưa , nhiều cành nhiều lá.
Ánh sáng kích thích sự phân cành nhiều, phần lớn
trường hợp đều tạo với thân một góc nhọn lớn,
vỏ cây dày, có màu trắng, lá dày, nhẵn bóng, đẹp.
Phân biệt cây chịu bóng và cây ưa sáng
(về đặc điểm hình thái và giải phẫu)
Về cách sắp xếp lá:
• Lá cây chịu bóng lớn, mỏng và có hiện tượng
xếp xen kẽ nhau. Các lá lớn và bé không che
nhau, nhờ thế chúng sử dụng nhiều ánh sáng
nhất ở độ chiếu sáng thấp.
• Lá cây ưa sáng thường xếp nghiêng để ánh sáng
chiếu được nhiều nhất. Vì thế cây ưa sáng
thường có tính hướng sáng mạnh nên lúc ánh
sáng chiếu 1 bên (1 hướng) như ven rừng, những
khoảng trống trong rừng hay cạnh tường cao thì
tán cây ưa sáng phát triển lệch về phía đó.