TIẾP CẬN CHẨN ĐOÁN HỘI CHỨNG LIỆT HAI CHI DƯỚI

BS.CKII. Lưu Xuân Thu

1

GIẢI PHẪU CHỨC NĂNG LIÊN QUAN

Chia theo thể lâm sàng    

Võ não Bao trong Thân não Tủy sống

Trung ương hay ngoại biên

2

TÌNH HUỐNG LÂM SÀNG

 Bệnh nhân nam 30 tuổi, làm rẫy  Điều trị nhiễm trùng bàn chân 3 ngày, thấy đau lưng, tê yếu hai chân, tiểu khó

 Khám : đau vùng CSTL 4-5, sốt cao,

nhiễm trùng, sức cơ 2 chân 1-2/5, tiểu không tự chủ

 Cận lâm sàng: Xét nghiệm máu, MRI

3

PHÂN BỐ RỂ THẦN KINH CỘT SỐNG

4

GIẢI PHẪU CHỨC NĂNG LIÊN QUAN

1. Tủy cổ 2. Tủy ngực 3. Tủy lưng 4. Tủy cùng

5

GIẢI PHẪU

Hình thể ngòai  Hình trụ, 42-45 cm.  Phình cổ (C5- T1): tay; Phình TL

(L1- L4): chân

 Chóp cùng, chùm đuôi ngựa, dây

tận.

 31 khoanh tủy: 8 cổ, 12 ngực, 5

TL, 5 cùng và 1 cụt.

 Rễ trước; Rễ sau

6

GIẢI PHẪU

Cấu trúc bên trong 1. Rãnh giữa trước & sau

Rãnh sau bên, trước bên

2. Chất xám: H, đối xứng

sừng trước: rễ vận động

Sừng sau: cảm giác 3. Chất trắng: Cột trước Cột bên Cột sau

7

MẠCH MÁU TỦY

8

CẮT NGANG TỦY

Bó tháp chéo

1. VẬN ĐỘNG

2. CẢM GIÁC

3. TK TỰ CHỦ

4. TB LIÊN HỢP

Liệt ngoaị biên

5. CHỨC NĂNG KHOANH TUỶ

9

LÂM SÀNG LIỆT HAI CHI DƯỚI

PHÂN BIỆT

LIỆT CỨNG HAI CHI DƯỚI

LIỆT MỀM HAI CHI DƯỚI

SỨC CƠ GIẢM HAY MẤT ĐỀU HAI BÊN

SỨC CƠ GIẢM HAY MẤT CHỦ YẾU NGỌN CHI

TRƯƠNG LỰC CƠ TĂNG KIỂU THÁP

TRƯƠNG LỰC CƠ GIẢM

PHẢN XẠ GÂN CƠ TĂNG

PHẢN XẠ GÂN CƠ GIẢM

PHẢN XẠ BỆNH LÝ THÁP (+)

PHẢN XẠ BỆNH LÝ THÁP (-)

RỐI LỌAN CƠ TRÒN (+)

RỐI LỌAN CƠ TRÒN (+,-)

10

LIỆT MỀM HAI CHI DƯỚI

Triệu chứng

Trung ương

Ngoại biên

Phản xạ bệnh lý tháp

+

-

Rối lọan cơ tròn

+

- + ( HC Guillain - Barre, HC Chùm đuôi ngựa

Teo cơ

-

+

Rối lọan cảm giác

Theo khoanh tủy

Kiểu đi tất

Chuyển sang liệt cứng

+

-

Phản ứng thóai hóa điện

-

+

11

THỂ LÂM SÀNG LIỆT HAI CHI DƯỚI

1. HC. BROWN – SEQUARD 2. HC. CẮT NGANG TỦY 3. HC. CHÈN ÉP TỦY 4. HC 2/3 TRƯỚC TỦY 5. HC. TRUNG TÂM TỦY 6. HC. CHÙM ĐUÔI NGỰA 7. HC. GUILLAIN- BARRE

12

HỘI CHỨNG BROWN-SEQUARD

13

HC TRUNG TÂM

1. TỔN THƯƠNG TRUNG TÂM TỦY

(central cord syndrome)

RỐI LỌAN CHỨC VẬN ĐỘNG

RỐI LỌAN CƠ VÒNG CẢM GIÁC ÍT RỐI LỌAN

2. TÒAN BỘ TỦY MẤT TÒAN BỘ CẢM GIÁC MẤT CHỨC NĂNG VẬN ĐỘNG RỐI LỌAN THẦN KINH TỰ CHỦ

14

HỘI CHỨNG 2/3 TRƯỚC TỦY

TỔN THƯƠNG 2/3 TRƯỚC TỦY 1. LIỆT VẬN ĐỘNG 2. RỐI LOẠN CẢM GIÁC NÔNG CHI DƯỚI NẶNG HƠN CHI TRÊN

15

HỘI CHỨNG CHÙM ĐUÔI NGỰA

1. Chóp Tủy - Liệt Nhẹ +(-)Babinsky - Mất Cảm Giác - Đau cột sống. D12-l1 2. H/c Đuôi Ngựa - Babinsky ( - ) - Liệt Mềm đồng đều - Đau Rể Tk (+++)

16

17

18

NGUYÊN NHÂN THƯỜNG GẶP

TRUNG ƯƠNG

NGỌAI BIÊN

1. VIÊM SỪNG TRƯỚC TỦY 2. HC. GUILLAIN –BARRE 3. HC. CHÙM ĐUÔI NGỰA

1. CHẤN THƯƠNG TỦY 2. VIÊM TỦY 3. TAI BIẾN MẠCH MÁU TỦY 4. CHÈN ÉP TỦY CẤP 5. VIÊM TỦY MÃN 6. CHÈN ÉP TỦY BÁN CẤP 7. THÓAT VỊ ĐĨA ĐỆM 8. THÓAI HÓA CỘT SỐNG

19

CẬN LÂM SÀNG

XÉT NGHIỆM KHÁC 1. EMG 2. HUYẾT HỌC 3. DỊCH NÃO TỦY 4. VS 5. TẦM SÓAT UNG THƯ

HÌNH ẢNH HỌC 1. MRI 2. CT- SCANNER 3. MYELOGRAPHY 4. XẠ HÌNH 5. X-QUANG

20

21

MRI TỦY

22

23

24

Ố Ố

U trong  ng s ng

25

ABCES NGOÀI MÀNG CỨNG

26

VIÊM ĐỐT SỐNG ĐĨA ĐỆM

27

TÌNH HUỐNG LÂM SÀNG

 Bệnh nhân nam 78 tuổi  Điều trị K tuyến tiền liệt 6 tháng  Thấy đau vùng CSTL, yếu hai chi khó đi

lại, sốt nhẹ, tiểu khó

 Khám sức cơ 2 chi dưới 3/5, đau nhiều

CSTL

28

NGUYÊN TẮC ĐIỀU TRỊ

1. CẤP CỨU THẦN KINH 2. CHỐNG PHÙ TỦY 3. PHẪU THUẬT KHI CÓ CHỈ ĐỊNH 4. TẬP VẬT LÝ TRỊ LIỆU SỚM 5. DINH DƯỠNG ĐẦY ĐỦ

29

HÌNH ẢNH

30

HÌNH ẢNH

31

HÌNH ẢNH

32

HÌNH ẢNH

33

HÌNH ẢNH

34

HÌNH ẢNH

35

HÌNH ẢNH

36

HÌNH ẢNH

37

HÌNH ẢNH

38

Vận động

39